VI SA/Wa 2717/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień wynikających z licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia postanawia: odmówić przyznania M. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. M. M. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 roku nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień wynikających z licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia. W formularzu PPF skarżący podał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe a jedynym jego dochodem jest zasiłek dla bezrobotnych wynoszący 623 zł. Skarżący nadesłał także wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego, z którego wynika, że na dzień [...] lutego 2013 r. był zobowiązany do zapłaty na rzecz banku kwoty 3.216,34 złotych. Z informacji o operacjach na rachunku bankowym skarżącego wynika natomiast, iż saldo było ujemne, przy czym jedyną wpłatą, która obniżyła zadłużenie z kwoty 3 105 złotych do kwoty 1 605 złotych, był przelew wykonany przez matkę skarżącego w kwocie 1 500 złotych. Skarżący przedłożył nadto informację komornika o zajęciu wierzytelności na kwotę 1 342 złotych oraz postanowienie komornika ustalające koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 355 złotych. Dołączył również dowody wpłaty dokonanych prze jego matkę na rachunki komornika i sądu rejonowego w kwotach 1 816 zł., 1100 zł., 680 zł. i 1 175 złotych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy przy rozpoznaniu wniosku skarżącego mieć na względzie, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 również ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia (które to postępowanie zakończone zostało decyzją zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 2717/12). W toku postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 skarżący również złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 roku sygn. akt II GZ 464/13. Tym samym rozpoznając wniosek skarżącego złożony w przedmiotowym postępowaniu należy mieć na uwadze rozstrzygnięcie podjęte w wyniku rozpoznania tożsamego wniosku skarżącego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12. Oddalając wniosek skarżącego Sąd nie podzielił, wyrażonego przez skarżącego stanowiska, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkując jedynie w części domu z rodzicami. Sąd powołał się na uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r. sygn. akt II URN 56/95, Lex nr 24775, wskazujące, że cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuacje charakteryzują. W ocenie Sądu wyrażonej w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 zestawienie osiąganych przez skarżącego co miesiąc stałych dochodów w postaci zasiłku dla bezrobotnych z wysokością zadłużenia w banku, jak również informacjami zawartymi w potwierdzeniach przelewu wykonywanych przez matkę skarżącego na rzecz komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz na konto Sądu Rejonowego w [...] czy na rachunek skarżącego każą stwierdzić, że pozostaje on na utrzymaniu rodziców. Powołana w wyroku Sądu Najwyższego przesłanka niezarobkowania i pozostawania w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi wydaje się być spełniona w rozpatrywanej sprawie. Stąd warunek określony w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania należało ocenić przez pryzmat dochodów osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd w cytowanym postanowieniu wskazał, że z danych wpisanych przez skarżącego w pkt 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że dochód netto [...] matki skarżącego kształtuje się na poziomie ok. 2.800 złotych miesięcznie, zaś ojca [...] w wysokości 1350 złotych netto, w sumie 4.100 złotych. Oceniając sytuację finansową skarżącego z uwzględnieniem sytuacji finansowej rodziców skarżącego, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, Sąd uznał, że strona nie wykazała, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, że zasadnym byłoby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, podkreślając, że wnioskodawca wraz z rodzicami osiąga stały dochód miesięczny w wysokości 5.000 netto miesięcznie. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżącego w przedmiotowym postępowaniu zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem domniemanie o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego przez osoby wspólnie zamieszkujące, z uwagi na fakt, że rzadko zdarza się, aby osoby te prowadziły odrębne gospodarstwa domowe (np. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 r., II OZ 569/06, niepublikowane). O pozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym świadczą takie okoliczności faktyczne jak: nieponoszenie przez niego kosztów eksploatacji lokalu mieszkalnego i kosztów utrzymania (wyżywienia) nie pozwalają przyjąć, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe. Istotą takiego gospodarstwa jest bowiem samodzielne ponoszenie wszystkich kosztów związanych z utrzymaniem, w tym w szczególności ponoszenie wydatków związanych z czynszem i eksploatacją lokalu (opłat za pobór prądu, wody, gazu itp.) oraz zakupem żywności (p. też stanowisko zajęte w postanowieniu WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2008 roku, sygn. akt III SA/Gd 440/07). Skarżący tymczasem niewątpliwie zamieszkuje wspólnie z rodzicami, przy czym nie wykazał, czy ponosi proporcjonalnie jakiekolwiek koszty utrzymania nieruchomości. Co więcej z przedstawionych dowodów wpłaty wynika, iż zobowiązania skarżącego pokrywa ze swoich środków jego matka, która nadto uzupełnia również środki na rachunku skarżącego. Okoliczność ta w zestawieniu z datami wpłaty z różnych miesięcy wskazuje, że matka skarżącego cyklicznie pokrywa jego zobowiązania i pomoc ta nie ma charakteru incydentalnego. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bowiem nie znajduje się w takiej sytuacji, w której zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.