VI SA/Wa 2715/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi W dniu 29 sierpnia 2013 r. spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez adwokata, złożyła wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 206.720,83 złotych oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 złotych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca spółka podała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 5.000 złotych, wartość środków trwałych to 0 zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 złotych. Z dokumentów nadesłanych przez stronę skarżącą wynika, że w roku 2012 skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie 206.720,83 złotych przy przychodzie w wysokości 310.354,30 złotych. Bilans na dzień 31 grudnia 2012 r. wskazuje, iż strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 224.462 złotych, do czego w znacznej mierze przyczyniło się zaciągnięcie pożyczek długoterminowych na kwotę 202.761 złotych. W sprawozdaniu z działalności skarżącej spółki za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności skarżącej spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że strona skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 złotych, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 złotych jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 złotych. Strona skarżąca przedstawiła również wyciąg z rachunku bankowego za okres od dnia 29 czerwca 2013 r. do 30 września 2013 r., na którym saldo końcowe wyniosło 237,11 złotych. W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowym zakresie. W dniu 28 stycznia 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, złożyła sprzeciwie od w/w postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie strona skarżąca, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy – stwierdziła m.in., że ocena wydolności finansowej skarżącej spółki została dokonana przez referendarza sądowego na wyrost i w oparciu jedynie o prognozowane, domniemanie dochody spółki. Strona skarżąca zarzuciła, że taka analiza stoi w sprzeczności z rzeczywistą oceną aktualnych problemów finansowych skarżącej spółki, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że jej sytuacja finansowa nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Strona wyjaśniła jednocześnie, że otrzymuje zastrzyki gotówki od jedynego udziałowca spółki, który współfinansując działalność spółki, próbuje ją ratować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Jak stanowi art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (tak m.in. /w:/ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11). W postanowieniu z dnia z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 267/11, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Z kolei w postanowieniu z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. NSA doszedł do przekonania, że powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka uzasadniła brakiem środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu sądowego. Skarżąca podkreśliła, że w roku obrotowym 2012 r. poniosła stratę w wysokości 206 720,83 złotych, a jej sytuacja nie uległa poprawie, na co ma wskazywać saldo rachunku bankowego spółki, na którym znajduje się 448,06 złotych. Z przesłanej do Sądu dokumentacji istotnie wynika, że w 2012 r. spółka poniosła stratę we wskazanej wysokości. Jednocześnie należy zauważyć, że z przedmiotowej dokumentacji wynika także, iż osiągnięty w 2012 r. przychód wynosił 310 354,30 złotych, a spółka pozyskała nowych klientów, zatrudniła pracowników oraz zakupiła kasy fiskalne konieczne do prowadzenia działalności w zakresie usług ochroniarskich dla osób fizycznych. Sąd, rozstrzygając wniosek strony skarżącej, stwierdza, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż powstanie straty nie oznacza automatycznej utraty możliwości płatniczych. Należy zauważyć, że skarżąca spółka ciągle funkcjonuje w obrocie gospodarczym, osiąga przychód z prowadzonej działalności, przystosowuje się do warunków prowadzenia działalności gospodarczej, korzysta z usług kancelarii prawniczej, pozyskuje klientów i zatrudnia pracowników. W takich warunkach, w ocenie Sądu, nie można uznać więc, iż skarżąca spółka nie była w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie wynoszą 400 złotych. Sąd pozostaje na stanowisku, że koszty ewentualnego prowadzenia postępowań sądowych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej należą do normalnych kosztów prowadzania owej działalności i należy je przewidywać w preliminarzu wydatków. Struktura przychodów i kosztów przedstawiona przez skarżącą wskazuje, że dała ona jednak pierwszeństwo innym kosztom prowadzonej działalności w sytuacji, gdy osiągane przychody pozwalają na poniesienie wskazanych kosztów postępowania sądowego. W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty, stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji postanowienia.