VI SA/Wa 2821/24

WyrokWSA w Warszawie2025-01-10

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Honorata Łopianowska, Maciej Borychowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej na podmiot zarejestrowany w systemie poboru opłat jako posiadacz urządzenia pokładowego, mimo kwestionowania przez niego statusu korzystającego z drogi publicznej w dniu naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny, a przesłankami są przejazd po płatnym odcinku drogi i nieuiszczenie opłaty. W sytuacji, gdy urządzenie pokładowe było zarejestrowane na działalność gospodarczą skarżącego, a skarżący nie przedstawił dowodów przeciwnych, organ prawidłowo uznał go za podmiot odpowiedzialny za uiszczenie opłaty.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na M. N. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu 20 października 2021 r. podczas przejazdu pojazdem o określonym numerze rejestracyjnym po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4. Mimo że skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując na brak posiadania pojazdu i błędne ustalenie strony postępowania, organ utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne zakwalifikowanie go jako korzystającego z drogi publicznej oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Organ/Organ I instancji", "GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320, zwanej dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2210 ze zm., dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku M. N. (dalej także: "Skarżący", "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2022 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł (dalej: "zaskarżona decyzja"). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lutego 2022 r. o godzinie 08:45 przy drodze krajowej nr A1 w punkcie MOP R. W. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli mobilnej pojazd samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] poruszający się wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] (dalej również: "pojazd"). W toku kontroli ustalono, iż w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 18:01 urządzenie kontrolne nr [...]znajdujące się na płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska zarejestrowało przejazd pojazdu. Powyższy incydent został zapisany pod numerem ewidencyjnym [...]. W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, że ww. pojazd został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS), z aktywnym kontem bilingowym powiązano urządzenie służące do uiszczenia opłat elektronicznych, lecz nie zgłosiło ono aktywności oraz konieczności poboru opłaty ww. sekcji płatnej powiązanej z ww. zapisem wykrycia przyjazdu, co skutkowało naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie informacji zawartych w okazanym podczas kontroli dowodzie rejestracyjnym ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony. W oparciu o dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu organ prowadzący postępowanie ustalił, iż korzystającym z drogi publicznej, o którym mowa w art. 13ia ust. 19 u.d.p. w chwili powstania naruszenia był Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: N. [...] M. N.. Powyższe ustalono w ramach prowadzonej przez GITD kontroli mobilnej obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej i zapisano w protokole kontroli mobilnej nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. (dalej: "protokół kontroli"). Organ wskazał, że odcinek drogi krajowej nr A4, po której ustalono poruszanie się pojazdu w dniu [...] października 2021 r., został wyszczególniony w zał. nr 1 pkt 3 lit. a - Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismem z [...] czerwca 2022 r. Organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. Zawiadomienie doręczono stronie z trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 22 czerwca 2022 r. Decyzją z dnia [...] września 2022 r. Organ I instancji uznał, że strona korzystając z drogi publicznej w dniu [...] października 2021 r. naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Od powyższej decyzji został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż organ błędnie wskazał stronę postępowania. Pojęcie korzystającego z drogi publicznej obejmuje zgodnie z przepisami zarówno właściciela, jak również inne osoby korzystające z pojazdu za zgodą właściciela. Jednakże zdaniem Skarżącego to we właścicielu należy w pierwszej kolejności upatrywać zobowiązanego do uiszczenia opłaty elektronicznej, chyba, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby, czy to z własnej woli czy też jej wbrew. Natomiast w ocenie pełnomocnika strony w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż korzystającym z drogi publicznej był podmiot inny niż właściciel pojazdu, tj. T. [...] - przedsiębiorca z M.. Brak jest podstaw, że M. N. był w posiadaniu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] października 2021 r. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż organ zaniechał zbadania okoliczności prawidłowego oznakowania płatnego odcinka drogi krajowej, po którym poruszał się kontrolowany pojazd w chwili powstania naruszenia. GITD, w związku z zarzutami strony podniesionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. Pismem z dnia [...] marca 2024 r. organ wezwał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do złożenia wyjaśnień dotyczących prawidłowego oznakowania przedmiotowego odcinka drogi krajowej, po którym poruszał się kontrolowany pojazd w chwili powstania naruszenia. Na podstawie pism Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. oraz Oddział we W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczących oznakowania drogi krajowej nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska organ stwierdził, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej. Z kolei z danych pobranych z elektronicznego systemu poboru opłat e-Toll dotyczących naruszenia w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 18:01 wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się w ww. dniu po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona oplata elektroniczna. Ww. pojazd został zarejestrowany Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) w dniu [...] września 2021 r. Jednocześnie z kontrolowanym pojazdem było powiązane urządzenie pokładowe ZSL o numerze [...] służące do uiszczania opłat elektronicznych. Jednakże w dniu naruszenia ww. urządzenie było nieaktywne i nie przekazywało do SPOE KAS danych geolokalizacyjnych pojazdu niezbędnych do poboru opłaty elektronicznej za przejazd. Z wykazu opłat należnych i pobranych wynika, iż opłaty za transakcje poboru opłaty elektronicznej za przejazdy ww. pojazdu z urządzenia pokładowego o numerze [...] w dniu [...] października 2021 r. nie były naliczane. Organ pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. zawiadomił stronę o powyższym materiale dowodowym. Zawiadomienie zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru w dniu [...] maja 2024 r. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: protokołu kontroli nr [...], zapisu ewidencyjnego [...], danych zgromadzonych podczas kontroli mobilnej, pisma informacyjnego Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. i we W., danych pobranych z elektronicznego systemu poboru opłat e-Toll oraz wyjaśnień strony złożonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy GITD zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2022 r. Organ wskazał, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 18:01 pojazd o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się w ww. dniu po płatnym odcinku drogi krajowej nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Pojazd został zarejestrowany Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) w dniu [...] września 2021 r. Jednocześnie z kontrolowanym pojazdem było powiązane urządzenie pokładowe ZSL o numerze [...] służące do uiszczania opłat elektronicznych, Jednakże w dniu naruszenia ww. urządzenie było nieaktywne i nie przekazywało do SPOE KAS danych geolokalizacyjnych pojazdu niezbędnych do poboru opłaty elektronicznej za przejazd. Z wykazu opłat należnych i pobranych wynika, iż opłaty za transakcje poboru opłaty elektronicznej za przejazdy ww. pojazdu z urządzenia pokładowego o numerze [...] w dniu [...] października 2021 r. nie były naliczane. W odniesieniu do argumentów pełnomocnika strony dotyczących błędnego ustalenia strony postępowania, Organ wskazał, iż według art. 13k ust. 4 u.d.p. kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 2a-2d, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu, albo korzystającemu z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19. W przedmiotowej sprawie z zawartego w aktach materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż kontrolowany pojazd o nr ID: [...] został zarejestrowany w systemie poboru opłaty elektronicznej na koncie klienta N. [...] M. N., o numerze ID: [...] i na tym koncie były rejestrowane przejazdy ww. pojazdu. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż strona wykonywała przejazdy kontrolowanym pojazdem dlatego należy uznać, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przez organ prawidłowo. Ponadto Organ wyjaśnił, że zgodnie z informacjami przekazanymi w pismach Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. oraz Oddział we W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotyczących oznakowania drogi krajowej nr A4 Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska organ ustalił, że na wskazanym odcinku nie stwierdzono uchybień w ustawieniu tabliczek informacyjnych T-34, oznaczających pobór opłaty elektronicznej, o czym organ prawidłowo poinformował stronę pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. Organ podał, że badając możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wziął pod uwagę, że Skarżąca nie przytoczyła żadnych istotnych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia, zaś opłata elektroniczna za przejazd pojazdów ciężkich po drogach publicznych została wprowadzona w celu zapewnienia środków na realizację zadań związanych z rozbudową i utrzymaniem infrastruktury drogowej, zaś budowa dróg stanowi szczególnie ważny interes publiczny, przede wszystkim także w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Organ zwrócił uwagę, że opłata za przejazdy pojazdów ciężkich, które w największym stopniu powodują zużycie infrastruktury drogowej, ma na celu przynajmniej częściowe odzyskanie kosztów infrastruktury ponoszonych przez państwo, przy czym zgodnie z art. 13hb ust. 2 ustawy o drogach publicznych opłata elektroniczna stanowi przychód Krajowego Funduszu Drogowego, który jest podstawowym źródłem finansowania przedsięwzięć drogowych w Polsce. Uszczuplanie dochodów państwa w zakresie środków przeznaczonych na inwestycje drogowe wywiera istotny wpływ w sferze dobra publicznego, jakim jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym oddziałuje negatywnie na wszystkich obywateli. Organ skonkludował, że okoliczności podniesione przez Skarżącą nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, wskazane przez nią okoliczności nie wypełniają bowiem przesłanek pozwalających na wyłączenie możliwości ukarania strony w sytuacji, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.) lub odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i zastosowaniu pouczenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Organ zauważył, że na podstawie przepisów co prawda istnieje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wobec strony, jednakże strona uchybiła podstawowemu obowiązkowi korzystającego z drogi publicznej, a obowiązkiem tym jest uiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd. Obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników publicznych dróg płatnych, w żadnym razie nie można, więc mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. a ponadto przedmiotowe naruszenie nie zostało spowodowane działaniem siły wyższej, w sprawie nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 189e k.p.a. Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia 13 czerwca 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił: • naruszenie przepisu prawa materialnego a to art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320) poprzez jego zastosowanie wobec błędnego zakwalifikowania strony postępowania (M. N.) jako korzystającego z drogi publicznej, podczas gdy pod pojęciem tym należy rozumieć osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, która we własnym imieniu lub na której rzecz następuje użytkowanie drogi publicznej, a M. N. takowym nie jest, • naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia w oparciu o dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu, tj. pojazdu samochodowego (ciągnik siodłowy) o nr rejestracyjnym [...], iż korzystającym z drogi publicznej jest M. N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą N. [...] M. N., podczas gdy właścicielem pojazdu był T. [...], przedsiębiorca z M.. Formułując powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I Instancji, ewentualnie uchylenie decyzji GITD w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przepisy ustawy nie zawierają definicji legalnej "korzystającego z drogi publicznej". Wykładnia przepisów art. 13 u.d.p. pozwala na stwierdzenie, że pod pojęciem tym należy rozumieć osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną, która we własnym imieniu lub na której rzecz następuje użytkowanie drogi publicznej. Obejmuje ono zatem, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody. Skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel to w razie stwierdzenia braku wniesienia opłaty, we właścicielu pojazdu należy upatrywać zobowiązanego do uiszczenia, chyba że ten wykaże, iż wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby, czy to na skutek własnego oświadczenia woli, czy wbrew własnej woli. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia iż korzystającym z drogi był podmiot inny niż właściciel pojazdu tj. T. [...], przedsiębiorca z M.. Brak jest podstaw do przyjęcia, że M. N. czy też jakakolwiek osoba wykonująca jego prawa był w posiadaniu pojazdu o nr rejestracyjnym [...], gdy ten poruszał się po płatnym odcinku drogi w dniu [...] października 2021 r. M. N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą N. [...] M.N. nie jest przedsiębiorcą przewozowym. Nie ma swoich pojazdów, nie prowadzi działalności przewozowej. W świetle powyższego wątpliwe ustalenie, iż korzystającym z drogi publicznej w chwili powstania naruszenia był M. N., które miało być poczynione w oparciu o dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym (strona 2 uzasadnienia zaskarżanej decyzji). Skarżący przywołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 34/07, na potwierdzenie braku obowiązku strony postepowania administracyjnego przedstawiania dowodów na swoją obronę. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Pełnomocnik strony poinformowany o wniosku Organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy (k. 11 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2024 r. nr [...] oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] września 2023 r. nr [...]. nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Aby dokonać oceny prawidłowości zastosowania przez Organ zakwestionowanych przepisów należało w pierwszej kolejności ustalić, czy przyjęty stan faktyczny uzasadniał ich zastosowanie. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być bowiem przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest bowiem – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Zdaniem Sądu, GITD oparł swoje ustalenia w sprawie na podstawie prawidłowo i kompletnie zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania materiału dowodowego, wyprowadzając z niego wnioski, pozostające w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi. Organ podjął w toku postępowania wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego analizowanej sprawy objęte zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił okoliczności faktyczne, które determinowały wniosek o zaistnieniu przesłanek do wymierzenia Skarżącemu kary za wykonanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...). Stosownie do treści art. 13k ust. 4 u.d.p., podmiotem odpowiedzialnym w ww. zakresie jest właściciel, posiadacz albo użytkownik pojazdu samochodowego, którym poruszano się po płatnych odcinkach dróg krajowych, albo korzystający z drogi w przypadku, o którym mowa w art. 13ia ust. 19 u.d.p. Należy podkreślić, że odpowiedzialność za naruszenie określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. obowiązku ponoszenia przez korzystającego z dróg publicznych opłat za przejazd po drogach krajowych pojazdu samochodowego ma charakter obiektywny. Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej i nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie Organ słusznie przyjął, iż obie te przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że odcinek drogi krajowej, na której został zarejestrowany ruch pojazdu w dniu [...] października 2021 r., tj. nr A4 został wyszczególniony w zał. nr 1 pkt 3 lit. a - Zgorzelec (granica państwowa) - węzeł Murckowska do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Naruszenie, które doprowadziło do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej w tej sprawie zostało ujawnione na podstawie danych znajdujących się w systemie e-Toll. Z danych pobranych z elektronicznego systemu poboru opłat e-Toll dotyczących naruszenia w dniu [...] października 2021 r. o godzinie 18:01 wynika, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się w tym dniu po płatnym odcinku ww. drogi krajowej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona oplata elektroniczna. Pojazd został zarejestrowany Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS) w dniu [...] września 2021 r. Jednocześnie z kontrolowanym pojazdem było powiązane urządzenie pokładowe ZSL o numerze [...] służące do uiszczania opłat elektronicznych. Jednakże w dniu naruszenia ww. urządzenie było nieaktywne i nie przekazywało do SPOE KAS danych geolokalizacyjnych pojazdu niezbędnych do poboru opłaty elektronicznej za przejazd. Z wykazu opłat należnych i pobranych wynika, iż opłaty za transakcje poboru opłaty elektronicznej za przejazdy ww. pojazdu z urządzenia pokładowego o numerze [...] w dniu [...] października 2021 r. nie były naliczane. Jednocześnie, wbrew stanowisku Skarżącego, Organ ustalił, iż podmiotem odpowiedzialnym za naruszeni obowiązku opłaty elektronicznej jest Skarżący, wynika to z dokumentów zgromadzonych przez organy obu instancji. Powyższą okoliczność potwierdza protokół kontroli oraz danych klienta w systemie e-Toll, z którego wynika, iż klientem systemu jest Skarżący z datą utworzenia konta dla pojazdu z dnia [...] października 2021 r. (k. 11 akt administracyjnych). Z przedmiotowego dokumentu wynika, iż status jest aktywny. Natomiast Skarżący w żaden sposób tych ustaleń nie obalił czy też nie podjął nawet próby ich obalenia. Poprzestając jedynie na kwestionowaniu swojej odpowiedzialności. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, że dokumenty, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowią dokumenty urzędowe. Takim dokumentem jest protokół z kontroli mobilnej z dnia [...] lutego 2022 r. Stanowi on istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół z kontroli pojazdu stanowi dokument urzędowy, który na mocy art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Strona, chcąc obalić wiarygodność tego dokumentu urzędowego, jest zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego. Także na podstawie danych z systemu e-Toll, w tym danych rejestracyjnych (k. 11 akt administracyjnych) Organ prawidłowo ustalił, że w pojeździe było urządzenie pokładowe (lokalizacyjne) zarejestrowane na działalność gospodarczą Skarżącego. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, co w pełni podziela skład rozpoznający sprawę, przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18; 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18; z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2148/15; z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GSK 3719/17). W rozpatrywanej sprawie Skarżący kwestionuje nałożoną na niego karę pieniężną, wskazując, iż w dacie przejazdu po płatnym odcinku drogi nie był właścicielem/posiadaczem/użytkownikiem pojazdu. Jednocześnie twierdząc, iż nie ma żadnych podstaw do kwestionowania, iż korzystającym z drogi był podmiot inny niż właściciel pojazdu tj. T. [...], przedsiębiorca z M.. Brak jest podstaw do przyjęcia, że M. N. czy też jakakolwiek osoba wykonująca jego prawa był w posiadaniu pojazdu o nr rejestracyjnym [...], gdy ten poruszał się po płatnym odcinku drogi w dniu [...] października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 2475/21 wskazał, że "Jeżeli organ uzyskał stosowny dowód, to skarżąca w związku ze swoimi twierdzeniami nie może oczekiwać, że postępowanie organu będzie wyłącznie nakierowane na udowodnienie jej tez. Taki "obowiązek" organów administracyjnych nie wynika z przepisów prawa. W tej zaś sprawie uzyskanie stosownego dowodu w świetle art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. było wystarczające do podjęcia przez organy rozstrzygnięcia, a jeżeli skarżąca uważa inaczej, to powinna przedstawić kontrdowód na poparcie swoich twierdzeń. Taka jest bowiem istota prawa procesowego, w tym prowadzonego na podstawie k.p.a., ponieważ stosowna inicjatywa dowodowa jest przyznana także podmiotom biorącym udział w postępowaniu, a nie tylko - organom. Dlatego skarżąca nie może oczekiwać, że organ administracyjny powinien uwzględnić wszystkie wnioski dowodowe skarżącej, w sytuacji gdy organ ocenił, że zebrany materiał dowodowy jest już wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia". Sąd wskazuje, że Organ na podstawie zgromadzonych dowodów prawidłowo przyjął, iż podmiotem odpowiedzialnym za przejazd pojazdu w dniu [...] października 2021 r. po płatnym odcinku drogi krajowej A4 był Skarżący. Strona na dowód swoich twierdzeń nie przedstawiła przeciwdowodu, który by niweczył ustalenia GITD, w szczególności dotyczący, iż klientem w systemie e-Toll jest firma Skarżącego, przy czym faktycznym korzystającym z płatnego odcinka drogi jest inny podmiot i na tym podmiocie spoczywał obowiązek regulowania opłat. Ponadto GITD pismem z dnia [...] lutego 2023 r. zwrócił się do T. [...]. do wskazania czy w dacie przejazdu pojazdu, tj. [...] października 2021 r. była jego właścicielem oraz do przedłożenia stosownego dowodu na tę okoliczność (k. 43 akt administracyjnych). Wezwanie zostało odebrane w dniu [...] marca 2023 r., niemniej jednak Organ nie uzyskał żadnej informacji. W związku z powyższym prawidłowe jest przyjęcie, ze to Skarżący w dacie przejazdu pojazdu po płatnym odcinku drogi zobowiązany był do uiszczenia opłaty elektronicznej. W związku z czym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. Organ zgodnie z zasadami procedury administracyjnej podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy w oparciu o zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, uznając, że istotne okoliczności zostały udowodnione. Z uwagi na powyższe Sąd nie znajduje również potwierdzenia zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 i art. 13k ust. 4 u.d.p. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona, wbrew wywodom skargi, była korzystającym z pojazdu w dniu [...] października 2021 r. Znajdujące się w pojeździe urządzenie pokładowe było zarejestrowane na stronę i tym samym opłata za przejazd pojazdu obciążała Skarżącego. Nie ma powodów, ani dowodów do przyjęcia, że celem zamontowania w pojeździe urządzenia pokładowego o numerze [...]było coś innego niż uiszczanie opłaty elektronicznej w związku z użytkowaniem przez stronę pojazdu. Wskazać również należy, że w świetle poczynionych ustaleń Organ nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Warunkiem jego zastosowania w okolicznościach danej sprawy jest kumulatywne zaktualizowanie się obydwu określonych nim przesłanek (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1091/19). W okolicznościach tej sprawy, Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego regulacja z art. 189f nie może mieć zastosowania, wypełniając tym samym obowiązek rozważenia z urzędu przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Reasumując, Sąd stoi na stanowisku, że Organ prowadząc przedmiotowe postępowanie podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonał jego prawidłowej subsumpcji na wskazane normy prawa materialnego, a zgromadzony materiał dowodowy został szczegółowo i wszechstronnie zebrany i w całokształcie okoliczności oceniony. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Wobec powyższego, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Sąd w konsekwencji orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 P.p.s.a. Należy również wskazać, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., z uwagi na spełnienie ustawowych przesłanek. Stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpatrzona w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sprawa w takim przypadku rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – art. 120 P.p.s.a. Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło