VI SA/Wa 2839/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-20
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił podmiot odpowiedzialny za naruszenie przepisów dotyczących przejazdu pojazdem nienormatywnym, opierając się na protokole kontroli drogowej i dokumentach pojazdu, pomimo twierdzeń strony o użyczeniu pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów postępowania, w szczególności art. 153 PPSA. Organy nie usunęły wątpliwości co do podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie, mimo wcześniejszych wskazań sądu, nie przeprowadzając w sposób należyty dowodu z opinii grafologa na okoliczność autentyczności podpisu świadka na oświadczeniu oraz nie wyjaśniając rozbieżności w zeznaniach świadka.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na E. S. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co skutkowało przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Kierowca pojazdu, E. P., początkowo oświadczył, że wykonuje transport w imieniu i na polecenie E. S., jednak później twierdził, że pojazd został mu użyczony i transport wykonywał we własnym imieniu. Organy administracji uznały E. S. za stronę postępowania, opierając się na dokumentach pojazdu i pierwotnym oświadczeniu kierowcy, odrzucając późniejsze twierdzenia kierowcy i strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego E. S. kwotę 2935 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] maja 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego E. S. kwotę 2935 (dwa tysiące dziewięćset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi E. S. (dalej też jako "skarżący", "strona" do Wojewódzki ego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. o nałożeniu na E. S. kary pieniężnej w wysokości 17 240 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniu [...] listopada 2010 r., na drodze krajowej nr [...] w miejscowości L., zatrzymany został do kontroli drogowej pojazd marki [...] nr rej. [...] z naczepą o nr rej. [...] kierowany przez E. P.
W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t:
- nacisk 14,602 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie 0 4,602 t;
- nacisk 29,79 t na potrójnej osi napędowej - przekroczenie 0 5,79 t;
- masa zespołu pojazdów 51,151 - przekroczenie o 11,15 t. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych o nr fabrycznych 856094 i 856089. Obie wagi legitymowały się, w chwili ważenia ważnymi świadectwami wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. wydanymi w dniu [...] stycznia 2010 r. Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] listopada 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie. Kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Po dokonaniu pomiarów sporządzony został protokół z kontroli nr [...], do którego kierowca E. P. oświadczył, że wykonuje transport drogowy w imieniu i na polecenie E. S..
Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Wysokość kar za przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t określa załącznik nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115). Kary te wynoszą odpowiednio:
Lp. 7 pkt 7 - dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:
- lit. d): powyżej 11 t do 11,5 t -1140 złotych,
- lit. c): za każde rozpoczęte przekroczenie 0,5 t powyżej 11,5 t dodatkowo 780 złotych.
Lp. 7 pkt 6 - dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m:
- lit. d) powyżej 27 t do 28,5 t - 5600 złotych,
- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 28,5 t - 3600 złotych.
Lp. 9 pkt 5 - za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu czołowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej przyczepy:
Lit. c) powyżej 50 t do 60 t. 1140 złotych.
W przedmiotowej sprawie kara wyniosła 17240 złotych:
- za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi napędowej: 6620 (1140 + 7 x 780),
- za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi napędowej: 560 + 3600,
- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: 1140.
W ocenie organu to E. S. jest stroną postępowania. Dowodzą tego: okazana podczas kontroli licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wystawiona na E. S., okazane podczas kontroli dowody rejestracyjne pojazdu wskazujące jako właściciela skarżącego. Wskazanie przez skarżącego okoliczności polegającej na "użyczeniu" kontrolowanego pojazdu kierowcy E. P. zmierza, zdaniem organu, do próby przeniesienia odpowiedzialności administracyjnej z tytułu stwierdzonych naruszeń na inną osobę. Tymczasem protokół z kontroli jako podstawowy dokument w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego z zapewnieniem przez kontrolowanego przedstawienia własnej wizji zdarzeń jest, w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Potwierdza on poczynione przez organ ustalenia. Dlatego też zarzut skarżącego w zakresie nieprawidłowego ustalenia strony postępowania jest całkowicie bezzasadny i nie poparty żadnym dowodem, który mógłby podważyć treść protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę bez żadnych uwag. Organ uznał, że oświadczenie podpisane przez E. P. nie zawiera czytelnego podpisu osoby podpisującej i podpis na nim umieszczony różni się znacząco od tego, którego używał E. P. podczas kontroli drogowej. Organ odwoławczy odmówił zatem wiarygodności i pozbawił mocy dowodowej treści oświadczenia z dnia [...] grudnia 2010 r. jako stojącej w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, zgromadzonym w sprawie.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. złożył E. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił, że organ bezpodstawnie przyjął, że w jego imieniu i na jego ryzyko wykonywany był przedmiotowy przejazd. Zarzucił, że ocena przecenia wartość protokołu, a w sprawie brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zwłaszcza w kontekście złożonego oświadczenia E. S. Tym samym organ naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji.
Na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) dopuścił uzupełniający dowód z decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 750/11 WSA uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2011 r. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 2935 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uznał, że bez wyjaśnienia stanu faktycznego co wynika z zasad określonych w art. 7, 8, 9, 10 i 77 § 1 kpa przedwczesne jest kategoryczne stwierdzenie organu, że powoływanie się na umowę użyczenia zmierza jedynie do próby przeniesienia odpowiedzialności administracyjnej. Zwrócił uwagę, że w toku postępowania skarżący zgłaszał wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy E. P. i przesłuchanie strony E. S. Organ nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów. Ne odniósł się też w żaden sposób, do powodów, dla których dowodu tego nie przeprowadził. Ustalenia organu dotyczące strony postępowania oparte zostały głównie na wyjaśnieniach kierowcy, który w oświadczeniu dołączonym do odwołania zaprzecza swoim twierdzeniom zawartym w protokole. Obowiązkiem organu było wyjaśnić tę sprzeczność przeprowadzając zawnioskowane dowody. Uznając, że art. 75 § 1 k.p.a. uprawnia jako dowód dopuszczenie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgłoszone przez skarżącego żądania dokonania przez organ przesłuchania świadka i strony było jedynym sposobem obrony praw służących stronie w postępowaniu administracyjnym, sankcjonowanych podanymi wcześniej przepisami, stanowiącymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Nadto uwzględnienie przez organ zgłoszonego żądania niewątpliwie miało istotne znaczenie w sprawie dla ustalenia podmiotu wykonującego transport drogowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził naruszenie przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Wobec naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości. Dopiero na gruncie ustaleń faktycznych, które nie budzą żadnych wątpliwości, możliwe stanie się dokonywanie wykładni określonego przepisu prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy polecił organowi przesłuchanie zgłoszonego świadka i strony, dokonanie oceny tych dowodów z uwzględnieniem treści protokołu z kontroli, jego roli oraz znaczenia jako dokumentu urzędowego i złożonego przez E. P. oświadczenia. WSA zarzucił, że organ bez przesłuchania świadka także powziął wątpliwość, czy to on złożył przedmiotowe oświadczenie. Odmówił wiarygodności oświadczeniu także dlatego, że podpisy na obu dokumentach się różnią, nie zasięgając wiadomości specjalisty w tym zakresie.
W wytycznych WSA polecił organowi ustalenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie polegające na przekroczeniu przez pojazd dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
WSA ponadto wskazał, że uchylenie zaskarżonej decyzji jest dodatkowo uzasadnione przeprowadzonym przez Sąd dowodem z decyzji z dnia [...] marca 2011 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wynika z niej, że [...] listopada 2010 r., w miejscowości L., a więc w tym samym dniu i miejscu co przedmiotowa kontrola, organ kontrolny dokonał kontroli przedmiotowego pojazdu w zakresie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. S. podniósł te same zarzuty, co w odwołaniu od decyzji organu I instancji w przedmiotowej sprawie, a Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję zalecając, dla ustalenia kto wykonywał transport drogowy, przesłuchanie kierowcy E. P., który zaprzecza oświadczeniu złożonym do protokołu kontroli.
Po przekazaniu sprawy przez WSA, decyzją z [...] lutego 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2010 r. o nałożeniu na E. S. kary 17240 zł i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Powołał się na wytyczne WSA zawarte w wyroku z 26 maja 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 750/11, które uzasadniają skorzystanie z art. 138 § 2 kpa i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia okoliczności podniesionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny: przesłuchanie świadka E. P. oraz strony postępowania i oceny tych dowodów z uwzględnieniem treści protokołu kontroli.
Dodatkowo organ odwoławczy zarzucił, że organ I instancji nie badał czy strona dochowała należytej staranności oraz, czy miała wpływ na powstanie naruszenia w świetle art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 222 z 2011 r. poz. 1321) i ta okoliczność stanowiła dodatkową przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] – po ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na E. S.:
1) karę pieniężną w wysokości 5 600 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset złotych) tytułem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 27 t do 28,5 t zgodnie z Ip. 7 pkt 6 lit. d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych,
2) karę pieniężną w wysokości 3 600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m -za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 28,5 t zgodnie z Ip. 7 pkt 6 lit. e załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych,
3) karę pieniężną w wysokości 1 140 zł (słownie: jeden tysiąc sto czterdzieści złotych) tytułem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 11 t do 11,5 t. zgodnie z Ip. 7 pkt 7 lit. d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych,
4) karę pieniężną w wysokości 5 460 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t dla pojedynczej osi napędowej - za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 11,5 t dodatkowo,
5) karę pieniężną w wysokości 1 440 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta czterdzieści złotych) tytułem przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 50,0 t do 64,0 t
określając sumę kar za ww. naruszenia w kwocie 17240 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust 1b pkt 1 i ust. 2, art. 40c, art. 41 ust 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), art. 61 ust. 1 i ust. 2, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), § 1 ust. 3 pkt 1, § 2, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r Nr 222, poz. 1321).
Organ I instancji poczynił następujące ustalenia:
W dniu [...] listopada 2010 roku na trasie [...] w miejscowości L. kierunek [...] z (w stanie faktycznym w protokole z kontroli drogowej omyłkowo wpisano [...] kierunek [...] - powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy) młodszy kontroler transportu drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu członowego składającego się z ciągnika marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy o numerze rejestracyjnym [...], którym to wykonywano krajowy transport drogowy z ładunkiem miału na trasie z miejscowości [...] do miejscowości [...] w imieniu przedsiębiorcy E. S. P. "[...]". Pojazdem kierował E. P. Dokonano ważenia pojazdów przenośnymi wagami do pomiarów statycznych SAW10C o nr SN856060, SN 856077 posiadającymi legalizację Urzędu Miar. Ważenia dokonano na przeznaczonym do tego celu miejscu na [...] L. Maksymalny dopuszczalny nacisk osi na tej drodze wynosi 10 ton. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego. Świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych, jak również protokół pochylenia terenu, okazano kierowcy w trakcie kontroli. Potwierdził podpisem fakt zapoznania się z w/w dokumentami. Z kontroli drogowej sporządzono protokół kontroli z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...].
Realizując wytyczne WSA organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań świadka E. P. – kierowcy kontrolowanego pojazdu. W związku z notorycznym niestawianiem się na przesłuchanie strony – pominął dowód z jej wyjaśnień, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 86 k.p.a. – oraz dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego.
Organ I instancji ocenił, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać, że w dniu [...] listopada 2010 r. kierowca E. P. wykonywał przewóz drogowy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy E. S. Ocenił, że o powyższym świadczą: okazane w trakcie kontroli dokumenty, m.in: skierowanie kierowcy na badania profilaktyczne, oświadczenie kierowcy o zapoznaniu się z Zakładowym Regulaminem Funduszu Świadczeń Socjalnych, Regulaminem Pracy, Regulaminem Wynagradzania Pracowników obowiązującymi strony – [...] "[...]", wypis nr 11 z licencji nr [...], zeznania świadka z dnia [...] listopada 2010 r. w firmie, protokół kontroli. W trakcie dodatkowego postępowania dowodowego także ustalono, że w wyniku zawartej ze stroną umowy, kierowca E. P. w dniu [...] listopada 2010 r. wykonał na próbę usługę przewozu drogowego miału w imieniu i na rzecz strony niniejszego postępowania. E. P. poruszał się w kolumnie za innym pojazdem wykonującym usługę dla E. S. Za załadowany towar nie płacił, a rozładował go w tym samym miejscu, co kierowca, za którym się poruszał. Z tego względu nie uznał za wiarygodny dowód z oświadczenia kierowcy E. P. z dnia [...] grudnia 2010 r.
W związku z powyższą oceną stanu faktycznego uznał odpowiedzialność administracyjną E. S. za szereg naruszeń przepisów, które szczegółowo odmówił odnosząc się do każdego naruszenia w odniesieniu do stanu faktycznego ustalonego w protokole kontroli i obowiązujących norm.
W odwołaniu do ww. decyzji organu I instancji strona zarzuciła błąd w ustaleniach przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegającym na ustaleniu, że przejazd wykonywany w dniu [...] listopada 2010 r. był przejazdem w imieniu i pod odpowiedzialnością przedsiębiorcy E. S. Podnosiła jak dotychczas, że E. S. użyczył pojazd E. P. na podstawie umowy ustnej, co zostało potwierdzone w treści przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2012 r. Zatem skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Podtrzymał ustalenia organu I instancji i ocenił, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ w dniu [...] sierpnia w 2012 r. przesłuchał w charakterze świadka E. P. Zasadnie uznał, że zeznaniom należy odmówić wiarygodności w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Przede wszystkim podczas kontroli kierowca okazał m.in. skierowanie na badanie profilaktyczne, oświadczenie kierowcy o zapoznaniu się z Zakładowym Regulaminem Funduszu Świadczeń Socjalnych, Regulaminem Pracy, Regulaminem Wynagradzania pracowników, wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy udzielonej na rzecz przedsiębiorcy [...]. "[...]" E. S., zaś jako niewiarygodny został oceniony dowód w postaci oświadczenia E. P. z dnia [...] grudnia 2010 r.
Stwierdził, że okazanie podczas kontroli dokumentów skarżącego: wypisu z licencji, dowodów rejestracyjnych pojazdu oznacza, że podmiotem wykonującym przejazd był właśnie skarżący. Także z treści protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. wynika, iż kierowca podczas kontroli oświadczył, że "w dniu dzisiejszym wykonuje transport drogowy miału z [...] do [...] w imieniu i na polecenie E. S. [...]. "[...]". Ustawodawca przyjął bowiem założenie, że wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności, mając na uwadze niepowtarzalność takich czynności. Także duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Taki tryb postępowania pozwala ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole kontroli, jako dokumencie urzędowym, będącym podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Ocenił, że obecny przy kontroli kierowca nie wskazywał, jakoby w trakcie kontroli pomiarów doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, podpisał protokół jako zgodny ze stanem faktycznym. Protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń jest, w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji.
Jego podważenie, czy obalenie - przewidziane w art. 76 § 3 kpa daje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Jednak obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów. Zdaniem organu, strona nie przedstawiła ani w toku postępowania, ani w odwołaniu, żadnych dowodów czy okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny. Ocenił bowiem, że przesłuchany dnia [...] sierpnia 2012 r. w charakterze świadka kierowca E. P. zeznał, iż wykonując kontrolowany przewóz nie płacił za towar, nie wie kto był odbiorcą oraz, że jechał za innym pojazdem Pana S. Tymczasem, jak twierdził, gdyby jechał na własny rachunek to trudno dać wiarę, że nie znałby nawet nazwy odbiorcy towaru. Ocenił także, że pomimo wielokrotnych wezwań strona nie stawiła się na przesłuchanie. Miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, lecz z własnej woli w nim nie uczestniczyła.
Organ odwoławczy wskazał, że kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów, która polega na tym, że organ administracji publicznej ustalając prawdę nie jest związany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny.
Podkreślił, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 powyższej ustawy, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom i równomiernie rozmieścić ładunek, tak by się nie przemieszczał. Jeśli ma on trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tej regulacji. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.
Odwołał się do regulacji art. 61 i 64 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zwrócił także uwagę, że ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, a mianowicie w dniu 18 października 2011 r. wszedł w życie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321). Artykuł 8 ww. ustawy stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 64h oraz art. 5 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2) art. 1 pkt 5 lit. b w zakresie art. 61 ust. 15 i 16, który wchodzi w życie w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ogłoszenie ustawy nastąpiło dnia 18 października 2011 r., gdyż tego dnia ww. ustawę opublikowano pod pozycją 1321 w Dzienniku Ustaw nr 222 z 2011 r.
W chwili rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy weszła w życie w całości ww. ustawa, zaś stosownie do art. 5 ust. 1 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z tego względu odwołując się do regulacji art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, umożliwiającej umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wobec podmiotu wykonującego przejazd, uznał, że nie zachodzą one w okolicznościach sprawy niniejszej.
Organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanym przypadku przewożono miał, jednakże kontrola obok przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wykazała również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Nie znajduje więc zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zwrócił uwagę, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] lutego 2012 r. poinformował stronę o treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz wezwał do przedstawienia dowodów na istnienie okoliczności w tym artykule wymienionych.
Jednakże strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów potwierdzających dochowanie należytej staranności i że nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Także mając na uwadze treść zgłaszanych przez skarżącego wyjaśnień nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć.
Ponadto odnosząc się do argumentu strony, że organ orzekający wydał decyzję z obrazą art. 7 Kpa organ II instancji zważył, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Ostatecznie ocenił, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 17240 złotych, nałożył zgodnie z prawem.
E. S. w skardze złożonej do tutejszego Sądu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów art. 7 kpa i art. 77 kpa poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na błędnym ustaleniu, iż przejazd wykonywany w dniu [...].11.2010 r. pojazdem członowym składającym się z ciągnika marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy o numerze rejestracyjnym [...] był wykonywaniem transportu drogowego w imieniu i pod odpowiedzialnością polskiego przedsiębiorcy E. S. "[...]".
Przedstawiając takie zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Wskazał, że dyspozycja art. 13g ust. 1 b pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 19 poz. 115) stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w art. 13g ust. 1 tej ustawy, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Ciężar wykazania, że to ukarany jest właśnie takim podmiotem, spoczywa na organach inspekcji transportu drogowego. Żaden z przepisów nie wprowadza domniemania, że podmiotem wykonującym przejazd jest właściciel pojazdu, choćby nawet właściciel ten prowadził przedsiębiorstwo przewozowe.
Skarżący zarzucił, że organ nałożył na niego karę przyjmując bezpodstawnie, iż to w jego imieniu i na jego ryzyko wykonano przejazd przeciążonym pojazdem. Organ odwoławczy przedmiotowego ustalenia dokonał "z uwagi na okazane podczas kontroli dokumenty w postaci wypisu z licencji, dowodów rejestracyjnych pojazdu" i nie dał wiary zarówno zeznaniom świadka E. P, jak i jego oświadczeniu zawartym w piśmie z dnia [...].12.2010 r., świadek wycofał swoje oświadczenie złożone do protokołu kontroli i przyznał ostatecznie, że wykonywał przejazd we własnym imieniu, co potwierdził także w swoich zeznaniach w trakcie przesłuchania. Skarżący stwierdził, że oceny dowodów nie można uznać za wszechstronną.
Przede wszystkim wskazał, że organ odwoławczy przecenia moc dowodową oświadczenia kierowcy E. P. złożonego do protokołu kontroli. Okoliczność, że E. P. pierwotnie podał do protokołu, że wykonuje przewóz "na rachunek skarżącego" dowodzi jedynie tego, że E. P. złożył takie oświadczenie. Organ nie dostrzegł, że wiarygodność oświadczenia E. P. złożonego do protokołu jest wątpliwa, choćby z tego względu, że miał on interes w uchyleniu się od grożącej mu dolegliwości finansowej.
Nie zgodził się z twierdzeniem, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny. Dowodem, który podważa ustalenia organu kontrolnego są przede wszystkim zeznania świadka E. P., który zeznał, że podtrzymuje treść oświadczenia z dnia [...].12.2010 r. Potwierdził, że "użyczył samochód od Pana S. na podstawie ustnej umowy użyczenia" oraz, że w dniu kontroli wykonywał transport drogowy w swoim imieniu, a Pan S. nie zlecał mu przewiezienia żadnego ładunku, tylko użyczył świadkowi samochód. Zupełnie niezrozumiałym było pominięcie przez organ pierwszej instancji treści przedmiotowych zeznań świadka i dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z nimi. Okoliczność, że E. P. nie płacił za towar nie wyklucza tego, że wykonywał on usługę transportową we własnym imieniu wykorzystując w tym celu użyczony pojazdy Świadek zeznał, iż rozładował towar "w S. na składzie", a wiec znał odbiorcę - wiedział gdzie ma dowieść i rozładować ładunek. Okoliczność, że jechał za innym samochodem również nie pozostaje w logicznym związku z wykluczeniem możliwości wykonywanie transportu we własnym imieniu, co bezzasadnie czyni organ odwoławczy.
Zdaniem skarżącego, zeznania świadka korelują z twierdzeniami skarżącego podnoszonymi od początku niniejszego postępowania. Już w odwołaniu z dnia [...].01.2011 r. skarżący podnosił, że opisany pojazd jest jego własnością jednakże został on użyczony E. P. w dniu [...].11.2010 r. na podstawie umowy ustnej. E. P. zaoferował jednocześnie wykonanie usługi transportowej we własnym zakresie. Skarżący nie miał wiedzy, jakim zestawem samochodowym zostanie ona wykonana. W dniu kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] i naczepa, zgodnie z zawartą umową, znajdował się w posiadaniu i dyspozycji E. P. Skoro, to nie przez skarżącego wykonywany był transport drogowy, to nie jest on odpowiedzialny za naruszenie zasad wykonywania transportu w tym dniu.
Ponadto skarżący odniósł się do zarzutu organu odwoławczego, że pismem z dnia [...].02.2012 r. został poinformowany przez organ I instancji o treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, ale w toku postępowania ani na etapie odwoławczym nie przedstawił dowodów potwierdzających, że dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli zachodzą określone w niniejszym przepisie okoliczności. Skarżący podniósł, że nie jest podmiotem wykonującym przejazd, a zatem przedmiotowy przepis nie może mieć do niego zastosowania. Postępowanie wobec niego winno być umorzone wobec braku legitymacji po stronie skarżącego do wymierzenia mu kary pieniężnej z uwagi na to, że nie wykonywał przedmiotowego pojazdu, a nie z uwagi na okoliczność, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, czy nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd uwzględnił skargę, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Niniejsza sprawa była już przedmiotem prawomocnego rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11 uchylił poprzednią decyzję organu z dnia [...] stycznia 2011 roku.
W konsekwencji, rolą sądu administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. o nałożeniu na E. S. kary pieniężnej w wysokości 17 240 złotych.
Co zatem istotne, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w warunkach związania art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 tekst jednolity z późn. zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." Stosownie do zasady wynikającej z powołanego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Powyższa okoliczność wymaga poczynienia uwag natury ogólnej, bowiem uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2013 r. w sprawie II OSK 1865/11, LEX nr 1293568). Z kolei w wyroku z 6 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2101/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:
1. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
2. Sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (LEX nr 1277944).
Podobnie jak orzecznictwo, także literatura przedmiotu stanowi, że przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. (A. Kabat Komentarz do art. 153 p.p.s.a. LEX).
Co istotne, wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319).
Należy dodać, że związanie wynikające z omawianego przepisu przestaje jedynie obowiązywać w przypadku zmiany stanu prawnego i faktycznego (wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r. SA/Rz 434/2000). Na gruncie sprawy niniejszej taka zmiana dotychczas nie miała jednak miejsca.
Przechodząc zatem na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że ramy postępowania administracyjnego przed organami administracji zarówno I jak i II instancji oraz przed tut. Sadem wyznacza art. 153 p.p.s.a. i przez pryzmat tej normy stosowane być powinny art. 75 k.p.a. uprawniający organ do dopuszczenia jako dowodu wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co nie jest sprzeczne z prawem oraz art. 80 k.p.a. ustanawiający dla organu zasadę oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, obowiązkowi temu organy te nie sprostały, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji, jako wydanych z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nadal bowiem istnieją wątpliwości, kto ponosi odpowiedzialność administracyjną w niniejszej sprawie: skarżący, czy świadek P., co stanowi o nieusunięciu braków w postępowaniu dowodowym wskazanych przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11. Organy, przede wszystkim zobowiązane do uwzględnienia w tej ocenie wykonania wytycznych i wskazań poczynionych przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11. Wskazania te bowiem dotyczyły określonego sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i miały na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Należy przyznać, że o ile WSA w powołanym wyroku wytknął organowi, że w toku (poprzedniego) postępowania nie przeprowadził zawnioskowanych przez skarżącego dowodów z zeznań świadka: kierowcy E. P. i przesłuchania strony E. S., to w toku obecnie zaskarżonego postępowania organ I instancji podjął się wykonania tych zaleceń Sądu. Przeprowadził dowód z zeznań świadka i zeznania te znajdują się w aktach administracyjnych obok innych zeznań tego świadka złożonych w czasie kontroli drogowej - także w trybie art. 233 kk, czyli po uprzedzeniu odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, przy czym zeznania te są rozbieżne. Kierowca bowiem obecnie twierdzi - jak w oświadczeniu z [...] stycznia 2010 r. złożonym przez stronę, że to on jest odpowiedzialny za wykonywanie transportu.
Godzi się przypomnieć, że pierwotnie organ ocenił rozbieżność pomiędzy zeznaniami świadka złożonymi w czasie kontroli a złożonym później oświadczeniem z [...] stycznia 2010 r. w ten sposób, że dał wiarę zeznaniom kierowcy E. P. przesłuchanego "na gorąco" w czasie kontroli drogowej. Uznał bowiem, że oświadczenie świadka z [...] stycznia 2010 r. (o odmiennej treści niż zeznania, a dołączone do odwołania strony) opatrzone jest innym podpisem, niż ten figurujący na protokole kontroli. W sytuacji, kiedy organ nie dał wiary, że to faktycznie świadek złożył podpis na przedmiotowym oświadczeniu, WSA w wyroku z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11 poddał w wątpliwość słuszność tej oceny bez przesłuchania świadka i strony oraz bez zasięgnięcia opinii specjalisty w tym zakresie (grafologa).
Organ podejmował jedynie czynności zmierzające do przesłuchania skarżącego i strony. Z tych zaleceń zrealizował jedynie wytyczne w zakresie przesłuchania świadka, przy czym - co należy podkreślić - świadek został zapytany jedynie, czy podtrzymuje treść oświadczenia z dnia [...] stycznia 2010 r. Tak sformułowane pytanie nie wyjaśniło poprzednich wątpliwości organu, które potrzebę wyjaśnienia potwierdził WSA, a mianowicie, czy to świadek E. P. podpisał przedmiotowe oświadczenie. Oznacza to brak zapytania przez organ w czasie przesłuchania, czy świadek potwierdza własnoręczność swojego podpisu.
W ocenie Sądu - obecnie kontrolującego ponownie przeprowadzone postępowanie - niewyjaśnienie powyższego, jak i nie skonfrontowanie prawdziwości tego oświadczenia z wypowiedzią biegłego specjalisty grafologa - przy uwzględnieniu treści dalszych zeznań świadka twierdzącego, że jechał po ładunek "za kierowcą, który był zatrudniony u Pana [...]" i załadował "na próbę" miał, a przy tym twierdzi, że nie pracował dla skarżącego, ale nie wie dla kogo wykonywał przewóz ładunku - wymyka się spod zasad jakiejkolwiek logiki. Dodatkowa wątpliwość wynika z działań samego skarżącego, który - jak to zasadnie ocenił organ - uporczywie nie stawiał się na przesłuchanie w charakterze strony - w sytuacji, gdy zalecone zostało organowi przez Sąd na jego wniosek.
Niewątpliwie takie działanie strony podlegało swobodnej ocenie organu w sytuacji, gdy dowód ten był przeprowadzany na jego wniosek, a jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo przedłużało postępowanie. Niemniej jednak kwestia niewyjaśnienia prawdziwości podpisu świadka pod oświadczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r. - wytknięta przez WSA - nie została w żaden sposób nie budzący wątpliwości wyjaśniona, skoro organ administracji dowodu tego nie przeprowadził.
W ocenie Sądu brak działania organu w kierunku zrealizowania w pełni zaleceń Sądu spowodował, że poczynione przezeń ustalenia faktyczne i ich ocena, że to skarżący jest stroną postępowania - oparte wyłącznie na sprzecznych zeznaniach kierowcy i oświadczeniu z [...] stycznia 2010 r. i w sytuacji, gdy świadek nawet nie potwierdził w zeznaniach prawdziwości podpisu - nie może zostać zaakceptowane z punktu widzenia art. 153 p.p.s.a. Obowiązkiem organu nałożonym prze WSA było bowiem wyjaśnienie powyższych sprzeczności poprzez przeprowadzenie wskazanych w wyroku z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11 dowodów wobec tego, że miało to "istotne znaczenie w sprawie dla ustalenia podmiotu wykonującego transport drogowy".
Na gruncie niniejszej sprawy obraza art. 153 p.p.s.a. odnosi także ten skutek, że nie został usunięty stan naruszenia zasad dotyczących postępowania dowodowego. Stan faktyczny sprawy nie został bowiem nadal jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości. Jak bowiem wskazał WSA w powołanym wyroku "dopiero na gruncie ustaleń faktycznych, które nie budzą żadnych wątpliwości, możliwe stanie się dokonywanie wykładni określonego przepisu prawa materialnego".
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pozostaje zatem aktualne zalecenie WSA z wyroku z dnia 26 maja 2011 roku co do przeprowadzenia dowodów dotychczas zaniechanych przez organ mimo wskazań Sądu, czyli dowodu z opinii specjalisty grafologa na okoliczność autentyczności podpisu świadka, jak i konieczne wydaje się uzupełnienie dowodu z jego zeznań w zakresie, czy potwierdza własnoręczność swojego podpisu na oświadczeniu z [...] stycznia 2010 r.
Poczynione ustalenia pozwolą dopiero na dokonanie oceny materiału dowodowego w całokształcie dotychczas zgromadzonych dowodów i podjętych czynności w sprawie z uwzględnieniem treści protokołu kontroli, jego roli oraz znaczenia jako dokumentu urzędowego i złożonego przez stronę odwołania z oświadczeniem E. P.
Należ dodatkowo podnieść, że tak, jak tutejszy Sąd w wyroku z dnia 26 maja 2011 roku sygn. akt VI SA/Wa 750/11, także WSA w Gliwicach w wyroku o sygn. II SA/GI113/12 (zaakceptowanym przez NSA, który oddalił skierowaną przeciwko niemu kasację w sprawie II GSK 1459/12) uznały za zasadniczą kwestię ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, kto jest strona postępowania w sprawie. W tym postępowaniu - w wyniku skargi na
Jednakże Sąd w niniejszym składzie orzekającym jest zdania, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego ustalenia prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym. Podnoszona kwestia, złożenia doniesienia z powodu składania fałszywych zeznań przez świadka E. P. i toczącego się postępowania karnego o tyle nie ma większego znaczenia, że w świetle przeprowadzonego prawidłowo postępowania dowodowego organ jest uprawniony do samodzielnej oceny, którym jego zeznaniom dać wiarę, a którym odmówić wiarygodności. Ewentualna karalność bądź uniewinnienie świadka nie zmieni faktu, że składał on rozbieżne zeznania mimo rygoru skutków odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Niewątpliwie pomoże organowi w tej ocenie opinia grafologa usuwająca wątpliwości w zakresie własnoręczności podpisu świadka na oświadczeniu z [...] stycznia 2010 r. - skonfrontowana z jego zeznaniami co do własnoręczności podpisu.
Nadal pozostaje zatem aktualne zalecenie, by na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ustalił, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie polegające na przekroczeniu przez pojazd dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
W przedmiocie wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło