VI SA/Wa 28/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-10
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Grzegorz Nowecki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, gdy przekroczony został dopuszczalny nacisk na oś, a do ważenia użyto przenośnych wag statycznych, oraz czy w takich okolicznościach można zastosować przepis wyłączający odpowiedzialność z powodu braku wpływu na powstanie naruszenia lub dochowania należytej staranności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użycie przenośnych wag statycznych do pomiaru nacisku na pojedynczą oś zespołu pojazdów było prawidłowe, a stwierdzone przekroczenie nacisku kwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia. Skoro skarżący nie posiadali wymaganego zezwolenia, a przewożony ładunek nie był sypki ani drewnem, nie można było zastosować przepisów wyłączających odpowiedzialność. Podkreślono, że zawodowy charakter działalności przewozowej nakłada na przedsiębiorcę wyższe wymagania staranności, a brak wpływu na naruszenie oznacza zdarzenia, których nie można było przewidzieć mimo dochowania tej staranności.Stan faktyczny
Skarżący zostali ukarani karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym, ponieważ stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową. Skarżący kwestionowali prawidłowość pomiaru wagami przenośnymi oraz podnosili, że dochowali należytej staranności i nie mieli wpływu na powstanie naruszenia. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając ważenie za prawidłowe, a przejazd za nienormatywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi R. S. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania R. S. i A. S. (dalej: "skarżący" lub "strony"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm. dalej także: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., dalej także: "u.d.p.").
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu [...] maja 2013 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował R. S., który jako wspólnik spółki cywilnej wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem artykułów budowlanych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu własnym i A. S. - wspólników spółki cywilnej P. "[...] " s.c.
Pojazd wraz z ładunkiem poddano ważeniu na legalizowanych wagach przenośnych typu LP-600 o nr fabrycznych 27142399 i 27142398. W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie nacisku osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 ton. Nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wyniósł 10.65 t (po odjęciu 2% zaokrągleniu do 0,1 t w górę) i przekraczał o 0,65 t dopuszczalną wartość. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Na podstawie wyniku pomiaru nacisku osi napędowej, stwierdzono, że kierowca zobowiązany był do okazania zezwolenia kategorii IV. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
W związku z powyższym pismem z dnia 27 maja 2013 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne wobec strony.
Skarżący w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. wyjaśnili, że uzyskany wynik ważenia przy użyciu dwóch wag typu SAW do pomiaru nacisków osi pojazdu 5-cio osiowego nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Strony podniosły również, że nie można ustalać rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, wagami przenośnymi do pomiarów statycznych za pomocą sumowania wyników ważenia poszczególnych osi. W ocenie skarżących podpisanie protokołu kontroli przez wspólnika spółki cywilnej nie może mieć w tym przypadku istotnego znaczenia. Skarżący podkreśli, że dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, gdyż każdy ładunek jaki podejmują jest zawsze starannie przygotowany tak, by nie przekraczał dmc pojazdu. Zestawienie różnicy między dmc, a rmc i pomiędzy dopuszczalną ładownością, a masą ładunku dowodzi, według stron, że zrobili wszystko by kontrolowany przejazd był przewozem normatywnym. Według skarżących organ nie dokonał czynności weryfikujących, czy przewożony ładunek był ładunkiem sypkim i wobec braku przekroczenia dmc nie powinien nakładać kary.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] nałożył na strony karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Organ I instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego podczas kontroli drogowej stwierdził, że przedmiotowy pojazd poruszał się po drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (załącznik nr 1 lp. 38 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t) i był pojazdem nienormatywnym, który przewoził ładunek podzielny. Kontrola wyżej wymienionego pojazdu członowego wykazała, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu został przekroczony o 0,65 tony. Organ I uznał wystąpienie powyższego naruszenia za bezsprzeczne i udowodnione oraz nie stwierdził wystąpienia okoliczności pozwalających na odstąpienie od nalożenia kary.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
- art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem poprzez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu 5-cio osiowego przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych (poprzez sumowanie nacisków osi), co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- procedury kontrolnej poprzez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzanie nacisków osi pojazdu 5-cio osiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych,
- przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, iż zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego,
- art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej i wydanie decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania administracyjnego,
- art. 140aa ust. 4 P.r.d. poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że organ I instancji prawidłowo zakwalifikował ujawnione podczas kontroli naruszenie, jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.
Zdaniem organu odwoławczego chybiona jest argumentacja stron, iż za pomocą wag typu LP600 nie można wyznaczyć nacisku osi wielokrotnych. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, ze do kontroli zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu LP600 o nr fabrycznych 27142398 i 27142399. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] lutego 2015 r. Kontrolę w przedmiotowej sprawie przeprowadzono na miejscu do tego rodzaju czynności zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się pomiarem równości nawierzchni na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 16 maja 2011 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do argumentacji skarżących dotyczącej stanowiska Najwyższej Izby Kontroli (Delegatury w [...]) zawartego w wystąpieniu pokontrolnym nr [...] , które dotyczyło używania wag typu LP 600/SAW 10 C oraz stanowiska Głównego Urzędu Miar zawarte w piśmie z dnia 22 kwietnia 2011 r., nr [...] zauważył, że w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Nie stwierdzono natomiast przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wagi o dokładności IIII (dokładność zwykła - takie wagi zastosowano w niniejszej sprawie) zostały dopuszczone do dokonywania za ich pomocą procesu ważenia stosownymi dokumentami. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152), także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem świadectwa legalizacji ponownej wag typu LP 600, z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności, czyli wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg. W załączniku do ww. rozporządzenia określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% i zaokrąglone do 0,1 t w górę.
Organ odwoławczy uznał, że skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu o ustawę z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. 2004 r. nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko na którym dokonano ważenia, to brak jest podstaw do uznania, iż wyznaczenie łącznej masy pojazdu za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że cała procedura ważenia kontrolowanych pojazdów odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych przez właściwy organ, w związku z czym jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Organ odwoławczy powołując się na art. 64 ust. 1 P.r.d. zauważył, że podmiot wykonujący przejazd przed jego rozpoczęciem winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Jeśli powstają trudności z rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm, należy rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru, gdyż to podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia w tym zakresie. Z uwagi na fakt, że podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, który wyniósł 10,65 t, a pojazd zatrzymano na drodze krajowej, organ odwoławczy stwierdził wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.
Główny Inspektor Transportu Drogowego powołał się na art. 140ab ust. 2, art. 64 ust. 2, art. 64c ust. 1, art. 61, art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d., art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: "K.c.") oraz orzecznictwo sądowe (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 404/10, wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 1125/12, wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 506/09). Organ odwoławczy stwierdził, że to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy oraz o zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu, dlatego musi on uwzględniać bezpieczeństwo zarówno kierowcy wykonującego transport, jak i innych uczestników ruchu. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem organu podmiot wykonujący przejazd powinien był dopilnować załadunku towaru w ilości nie powodującej przekroczenia dopuszczalnych norm dokonywania przewozów, czego jednak zaniechał.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył ponadto, że strona w toku postępowania nie przedstawiła dowodów wskazujących na dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przedmiotowym przejazdem. W ocenie organu odwoławczego wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV było okolicznością, na którą strony miały wpływ. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 5000 złotych nałożył zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 8 k.p.a., art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji i art. 7 Konstytucji RP poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa,
2) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, tj. naruszenie art. 107 k.p.a. - brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, brak ustosunkowania się do zarzutów strony wniesionych w odwołaniu, powielenie treści decyzji organu I instancji,
3) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej,
4) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady udzielania informacji,
5) przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustalenia stanu faktycznego, z pominięciem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego i z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady dążenia do prawdy obiektywnej,
6) przepisów postępowania tj. art. 77 i 136 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, kiedy brak pełnego materiału dowodowego w sprawie nie pozwalał na wydanie decyzji,
7) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia opartych jedynie na decyzji organu I instancji,
8) art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie tego dokonanie błędnego przypisania przedsiębiorcy materialnoprawnej podstawy odpowiedzialności, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji i organ odwoławczy, w oparciu o który wydano decyzje, wskazywała na wątpliwości dotyczące przypisania przedsiębiorcy stwierdzonych naruszeń, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,
9) art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony, oraz art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych,
Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazali, że nie mogą zgodzić się z decyzją, której uzasadnienie nie odpowiada na ich wnioski, wątpliwości i zastrzeżenia, gdyż w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ odwoławczy powtarza w rzeczywistości argumentację decyzji organu I instancji. Zdaniem strony Główny Inspektor Transportu Drogowego nie dokonał autonomicznej oceny stanu faktycznego sprawy i zastosowanych przepisów prawa, całkowicie pomijając wskazywane przez strony wnioski i okoliczności sprawy.
W ocenie skarżących Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odniósł się w pełni do zarzutów podniesionych w odwołaniu, gdyż strona oprócz kwestii przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i jej nieprawidłowego ustalenia, podniosła również kwestię różnicy pomiędzy dopuszczalną ładownością, a masą ładunku, do czego organ II instancji się nie odniósł. Skarżący w odwołaniu podjęli także polemikę z możliwością użycia dwóch wag LP 600 do pomiaru nacisku osi pojazdu 5-cio osiowego mając świadomość, że instrukcja wag SAW nie przewiduje takich ważeń, a wagi LP 600, jako wagi statyczne, są niemal bliźniacze i często wymieniane w parach z wagami SAW (co stwierdza raport NIK). Skarżący wnosili zatem o wyjaśnienie, czy dokonanie pomiaru nacisków osi pojazdu 5-cio osiowego w konfiguracji dwóch wag, przewiduje instrukcja producenta. W zaskarżonej decyzji, oprócz jednego zdania, nie znalazła się żadna argumentacja, czy choćby próba wytłumaczenia stronie postępowania dlaczego organ tak uważa.
Skarżący podnieśli, że Główny Inspektor Transportu Drogowego negując przedstawione w odwołaniu stanowiska Najwyższej Izby Kontroli i Głównego Urzędu nakłada wysokie kary pieniężne na przewoźników czy załadowców. Zdaniem stron niedopuszczalna w państwie prawa jest sytuacja, w której organy państwowe nie mogą dojść do wspólnej konkluzji w sprawach dotyczących przepisów, szczególnie dotyczących kar pieniężnych, bez ustalenia wspólnego dla tych organów stanowiska, dlatego nie powinno to mieć negatywnego wpływu na ocenę realizowanych przewozów.
Wobec niezwykle lakonicznego uzasadnienia i pozornego rozpatrzenia wniosków stron przez organ odwoławczy, skarżący podtrzymali także w całości zarzuty podniesione w odwołaniu które, w związku z brakiem odniesienia się do nich w całości przez organ II instancji, załączyli do skargi, gdyż ich zdaniem zawarte w wyjaśnieniach i odwołaniu wątpliwości oraz podniesione okoliczności nie zostały w postępowaniu odwoławczym wyjaśnione. Uzasadnienia decyzji organu I oraz II instancji poprzez uniwersalne a nie indywidualne opisy naruszeń prawa nie wzbudzają zaufania do organów władzy publicznej i świadczą o zamiarze osiągnięcia przez organy jednego celu tj. ukarania przewoźnika. Strona zwróciła uwagę, że zawarte odwołaniu zarzuty zostały rozpatrzone niezwykle powierzchownie, powtórzono mechanicznie, że karę nałożono prawidłowo, a nie wskazano nawet dlaczego organ odwoławczy tak uważa.
Skarżący stwierdzili ponadto, że dochowali należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem i nie mieli wpływu na powstanie naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien więc znaleźć art. 140 aa ust. 4 P.r.d. Okoliczności badanej sprawy nie zostały wyjaśnione wyczerpująco i nie zostały ustalone na tyle dokładnie aby przyjąć, że jako przedsiębiorcy skarżący powinni przewidzieć wszystkie okoliczności związane z dokonywanym transportem drogowym. W związku z powyższym skarżący stwierdzili, że w przedmiotowej sprawie naruszone zostały zasady ogólne postępowania administracyjnego, normy prawa procesowego oraz materialnego.
| W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu |
|zaskarżonej decyzji. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
| |
|Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar |
|sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu |
|sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji |
|publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. |
|Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną |
|(art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. z 2012 |
|r., poz. 270 ze zm.). |
|Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało |
|wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie |
|przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji |
|(postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji |
|(postanowienia) z naruszeniem prawa. |
|Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy|
|słuszności. |
|Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja |
|utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. |
| |
|Na wstępie rozważań trzeba wskazać, iż art. 2 P.r.d. zawiera szereg definicji ustawowych dotyczących określeń używanych w ustawie i tak|
|w odpowiednio wskazanych punktach zdefiniowano: |
|31) pojazd - środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane; |
|32) pojazd silnikowy - pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i pojazdu szynowego; |
|35) pojazd członowy - zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą; |
|35a) pojazd nienormatywny - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od |
|dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita |
|wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy; |
|42a) ciągnik samochodowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie wyłącznie do ciągnięcia przyczepy; określenie to obejmuje |
|ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy; |
|49) zespół pojazdów - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu |
|holowania; |
|50) przyczepa - pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem; |
|52) naczepa - przyczepę, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd. |
|Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: uzyskania zezwolenia na przejazd |
|pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku |
|pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd|
|drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę |
|lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. |
|W niniejszej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały prawidłowego ważenia |
|kontrolowanego pojazdu, który strona skarżąca określa jako 5-osiowy, w należyty sposób przeprowadziły postepowanie dowodowe oraz, czy |
|właściwie uznały dokonany przejazd za podlegający karze w wysokości 5000 zł. |
|Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii ilości osi pojazdu, wskazać należy, że z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2013 r. |
|wynika, iż został jej poddany nie pojazd lecz zespół pojazdów, w rozumieniu powyższych przepisów art. 2 P.r.d., składający się z |
|ciągnika siodłowego oraz naczepy. Wyklucza to hipotezę, iż ważeniu poddano pojazd 5-cio osiowy, gdyż w tym przypadku mamy do czynienia |
|z pojazdem członowym składającym z dwóch pojazdów posiadających odrębne nr rejestracyjne. Zgodnie z przytoczoną wyżej definicją |
|ustawową, pojazd jest to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. |
|Przepis ten nie wymaga zatem, aby pojazd był w stanie samodzielnie poruszać się po drodze bez pojazdu poprzedzającego, co stanowi o |
|możliwości zakwalifikowania obu środków transportu jako osobnych pojazdów. Tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, iż w niniejszej |
|sprawie mamy do czynienia z jednym, 5-cio osiowym pojazdem. |
|Powyższe ma znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości dokonanego ważenia pojazdów wagami LP-600, których konstrukcja, jak słusznie |
|wskazuje strona skarżąca, jest zbliżona do wag typu SAW, dla których producent przewidział ich odpowiednie skonfigurowanie, w |
|zależności od konstrukcji pojazdu oraz liczby osi. W przypadku wag LP-600 instrukcja ich użytkowania (producenta – Intercomp Co.) |
|takich wymogów nie przewiduje w przypadku badania nacisku na pojedynczej osi pojazdu, w odróżnieniu od ustalania dopuszczalnej masy |
|całkowitej pojazdu. Tego typu ustalenie nie miało w badanej sprawie miejsca, w związku z czym dokonany pomiar nacisku na pojedynczej |
|osi zespołu pojazdów, a nie pojazdu 5-cio osiowego należy uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami. Dla prawidłowości |
|przeprowadzonego ważenia nie miały więc znaczenia podnoszone przez skarżących okoliczności. |
|W wyniku dokonanego ważenia stwierdzono przekroczenie nacisku osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi|
|do 10,0 ton. Nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wyniósł 10.65 t (po odjęciu 2% zaokrągleniu do 0,1 t w górę) i przekraczał o 0,65|
|t dopuszczalną wartość. Oznacza to, iż pojazd (zespół pojazdów) spełniał wiec definicję pojazdu nienormatywnego, w związku z czym |
|dokonywany przejazd wymagał uzyskania stosownego zezwolenia. |
|Art. 140aa P.r.d. stanowi, że: |
|1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z |
|warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. |
|2. Decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, |
|Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi. |
|3. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: |
|1) podmiot wykonujący przejazd; |
|2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, |
|załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia |
|określonego w ust. 1. |
|4. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a |
|postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: |
|1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot o którym mowa w ust. 3 pkt 1: |
|a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, |
|b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub |
|2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o |
|którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz |
|drewna. |
|Zgodnie z art. 140ab ust.1 P.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: |
|1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II; |
|2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI; |
|3) za brak zezwolenia kategorii VII: |
|a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie |
|więcej niż o 10%, |
|b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o |
|więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, |
|c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach. |
|W badanej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem kategorii IV wymaganym dla wykazanego w wyniku |
|przeprowadzonego ważenia naruszenia w postaci przekroczenia nacisków na drodze publicznej o dopuszczalnych naciskach do 10 t. Pozostaje|
|wobec tego zbadać, czy nie miały miejsca okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżących z tego tytułu. |
|Nie budzi wątpliwości Sądu dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenie organów, że przewożony ładunek w postaci artykułów budowlanych na|
|paletach nie stanowił ani "ładunku sypkiego", ani "drewna", w rozumieniu powyższych przepisów. Prawidłowo też wywodził organ, że Prawo|
|o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności |
|należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. |
|Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik |
|obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w |
|zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Pod |
|pojęciem zachowania należytej staranności należy zatem rozumieć sposób postępowania dłużnika odpowiadający wymaganiom zawartym w |
|obiektywnym wzorcu postępowania, który jest tworzony na tle danego stosunku. Kwestia niezachowania należytej staranności może być |
|rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w |
|przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 KC. |
|Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod |
|uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być |
|oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym |
|przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem|
|przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec |
|staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie |
|nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość|
|zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ww. ustawy. Naruszenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o|
|niedochowaniu przez stronę należytej staranności oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia. |
|Odnośnie użytego przez ustawodawcę pojęcia "braku wpływu" wskazać należy, że zgodnie z przyjętymi w orzecznictwie poglądami brak wpływu|
|na powstanie naruszenia ma miejsce, gdy naruszenie następuje na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot przy dochowaniu |
|należytej staranności nie mógł przewidzieć (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK |
|989/08, wyrok z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt 404/10). W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie ustalił organ, że nie zachodzi |
|możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż skarżący nie wykazali, iż faktycznie nie mieli |
|wpływu (nie mogli w żaden sposób zapobiec) dokonanemu naruszeniu przepisów. |
|Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia |
|wskazanych przepisów Konstytucji RP, jak również Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji oraz naruszeń prawa materialnego, które |
|miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na podjęte |
|rozstrzygnięcie. Sąd w wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności działań organów administracji z przepisami obowiązującego prawa nie |
|stwierdził także wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., mogącej powodować nieważność skarżonej decyzji z mocy samego |
|prawa. Postępowanie organu odwoławczego w badanej sprawie takiej wady nie zawiera. |
|W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło