VI SA/Wa 2716/13
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-23
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na wnioskodawcy. Niewywiązanie się z obowiązku złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych, w tym wyciągów z rachunków bankowych, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową. Przedłożyła oświadczenie o majątku i dochodach, które okazało się niewystarczające. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji, w tym o wyciągi z rachunków bankowych. Spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła w niniejszej sprawie w dniu 29 czerwca 2016 roku na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych..
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 lipca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 roku – (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2015 roku),
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec sierpnia 2016 roku,
c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (poinformowano skarżącą spółkę o treści art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe).
Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 24 września 2016 r.
Strona skarżąca przy piśmie z dnia 29 września 2016 r. nadesłała:
- kopię CIT-8 – zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015,
- rachunek zysków i strat za okres styczeń-luty 2016 r.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło