VI SA/Wa 2947/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-26
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Pamela Kuraś - Dębecka, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zmianę koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych powinna być ustalana na podstawie przepisów o opłacie skarbowej, czy na podstawie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności poprzednich przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zmianę koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych powinna być ustalana na podstawie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji, a nie ustawy o opłacie skarbowej. Podkreślono, że działalność ta ma odrębne uregulowania, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności poprzednich przepisów nie zmienia tej zasady, lecz nakazuje stosowanie obowiązujących przepisów, które również przewidują opłatę za koncesję.Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia opłaty za zmianę koncesji na rozpowszechnianie programu telewizyjnego. Spółka argumentowała, że opłata powinna być niższa, powołując się na przepisy o opłacie skarbowej oraz na zasadę milczącej zgody organu. Organ koncesyjny utrzymał w mocy decyzję ustalającą wyższą opłatę, uznając, że przepisy o opłacie skarbowej i zasada milczącej zgody nie mają zastosowania w tej sprawie. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a także poprzedzającą ją decyzję i uchwałę. Sąd stwierdził, że uchylone decyzje i uchwały nie podlegają wykonaniu w uchylonej części i zasądził od Przewodniczącego KRRiT na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za udzielenie koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...]; 2. uchyla decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] i uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...]; 3. stwierdza, że decyzje i uchwały, o których mowa w punkcie 1 i 2 wyroku, nie podlegają wykonaniu w uchylonej części; 4. zasądza od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz T. sp. z o.o. w siedzibą w W. kwotę 2617 (dwa tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (zwany dalej Przewodniczącym KRRiT) - działając w oparciu o uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] kwietnia 2013 r., dotyczącą ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji w kwocie [...] złotych dla T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio T. S.A., dalej jako skarżąca).
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Skarżąca dnia [...] lutego 2004 r. uzyskała koncesję na rozpowszechnianie programu telewizyjnego w sposób analogowy rozsiewczy naziemny pod nazwą "P.". Koncesja ta została następnie zmieniona decyzją Przewodniczącego KRRiT z [...] kwietnia 2008 r. W decyzji tej ustalono, że opłata za zmianę koncesji wynosi [...] złotych.
W dniu [...] września 2012 r. skarżąca, w oparciu o art. 145a § 1 k.p.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r., wydany w sprawie o sygn. akt: P 9/09, wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany koncesji Nr [...] z [...] lutego 2004 r. dokonanej decyzją Przewodniczącego KRRiT z [...] kwietnia 2008 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji. W przedmiotowym piśmie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji co do istoty, co strona wywiodła z art. 1 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (dalej zwane: "o.p.s.") oraz załącznika do tej ustawy.
W dniu [...] listopada 2012 r. Przewodniczący KRRiT wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zmiany koncesji w zakresie wysokość opłaty za zmianę koncesji.
Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Przewodniczący KRRiT uchylił w części decyzję z [...] kwietnia 2008 r. w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji oraz naliczył opłatę w wysokości [...] złotych za zmianę tej koncesji.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła, iż organ obowiązują przepisy art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz. U. z 2013 r. nr 672 ze zm. - dalej u.s.d.g.) zgodnie z którym: "Jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy, chyba że przepisy ustaw odrębnych ze względu na nadrzędny interes publiczny stanowią inaczej". Strona wskazała, że zgodnie art. 40b ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. nr 43. poz.226 ze zm. - dalej u.r.t.) do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej w konsekwencji milczenia organu oraz w wyniku zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., należy uznać, że dnia [...] listopada 2012 r. Przewodniczący KRRiT wydał decyzję zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze o wznowienie postępowania, zatem opłata wynosi [...] złote.
W wyniku złożenia powyższego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Przewodniczącego KRRiT z [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Przewodniczący KRRiT przywołał przepis art. 40b u.r.t, zgodnie z którym do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 u.s.d.g. Zauważył, że przepisy art. 4 pkt 11 i 27 u.r.t. odsyłają do konkretnie wskazanych uregulowań u.s.d.g. Ponadto zgodnie z art. 52 ust. 2 u.s.d.g. w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych organ koncesyjny zarządza przetarg, jeżeli w wyniku dokonania oceny wniosków w trybie art. 36 u.r.t. liczba przedsiębiorców pozostaje większa niż liczba koncesji. W związku z tym uznał, że tylko w zakresie, w którym u.r.t. odsyła do u.s.g.d. lub odwrotnie Przewodniczący KRRiT jest zobowiązany do stosowania konkretnych przepisów u.s.d.g. Zostało to potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1088/11, w którym Sąd ten wyjaśnił: "do dnia 6 marca 2009 r. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 5 - Koncesja na rozpowszechnianie programów - ustawy o radiofonii i telewizji, zastosowanie miały przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Po tej dacie jedynie do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej."
Powyższe okoliczności doprowadziły organ do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak w u.r.t. wyraźnego odesłania do art. 11 u.s.d.g., również sam art. 11 u.s.d.g. nie stanowi wprost o jego stosowaniu do postępowań prowadzonych przez Przewodniczącego KRRiT. Z tego też względu art. 11 u.s.d.g. nie znajduje zastosowania w przedmiotowych sprawach. Pogląd organu w powyższym zakresie został potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w postanowieniu z 3 lipca 2013 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 55/13) wskazał jednoznacznie, że "w przypadku działalności koncesjonowanej (regulowanej) nie ma zastosowania art. 11 ust. 9 u.d.g., tworzący fikcję załatwienia sprawy przez organ zgodnie z wnioskiem, po upływie określonego terminu (terminy z k.p.a. plus termin z art. 11 ust. 7 u.s.d.g.).". Sąd wskazał też na istotne znaczenie zmiany treści art. 40b u.r.t. i stwierdził, za cytowanym wyrokiem NSA z 11 października 2012 r., że "ta zmiana wskazywała, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają ograniczone zastosowanie, ściśle określone do uregulowań ustawy o radiofonii o telewizji". Powyższy pogląd WSA w Warszawie potwierdził także m.in. w postanowieniach: z 3 lipca 2013 r. sygn. akt: VI SAB/Wa 85/13 i VI SAB/Wa 100/13 oraz z 5 lipca 2013 r. sygn. akt: VI SAB/Wa 90/13, VI SAB /Wa 45/13 i VI SAB/Wa 60/13, VI SAB/Wa 75/13.
Mając powyższe na względzie Przewodniczący KRRiT uznał, że nie doszło do wydania "milczącej decyzji" w trybie art. 11 ust. 9 u.s.d.g., a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Co do opłaty skarbowej organ nie zgodził się z poglądem wyrażonym przez skarżącą, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa ze względu na niezastosowanie przepisów o opłacie skarbowej i błędne zastosowanie nowych przepisów o opłatach za udzielenie koncesji, tj. art. 40 u.r.t. w obecnym brzmieniu oraz przepisów rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych. Przedmiotowy wniosek strona wywodziła z art. 1 ust. 1 i art. 3 o.p.s. oraz załącznika do tej ustawy, wskazując na rzekomy brak w systemie prawa odrębnych przepisów o opłatach za udzielenie koncesji radiowej i telewizyjnej.
Ustosunkowując się do tego zarzutu organ wskazał, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt P 9/09 (Dz. U. z 2011 r. nr 160, poz. 963) Trybunał stwierdził jednoznacznie, iż "w wypadku działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu (katalog dziedzin podlegających koncesjonowaniu zawarty jest w art. 46 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 nr 173 poz. 1807 z późn. zm.) - o ile przepisy ustaw odrębnych nie stanowią inaczej - za udzielenie lub zmianą koncesji zgodnie z art. 62 ust. 1 u.s.d.g. pobierana jest opłata skarbowa (wysokość tej opłaty jest uregulowana w załączniku do ustawy z dnia 16 listopada o opłacie skarbowej). Działalność polegająca na rozpowszechnianiu programów radiowych i telewizyjnych ma jednak w tym zakresie odrębne uregulowania zawarte w ustawie o radiofonii i telewizji. Podstawą prawną obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych jest art. 40 ust. 1 u.r.t."
W związku z faktem, że Trybunał Konstytucyjny nie uchylił art. 40 ust. 1 u.r.t. to, zdaniem organu należy uznać, iż kwestię opłaty za udzielenie koncesji - mimo przejściowego braku przepisów wykonawczych, reguluje tylko i wyłącznie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji.
Ponadto zgodnie ze stanowiskiem doktryny; "przyjmując, że derogacja trybunalska ma charakter zakresowo pełny (wyczerpujący) w płaszczyźnie czasowej oraz zakładając, że wywołuje ona swoiste konsekwencje intertemporalne, można uznać, że zasada tempus regit factum zostaje wyłączona na rzecz zasady bezpośredniego działania nowego (pozbawionego wadliwej treści) prawa. Można nawet postawić tezę, że bez względu na moment realizacji stanu faktycznego relewantnego w świetle dotychczasowej (zdyskwalifikowanej) regulacji, orzeczenie Trybunału pociąga za sobą zasadę supremacji bezpośredniego działania prawa ukształtowanego derogacją trybunalską. Dalsze działanie prawa dawnego jest co do zasady wykluczone, nawet jeśli za tego rodzaju metodą międzyczasową przemawia struktura temporalna podlegających konkretyzacji norm. Można na tej podstawie twierdzić, że w sytuacji wejścia w życie orzeczenia Trybunału z dniem jego ogłoszenia nowy stan prawny, będący wynikiem uchylenia regulacji uznanej za niezgodną z miarodajnymi wzorcami kontroli, wiąże w pierwszej kolejności bezpośrednio organy administracji orzekające w sprawach materialnych rekonstruowanych z regulacji poddanej derogacji. Chodzi przy tym zarówno o sprawy, które nie stały się jeszcze przedmiotem postępowania administracyjnego, jak i te, w stosunku do których wszczęte postępowanie, niezależnie od instancji, jest w toku. Problematyczne może wydawać się określenie reżimu prawnego miarodajnego w postępowaniach nadzwyczajnych, które jedynie w sensie procesowym toczą się w sprawach odrębnych (tzw. sprawach weryfikacyjnych), jednakże w płaszczyźnie materialnej dotyczą nadal tej samej (tożsamej) sprawy administracyjnej. Ponieważ zgodnie z zasadą supremacji nowego reżimu prawnego nie sposób przyjąć, aby organ ponownie rozstrzygający sprawę merytorycznie mógł zastosować przepisy (normy) uznane za niekonstytucyjne (nielegalne), które zostały derogowane w sposób pełny formalnie i materialnie, dlatego jedynym prawidłowym rozwiązaniem tego problemu może być tylko pogląd, że organ orzekający w postępowaniu nadzwyczajnym stosuje regulację materialną zmodyfikowaną orzeczeniem TK." (M. Kamiński, Prawo administracyjne intertemporalne, LEX 2011).
Przewodniczący KRRiT wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 27 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 723/2008, orzekł, iż "Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczanych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. ". Natomiast w wyroku z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt: II SA/Łd 723/2008, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że "W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości fakt, iż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta w oparciu o przepisy niezgodne z Konstytucją i powinna zostać ponownie rozpoznana w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi, w nowym stanie prawnym ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego."
W tym stanie rzeczy zdaniem organu, należało zastosować art. 40 u.r.t. w obecnym brzmieniu oraz przepisy rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych.
Skargę na powyższą decyzję Przewodniczącego KRRiT z [...] sierpnia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka T., wnosząc o uchylenie tej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów prawa, a mianowicie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. nie zastosowanie art. 2, art. 190 ust. 4, art. 193 i art. 79 Konstytucji RP, które są podstawą do odstąpienia od zasady tempus regit actum w przypadku decyzji wydawanej na skutek wznowienia postępowania administracyjnego;
b. nie zastosowanie przepisu art. 40 ust. 1 u.r.t. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r., a obowiązującym przed dniem 20 listopada 2012 r. - które są podstawą do zastosowania przepisów ustawy o opłacie skarbowej, jako podstawy prawnej dla określenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji,
c. nie zastosowanie przepisów art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. c) oraz Załącznika, część 111, pkt. 44, ppkt. 2) ustawy o opłacie skarbowej - które są podstawą do wskazania prawidłowej opłaty za udzielenie koncesji na kwotę [...] złotych;
d. błędne zastosowanie przepisów art. 40 u.r.t. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 listopada 2013 r.) oraz przepisów rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, w sytuacji gdy przepisy te nie powinny zostać zastosowane w sprawie niniejszej.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. naruszenie art. 35 k.p.a.;
b. brak zastosowania art. 11 u.s.d.g.;
c. nie zastosowanie przepisu art. 40 ust. 1 u.r.t. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r. (sygn. P 9/09), a przed dniem 20 listopada 2012 r. - które są podstawą do uznania, że organ nie wydając decyzji w terminie określonym przepisami k.p.a., wydał decyzję zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy i określił opłatę za udzielenie koncesji na kwotę [...] złotych.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła kluczowe tezy swojego stanowiska dochodząc do wniosku, że w rezultacie wyroku Trybunału Konstytucyjnego obecnie jest "karana" poprzez nałożenie znacznie wyższej opłaty. Co do zasady tempus regit actum zauważyła, że tej reguły nie można stosować automatycznie. W przypadku zastosowania jej w odniesieniu do stanów faktycznych, mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, oznaczałoby to działanie prawa wstecz. W przypadku zmian w treści przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz wobec braku ustawowych przepisów przejściowych (intertemporalnych), do oceny skutków zdarzenia należy rozważyć zastosowanie przepisów prawa materialnego obowiązującego w chwili wystąpienia zdarzenia. Reguła ta znajduje swoje zastosowanie w art. 2 Konstytucji RP. Skarżąca podtrzymała również stanowisko, że dnia [...] listopada 2012 r. Przewodniczący KRRiT wydał decyzję zgodnie z jej wnioskiem zawartym w skardze o wznowienie postępowania, zatem opłata wynosi [...] złotych.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący KRRiT, nie zgadzając się z argumentami skarżącej, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze, jednak w swej ocenie nie może wykraczać poza sprawę, która była przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej, tj. której dotyczy zaskarżony akt.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., tj. w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1) albo w razie zaistnienia przyczyn uzasadniających stwierdzenie ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa (pkt 2 i 3).
Dokonana przez Sąd, według wskazanych na wstępie kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż skontrolowane akty naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do omówienia zarzutów skargi dotyczących możliwości zastosowania w sprawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz przepisów o opłacie skarbowej, Sąd nie podzielił argumentów skarżącej.
Jeżeli chodzi o możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 11 u.s.d.g. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki, że do postępowania w sprawie ustalenia opłaty za koncesję, przewidzianej przez art. 40 ust. 1 u.r.t. zastosowanie ma art. 11 ust. 9 u.s.d.g. Jak wynika z art. 40b u.r.t. przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tylko jej rozdział 5) stosuje się do kontroli działalności gospodarczej. Przepis ten uzyskał aktualne brzmienie na podstawie art. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 18, poz. 97 ze zm.). Wcześniej przepis ten miał brzmienie: "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej".
Choćby ta zmiana wskazywała, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają ograniczone, ściśle określone zastosowanie do uregulowań ustawy o radiofonii i telewizji (tak NSA w wyroku z 11 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1088/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W powyższym wyroku NSA podkreślił, że "do dnia 6 marca 2009 r. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 5 - Koncesja na rozpowszechnianie programów - ustawy radiofonii i telewizji, zastosowanie miały przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Po tej dacie jedynie do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".
Ponadto w myśl art. 46 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. wymaga uzyskania koncesji działalność w zakresie rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych. Zatem prowadzenie powyższej działalności nie podlega wszystkim regułom zasady swobody działalności gospodarczej, co potwierdza art. 5 pkt 5 u.s.d.g., stanowiący, że działalność regulowana oznacza działalność gospodarczą, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa.
W przypadku działalności koncesjonowanej (regulowanej) nie ma zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g. tworzący fikcję załatwienia sprawy przez organ zgodnie z wnioskiem, po upływie określonego terminu. W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie nie może być mowy o wydaniu tzw. milczącej decyzji w sprawie opłaty za koncesję, czego domagała sie strona skarżąca. W ocenie Sądu stanowisko organu zajęte w tej kwestii nie nasuwa zastrzeżeń co do zgodności z obowiązującym prawem.
W konsekwencji należy podzielić także stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy o opłacie skarbowej, bowiem wynika to wprost z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r., sygn. akt P9/09 (Dz. U. 2011 r. nr 160, poz. 963), a mianowicie "w wypadku działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu (katalog dziedzin podlegających koncesjonowaniu zawarty jest w art. 46 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 nr 173 poz. 1807 z późn. zm.) - o ile przepisy ustaw odrębnych nie stanowią inaczej - za udzielenie lub zmianę koncesji zgodnie z art. 62 ust. 1 usdg pobierana jest opłata skarbowa (wysokość tej opłaty jest uregulowana w załączniku do ustawy z dnia 16 listopada o opłacie skarbowej. Działalność polegająca na rozpowszechnianiu programów radiowych i telewizyjnych ma jednak w tym zakresie odrębne uregulowania zawarte w ustawie o radiofonii i telewizji. Podstawą prawną obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych jest art. 40 ust. 1 urt".
Z uwagi na powyższe okoliczności nie ma żadnych wątpliwości, że zarówno w świetle przepisów sprzed nowelizacji, jak i obecnie obowiązujących, koncesja na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych podlega opłacie i nie może to być opłata skarbowa.
Przechodząc zatem do powodów, które legły u podstaw uwzględnienia skargi należy w pierwszej kolejności przypomnieć treść art. 190 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne oraz podlegają ogłoszeniu we właściwym organie promulgacyjnym i w takim też organie Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" nr 160, poz. 964 z dnia 3 sierpnia 2011 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r. wydany w sprawie P 9/09, został ogłoszony.
W myśl art. 190 ust. 3 Konstytucji RP utrata mocy obowiązującej przepisu (aktu prawnego) zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny, następuje z chwilą wejścia w życie orzeczenia Trybunału i orzeczenie to ma w tym zakresie charakter konstytutywny. Oznacza to, jak podkreślał Sąd Najwyższy w wyroku z 21 listopada 2006 r., wydanym w sprawie sygn. akt II PK 42/06, że uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP przepis prawa nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału ( LEX nr 950622).
Z upływem terminu wskazanego w pkt II ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r. przepis art. 40 ust. 2 u.r.t. oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r. utraciły moc obowiązującą. W miejsce przepisu art. 40 u.r.t., na podstawie art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 października 2012 r. (Dz. U. z 2012 poz. 1209) zmieniającej ustawę o radiofonii i telewizji z dnia 20 października 2012 r., wprowadzono nowy przepis art. 40 ustawy, ustanawiający m. in. nowe opłaty za udzielenie lub zmianę koncesji.
Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W świetle cytowanego przepisu Konstytucji RP, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r. wydany w sprawie P 9/09, stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisu art. 40 u.r.t. oraz rozporządzenia z dnia 4 lutego 2000 r., wyznacza konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji publicznej w zakresie określenia wysokości opłaty za zmianę koncesji, z pominięciem zakwestionowanych przez Trybunał przepisów.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko i wnioski wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2980/13. W wyroku tym WSA stwierdził, że brak stosownych przepisów przejściowych nie może uzasadniać obowiązku zapłaty wyższej kwoty za koncesje niż kwota opłaty koncesyjnej, która ustalana była na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Istotnie trudno sobie wyobrazić, aby w świetle nie tylko zasady demokratycznego państwa prawa wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP i wynikających z tej regulacji konstytucyjnej innych zasad, w tym m.in. zasady sprawiedliwości społecznej, ale również w kontekście podstawowych zasad (reguł) prawa intertemporalnego, skarżąca, jako nadawca programu, zobowiązana była - na podstawie obecnie obowiązujących regulacji ustawowych, określających sposób ustalania wysokość opłat koncesyjnych, zapłacić teraz większą kwotę z tytułu opłaty za koncesję na rozpowszechnianie ww. programu telewizyjnego tylko dlatego, że ustawodawca nie przewidział stosownych przepisów przejściowych w ustawie z dnia 10 października 2012 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1209).
W ocenie Sądu, doprowadzenie do powyższej sytuacji (vide: nałożenie na skarżącą przez organ koncesyjny wyższej niż w dniu [...] kwietnia 2008 r. opłaty koncesyjnej) mogłoby nie tylko podważyć w tej konkretnej sprawie fundamentalną zasadę zaufania obywateli (tu: podmiotu gospodarczego rozpowszechniającego program telewizyjny) do praworządnego państwa i stosowanego przez to państwo prawa, ale także przyczynić się w wielu innych przypadkach do postrzegania uprawnienia do zwrócenia się przez stronę do sądu z wnioskiem o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności regulacji prawnych, jako instrumentu prawnego groźnego dla obywateli, ze względu na możliwość poniesienia bardzo negatywnych konsekwencji, m.in. finansowych, w wyniku potwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wątpliwości skarżącej, co do niekonstytucyjności danych regulacji normatywnych.
Pomimo zasygnalizowanego powyżej problemu związanego z ryzykiem powstania pewnej kolizji regulacji prawnych, ustalających wysokość opłat koncesyjnych, która to kolizja niewątpliwie winna być już dawno rozwiązana przez ustawodawcę, poprzez stworzenie specjalnych norm, zawierających zasady rozwiązywania tego rodzaju konfliktów (przepisy międzyczasowe), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w niniejszej sprawie, zmuszony jest jednak bardzo wyraźnie podkreślić, że nie jest w żadnym razie rolą sądu administracyjnego udzielanie na tym etapie postępowania wiążących wskazówek, dotyczących szczegółowego sposobu ustalenia przez organ koncesyjny wysokości opłaty za udzieloną skarżącej koncesję na rozpowszechnianie programu telewizyjnego.
Jeżeli chodzi o naruszenie art. 35 k.p.a. to naruszenie to nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Ustawodawca przewidział środki prawne mające na celu zapobieżenie przewlekłemu postępowaniu lub bezczynności organu, z których to środków strona mogła skorzystać.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Stwierdzając, że zarówno obie decyzje Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, jak i uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, szczegółowo określone w pkt. 1 i 2 wyroku, nie podlegają wykonaniu, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 10.257 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło