VI SA/Wa 2690/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-24

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Izabela Głowacka-Klimas, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płyta styropianowa, stosowana jako element systemu ocieplenia i zazwyczaj zakrywana innymi warstwami budowlanymi, może stanowić przedmiot ochrony jako wzór przemysłowy, jeśli jej cechy nie są widoczne podczas zwykłego użytkowania systemu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że płyta styropianowa, której cechy nie są widoczne w ukończonym systemie ocieplającym podczas jego zwykłego użytkowania, nie może być przedmiotem ochrony jako wzór przemysłowy. Kryterium widoczności musi być spełnione na etapie użytkowania wytworu przez końcowego użytkownika, a nie jedynie na etapie dystrybucji. Ponieważ płyta styropianowa jest zazwyczaj zakryta innymi warstwami budowlanymi, nie spełnia tego wymogu.
Stan faktyczny
Spółka I. Sp. j. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP, która unieważniła prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Płyta styropianowa". Urząd Patentowy uznał, że płyta styropianowa, jako część składowa systemu ocieplenia zazwyczaj zakrywana innymi warstwami, nie może być przedmiotem ochrony, ponieważ jej cechy nie są widoczne podczas zwykłego użytkowania systemu. Skarżąca kwestionowała to stanowisko, argumentując, że definicja wzoru przemysłowego nie wymaga cechy "widoczności" i że płyta styropianowa jest samodzielnym wytworem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I. Sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "[...]" Rp. [...] oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., działając na podstawie art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 oraz art. 102 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., cytowanej dalej jako "p.w.p."), po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Płyta styropianowa" o nr [...], udzielonego na rzecz I. Sp.j. z siedzibą w G. (dalej Spółka, skarżąca), na skutek sprzeciwu wniesionego przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej uczestnik) uznanego za bezzasadny, unieważnił prawo z rejestracji ww. wzoru przemysłowego. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Płyta styropianowa" o nr [...] udzielonego na rzecz ww. Spółki. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 102 w związku z art. 103 i art. 104 oraz art. 117 ust. 2 p.w.p. Uczestnik podniósł, że przedmiotowy wzór nie może stanowić wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 102 p.w.p., gdyż pojedyncza płyta jest częścią składową systemu ocieplenia, ściany, stropu, dachu, czy fundamentu, złożonego z wielu płyt izolacyjnych i warstw je pokrywających. Cały taki system ocieplenia, w przypadku jego stosowania na etapie konstrukcji budynku, jest umieszczany pomiędzy warstwami konstrukcji, na przykład między murowaną warstwą konstrukcyjną i murowaną warstwą osłonową. Dalej podał, że końcowy użytkownik przedmiotowej płyty izolacyjnej, wkomponowanej w system ocieplenia budynku, tj. administrator lub właściciel, ewentualnie lokator tego budynku, nie ma możliwości wzrokowego postrzegania cech tej płyty w trakcie zwykłego używania tego systemu ocieplenia, tj. w trakcie zamieszkiwania danego budynku. Uczestnik zauważył, wskazując na orzeczenia sądów administracyjnych, jakie zapadły dotychczas w kwestii uznania płyty izolacyjnej za niewidoczną podczas zwykłego używania część składową wyrobu złożonego, że wydanie odmiennej decyzji w niniejszej sprawie stanowiłoby naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 Kpa. Wnoszący sprzeciw postawił także zarzut braku nowości spornego wzoru wobec wcześniejszych publikacji wzoru [...], wzoru wspólnotowego[...],[...],[...], [...], [...],[...], [...] i [...] oraz znaków towarowych [...] i [...], a także zgłoszenia znaku towarowego [...]. Uczestnik zarzucił także brak indywidualnego charakteru spornego wzoru wobec publikacji wskazanych na okoliczność braku nowości tego wzoru i wcześniejszych publikacji wzorów [...],[...] i [...]. Ponadto podniósł zarzut, że stosowanie spornego wzoru narusza jego prawa majątkowe do znaków towarowych. Spółka w odpowiedzi na sprzeciw i na rozprawie podniosła, że błędne jest traktowanie płyty styropianowej jako części składowej wytworu złożonego, gdyż płyty nie da się wkładać i ponownie wyjmować z systemu ocieplenia. Na dowód zdolności rejestrowej płyty styropianowej przedłożyła szereg wyciągów dotyczących praw z rejestracji wzorów wspólnotowych i wzorów przemysłowych na wyroby tożsame lub podobne w swym charakterze do płyty. Na rozprawie wskazała, że sporna płyta styropianowa jest także używana na elewacjach zewnętrznych budynków i nie jest wtedy pokrywana innymi warstwami, podobnie jak przy ociepleniach poddaszy i wyciszaniu pomieszczeń lub wykładaniu od wewnątrz opakowań. Spółka, odnosząc się do zarzutów braku nowości i indywidualnego charakteru spornego wzoru stwierdziła, że z uwagi na nową kolorystykę i barwę przedmiotowy wzór spełnia przesłanki zarówno nowości, jak i indywidualnego charakteru. Jej zdaniem, nowość i indywidualny charakter spornego wzoru przejawiają się w tym, że płyta ma jasnoszarą powierzchnię z wyraźnie zaznaczonymi sprasowanymi granulkami w kolorze jasnoszarym i na wskroś czarnym, które występują w różnym stopniu zagęszczenia i są o nieregularnym kształcie. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Płyta styropianowa" o nr [...]. Organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podał, przywołując treść art. 102 p.w.p., że w świetle literatury przedmiotu, pojęcie postaci, o której mowa w ww. przepisie, jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Ważną wskazówkę interpretacyjną dają w tym względzie przepisy Unii Europejskiej, w szczególności Dyrektywy 98/71 AA/E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, zgodnie z którą przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". W doktrynie dostrzega się różnice brzmieniowe występujące między Dyrektywą a ustawą - Prawo własności przemysłowej w zakresie rozumienia terminu "postać", przyjmuje się jednak, że nie mają one charakteru merytorycznego, gdyż w obu aktach prawnych chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu" ("Prawo własności przemysłowej" Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, str. 88, 91). Nadto organ podał, że jak przyjmuje się w orzecznictwie, przedmiotem ochrony jest postać przedmiotu, jego ogólny efekt wizualny (wyrok SN z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt II CKN 969/00). Jednocześnie organ wskazał, że pogląd ten, wypracowany jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45), zachowuje w pełni aktualność w obecnym stanie prawnym. W związku z powyższym Urząd Patentowy RP stwierdził, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. Organ opisał cechy spornego wzoru i jego zastosowanie. Uznał, że w niniejszej sprawie "płyta" jest wyrobem stosowanym w części składowej (warstwie ocieplającej) systemu ocieplenia i niezależnie do ewentualnego uznania lub nie spornej płyty styropianowej za część wytworu złożonego, Urząd jest zobowiązany do oceny nowości i indywidualnego charakteru przedmiotowego wzoru przemysłowego jedynie w zakresie cech widocznych tego wytworu, tj. w zakresie cech płyty styropianowej widocznych podczas zwykłego używania systemu ocieplenia, przez które rozumie się jego używanie przez użytkownika końcowego, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy (art. 3 ust. 4 powołanej dyrektywy 98/71/WE). W świetle powyższego Urząd Patentowy RP stanął na stanowisku, że skoro żadna cecha przedmiotowej płyty styropianowej nie jest widoczna w ukończonym systemie ocieplającym podczas zwykłego jego używania, jako zakrytej kolejnymi warstwami budowlanymi (np. warstwą zbrojoną siatką z włókna szklanego, warstwą gruntującą i warstwą elewacyjną w postaci tynku), to wskazana płyta styropianowa nie może być przedmiotem wzoru przemysłowego określonego w art. 102 ust. 1 p.w.p. i zarzut wnioskodawcy oparty na tej podstawie jest zasadny. Organ uznał w związku z tym, że nie można dokonać oceny nowości i indywidualnego charakteru przedmiotowego wzoru przemysłowego w świetle przeciwstawionych i przedłożonych przez Spółkę materiałów. Organ za gołosłowne uznał twierdzenie Spółki, że sporna płyta styropianowa jest także używana na elewacjach zewnętrznych budynków i nie jest wtedy pokrywana innymi warstwami, podobnie jak przy ociepleniach poddaszy i wyciszaniu pomieszczeń lub wykładaniu od wewnątrz opakowań, gdyż nie przedstawiła ona na taką okoliczność żadnego dowodu. W skardze na powyższą decyzję skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie w całości. Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z odpisów dokumentów, zdjęć oraz zeznań świadków: A. Z. i P. B. (Kierownika Laboratorium i Kontroli Jakości skarżącej), na okoliczność widoczności płyty styropianowej nr [...] w ukończonych systemach ocieplających, na okoliczność wykazania, iż płyta ta stanowi samodzielny wytwór w obrocie towarowym, oraz posiada cechy nowości i indywidualny charakter w stosunku do przeciwstawionych wzorów przemysłowych, jak również technologii wytwarzania płyty styropianowej i jej wpływu na ostateczną postać wzoru. Skarżąca nie zgodziła się z poglądem organu, zgodnie z którym płycie styropianowej, bez względu na brak widoczności, brakuje cech nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawionych wzorów i znaków towarowych. Zdaniem skarżącej, definicja wzoru przemysłowego nie zawiera cechy "widoczności" wzoru dla użytkowników, jak błędnie przyjął Urząd w treści skarżonej decyzji. Definicja wzoru, jest zawarta w ustępie 1 art. 102 p.w.p., a nie w ust. 3 lub 4 tego artykułu, jak przyjął organ, mimo że w sentencji decyzji powołał się wyłącznie na art. 102 ust. 1 p.w.p. Natomiast cecha widoczności wzoru przemysłowego jest wymagana jedynie przy częściach składowych wytworu złożonego, które stanowią wówczas samodzielny wytwór, jeżeli są widoczne podczas zwykłego używania wytworu złożonego (art. 102 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 4 p.w.p.). Tymczasem, jak zauważyła skarżąca, płyta styropianowa nie stanowi części składowej wytworu złożonego (system ocieplający), bowiem system ocieplający, w skład którego wchodzą przedmiotowe płyty styropianowe, nie spełnia definicji wytworu złożonego. Zgodnie z tą definicją, wytwór złożony to przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony), tymczasem w przypadku płyty styropianowej, płyty tej nie da się wkładać i ponownie wyjmować z systemu ocieplenia, w którym występuje jako w jednym z wielu jej zastosowań. Skarżąca podała, odwołując się do literatury przedmiotu, że pojęcie postaci wytworu, o którym mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p. jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Takim samodzielnym wytworem, spełniającym warunki ustawowe do bycia wzorem przemysłowym, wynikające z art. 102 ust. 1 i 2 p.w.p. jest, w ocenie skarżącej, właśnie chroniona płyta styropianowa, posiadająca postać o nowym i indywidualnym charakterze, nadanym jej w przedmiotowym przypadku przez kolorystykę, która nie musi spełniać cechy widoczności, by wytwór podlegał ochronie prawnej. Dodatkowo skarżąca podniosła, że z definicji wzoru przemysłowego nie wynika by ocenę nowości i indywidualnego charakteru wzoru dokonywało się w trakcie jego użytkowania do całego wzoru użytkowego, lecz należy to czynić w przypadku gdy w rachubę wchodzi wyłącznie część składowa wytworu złożonego, będąca również wytworem (art. 102 ust. 4 p.w.p.), co nie może dotyczyć płyty styropianowej, która nie jest wytworem stanowiącym część składową wytworu złożonego. Tym samym, jak stwierdziła skarżąca, ocena nowości i indywidualnego charakteru płyty styropianowej dotyczy nie tylko jej widocznych cech. Co więcej, zdaniem skarżącego, z definicji wzoru użytkowego nie wynika by ocenę nowości i indywidualnego charakteru wzoru dokonywało się w trakcie jego użytkowania dla całego wzoru przemysłowego. Na dowód zdolności rejestrowej płyty styropianowej skarżąca powołała się na szereg praw z rejestracji wzorów wspólnotowych i wzorów przemysłowych na wyroby tożsame lub podobne do płyty w swym charakterze. Dodatkowo skarżąca stwierdziła, że twierdzenie Urzędu jakoby sporna płyta była tożsama z płytą według wzoru [...] jest gołosłowne, gdyż organ nie przeprowadził takiej analizy.  W dalszej części skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odpowiedzi na sprzeciw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. Sąd działając na podstawie art. 106 p.p.s.a. dopuścił dowód z załączonych do skargi dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga I. sp. jawna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do postępowania spornego. Podstawą prawną rozstrzygnięcia o unieważnieniu przedmiotowego prawa był wskazany w sprzeciwie przepis art. 102 p.w.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia wzoru do rejestracji a więc w tekście obowiązującym od 18 października 2002 r. (tj. Dz. U. 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.). Art. 102, zawierający w powołanej ustawie p.w.p. definicję wzoru przemysłowego, stanowił co następuje: 1. Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. 2. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. 3. Za wytwór uważa się także: 1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony); 2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy; 3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu. 4. W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech. Na przesłanki nowości wskazuje art. 103 ust. 1 p.w.p.: "Wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami." W ocenie Sądu okoliczność, że ustawodawca w odrębnych normach art. 103 ust. 1 i w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., określił szczegółowo przesłanki nowości i indywidualnego charakteru nie oznacza, że nowość wzoru można badać nie tylko w oderwaniu, ale i z pominięciem badania indywidualnego charakteru porównywanych wzorów. Stanowi o tym powołana na wstępie norma art. 102 ust. 1 p.w.p. określająca, że wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części. Przepis art. 103 ust. 1 p.w.p. odnoszący się do nowości używa określenia "identyczny wzór" co oznacza, że zarzut braku nowości może być postawiony dopiero po porównaniu obu wzorów, czy nie są identyczne, a to oznacza badanie indywidualnego charakteru, o którym mowa w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. Należy podkreślić, że Urząd Patentowy, nie dopatrując się jakichkolwiek różnic - nie stwierdził identyczności obu wzorów. Nie może to budzić wątpliwości, skoro wzór przemysłowy ujmowany jest zawsze jako całość, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości. Ujęcie to sprawia, że także przy weryfikacji przesłanki nowości, ocenie poddany zostaje wzór jako całość. Oznacza to konieczność uwzględnienia także kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli indywidualnego charakteru - ogólnego wrażenia, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego. Pogląd ten został już wyrażony w orzecznictwie: m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 232/08, w którym NSA stwierdził jednoznacznie, że "nie jest możliwe dokonanie oceny nowości bez przeprowadzenia oceny indywidualnego charakteru tego wzoru" (LEX nr 470048). Przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest płyta styropianowa używana w budownictwie do izolacji cieplnej, dźwiękowej a także na opakowania. Istotę wzoru przemysłowego stanowi nowa i posiadając indywidualny charakter postać płyty styropianowej, nadana jej przez kolorystykę. Płyta o kształcie prostopadłościanu według wzoru przemysłowego zbudowana jest ze sprasowanych granulek lekkiego tworzywa sztucznego, polistyrenu piankowego o strukturze porowatej. Białe granulki przed sprasowaniem są zmieszane z czarnym proszkiem grafitowym i dzięki temu, uzyskana w ten sposób płyta styropianowa posiada powierzchnie koloru jasno szarego. W toku dalszego procesu produkcyjnego przed sprasowaniem płyty do jasnoszarych granulek dodawane są granulki czarne na wskroś grafitowane. Dodatek czarnych granulek jest mieszany w różnej proporcji w stosunku do granulek jasnoszarych w taki sposób, że na powierzchni jasnoszarej płyty są widoczne nieregularne czarne kropki o różnym kształcie i w różnym zagęszczeniu, jak pokazano na fotografii fig. 1. Przedmiot wzoru przemysłowego uwidoczniony jest na załączonej fotografii, na której fig. 1 przedstawia płytę styropianową w postaci prostopadłościanu w widoku aksonometrycznym. Cechą istotną wzoru przemysłowego jest kolorystyka, charakterystyczna tym, że jasnoszara powierzchnia płyty ma wyraźnie zaznaczone sprasowane granulki w kolorze na wskroś czarnym o nieregularnym kształcie i w różnym stopniu zagęszczenia, jak pokazano na załączonej fotografii, fig. 1. W tym miejscu należy przypomnieć, że przy wzorze przemysłowym ocenia się cechy widoczne na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika (wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II GSK 838/10). Uczestnik postępowania wnosząc sprzeciw przeciwko rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego "Płyta styropianowa" [...], uzasadniając naruszenie art. 102 ust. 1 p.w.p. wskazał na brak wizualnej postrzegalności przedmiotowego wzoru przejawiający się w konieczności pokrycia systemów izolacji cieplnej tynkiem bądź umieszczenia ich między dwoma warstwami budynku. Wskazał ponadto liczne orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że płyty izolacyjne styropianowe uznane zostały za niewidoczne podczas zwykłego używania oraz, że płyty te są częścią składową wyroku złożonego. Skarżąca w odpowiedzi na sprzeciw nie zgodziła się ze stanowiskiem uczestnika co do niespełnienia kryterium widoczności przedmiotowego wzoru przemysłowego. Skarżąca wskazała, że pojęcie postaci o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p. jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadanym wytworom i takim wytworem jest chroniona płyta styropianowa, która stanowi samodzielny przedmiot obrotu. Oceniając przedmiotowy wzór przemysłowy w pierwszej kolejności należy w ocenie Sądu odpowiedzieć na kluczowe pytanie na jakim etapie wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności z natury rzeczy wymagane na gruncie przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., a w szczególności czy wystarczająca jest tutaj faza jego dystrybucji, czy też owa widoczność musi być spełniona na etapie użytkowania wytworu przez końcowego użytkownika. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy ocenić, czy prawidłowo Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji przyjął, że kryterium widoczności musi być oceniane na etapie końcowego użytkownika a nie dystrybucji, jak chciał skarżący. Za taką interpretacją przemawia chociażby treść dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, która powinna być brana pod uwagę przy wykładni przepisów prawa krajowego, bierze się tutaj pod uwagę etap użytkowania wytworu przez końcowego użytkownika, a więc jego punkt widzenia, na co wyraźnie wskazuje jej punkt 12 i 13, a także art. 3 ust. 4 i art. 5 ust. 1 tej dyrektywy. Mówi się tam o użytkowniku wytworu, a nie jego dystrybutorze, czy sprzedawcy. Zresztą, z oczywistych powodów towar stanowiący fazę dystrybucji jest na etapie dystrybucji co do zasady widoczny, ale ta faza nie jest istotna dla oceny spełnienia przez wytwór wszystkich kryteriów wymaganych od wzoru przemysłowego, gdzie jego widoczność ma pierwszoplanowe znaczenie. Tutaj bowiem decyduje etap użytkowania wytworu przez końcowego użytkownika, co nie budzi wątpliwości w piśmiennictwie (por. K. Szczepanowska-Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej; PPH 2005.3.45 oraz J. Kępiński, Konsekwencje wprowadzenia "klauzuli napraw" w ustawie Prawo własności przemysłowej; PUG.2008.12.20). Reasumując, w świetle przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p. wytwór wzoru przemysłowego musi spełniać kryterium widoczności na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu prawidłowo Urząd Patentowy ustalił, mając na uwadze przeznaczenie przedmiotowego znaku - do izolacji ciepła oraz dotychczasowe orzecznictwo, że sporny wytwór nie jest widoczny na etapie jego użytkowania przez końcowego użytkownika. W tym miejscu warto również podkreślić, że skarżący, pomimo twierdzenia, że przedmiotowy wzór przemysłowy jest także używany na zewnętrznych elewacjach bez dodatkowego pokrycia go tynkiem, nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, nie wskazał innego racjonalnie gospodarczego przeznaczenia omawianej płyty, gdzie widoczność miałaby istotne znaczenie dla końcowego użytkownika, co uzasadniałoby ochronę spornej płyty prawem z wzoru przemysłowego. Sąd podziela pogląd Urzędu Patentowego wyrażony w odpowiedzi na skargę, że dowody dopuszczone przez Sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie wskazują na przedmiotowy wzór przemysłowy. Oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2013r. dotyczy ogólnie styropianu i wskazuje jedynie, że przedsiębiorstwo oferuje także ocieplenia w miejscach, gdzie nie jest konieczna okładzina zewnętrzna, nie precyzując jednak z jakich elementów ocieplenie to ma być wykonane. Natomiast załączone zdjęcia nie są w żaden sposób opisane na marginesie, co w ocenie Sądu dyskwalifikuje je jako dowód. Ilość "kropek" na przedstawionych zdjęciach styropianu, w ocenie Sądu, znacznie odbiega od przedmiotowego wzoru przemysłowego. Reasumując, Urząd Patentowy w sposób prawidłowy przyjął i uzasadnił brak spełnienia przez przedmiotowy wzór przemysłowy przesłanki z art. 102 ust. 1 p.w.p., ponieważ żadna cecha przedmiotowej płyty styropianowej nie jest widoczna w ukończonym systemie ocieplającym podczas zwykłego jego używania, jako zakrytej kolejnymi warstwami budowlanymi (np. warstwą zbrojoną siatką z włókna szklanego, warstwą gruntującą i warstwą elewacyjną w postaci tynku), wobec czego wskazana płyta styropianowa nie może być przedmiotem wzoru przemysłowego. Urząd Patentowy, z uwagi na fakt, iż naruszenie art. 102 ust. 1 p.w.p. jest samodzielną podstawą do unieważnienia znaku, nie przeprowadził badania zaistnienia dalszych naruszeń prawa wskazanych w sprzeciwie, a mianowicie art. 103 i 104 p.w.p, a także art. 117 ust. 2 p.w.p. Urząd jedynie na marginesie zauważył łudzące podobieństwo przedmiotowego wzoru do niektórych wzorów przeciwstawionych. Jednak z powyższego twierdzenia nie wywiódł dla skarżącego negatywnych skutków. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło