VI SA/Wa 2787/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-25
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy używanie międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" przez podmiot z siedzibą poza granicami Polski, który prowadzi działalność gospodarczą polegającą na handlu wysyłkowym (sprzedaż internetowa) towarów oznaczonych tym znakiem dla odbiorców w Polsce, stanowi "rzeczywiste używanie" znaku na terytorium Polski w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 154 Prawa własności przemysłowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy błędnie zinterpretował pojęcie "rzeczywistego używania" znaku towarowego. Sprzedaż towarów oznaczonych znakiem przez podmiot zagraniczny dla odbiorców w Polsce, nawet jeśli siedziba sprzedawcy znajduje się poza granicami kraju, powinna być uznana za używanie znaku na terytorium Polski. Kluczowe jest miejsce przeznaczenia towarów, a nie tylko siedziba sprzedawcy. Zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżący P. T. zaskarżył decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, która stwierdziła wygaśnięcie prawa ochronnego na międzynarodowy znak towarowy "SPARTAN" z powodu jego rzekomego nieużywania na terytorium Polski. Skarżący argumentował, że znak był używany przez niego i przez spółkę "[... ]" GmbH, której jest jedynym wspólnikiem, poprzez sprzedaż towarów w sklepach internetowych, na portalach aukcyjnych oraz przez dystrybutorów w Polsce. Urząd Patentowy uznał, że sprzedaż przez zagraniczną spółkę nie stanowi używania znaku w Polsce, ponieważ siedziba spółki znajduje się w Austrii, a dowody (np. faktury, wydruki stron internetowych) pochodzą z okresu po złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub nie dowodzą używania znaku na terytorium Polski.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego P. T. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z 29 czerwca 2020 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy") stwierdził z dniem 2 grudnia 2004 r. wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" o numerze [...];
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 169 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2 i 6 w związku z art. 15215 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 324 - dalej p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 grudnia 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek S., Inc. z siedzibą w [...], Stany Zjednoczone Ameryki (dalej "Wnioskodawca", "Uczestnik postępowania") o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" o numerze [...], udzielonego na rzecz P. zamieszkałego w [...], Austria (dalej "Uprawniony", Skarżący") przeznaczonego do oznaczania towarów z klas 12, 25 i 28, tj.: pojazdy, urządzenia do poruszania się na lądzie, w powietrzu lub na wodzie, obuwie sportowe, gry i zabawki, artykuły gimnastyczne i sportowe.
Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 15215 w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 169 ust. 2 p.w.p., art. 172 p.w.p. w związku z art. 255 ust. 1 pkt 3 oraz art. 2551 p.w.p.
Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z najwcześniejszą możliwą datą wskazując, że sporny znak nie był używany na terenie Polski.
Uprawniony w piśmie z dnia 17 lipca 2020 r. wniósł o oddalenie wniosku i przedłożył materiał dowodowy na okoliczność używania spornego znaku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób rzeczywisty w okresie pięciu lat liczonych wstecz od daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia. Uprawniony wskazał, że znak towarowy "SPARTAN" używany był pierwotnie przez niego samego, a następnie od 2011 r. był i jest w dalszym ciągu używany za jego zgodą do oznaczania towarów sprzedawanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę "[...]" GmbH, której jest jedynym wspólnikiem. Wyjaśnił, że towary oznaczone znakiem "SPARTAN" oferowane są do sprzedaży bezpośrednio przez "[...]" GmbH, jak również za pośrednictwem dystrybutorów w innych krajach, w tym w Polsce. Wskazał, że artykuły "SPARTAN" sprzedawane są głównie w ramach handlu hurtowego, do końcowych odbiorców trafiają one za pośrednictwem autoryzowanych dystrybutorów lub klientów prowadzących własne sklepy internetowe i stacjonarne w Polsce.
Uprawniony oświadczył, że znak towarowy "SPARTAN" zamieszczany jest i był w relewantnym dla niniejszego postępowania okresie zarówno bezpośrednio na towarach i ich opakowaniach, jak i w nazwach podawanych w katalogach, materiałach reklamowych w formie drukowanej i elektronicznej, a także na fakturach wystawionych w związku z ich sprzedażą. Sprzedaż odbywa się najczęściej na rzecz autoryzowanych dystrybutorów marki "SPARTAN" na terenie różnych krajów, w tym Polski, a także na rzecz innych klientów hurtowych, którzy następnie kierują swoją ofertę do odbiorców indywidualnych. Wskazał też, że sprzedaż towarów oznaczonych znakiem "SPARTAN" odbywa się na podstawie składanych przez klientów zamówień. Zamówienia składane są drogą elektroniczną, telefonicznie lub osobiście. Zamówione towary wysyłane są najczęściej z magazynu "[...]" GmbH zlokalizowanego w Austrii przy pomocy firm transportowych do siedziby klienta, w tym do klientów z Polski. "[...]" Gmbh prezentuje swoją ofertę w formie zdjęć i opisów towarów w papierowych katalogach handlowych oraz na stronie internetowej www.spartan-sport.at.
Uprawniony wskazał, że tradycyjną drogą oferowania artykułów marki "SPARTAN" są katalogi handlowe w formie papierowej. Katalogi rozsyłane są pocztą, załączane do zamówień oraz wręczane osobiście przy okazji wizyt klientów w magazynie firmy. Katalogi przekazywane były i są również do partnerów handlowych i klientów w Polsce wraz z zamówionymi towarami.
Od chwili założenia strony internetowej www.[...].at (2003 r.) katalogi z aktualną ofertą dostępne są na stronie internetowej "[...]" GmbH. Uprawniony podniósł, ż treść strony internetowej została przetłumaczona w znacznej części na język polski, aby umożliwić klientom z Polski składanie zamówień. Zamówienia składane są przez polskich klientów zarówno przez stronę internetową, jak i za pośrednictwem wiadomości e-mail.
Uprawniony dodał, że znakiem towarowym "SPARTAN" oznaczane są liczne produkty sprzedawane partnerom handlowym i klientom z Polski, którzy następnie kierują swoją ofertę do odbiorców detalicznych. Klienci hurtowi "[...]" GmbH oferują towary oznaczone nazwą handlową "SPARTAN" w swoich sklepach internetowych i stacjonarnych, jak również na największym portalu zakupowym i aukcyjnym w Polsce - Allegro. Ponadto oficjalnym dystrybutorem produktów marki "SPARTAN" w Polsce jest również firma M., prowadząca handel w portalu Allegro oraz sklep internetowy pod adresem www.[...].com.pl. Uprawniony udzielił wskazanemu podmiotowi licencji na użycie znaku towarowego "SPARTAN" w adresie domeny internetowej oraz w materiałach dotyczących oferowanych artykułów.
Uprawniony wyjaśnił, że dystrybucja artykułów marki "SPARTAN" na rynku polskim odbywa się również za pośrednictwem podmiotów czeskich takich jak S. z siedzibą w [...] i M. z siedzibą w [...], które dostarczają towary SPARTAN do polskich sklepów internetowych. Produkty oznaczone znakiem towarowym SPARTAN dostępne są również na platformie handlowej [...] jak również były oferowane za pośrednictwem portalu allegro.pl.
Uprawniony stwierdził, że znak "SPARTAN" jest rozpoznawalny wśród klientów i użytkowników sprzętu sportowego, a przez 70 lat obecności na rynku akcesoriów sportowych uzyskał renomę również na terytorium Polski. O zdolności odróżniającej znaku towarowego "SPARTAN" używanego na terytorium Polski świadczą również opisy towarów "SPARTAN" w sklepach internetowych polskich sprzedawców i na aukcjach w portalu allegro.
W toku postępowania przez Urzędem Patentowym w piśmie z dnia 27 października 2020 r. Wnioskodawca sprecyzował, że domaga się stwierdzenia wygaśnięcia ochrony międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" [...] na terytorium RP z dniem 2 grudnia 2004 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy po przytoczeniu treści art. 169 ust 1 pkt 1 p.w.p. oraz wyjaśnieniu pojęcia rzeczywistego używania znaku towarowego wymienił dowody, jakie na okoliczność używania spornego znaku przedłożył Uprawniony. Są to następujące materiały:
- oświadczenie Uprawnionego o udzieleniu licencji [...] GmbH i oświadczenie Uprawnionego dotyczące używania znaku towarowego "SPARTAN",
- wydruki przykładowych sposobów zamieszczania znaku towarowego "SPARTAN" na sprzedawanych produktach,
- wyciąg z katalogu [...] GmbH na rok 2015,
- wyciąg z katalogu [...] GmbH wiosna/lato 2016/2017, katalog [...] GmbH na rok 2017,
- wyciągi z katalogów [...] GmbH dostępnych na stronie internetowej, - wydruk strony głównej www.[...].at w języku polskim,
- wydruk ze strony internetowej www.spartan-sport.at,
- zakładka Boks/SPARTAN, lista klientów [...] GmbH z Polski, wykaz sklepów internetowych oferujących produkty SPARTAN,
- przykładowe faktury wystawione przez [...] GmbH na rzecz klientów z Polski w latach 2014-2020,
- wydruki ze stron polskich sklepów internetowych wraz z fakturami wystawionymi przez [...] GmbH,
- wydruki ze strony internetowej www.[...].com.pl wraz z fakturami wystawionymi przez [...] GmbH na rzecz kontrahenta,
- instrukcja obsługi Stand-Up-Paddle Board w języku polskim wraz z wydrukami ze stron internetowych,
- wydruki z pozostałych polskich sklepów internetowych oferujących artykuły sportowe "SPARTAN",
- wydruki ofert produktów "SPARTAN" z wyszukiwarki portalu Allegro.pl, - wydruki ofert produktów "SPARTAN" ze strony internetowej www.empik.com, - wydruki z archiwum portalu Allegro.pl za lata 2014¬2019,
- przykładowe wydruki ze sklepów internetowych z przedstawieniem marki "SPARTAN" wśród innych marek sportowych,
- wydruki ze stron internetowych z opisami dotyczącymi marki SPARTAN, - przykładowe zestawienie faktur dla klientów z Polski z wydrukami produktów ze strony internetowej www.spartan-sport.at,
- faktury zakupowe [...] GmbH wraz z wydrukami odpowiednich produktów ze strony internetowej sprzedawanych na rynek polski,
- przykładowe zamówienia składane w [...] GmbH przez klientów z Polski,
- wyciąg z katalogu "SPARTAN SPORT" nr 21 obowiązującego od 1 września 1999 r.,
- newslettery "SPARTAN SPORT" z sierpnia 2000 r.,
- katalog "SPARTAN SPORT" nr 22 obowiązujący od 1 września 2000 r. "Zima 2000/01,
- newslettery "SPARTAN SPORT" z 2001 r.,
- wyciąg z katalogu "SPARTAN SPORT" nr 29 nr 2004 r. obowiązującego od 25 lutego 2004 r.,
- wyciąg z katalogu "SPARTAN SPORT" nr 31 z 2006 r. obowiązującego od 20 lutego 2006 r.,
- przykładowe sposoby użycia znaku towarowego "SPARTAN" do oznaczania towarów,
- przykładowe strony z katalogów z danymi kontaktowymi i zdjęciem magazynu uprawnionego,
- fragment katalogu nr 29 obowiązującego od 25 lutego 2004 r. z informacjami dotyczącymi zamówień i dostawy wraz z tłumaczeniem poświadczonym na język polski,
- wydruki z systemu księgowego A.Ch. Fussmann e.U.
Organ stwierdził, że powyższe materiały nie dowodzą on używania spornego międzynarodowego znaku towarowego przez Uprawnionego lub za jego zgodą dla towarów objętych ochroną zarówno w okresie pięciu lat przed złożeniem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia jak i w poprzednich 5 letnich okresach jego ochrony na terytorium Polski.
Urząd Patentowy uznał, że sprzedaż towarów przez "[...]" GmbH za zgodą Uprawnionego w sklepie internetowym działającym pod adresem www.[...].at nie ma charakteru używania spornego znaku towarowego w Polsce, ponieważ spółka "[...]" nie wykonuje działalności gospodarczej w Polsce, tylko w Austrii gdzie znajduje się jej siedziba.
Wyjaśniając przyjęte stanowisko Urząd Patentowy podkreślił, że sprzedaż towarów i usług za pośrednictwem sklepu internetowego jest równoprawnym kanałem dystrybucji, porównywalnym ze sprzedażą w sklepach czy też salonach lecz przy ocenie na gruncie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. używania znaku towarowego za pośrednictwem sklepów internetowych niezwykle istotna jest kwestia miejsca, w którym następuje użycie znaku. W zawiązku z tym zgodnie z art. 153 ust. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy ma terytorialny charakter, zatem ocena jego używania, w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. winna być ograniczona wyłącznie do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Urząd Patentowy zaznaczył, że w przypadku sprzedaży towarów w sklepach internetowych mogą się pojawić trudności interpretacyjne odnoszące się do tego, według jakich kryteriów winno się ustalać miejsce użycia znaku towarowego. Zdaniem organu, przy dokonywaniu ustalenia geograficznego miejsca użycia znaku towarowego podczas sprzedaży internetowej, należy odwołać się do treści art. 154 p.w.p., zgodnie z którym jedną z postaci używania znaku towarowego jest oferowanie i wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych znakiem towarowym. Według organu miejsce użycia danego znaku towarowego przez podmiot będący właścicielem danego sklepu internetowego winno być ustalane; " (...) według miejsca wykonywania działalności przez ten podmiot, z uwzględnieniem orzecznictwa ETS i treści pkt. 19 preambuły do Dyrektywy o Handlu Elektronicznym, (Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) (2000/31/WE) z dnia 2000-06-08 (Dz. Urz. UE.L 2000 Nrl78, str. 1), zgodnie z którym miejsce siedziby usługodawcy powinno być ustalone zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym pojęcie siedziby mieści w sobie faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej przez czas nieokreślony z wykorzystaniem stałej siedziby, wymóg ten jest również spełniany, jeśli przedsiębiorstwo utworzone jest na czas określony; miejscem siedziby przedsiębiorstwa świadczącego usługi za pośrednictwem internetowej witryny www nie jest miejsce, gdzie znajdują się środki techniczne obsługujące jego witrynę www ani miejsce, z którego witryna www jest dostępna, lecz miejsce, gdzie wykonuje on swoją działalność gospodarczą."
W związku z tym organ doszedł do wniosku, że używanie spornego znaku towarowego przez właścicieli sklepów internetowych ma charakter używania na terytorium Polski jedynie wówczas, gdy sklepy te prowadzone są przez podmioty mające siedzibę na terytorium Polski. Dlatego używanie spornego znaku towarowego przez właściciela sklepu internetowego www.[...].at, będącego podmiotem wykonującym swoją działalność gospodarczą poza granicami Polski, nie ma charakteru używania spornego znaku na terytorium Polski.
Idąc tym tokiem rozumowania w ocenie Urzędu Patentowego złożone przez Uprawnionego faktury dotyczące sprzedaży towarów przez [...] GmbH z siedzibą w [...], Austria, za zgodą uprawnionego polskim klientom (załącznik nr 17, 18, 19, 27 i 28 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) nie potwierdzają używania spornego znaku na terytorium Polski. Z faktur tych wynika bowiem, że wprowadzenie do obrotu towarów oznaczonych spornym znakiem miało miejsce na terytorium Austrii, a nie Polski.
Organ uznał też, że oświadczenie Uprawnionego dotyczące używania spornego znaku (załącznik nr 7 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) potwierdza, że towary oznaczone znakiem spornym wprowadzane były do obrotu na terytorium Austrii. W oświadczeniu tym Uprawniony wskazał również, że wielu klientów pochodzi z Polski i sprzedaje towary "SPARTAN" do odbiorców końcowych na terytorium Polski. W konsekwencji przedłożone przez Uprawnionego wydruki strony internetowej www. [...].at w języku polskim (załącznik nr 13 i 14 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) pochodzą z 9 lipca 2020 r. czyli z daty już po wniesieniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia. Nie mogą stanowić zatem dowodu na ofertę skierowaną do polskich odbiorców w relewantnym okresie.
Natomiast zdjęcia towarów oznaczonych znakiem "SPARTAN" przedstawione w załączniku nr 8 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r. również nie mogą stanowić dowodu na okoliczność wprowadzenia tych towarów do obrotu na terytorium Polski przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa. Nie są one bowiem opatrzone żadną datą.
Odnosząc się do twierdzeń Uprawnionego, że w dokumentacji księgowej sprzed 2 grudnia 2004 r. (załącznik nr 10 do pisma z dnia 29 grudnia 2020 r.), odnaleźć można informacje na temat stałych klientów uprawnionego pochodzących z Polski i są to przedsiębiorcy zajmujący się handlem detalicznym sprzętem i akcesoriami sportowymi na terytorium Polski, Urząd Patentowy stwierdził, że w aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodów potwierdzających używanie spornego znaku za zgodą Uprawnionego przez podmioty wykonujące działalność gospodarczą w Polsce przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia. Zdaniem organu przedłożone przez Uprawnionego dowody w postaci wydruków "polskich sklepów internetowych" (załącznik nr 18 i 21 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) pochodzą bowiem z lipca 2020 r., a więc z okresu już po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia i nie odnoszą się do okoliczności mających miejsce przed tą datą.
Natomiast odnosząc się do wydruków zawartych w załączniku nr 18, w części C, na których wskazana jest data dodania produktu (2017 r. i 2018 r.), Urząd Patentowy stwierdził, że one również nie świadczą o sprzedaży tych produktów odbiorcom na terenie Polski, przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia. I tak:
- widniejąca przy każdym produkcie informacja o braku dostępności nasuwa pytanie, czy kiedykolwiek ten produkt był dostępny,
- nie ma dowodów, czy z ofertą widniejącą na wydrukach zapoznał się polski odbiorca przed datą złożenia wniosku oraz czy miał możliwość nabycia tych towarów. Zdaniem organu faktury sprzedażowe dokumentujące sprzedaż przez "[...]" GmbH z siedzibą w [...] na rzecz odbiorcy charakteryzującego się polskim adresem nie może stanowić dowodu potwierdzającego wprowadzenie towarów oznaczonych spornym znakiem na terytorium Polski. Według organu transakcja ta bowiem miała miejsce w Austrii. Dodatkowo wątpliwości organu wzbudza okoliczność, że jako oferent w sklepie "[...].pl" widnieje "[...]" D. S. z siedzibą w [...] a odbiorcą na "wskazanych przez uprawnionego fakturach z 15.06.2016 r. z 28.03.2017 oraz z 18.04.2018 r. mających potwierdzać fakt sprzedaży na rzecz właściciela tego sklepu, które stanowią część załącznika nr 18 część C jest P.H. [...] P. B. z siedzibą w [...]".
Również przedłożone przez Uprawnionego wydruki ze strony internetowej www.empik.com oraz wydruki z wyszukiwarki portalu Allegro.pl. (załącznik nr 22 i nr 23 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) w ocenie Urzędu Patentowego nie mogą stanowić dowodu używania spornego znaku przed datą wniesienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia gdyż wydruki te również pochodzą z lipca 2020 r., a zatem z daty późniejszej niż złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa jak również nie odnoszą się do okresu sprzed złożenia wskazanego wniosku.
Zdaniem organu także przedłożone przez Uprawnionego katalogi i newslettery (załącznik nr 9, 10, 11 i 12 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r. oraz załącznik nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 do pisma z dnia 29 grudnia 2020 r.) nie potwierdzają używania spornego znaku towarowego na terytorium Polski. Katalogi te są bowiem w języku niemieckim, a tym samym nie są przeznaczone dla polskiego odbiorcy. W katalogach tych nie zostali także wskazani dystrybutorzy z Polski, zaś jedyny podany kontakt wskazuje na siedzibę w Wiedniu. Organ nie podzielił też stanowiska Uprawnionego, że załączone do akt niniejszej sprawy katalogi i newslettery były wydawane i kolportowane wśród klientów z Polski gdyż " Nie ma jednakże na to dowodów". Z kolei wydruki ofert towarów z oznaczeniem "SPARTAN" z archiwum portalu Allegro.pl z lat 2014-2019 nie pozwalają na ustalenie oferenta/sprzedawcy tych towarów, co uniemożliwia ustalenie czy używanie tego znaku odbywało się w ramach działalności gospodarczej przez Uprawnionego, spółkę z nim powiązaną tj. "[...]" GmbH czy też inny podmiot bez zgody Uprawnionego.
Także oświadczenie dotyczące posiadania przez "[...]" GmbH strony internetowej przeznaczonej na sprzedaż w Polsce jest według Urzędu Patentowego niewystarczające. Uprawniony przedstawił wydruki ze strony internetowej www. [...].pl, na której oferowane są produkty marki "SPARTAN" oraz faktury wystawione dla kontrahenta z Polski, tj. firmy M. A. S. (uprzednio pod nazwą Firma Handlowa "[...]" A. S.) (załącznik nr 19 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.), która, według oświadczenia Uprawnionego, jest oficjalnym dystrybutorem produktów marki "SPARTAN" w Polsce i prowadzi handel na portalu Allegro oraz przez sklep internetowy pod adresem www.[...].com.pl. Nie ma jednakże w materiale dowodowym ani jednego przykładu używania spornego znaku za pośrednictwem tej strony. Przedłożone przez Uprawnionego wydruki ze strony internetowej www.[...].com.pl pochodzą bowiem z lipca 2020 r., a więc z okresu już po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia i nie odnoszą się do okoliczności mających miejsce przed tą datą. Natomiast faktury zostały wystawione na rzecz kontrahenta z Polski na terenie Austrii, nie ma natomiast dowodów sprzedaży przez przedsiębiorcę polskiego na terytorium Polski. Także instrukcja obsługi "Stend-Up- Paddle Board" w języku polskim (załącznik nr 20 do pisma z dnia 17 lipca 2020 r.) nie może stanowić dowodu na okoliczność używania spornego znaku na terytorium Polski gdyż nie jest opatrzona żadną datą oraz na podstawie tego wydruku nie można wywnioskować, iż trafiła ona do odbiorców na polskim rynku przed datą złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa. Instrukcja ta, na ostatniej stronie, opatrzona jest informacją: "[...] Oficjalny dystrybutor www.[...].pl". Natomiast Uprawniony nie przedstawił dowodów na okoliczność, iż podmiot o nazwie [...] rozpoczął wprowadzanie towarów oznaczanych spornym znakiem przed datą złożenia niniejszego wniosku. Powyższe stanowisko dotyczy także dystrybucji artykułów marki "SPARTAN" na rynku polskim odbywającej się za pośrednictwem podmiotów czeskich takich jak [...] z siedzibą w [...] i [...] z siedzibą w [...], które dostarczają towary SPARTAN do polskich sklepów internetowych. Uprawniony nie przedłożył bowiem dowodów potwierdzających, iż w wyniku tej działalności towary opatrywane znakiem towarowym "SPARTAN" trafiły do polskich odbiorców na terytorium Polski w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa.
Urząd Patentowy doszedł do wniosku, że oceniając zatem zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy zarówno globalnie jak i każdy z osobna stwierdzić należy, iż Uprawniony nie dowiódł, iż towary oznaczane spornym znakiem były wprowadzane do obrotu na polskim rynku. Uprawniony nie wskazał również przyczyn usprawiedliwiających nieużywanie znaku na terenie Polski. W związku z powyższym wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa z powodu nieużywania znaku był uzasadniony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą Uprawniony/Skarżący zarzucił przepisów postępowania oraz naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:
a) zaniechanie dokonania wszechstronnej i całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, pominięcie przy tej ocenie części załączonych przez Skarżącego dowodów, dokonanie wyłącznie odrębnej oceny poszczególnych zgłoszonych dowodów bez potraktowania ich w sposób kompleksowy, co doprowadziło do niedokładnego, a w konsekwencji błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie i przyjęcia braku rzeczywistego używania międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" na terytorium Polski,
b) dowolną ocenę dowodów z faktur wystawianych przez [...] GmbH polskim klientom (Załączniki nr 17, 18, 19, 27 i 28 do pisma z 17 lipca 2020 r.) i przyjęcie na ich podstawie, że wprowadzanie towarów do obrotu przez "[...]" GmbH za zgodą Uprawnionego miało miejsce na terytorium Austrii, a nie Polski, mimo że sprzedaż miała charakter sprzedaży wysyłkowej, miejsca dostawy towarów położone były w Polsce, a towary przeznaczone były do sprzedaży detalicznej przez dystrybutorów klientom końcowym z Polski za zgodą Uprawnionego;
c) bezzasadne uznanie wbrew treści przedstawionych przez Skarżącego dokumentów, że wydruki ze sklepu internetowego ss24.pl zawierające datę dodania produktu w 2017 r. i 2018 r. (Załącznik nr 18 C do pisma z 17 lipca 2020 r.) nie są dowodem oferowania i wprowadzania produktów oznaczanych znakiem towarowym "SPARTAN" na terytorium Polski,
d) sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz wybiórczą i oderwaną od całokształtu materiału dowodowego ocenę dowodów w postaci wydruków archiwalnych ofert z portalu Allegro.pl z lat 2014-2019 (Załącznik nr 24 do pisma z 17 lipca 2020 r.) polegającą na:
- pominięciu wynikających z ww. dowodów informacji o sprzedaży produktów na rynku polskim (w opcji "Kup teraz") w określonych datach przed złożeniem wniosku o
- bezpodstawnym przyjęciu, że wydruki ofert towarów z oznaczeniem "SPARTAN" z archiwum portalu Allegro.pl z lat 2014-2019 nie pozwalają na ustalenie sprzedawcy towarów, podczas gdy szereg z nich zawiera dane identyfikujące (logo, adres e-mail, firmę, lokalizację sprzedawcy),
- niedokonaniu oceny ww. dowodów w kontekście innych przedstawionych przez Skarżącego dokumentów, w tym faktur wystawionych klientom z Polski, listy klientów z Polski, wydruków ze sklepów internetowych, umożliwiających przyporządkowanie konkretnych ofert kontrahentom nabywających towary od [...] GmbH,
- co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż towary oznaczone znakiem towarowym "SPARTAN" nie były wprowadzane do obrotu przez przedsiębiorców działających na rynku polskim za zgodą Uprawnionego, mimo że z przedstawionych dowodów wynika wprost, iż dochodziło do oferowania i sprzedaży towarów na terytorium Polski przez podmioty nabywające je uprzednio od [...] GmbH;
e) błędne uznanie, iż przedstawione przez Skarżącego katalogi oraz newslettery (Załączniki nr 9, 10, 11 i 12 do pisma z 17 lipca 2020 r. oraz nr 1-8 do pisma z 29 grudnia 2020 r.) nie potwierdzają używania znaku na terytorium Polski z uwagi na to, że są w języku niemieckim, podczas gdy z pozostałego materiału dowodowego wynika, że klientami [...] GmbH są podmioty profesjonalne, z którymi korespondencja odbywa się w językach obcych (pominięcie dowodu z przykładowych zamówień składanych przez polskich klientów - Załącznik nr 29 do pisma z 17 lipca 2020 r.), a którzy w swoich ofertach sprzedaży produktów na rynku
polskim odwołują się do pochodzenia towarów od austriackiego przedsiębiorstwa i wskazują również niemieckie nazwy towarów (np. Fussballtor),
f) pominięcie dowodów nieopatrzonych datą lub opatrzonych datą wydruku późniejszą niż data złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia znaku (w szczególności Załączniki nr 13, 14, 18, 19, 20, 21, 22, 23, do pisma z 17 lipca 2020 r.), mimo że dowody te powinny mieć znaczenie przy całościowej ocenie materiału dowodowego i świadczą o ciągłości rzeczywistego używania znaku, co powinno mieć znaczenie dla ustalenia, iż znak był rzeczywiście używany na terytorium Polski skoro używanie to jest kontynuowane również po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia, w szczególności, że dowody kontynuacji używania znaku są ściśle związane z pozostałym materiałem dowodowym przedłożonym przez Skarżącego i dotyczą w dużej mierze tych samych produktów i kontrahentów,
g) pominięcie dowodów w postaci przykładowych zamówień składanych w "Spartan" GmbH przez klientów z Polski z 2018 r. (Załącznik nr 29 do pisma z 17 lipca 2020 r.), które potwierdzają dostępność strony internetowej www.spartan-spoil.at i korzystanie z niej przez Polski, jak również wskazują na sposób składania zamówień i przeznaczenie towarów na rynek polski,
h)pominięcie dowodów dotyczących rozpoznawalności produktów oznaczonych znakiem towarowym "SPARTAN" na rynku polskim i pozycji marki "SPARTAN" wśród innych marek sportowych (Załączniki nr 25-26 do pisma z 17 lipca 2020 r.)
2. nieuwzględnienie złożonego w piśmie z 29 grudnia 2020 r. wniosku o przesłuchanie Uprawnionego mimo istnienia kwestii dotyczących stanu faktycznego, w tym treści oświadczenia Uprawnionego, a jego przesłuchanie pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy,
3. art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie zasygnalizowanych przez Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu skarżonej Decyzji wątpliwości interpretacyjnych dotyczących tego, według jakich kryteriów winno się ustalać miejsce użycia znaku towarowego, na niekorzyść Skarżącego i uznanie, że miejscem użycia znaku towarowego jest miejsce prowadzenia działalności przez podmiot zajmujący się handlem internetowym, mimo że istniały przesłanki do przyjęcia poglądu odmiennego, a od przyjętego poglądu zależała decyzja o odebraniu Skarżącemu uprawnienia, tj. prawa ochronnego do międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN", które to naruszenia doprowadziły łącznie do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych i bezzasadnego przyjęcia przez Urząd Patentowy RP braku rzeczywistego używania międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" na terytorium Polski,
2. art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw.z art. 15215 p.w.p. poprzez ich bezzasadne zastosowanie wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie ochrony międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka jego nieużywania,
3. art. 169 ust. 6 p.w.p. w zw. z art. 154 p.w.p. poprzez uznanie, że Uprawniony nie udowodnił rzeczywistego używania znaku, co było skutkiem nieprawidłowej wykładni pojęcia rzeczywistego używania znaku towarowego,
4. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 pkt 1 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że używanie znaku towarowego przez podmiot z siedzibą poza granicami Polski wykonujący działalność gospodarczą polegającą na handlu wysyłkowym nie ma charakteru używania znaku na terytorium Polski, podczas gdy dla oceny rzeczywistego używania znaku towarowego poprzez wprowadzanie do obrotu oznaczonych znakiem towarowym produktów decydujące powinno być miejsce przeznaczenia tychże produktów jako miejsce ich wprowadzenia do obrotu, a nie siedziba przedsiębiorcy dokonującego sprzedaży,
5. art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a) przyjęciu, że sprzedaż towarów odbiorcom profesjonalnym mającym siedzibę na terytorium Polski nie jest wystarczająca do potwierdzenia rzeczywistego używania znaku, a konieczne jest dowodzenie dalszej sprzedaży towarów na rzecz odbiorców końcowych,
b) nieuwzględnienie przy ocenie używania znaku towarowego za zgodą Uprawnionego innych postaci używania znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p. niż wprowadzanie oznaczonych nim towarów do obrotu,
6. art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. poprzez brak uwzględnienia okoliczności, iż sprzedaż towaru opatrzonego znakiem towarowym przez podmiot do tego uprawniony zawiera w sobie udzielenie umocowania do dalszego używania znaku towarowego zamieszczonego na produkcie, a zatem polscy klienci profesjonalni sprzedający zakupione od "[...]" GmbH towary powinni być postrzegani jako używający znaku na terytorium Polski za zgodą Uprawnionego,
7. art. 170 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie pomimo że znak był rzeczywiście używany przed datą wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak,
- które to naruszenia łącznie doprowadziły do bezpodstawnego stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na międzynarodowy znak towarowy "SPARTAN" używany do oznaczania artykułów sportowych przez Uprawnionego oraz przez inne podmioty za jego zgoda na terytorium Polski w sposób ciągły od wielu lat.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności tej decyzji z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszenie prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnoszone zarzuty zostały szczegółowo omówione.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi i przyłączył się do stanowiska organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
W sprawie miał zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania.
Wykładnia rzeczywistego używania znaku towarowego była przedmiotem licznych wypowiedzi sądów administracyjnych. Dominuje w tym orzecznictwie pogląd, że obowiązkowi używania znaku czyni zadość jedynie jego używanie w związku z towarem lub usługą, albowiem znak towarowy to odbity w świadomości odbiorcy związek oznaczenia i towaru lub usługi. (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1166/06). Nowsze orzecznictwo wskazuje, że przy ocenie pojęcia "używanie" można kierować się art. 153 ust. 1 p.w.p., który stanowi, że używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei artykuł 154 p.w.p. mówi, że używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Ważne jest, żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty. (np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3928/14, publ. LEX nr 1941266).
Wykładnia ta znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie europejskim.
W sprawie Inter-Union Technohandel GmbH v. Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM) stwierdził m.in., że znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ponadto warunek rzeczywistego używania znaku towarowego wymaga, aby znak towarowy w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym obszarze, był używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku. Jeśli chodzi o zakres używania wcześniejszego znaku, należy mieć na uwadze w szczególności z jednej strony handlowy wymiar ogółu czynności stanowiących używanie oraz z drugiej strony długość okresu, w którym czynności te miały miejsce, jak również częstotliwość tych czynności. (teza 2 pkt 27-29). Aby ustalić, czy mamy do czynienia z rzeczywistym używaniem wcześniejszego znaku towarowego, należy dokonać całościowej oceny przy uwzględnieniu wszystkich istotnych w danej sprawie czynników. Ocena ta zakłada pewną współzależność branych pod uwagę czynników. Zatem niewielka ilość towarów sprzedanych pod danym znakiem może zostać zrekompensowana dużą intensywnością bądź regularnością wykorzystania znaku i odwrotnie. Rzeczywiste używanie znaku towarowego nie może zostać dowiedzione za pomocą prawdopodobieństwa lub domniemań, lecz musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach, które wykazują faktyczne i dostateczne korzystanie ze znaku towarowego na danym rynku. (teza 3 pkt 30, 31 - wyrok Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 9 grudnia 2014 r. T-278/12 ZOTSiS 2014/12-/II-, LEX nr 1551758, www.eur-lex.europa.eu).
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy w sposób dopuścił się naruszenia prawa materialnego a w konsekwencji naruszył też przepisy postępowania przyjmując, że doszło do wygaśnięcia z dniem 2 grudnia 2004 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego "SPARTAN" o numerze [...].
W ocenie Sądu Urząd Patentowy błędnie uznał, że sprzedaż towarów przez "[...]" GmbH za zgodą Uprawnionego w sklepie internetowym działającym pod adresem www.[...].at nie ma charakteru używania spornego znaku towarowego w Polsce, ponieważ spółka "[...]" GmbH nie wykonuje działalności gospodarczej w Polsce, tylko w Austrii gdzie znajduje się jej siedziba.
Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 pkt 1 p.w.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że używanie znaku towarowego przez podmiot z siedzibą poza granicami Polski wykonujący działalność gospodarczą polegającą na handlu wysyłkowym (sprzedaż internetowa) towarów oznaczonych spornym znakiem dla odbiorców w Polsce nie ma charakteru używania znaku na terytorium Polski. Sąd jest zdania, że dla oceny rzeczywistego używania znaku towarowego poprzez wprowadzanie do obrotu produktów oznaczonych znakiem towarowym decydujące powinno być miejsce przeznaczenia tychże produktów jako miejsce ich wprowadzenia do obrotu, a nie siedziba przedsiębiorcy dokonującego sprzedaży.
Należy podkreślić, że na okoliczność używania spornego znaku towarowego Skarżący załączył niezwykle obszerny materiał dowodowy. Dowody te co prawda zostały szczegółowo opisane i omówione przez Urząd Patentowy lecz sposób interpretacji tych dowodów przedstawiony przez organ został uzależniony od przyjętej przez organ tezy, a mianowicie, że decydujące znaczenie ma fakt, że wprowadzenie do obrotu spornych towarów nie miało miejsca na terytorium Polski ale na terytorium Austrii bowiem to z terytorium Austrii Skarżący wykonuje swoją internetową sprzedaż towarów opatrywanych znakiem "SPARTAN".
Niewątpliwie rację ma Skarżący, że brak było uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do przyjęcia, że wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych spornym znakiem odbywało się w Austrii, skoro towary te - co wynika z przedłożonych faktur, znajdujących się w aktach administracyjnych, były przeznaczone dla odbiorców w Polsce, o czym świadczą dane odbiorców zamieszczone na tych fakturach.
Ponadto zebrany w sprawie potwierdza, że Skarżący posługiwał się spornym znakiem towarowym oferując swoje towary w sieci, a następnie sprzedając te towary pod marką "SPARTAN" zarówno indywidualnym klientom czy też dystrybutorom, jak też na Allegro bądź w sklepie internetowyn Empik.
Analizując sprawę w tym aspekcie Sąd zauważa też, że organ w uzasadnieniu nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem "wprowadzenia towaru do obrotu".
Art. 535 § 1 k.c. stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Obowiązek wydania rzeczy jest wypełniony przez sprzedawcę poprzez przeniesienie jej posiadania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaprezentowano również pogląd, według którego wydanie rzeczy w rozumieniu art. 535 może polegać na zapewnieniu kupującemu możliwości odebrania nabytej rzeczy (zob. wyrok SN z 28.07.1999 r., II CKN 552/98, OSNC 2000/2, poz. 24, z glosą aprobującą W. Kubali, Pal. 2000/9–10, s. 188–191, oraz glosami krytycznymi: K. Zagrobelnego, OSP 2001/1, poz. 1; J.P. Naworskiego, M. Praw. 2000/8, s. 506–510; W.J. Katnera, PS 2000/7–8, s. 139–149; A. Lutkiewicz-Rucińskiej oraz M. Rucińskiego, PPH 2000/8, s. 43–48).
Po drugie Sąd podkreśla, że Urząd Patentowy nie sprecyzował, co rozumie pod pojęciem "wprowadzenie towaru do obrotu" nie tylko pod kątem cywilistycznym ale w ramach ustawy p.w.p.
O wprowadzaniu towaru do obrotu jest mowa w art. art. 154. p.w.p.
Według tego przepisu używanie znaku towarowego polega w szczególności na:
1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem;
2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;
3) posługiwaniu się nim w celu reklamy.
Natomiast z obszernego uzasadnienia Urzędu Patentowego nie wynika jakie czynności faktyczne i prawne wiążą się z wprowadzaniem towaru do obrotu w przypadku sprzedaży internetowej, która w chwili obecnej jest ale i we wcześniejszym okresie była formą prowadzenia działalności gospodarczej, a która to sprzedaż dotyczy towarów opatrzonych spornym znakiem.
Jak podkreśla się w literaturze przepis art. 154 p.w.p. wymienia przykładowe sposoby używania znaków towarowych, a wśród pominiętych, a niezwykle istotnych form używania z perspektywy obecnej praktyki należy wymienić używanie na stronie internetowej, używanie w komunikacji elektronicznej, używanie w adresie internetowym.(por. Kondrat Mariusz (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz,Opublikowano: WKP 2021).
Jednocześnie obowiązek używania znaku towarowego odgrywa ważną rolę w systemie ochrony znaków towarowych, gdyż przypomina uprawnionym, że rejestracja znaku daje wyłączność korzystania z niego w obrocie gospodarczym dla wyróżniania towarów lub usług, a nie w celu blokowania konkurencji.
"Używanie znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p. powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącymi klientów przedsiębiorcy. Nie jest jednak konieczne, aby działania te skierowane były do konsumentów. Adresatami usług reklamowych w szczególności mogą być inni przedsiębiorcy, a nie tylko konsumenci. Reklama o charakterze profesjonalnym z użyciem znaku towarowego lub usługowego jest także rzeczywistym korzystaniem z takiego znaku w znaczeniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Nie trzeba używać znaku dla wszystkich usług lub towarów objętych rejestracją. Wystarczy, gdy używamy go dla niektórych z nich, należących jednak do usług tego samego rodzaju. Taki wniosek można wyprowadzić z art. 171 p.w.p.
Artykuł 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. używa terminu "rzeczywiste używanie" znaku, który przeciwstawić można [...] czynnościom okazjonalnym, zwykle podejmowanym dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, nie zaś w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej." ( por. Kępiński Marian, Glosa do wyroku SN z dnia 17 lutego 2005 r., I CK 626/04, OSP 2005/12/148 - glosa aprobująca).
Podnieść jednak należy, że w wyroku Sądu UE z 4 kwietnia 2019 r., T-910/16, Hesse v. EUIPO, EU:T:2019:221, stwierdzono, że "używanie znaku «na zewnątrz» nie oznacza, iż koniecznie chodzi o używanie skierowane do konsumentów końcowych. Rzeczywiste używanie znaku towarowego odnosi się bowiem do rynku, na którym właściciel unijnego znaku towarowego wykonuje działalność gospodarczą i na którym ma on zamiar korzystać ze znaku towarowego. A zatem stwierdzenie, że używanie na zewnątrz znaku towarowego w rozumieniu orzecznictwa polega koniecznie na używaniu skierowanym do konsumentów końcowych, skutkowałoby wyłączeniem znaków towarowych używanych jedynie w relacjach między spółkami z zakresu zastosowania rozporządzenia nr 207/2009. Właściwy krąg odbiorców, do których skierowano znaki towarowe, nie obejmuje bowiem jedynie konsumentów końcowych, lecz także specjalistów, klientów przemysłowych i innych profesjonalnych użytkowników".
W tym zakresie Skarżący zasadnie przywołuje orzecznictwo sądowoadministracyjne potwierdzające, że sama sprzedaż towarów na rzecz odbiorcy hurtowego, który zamierza dalej zbyć towary odbiorcom detalicznym, jest kwalifikowane jako rzeczywiste używanie znaku. Ocenie podlega już sam proces sprzedaży towaru na rzecz podmiotu profesjonalnego, w tym przypadku przedsiębiorcy mającego siedzibę w Polsce, któremu towary dostarcza na podstawie złożonego zamówienia "[...]" GmbH. Tak tez przyjęto w powoływanym w skardze wyroku z 10 lipca 2019 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2051/17 NSA uznał, że "Sąd w obecnym składzie zgadza się również, że - co do zasady - tylko takie używanie znaku może być uznane za rzeczywiste, które ma miejsce w obrocie gospodarczym, to jest takie, które jest zauważalne dla odbiorców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 2005 r. sygn. I CK 626/04; wyrok NSA z 24 maja 2006 r. sygn. II GSK 70/06). Uważa przy tym, że odbiorca może być w tym przypadku nie tylko klient indywidualny, ale również nabywca towaru pośredniczący w sprzedaży np. przedsiębiorca prowadzący sklep, czy hurtownię. Jak wspomniano na wstępie, wymagane jest bowiem, by używanie znaku zmierzało do stworzenia lub zachowania rynku zbytu dla towarów chronionych znakiem."
Idąc tym tokiem rozumowania Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty Skarżącego stawiane w skardze ( a rozwinięte w jej uzasadnieniu) - procesowe i materialne okazały się usprawiedliwione. Zarzuty te skutecznie podważyły stanowisko Urzędu Patentowego, że zgromadzony materiał dowodowy nie świadczy o rzeczywistym używaniu spornego znaku "SPARTAN" w Polsce tylko z tego względu, że siedziba Uprawnionego/Skarżącego nie znajduje się w Polsce, zatem także i towary sprzedawane w handlu internetowym odbiorcom w Polsce nie były wprowadzane do obrotu na terytorium Polski.
Reasumując powyższe rozważania, Sąd doszedł do wniosku, że sprawa powinna być ponownie rozpoznana przez Urząd Patentowy z uwzględnieniem stanowiska Sądu zawartego w niniejszym uzasadnieniu i przedstawionej analizy wynikającej z obowiązujących przepisów prawa oraz orzecznictwa i doktryny. Dlatego też Sąd nie poddawał szczegółowej ocenie obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie bowiem taka ponowna ocena złożonych dowodów pod kątem wytycznych Sądu będzie zadaniem Urzędu Patentowego przy ponownym rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia znaku "SPARTAN".
Ponadto sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym a jego rolą jest kontrola działalności organów administracji publicznej. W związku z tym podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontrolując decyzję administracyjną nie czyni samodzielnych ustaleń i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, a jedynie ocenia prawidłowość działania organu i wydane przez ten organ rozstrzygnięcie. Sąd w żadnym zakresie nie może przejmować od organu rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Sąd zasądził od Urzędu Patentowego rzecz Skarżącego kwotę 2217 zł, w tym kwotę 1000 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 1200 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło