VI SA/Wa 3003/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej organ), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.; dalej u.o.ś.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S. T. (dalej skarżący), uchylił w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej organ I instancji) z [...] maja 2013 r. i stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] grudnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (dalej ZUS) pismem z [...] marca 2013 r. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez skarżącego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Do wniosku załączono: - zaświadczenie z [...]grudnia 2009 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...] o zmianie wpisu zaewidencjonowanego pod nr [...] w części dotyczącej oznaczenia przedsiębiorcy, miejsca zamieszkania i adresu pr. znak: [...] o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej zaewidencjonowanej pod nr [...] od [...] stycznia 2010 r. do[...]kwietnia 2010r.; - zaświadczenie z [...] stycznia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...] wskazujące stan wpisu zaewidencjonowanego pod nr [...] po zmianie zgłoszonej [...] grudnia 2009 r., data rozpoczęcia działalności 1 luty 1997 r.; - zaświadczenie z [...] kwietnia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...] o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej zaewidencjonowanej pod nr [...] od [...] kwietnia 2010 r. do[...]stycznia 2012r.; - decyzję Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 2011 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego [...] stycznia 1997 r. pod nr [...] (data rozpoczęcia 1 luty 1997 r.), wpis wykreślono na wniosek przedsiębiorcy, który powiadomił organ ewidencyjny, iż od dnia [...] stycznia 2011 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. W treści wniosku wskazano, że skarżący nie dokonał zgłoszenia płatnika składek ani zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz, że od 1 stycznia 1999 r. jest uprawniony do świadczenia emerytalnego. Pismem z [...] kwietnia 2013 r. organ I instancji wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o udzielenie informacji odnośnie składanych przez skarżącego rozliczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], powołując się na obowiązek zachowania tajemnicy skarbowej odmówił udzielenia informacji w powyższym zakresie. Pismem z [...] kwietnia 2013 r., poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania oraz pouczono stronę o prawie do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Z notatki służbowej sporządzonej [...] kwietnia 2013 r. wynika ze skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa, jednak nie przedstawił żadnych dodatkowych dowodów ani wyjaśnień w kwestii prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzją z [...] maja 2013 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 109 ust. 1 i 4 u.o.ś. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z 6 lutego 1997 r. – o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 stycznia 2003 r. - o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r., Nr 45, poz. 391 ze zm.) i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.ś. organ I instancji ustalił, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, iż przedmiotowa decyzja, zgodnie z dyspozycja art. 109 ust. 1 u.o.ś. rozstrzyga jedynie o tym, czy istniał tytuł do objęcia skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wydając decyzję organ nie stwierdzał istnienia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, ani też nie określał wysokości tych składek. Odwołując się do wyroku NSA z 10 października 2006 r. sygn. akt II GSK 140/06 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 marca 2006 r. sygn. akt III AUa 2850/04 organ uznał, iż wpis figurujący w ewidencji działalności gospodarczej Prezydenta W. pod nr [...] stworzył domniemanie prowadzenia przez skarżącego przedmiotowej działalności w rozpatrywanym okresie. W wyniku analizy zgromadzonych dokumentów jako datę rozpoczęcia ww. działalności wskazano 1 lutego 1997 r. [...]grudnia 2009 r. przedsiębiorca dokonał zmian we wpisie do prowadzonej działalności (zaświadczenie z [...]grudnia 2009 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...]) a [...] stycznia 2010 r. dokonał jej zawieszenia (zaświadczenie z [...] stycznia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...], zaświadczenie z [...] kwietnia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...]). W oparciu o decyzji Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 2011 r. nr [...] ustalono, że wpis nr [...]został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej na wniosek przedsiębiorcy. Rozpatrując kwestię podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu działalności pozarolniczej, organ I instancji oparł się jedynie na informacji z właściwego organu ewidencyjnego o okresie obowiązywania wpisu, bowiem jak podkreślił, skarżący nie przedstawił innych dowodów w sprawie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym, zarzucając wadliwość decyzji, wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania w sprawie. W treści odwołania wskazał, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza była zarejestrowana jedynie formalnie i nie przynosiła żadnych dochodów. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura. Rozpoznając odwołanie, pismem z [...] czerwca 2013 r., organ zobowiązał skarżącego do przedstawienia, w terminie 14 dni, dokumentów potwierdzających nieprowadzenie działalności w spornym okresie, mogących mieć wpływ na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy tj. świadczących o nieprowadzeniu działalności gospodarczej (np. informacji z właściwego urzędu skarbowego o złożonych zeznaniach podatkowych za poszczególne lata/miesiące, osiągniętych dochodach lub przychodach, odprowadzanym podatku, prowadzonej dokumentacji firmy). Jednocześnie organ pouczył skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a. W wyznaczonym terminie skarżący przedstawił wyjaśnienia przy których załączył PIT- 28 za rok 2011, 2010, 2009, 2008, 2007 oraz zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...], z którego wynika, że w okresie od 2004 r. do 2011 r. skarżący nie wykazywał przychodów w tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Nr [...]Prezes NFZ, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 u.o.s. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzje organu I instancji oraz stwierdził, iż skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. od dnia 31 grudnia 2003 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do nieznanego organowi I instancji nowego dowodu w sprawie jakim jest zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...], zgodnie z którym skarżący, w okresie od 2004 do 2011 r., nie wykazywał przychodów z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie w treści wskazanego zaświadczenia zawarto informacje dotyczące przychodów jakie skarżący wykazał w latach 1998 – 2003. W ocenie organu odwoławczego, z całości zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący od dnia 1 stycznia 2004 r. faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej. Jednocześnie organ podkreślił, iż w przypadku faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej przed 20 września 2008 r. nieuzasadnionym jest nieuzasadnionym jest objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie jej faktycznego zaprzestania. Biorąc pod uwagę powyższe, a także odnosząc się do przedstawionych nowych dokumentów w sprawie, w ocenie organu, zasadnym było objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jedynie w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej ustalenia okresu podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Rozstrzygnięciu zarzucił: - naruszenie art. 82 ust. 8 pkt. 1 i 2 u.o.ś., poprzez jego niezastosowanie przy ustaleniu obowiązku podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. przyjmując, iż skarżący podlegał we wskazanym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, od tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.ś., w przypadku gdy osoba ta: uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50 % kwoty najniższej emerytury lub opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej lub też ma ustalony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności; - naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego ustalenia, czy w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz pominięciu istotnych informacji wynikających z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia nr [...], iż w latach 1999 r. do 2003 r. roczne przychody skarżący kształtowały się od ok. 4 500 do 2 100 zł a i jaka była formą rozliczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącego oraz pominięciu faktu, iż skarżący ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów I i II instancji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w płaszczyźnie ustaleń faktycznych, jak i w zastosowaniu do ich oceny przepisów prawa. Podjęte rozstrzygnięcie zostało wyjaśnione, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna wyczerpuje istotę zagadnienia stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 109 ust. 3 u.o.ś. wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 ww. ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. W okresie objętym zaskarżoną decyzją zastosowanie miały przepisy art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r.; art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do 30 września 2004 r.; oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. oraz w brzmieniu obowiązującym po tym dniu - które w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 13 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) obejmują obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, prowadzące pozarolniczą działalność lub są osobami z nimi współpracującymi - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności, a od dnia 20 września 2008 r. od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi NFZ na stwierdzenie, że w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003 r. skarżący prowadził pozarolniczą działalność, skutkującą, na podstawie zacytowanych powyżej przepisów, objęciem obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu we wskazanym okresie. Jak wynika z akt sprawy, datą rozpoczęcia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej jest dzień 1 lutego 1997 r. [...]grudnia 2009 r. przedsiębiorca dokonał zmian we wpisie do prowadzonej działalności (zaświadczenie z [...]grudnia 2009 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...]) a [...] stycznia 2010 r. dokonał jej zawieszenia (zaświadczenie z [...] stycznia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...], zaświadczenie z [...] kwietnia 2010 r. wydane przez Prezydenta Miasta W. znak: [...]). Decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 2011 r. nr [...] wpis nr [...] został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej na wniosek przedsiębiorcy. Od 1 stycznia 199 r. skarżący uprawniony jest do świadczenia emerytalnego. Jak słusznie podkreślił organ, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 519/09, zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia legalnej działalności gospodarczej i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Dopiero określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności wpisanej do ewidencji powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Ponadto, w przypadku faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej przed dniem 20 września 2008 r. nieuzasadnionym jest objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie jej faktycznego zaprzestania. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lipca 2013 r. nr [...], jednoznacznie wynika, iż skarżący w okresie od 2004 do 2011 r., nie wykazywał przychodów z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie w treści wskazanego zaświadczenia zawarto informacje dotyczące przychodów jakie skarżący wykazał w latach 1998 – 2003. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę nowe okoliczności, jakie przedstawione zostały dopiero na etapie postępowania odwoławczego, organ słusznie uczynił uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do meritum sprawy. Odnosząc się do przedstawionych dowodów, potwierdzających fakt nieosiągania przez skarżącego przychodów z tytułu prowadzonej działalności w latach 2004-2011 (pochodzących z właściwego urzędu skarbowego) organ zasadnie postąpił, uznając twierdzenia skarżącego za udowodnione i orzekając o objęciu skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jedynie w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2003. Odnosząc się do zarzutów skargi, w tym naruszenia art. 82 ust. 8 pkt 1 i 2 u.o.ś. poprzez jego niezastosowanie podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja Prezesa NFZ stanowi tylko potwierdzenie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie odnosi się do kwestii obowiązku opłacania składek przez ubezpieczonego. Organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia składek na ubezpieczenie zdrowotne jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który dokonując tego, obowiązany będzie do wzięcia pod uwagę art. 22 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 82 ust. 8 u.o.ś. zawierających zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez osoby pobierające świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekraczające miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, których dodatkowe przychody nie przekraczają 50% kwoty najniższej emerytury lub która opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej. W ocenie Sądu, organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), Prezes NFZ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.