VI SA/Wa 2688/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanowił: odmówić przyznania D. W. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. W. (skarżącego w niniejszej sprawie) na wydaną w pierwszej instancji decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Pismem z dnia 25 października 2013 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący pismem z dnia 15 listopada 2013 przedłożył: - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz żony w G. S. A. za okres od dnia 15 sierpnia 2013 roku do dnia 15 listopada 2013r., - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz skarżącego w I. S. A. za okres od dnia 15 sierpnia 2013 roku do dnia 15 listopada 2013 roku, - zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego potwierdzające, że łączny dochód skarżącego i jego żony w 2012 roku wyniósł 75 040 złotych, - zaświadczenie o dochodzie żony sięgającym kwoty 2 428 złotych netto miesięcznie, - dokumenty wskazujące na pokrywanie niezbędnych miesięcznych wydatków. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. skarżący wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wskazując, że do złożonych przy piśmie z dnia 15 listopada 2013 r. dokumentów nie dołączył wyciągów z dwóch rachunków bankowych, ponieważ jeden z nich został zamknięty, natomiast drugi był rachunkiem tymczasowym, na którym została utworzona lokata 3 miesięczna. Skarżący dołączył do sprzeciwu potwierdzenie zamknięcia w dniu 25 września 2013 r. rachunku [...] nr [...] oraz zestawienie zakończonych depozytów na dzień 3 lutego 2014 r., z których wynika, że w dniu 10 grudnia 2013 r. zakończyła się umowa lokaty terminowej na kwotę 5000 zł, natomiast w dniu 17 lutego 2014 r. zakończyła się umowa lokaty terminowej na kwotę 2028,58 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby ich możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 p.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FZ 345/08). Dokonując zaś oceny zasadności wniosku Sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Stosownie do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego (art. 199), natomiast odstępstwem od niej jest przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, iż może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 (niepubl.), prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno skarżący jak i jego żona osiągają dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę i ich łączny dochód z tego tytułu w 2012 r. wyniósł 75040,03 zł. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że nie jest on obciążony spłatą kredytów, a na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, żona skarżącego posiadała dwie lokaty terminowe na łączną kwotę 7028,58 zł. Wskazane okoliczności w ocenie Sądu pozwalają na stwierdzenie, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na pokrycie kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi w niniejszej sprawie 100 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.