VI SA/Wa 3085/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-07
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora OW NFZ w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prawidłowo zastosował przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie kryteriów oceny ofert i zasady równego traktowania oferentów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OW NFZ, stwierdzając, że organy NFZ nie wykonały należycie wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie indywidualizacji oceny ofert, wyjaśnienia przyznanej punktacji oraz zastosowania kryterium ciągłości. Pominięcie obligatoryjnych kryteriów ustawowych, takich jak ciągłość, narusza zasadę równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji, co stanowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca firma F. wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora OW NFZ, a następnie do Prezesa NFZ, kwestionując sposób oceny jej oferty oraz oferty wybranego świadczeniodawcy C. Po wydaniu decyzji przez Prezesa NFZ, skarżąca wniosła skargę do WSA. Sąd uchylił poprzednie decyzje, wskazując na konieczność indywidualizacji oceny ofert i wyjaśnienia przyznanej punktacji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy NFZ, skarżąca ponownie wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi "Z." z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej "Z." z siedzibą w B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (OW NFZ) ogłosił w dniu [...] listopada 2012 r. konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zakresie: [...] na obszarze zabezpieczenia do 100 000 osób na okres od [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. - ryczałt miesięczny o kodzie postępowania numer [...].
Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone prze Prezesa NFZ oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego wskazane w ogłoszeniu o konkursie ofert.
W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert, wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu. W dniu [...] grudnia 2012 r. komisja konkursowa przyjęła do dalszego postępowania dwie oferty: F. z siedzibą w B. przy ul. [...] (świadczeniodawcy, skarżącej) oraz C. spółka jawna z siedzibą w B.
Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu [...] grudnia 2012 r. nie wybrała oferty złożonej przez świadczeniodawcę ze względu na uzyskaną w postępowań przez ww. podmiot liczbę punktów wynoszącą łącznie 77,06 punktów i uwzględniła ofertę, która uzyskała wyższą punktację.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r., złożonym w dniu [...] grudnia 2012 r., skarżący wniósł do Dyrektora OW NFZ odwołanie od rozstrzygnięcia rzeczonego konkursu ofert.
Po przeprowadzeniu analizy akt sprawy Dyrektor OW NFZ w dniu [...] grudnia 201 wydał decyzję Nr [...]. oddalającą odwołanie świadczeniodawcy.
Od powyższej decyzji świadczeniodawca złożył, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r.. 1 dniu [...] stycznia 2013 r., odwołanie do Prezesa NFZ za pośrednictwem dyrektora właściwej oddziału wojewódzkiego Funduszu, w którym przedstawił analogiczne zarzuty jak w odwołaniu do Dyrektora OW NFZ.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes NFZ, podtrzymał decyzję Dyrektora OW NFZ Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Od powyższej decyzji świadczeniodawca złożył do WSA skargę. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
WSA, w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13, ze skargi F. z siedzibą w B. przy ul. [...] na decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej : 1. uchylił zaskarżoną decyzję, 2. stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, a także 3. zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku WSA z dnia 25 października 2013 r. przedstawiono ocenę prawną oraz wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie.
WSA przede wszystkim podniósł, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, bowiem z dokonanych przez Prezesa NFZ ustaleń faktycznych nie wynika w sposób jednoznaczny jego ocena, że rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisów art. 149 oraz 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Nie został bowiem dostatecznie wyjaśniony zarzut czy oferta podmiotu wybranego w postępowaniu konkursowym nie podlegała odrzuceniu, a następnie, czy w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego do naruszenia interesu prawnego skarżącej.
W ocenie Sądu, w toku postępowania konkursowego organy NFZ nie wykonały podstawowego obowiązku indywidualizacji swojej oceny i nie wyjaśniły, dlaczego w tym konkretnym przypadku poszczególni oferenci zostali ocenieni przyznaniem takiej, a nie innej liczby punktów.
Sąd wskazał, że konkurującym oferentom nie zapewniono pełnego dostępu do ich akt.
Jednocześnie Sąd zgodził się ze skarżącym, że wybrany oferent nie spełniał warunku w postaci posiadania stosownych decyzji/pozwoleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., co winno skutkować odrzuceniem jego oferty.
Dalej, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy podjął wprawdzie próbę wyjaśnienia przyznania skarżącej F. określonej liczby punktów w poszczególnych kryteriach, jednakże nawet ta kwestia budzi wątpliwości. W szczególności organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego skarżąca F. otrzymała 49,44 pkt, a nie 50 pkt skoro oferował niższą cenę niż jej konkurent, który uzyskał 39,75 punktów za ocenę cenową.
Zasadnicze wątpliwości budzi także ocena w zakresie punktacji za dodatkowego lekarza i dodatkowej pielęgniarki.
Budzą też wątpliwości ustalenia organu odwoławczego dotyczące wskazania w ofercie C. sp.j. w B. dodatkowego zespołu lekarsko-pielęgniarskiego. Organ odwoławczy kontrolując zastrzeżenia skarżącej nie zweryfikował powyższej sytuacji pod kątem prawidłowości oceny tej oferty.
W ocenie Sądu, dokonana przez Prezesa NFZ w zarzucanym zakresie kontrola prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej miała charakter iluzoryczny, bowiem ograniczyła się głównie do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny.
Zdaniem Sądu, Prezes NFZ nie odniósł się również w sposób dostateczny do zarzutu skarżącej dotyczącego odstąpienia od oceny ofert według kryterium ciągłości.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Prezes NFZ poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący skorzystał z powyższej możliwości w dniu [...] marca 2014 r. oświadczając, iż zapoznał się z przedstawioną dokumentacją i informując, iż wypowie się na jej temat w ciągu 14 dni.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformowano skarżącego, na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) . iż (...) Sprawa zostanie załatwiona w ciągu 30 dni od dnia otrzymania przez stronę niniejszego pisma (...).
Pismem z dnia [...] marca 2014 r., które wpłynęło do Centrali NFZ w dniu [...] kwietnia 2014 skarżący wniósł o zajęcie niezwłocznego stanowiska w przedmiotowej sprawie (...) "w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem skutków prawnych (...). Nadto skarżący stwierdził, iż w dniu [...] marca 2014 r. w Centrali NFZ (...) nie udostępniono skarżącej oceny punktowej oferty wybranego świadczeniodawcy (...) oraz, że (...) w aktach sprawy nie znajdują się decyzje/pozwolenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. dotyczące C. spółka jawna (...).
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezes NFZ uchylił decyzję Nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r., Dyrektora OW NFZ oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor OW NFZ w B., pismem z dnia [...] kwietnia 2014 roku zawiadomił skarżącego oraz NZOZ C. spółka jawna z siedzibą w B. (dalej: jako C.) będących uczestnikami przedmiotowego postępowania konkursowego, o ponownym rozpatrywaniu sprawy. Jednocześnie, w związku ze złożonymi w toku wyżej wymienionego postępowania konkursowego ofertami, zobowiązano ww. świadczeniodawców, w terminie 3 dni, do wskazania, które dane zawarte w ofercie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i złożenia w tym zakresie stosownego zastrzeżenia. Pomimo powyższego ww. podmioty nie złożyły oświadczeń o zastrzeżeniu informacji stanowiącyc tajemnicę przedsiębiorcy.
Dyrektor Oddziału NFZ pismem z dnia [...] maja 2014 r. wyznaczył 3 dniowy termin wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.
W następstwie ww. oświadczeń, w trakcie ponownego postępowania administracyjnego, w dniu [...] maja 2014 r. przeprowadzono oględziny ofert, w tym oferty C. Z oględzin sporządzono notatki wskazujące, jakie dokumenty lub stanowiące ich części nie zostały włączone do akt, jako zawierające dane chronione prawem w zakresie tajemniej przedsiębiorstwa. Ponadto wskazano, jakie dokumenty lub ich części nie zostały włączone do akt z uwagi na zawarte w ich treści, chronione prawem, dane osobowe.
Podkreślenia wymaga okoliczność, że w odniesieniu do każdego z dokumentów nie podlegającego włączeniu do akt sprawy, wskazano na piśmie wyraźną przyczynę takiego rozstrzygnięcia. Do akt sprawy włączono w szczególności dokumenty dotyczące ocen ofert poszczególnych podmiotów biorących udział w postępowaniu, co pozostaje w zgodzie z dyspozycją zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt SA/Wa 1586/13.Takie działanie zgodne jest ponadto ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionym w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. o sygn. akt II GSK 121/12.
Skarżący skorzystał z prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Ponadto: pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniósł o sporządzenie kopii dokumentacji ofertowej C. w części dotyczącej:
• oceny spełnienia warunków formalnych oferty - cześć B,
• oceny spełnienia warunków formalnych oferty - cześć C,
• oświadczeń oferenta z dnia [...] grudnia 2012 r.,
• formularza ankiety (VIII).
Dyrektor OW NFZ przekazał wnioskowane kopie dokumentów pismem w dniu [...] maja 2014 r. Skarżący po zapoznaniu z aktami sprawy do dnia wydania niniejszej decyzji nie zajął stanowiska.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor OW NFZ oddalił odwołanie świadczeniodawcy od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przez OW NFZ w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie [...] na obszarze zabezpieczenia do 100 000 osób - ryczałt miesięczny o kodzie postępowania [...].
Dyrektor OW NFZ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania sądowo-administracyjnego dotyczącego rozstrzygnięcia przedmiotowego konkursu ofert, w szczególności odnosząc się do zaleceń WSA zawartych w ww. wyroku z dnia 25 października 2013 r., w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13. Na wstępie wskazał na przepisy obowiązujące podczas ww. postępowania konkursowego oraz dokładnie opisał czynności wykonywane przez komisję Konkursową. Odniósł się również do wszystkich zarzutów przedstawionych przez świadczeniodawcę, w tym m.in. do kwestii dokumentów lub ich części wyłączonych z akt postępowania, szczegółowych zasad oceny ofert (przedstawiając algorytm obliczania liczby punktów dla oferentów w przedmiotowym postępowaniu), decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. stwierdzającego, że pomieszczenia i urządzenia C. spełniają wymagania fachowe i sanitarne, niewskazania w ofercie przez ww. wybrany podmiot dodatkowego zespołu lekarsko-pielęgniarskiego, wykazania zbyt małej liczby godzin pracy lekarza oraz negocjacji prowadzonych ze skarżącym.
Świadczeniodawca złożył, pismem z dnia [...] maja 2014 r., w terminie, odwołanie do Prezesa NFZ za pośrednictwem dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ zarzucając wyżej wskazanej decyzji, iż:
• (...) organ w ogóle nie wyjaśnił kolejnej istotnej kwestii, a mianowicie, czy wybrany świadczeniodawca posiadał stosowne decyzje/pozwolenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (...).,
• w ww. decyzji nie zindywidualizowano i nie wyjaśniono wysokości punktacji przyznanej skarżącemu i wybranemu oferentowi,
• (...) za niezrozumiałe uznać należało stwierdzenie Dyrektora OW NFZ jakoby wyłączył dokumenty stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa z akt niniejszego postępowania (...),
• przedstawiony przez Dyrektora OW NFZ wzór obliczenia ilości przyznanej skarżącemu punktacji nie wyjaśnia otrzymania 49,44 pkt,
• nie odniesiono się w sposób należyty do kwestii braku oceny oferentów na podstawie kryterium ciągłości,
• nie wyjaśniono, dlaczego wybranemu oferentowi komisja konkursowa przyznała 10 pkt (...) za zapewnienie dodatkowej pielęgniarki (...),
- w ofercie C. zabrakło wzoru podpisu i parafy osoby podpisującej formularz oferty i ofertę,
- Dyrektor OW NFZ nie odniósł się do zarzutu wyjaśnienia, czy wybrany oferent sam będzie realizował świadczenia transportu sanitarnego, gdyż (...) okoliczność ta wpływa bowiem na wysokość przyznawanej punktacji (...).
Nadto:
- przedstawiciel skarżącego stwierdził brak wszystkich podpisów komisji konkursowej we wskazanej części dokumentacji konkursowej,
• nie został należycie rozpatrzony zarzut odnośnie wadliwości postępowa konkursowego w odniesieniu zarówno do części jawnej, jak i niejawnej,
• negocjacje ze skarżącym przeprowadzone zostały z naruszeniem dobrych obyczajów.
Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. pismem otrzymanym przez skarżącego w dniu [...] lipca 2014 poinformowano stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący nie skorzystał z powyższej możliwości do dnia wydania niniejszej decyzji.
Decyzją Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2014 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r., w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn. Dz. U z 2008 r.. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach , w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1290)
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes NFZ zważył, co następuje.
Stosownie do postanowienia art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez NFZ zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Zgodnie z art. 154 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może złożyć w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Po rozpatrzeniu odwołania, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w przedmiocie odwołania o rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Prezes Funduszu rozpatruje odwołani w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie.
Prowadząc postępowanie w II instancji. Prezes Funduszu ma za zadanie ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną oraz ocenić prawidłowość decyzji wydanej w I instancji. Z powołanych powyżej przepisów art. 154 w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 listopada 2013 r. i art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika, iż przedmiotem rozstrzygania przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz Prezesa Funduszu jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się, wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Stąd Prezes Funduszu badając prawidłowość decyzji wydanej w I instancji ma na względzie również kontrolę prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, iż organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organy obu instancji zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. W takim też zakresie sprawę rozpoznawał Prezes przy wydaniu zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że wybrany świadczeniodawca nie posiada stosownych decyzji/pozwoleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Należy stwierdzić, że w dniu [...] grudnia 2112 r. komisja konkursowa dokonała sprawdzenia dokumentacji konkursowej dotyczącej wszystkich oferentów i nie stwierdziła żadnych braków lub uchybień w złożonej dokumentacji. Ponadto z załączonego do akt sprawy dokumentacji z przebiegu kontroli wybranego oferenta wynika, że w dniu [...] grudnia 2012 r. komisja konkursowa dokonała ww. kontroli stwierdzając, ze dane zawarte w ofercie są zgodne ze stanem rzeczywistym. Nadto podkreślenia wymaga także okoliczność legitymowania się przez C. stosownym wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Fakt wpisania ww. świadczeniodawcy do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą przez Wojewodę [...] pod nr [...] w zakresie uprawniającym do realizacji świadczeń objętych konkursem ofert potwierdza spełnienie wymagań fachowych i sanitarnych. Zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 ze zm.), dalej, jako: ustawa o działalności leczniczej, pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych.
Wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności warunków:
• ogólnoprzestrzennych;
• sanitarnych;
• instalacyjnych.
W myśl art. 100 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, składa organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art. 106 ust. 1 ww. ustawy, wniosek o wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Z kolei w myśl art. 100 ust. 5 ww. ustawy dokumentem potwierdzającym spełnienie warunków, o których mowa w art. 22 ww. ustawy jest wydawana w drodze decyzji administracyjnej, opinia właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dyrektor OWNFZ nie jest zatem uprawniony kwestionować wydanej w tym zakresie decyzji właściwego organu rejestrowego i ustaleń poprzedzających wydanie decyzji o wpisie do rejestru.
Zgodnie z przepisami ustawy o działalności leczniczej uprawnienia kontrolne w tym zakresie przysługują organowi rejestrowemu, jakim jest Wojewoda [...]. Ponadto ponownie rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor OW NFZ przeprowadzi: analizę stanu faktycznego i prawdziwości złożonych przez C. oświadczeń w tym zakresie.
Wskazać dalej należy, iż protokół z wizytacji ww. placówki, przeprowadzonej na podstawie upoważnień Dyrektora OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r., wbrew twierdzeniom skarżącego nie potwierdza, aby przedmiotowy świadczeniodawca nie spełniał jakichkolwiek wymogów podczas trwania postępowania konkursowego, jak i po jego rozstrzygnięciu. Prawidłowości w zakresie spełnienia wymogów formalnych potwierdza także kolejny protokół z wizytacji ww. placówki przeprowadzonej na podstawie upoważnień Dyrektora OW NFZ z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Podkreślić także należy, iż oferent wytypowany do zawarcia umowy legitymuje się decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. stwierdzającego, że pomieszczenia i urządzenia C. spełniają wymagania fachowe i sanitarne. Decyzję wydano w zakresie świadczeń zdrowotnych: laboratorium diagnostyczne.
Ponadto w dniu [...] grudnia 2012 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. przeprowadził kontrolę u świadczeniodawcy w zakresie stanu ochrony radiologicznej i przestrzegania przepisów prawnych. Jak wynika z zapisów protokołu z kontroli z dnia [...] grudnia 2012 r. nr sprawy [...] w przedmiotowym przypadku nie stwierdzono nieprawidłowości.
W kwestii zarzutu, iż wytypowany do zawarcia umowy podmiot, mimo, że nie posiada dostępu dla niepełnosprawnych uzyskał maksymalną liczbę pięciu punktów wskazać trzeba, że jest on nietrafny.
Jak wynika z danych zawartych w ofercie, C. spełnia ww. wymogi. Weryfikacja złożonych oświadczeń w tym zakresie dokonana została ponadto w toku kontroli oferenta przez komisję, co potwierdza wynik kontroli z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz dokument potwierdzający sprawdzenie warunków formalnych oferty przez komisję z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto wytypowany do zawarcia umowy świadczeniodawca wylegitymował się szczegółowym "Opisem do projektu pochylni dla inwalidów1" oraz dokumentem w postaci przyjęcia środka trwałego przez właściciela obiektu, tj. W. w B. W konsekwencji należy uznać, że twierdzenia skarżącego nie były przez niego weryfikowane ze stanem faktycznym zaś zarzut jest chybiony. C. zapewniło co najmniej jedno pomieszczenie sanitarne dostosowane dla osób niepełnosprawnych oraz podjazdy i dojścia o nachyleniu nie większym niż 5% lub wejście z poziomu gruntu. Powyższe uprawniało komisję do przyznania 5 punktów w rankingu.
Bezzasadnymi są zarzuty skarżącego, jakoby Dyrektor OW NFZ nie zindywidualizował i nie wyjaśnił wysokości punktacji przyznanej Skarżącemu i wybranemu oferentowi oraz, że przedstawiony przez Dyrektora OW NFZ wzór obliczenia ilości przyznanej skarżącemu punktacji nie wyjaśnia przyznanie jego ofercie otrzymania 49,44 pkt.
Na podstawie ponownej analizy pełnych akt sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, iż organ I instancji bardzo szczegółowo omówił wszystkie pytania, zawarte w formularzu ofertowym, na podstawie, których oferty świadczeniodawców zostały oceniane i wskazał na sposób obliczania punktacji dla każdego z nich. Nadto przy opisaniu przyznania punktów zarówno za ofertę niecenową, jak i cenową, przytoczone zostały wzory, na podstawie, których wyliczono punkty przyznane ofertom obu świadczeniodawców. W związku z powyższym należy jednoznacznie stwierdzić, iż Dyrektor OW NFZ szczegółowo spełnił wskazania WSA w wyroku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13 dotyczące wyjaśnienia zasad oraz dokonania niezbędnych obliczeń punktów przyznanych obu ofertom w analizowanym postępowaniu konkursowym.
Uwaga skarżącego, iż (...) Wysokość ceny minimalnej winna zostać zrelatywizowana do ceny zaoferowanej przez wszystkich oferentów i ten, który zaproponuje najniższą cenę, winien otrzymać maksymalną ilość 50 pkt (...) wskazuje na dokonanie swobodnej interpretacji przez skarżącego obowiązujących przepisów prawa oraz treści zarządzeń Prezesa NFZ i przedstawienie autorskiej propozycji zmiany treści obowiązującego zarządzenia Prezesa NFZ.
Odnosząc się do podniesionej kwestii oceny ofert według kryterium ciągłości, należy stwierdzić, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia 54/2011/DSOZ ze zm. wprowadzonym postępowaniu konkursowym oferty świadczeniodawców nie były dodatkowo punktowane za ww. kryterium. Spełnienie kryterium ciągłości było jednak, zgodnie z obowiązującymi przepisami, warunkiem wymaganym od oferentów. Jego spełnienie nie było oddzielnie punktowane, jednak nie spełnienie jego warunków zdyskwalifikowałoby ofertę i spowodowało jej odrzucenie.
Komisja konkursowa związana była zastosowaniem wyłącznie kryteriów przewidzianych w ww. zarządzeniu Prezesa NFZ, a te jako wydane w oparciu o delegację zawartą w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach uznać należy za obowiązujące. Ponadto należy zauważyć, że warunki określone w zarządzeniach Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniach wiążące (wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10). Nadto warunki przedmiotowego konkursu ofert, zgodnie z art. 134 ustawy oświadczeniach, w tym również brak oceny punktowej ofert według kryterium ciągłości, były dla wszystkich uczestników jednakowe.
Należy również nadmienić, że zgodnie z zarządzeniem 54/2011/DSOZ ze zm. § 1 ust. 1 pkt 4 ciągłość jest oceniana w szczególności poprzez: (...) ofertę udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w innych rodzajach lub zakresach, zapewniającą łącznie ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego. (...).
W związku z powyższym kryterium ciągłości nie odnosiło się do świadczeń zdrowotnych danego rodzaju udzielanych w okresie poprzedzającym rozstrzygniecie przedmiotowego postępowania konkursowego i z tego tytułu świadczeniodawcy nie przysługiwały dodatkowe punkty, chociaż skarżący twierdzi w przedmiotowym odwołaniu (str. 9), iż (...) zachowanie kontynuacji podmiotu świadczącego dotychczasowe usługi zwiększa poczucie pewności (ciągłości) realizacji świadczeń zdrowotnych (...).
Podkreślenia wymaga także, że zarządzenie Nr 85/2010/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna w zakresie nocne; i świątecznej opieki zdrowotnej, ze zm. oraz zarządzenie Nr 54/2011/DSOZ, ze zm. na dzień ogłoszenia konkursu ofert, w jego toku, ani też na dzień rozstrzygnięcia konkursu nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
W tym miejscu, odnosząc się do ww. zarzutów nie przedstawienia w przedmiotowej decyzji Dyrektora OW NFZ oceny punktowej ofert, nie zastosowania w niniejszym konkursie kryterium ciągłości oraz propozycji skarżącego o zastosowaniu innego sposobu obliczania punktacji dla oferty cenowej, należy przytoczyć stanowisko WSA zawarte w wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 950/06), z którego wynika, iż: " (...) kwestionując warunki wymagane od świadczeniodawców ustalone przez Prezesa Funduszu, skarżący wyszedł poza granice środka odwoławczego, jakim jest odwołanie określone w art. 152 ust. 1 w związku z art. 154 ust. 1 ustawy. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. (...)".
Odnosząc się do kwestii dokumentów lub ich części wyłączonych z akt postępowania należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.) za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Ponadto wskazać trzeba, iż dane zawarte w ofercie pozwalają na zidentyfikowanie tożsamości konkretnych osób fizycznych. Następnie przywołać należy, iż przetwarzanie danych zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba, że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych. Brak takich zgód powoduje, że NFZ nie jest uprawniony do udostępniania ww. danych.
Z kolei obowiązek wyłączenia z akt postępowania danych stanowiących tajemnice przedsiębiorcy wynika, zgodnie z przepisami art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, z wymogu zachowania uczciwej konkurencji w prowadzonych postępowaniach. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 135 ust. 2 ustawy oświadczeniach, w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie, NFZ realizuje zasadę jawności ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę. Zasadne jest także przywołanie definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Zgodnie z ww. definicją, tajemnicą przedsiębiorcy są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Przywołania wymagają także utrwalone poglądy orzecznictwa w tym zakresie. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazały, że potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnice przedsiębiorcy lub ochrony danych osobowych można zaspokoić korzystając z innych regulacji prawnych, np. art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Tym samym za zgodne z obowiązującym prawem oraz znajdujące poparcie w orzecznictwie sądowym należy uznać wystąpienie przez Dyrektora OW NFZ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, o zastrzeżenie przez świadczeniodawców informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorcy, a ponadto wyłączenie tych danych oraz danych osobowych.
Jak wskazano wyżej, ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę, Dyrektor OW NFZ pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawiadomił obu oferentów o powyższym fakcie. Jednocześnie, w związku ze złożonymi w toku wyżej wymienionego postępowania konkursowego ofertami, zobowiązano ww. podmioty w terminie 3 dni, do wskazania, które dane zawarte w ofercie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i złożenia w tym zakresie stosownego zastrzeżenia. Pomimo powyższego obaj oferenci nie złożyli oświadczeń o zastrzeżeniu informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy.
Odnośnie zarzutu dotyczącego nie wskazania w ofercie przez wybrany podmiot dodatkowego zespołu lekarsko-pielęgniarskiego należy podnieść, że w formularzu ofertowym. złożonym w przedmiotowym konkursie przez C., ww. świadczeniodawca udzielił odpowiedzi twierdzącej na pytania dotyczące realizowania świadczeń przez dodatkowego lekarza i dodatkową pielęgniarkę.
Komisja konkursowa weryfikując informacje przekazane przez wskazanego wyżej świadczeniodawcę stwierdziła, że w ofercie wykazał zbyt małą liczbę godzin pracy lekarza, aby zapewnić pełną dostępność świadczeniobiorcom do przedmiotowych świadczeń realizowanych przez dodatkowego lekarza. Stąd komisja konkursowa nie uznała spełnienia przez oferenta wspomnianego warunku i odjęła punkty przyznane w module personel w odniesieniu do pracy dodatkowego lekarza. Jednocześnie komisja konkursowa uznała spełnienie warunku pracy dodatkowej pielęgniarki i utrzymane zostały przyznane punkty rankingujące.
W związku z powyższym, na co wskazano w decyzji Nr [...] Dyrektora OW NFZ, dokonując indywidualizacji oceny poszczególnych ofert, całkowita liczba punktów w kryterium jakości wyniosła dla analizowanej - w module personel - oferty 17,85 pkt, a więc w sumie za kryterium jakości ww. oferent uzyskał 25,85 punktów. Stąd C. realizuje przedmiotową umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, od dnia [...] stycznia 2013 r. dysponując dodatkowo jedną pielęgniarką.
Dalej należy stwierdzić, że zarzut skarżącego, iż (...) w ofercie C. zabrakło wzoru podpisu i parafy osoby podpisującej formularz ofertowy i ofertę (...) jest nieprawdziwy, gdyż w aktach sprawy znajduje się zarówno wzór podpisu, jak i parafy p. M.B. reprezentującego C.
Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia, czy wybrany oferent sam będzie realizował świadczenia transportu sanitarnego, gdyż okoliczność powyższa ma wpływ na wysokość punktacji należy podnieść, iż powyższy zarzut jest nieprawdziwy. Zgodnie z treścią załącznika nr 1 do cytowanego wyżej zarządzenia Nr 54/2011/DSOZ ze zm. Prezesa NFZ w module ankiety: środek transportu brane były pod uwagę odpowiedzi na pytania ankietowe: ..Czy oferent zapewnia samochód osobowy (gwarantowana gotowość użytkowania)?"', "Czy oferent zapewnia transport sanitarny — spełniający cechy techniczne i jakościowe określone w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane?". Oferent nie uzyskiwał dodatkowych punktów ze względu na fakt, czy jest lub nie, właścicielem zgłoszonego transportu samochodowego. Uzyskiwał dodatkową punktację gwarantując gotowość użytkowania środka transportu.
Odpowiadając na zarzuty dotyczące przebiegu negocjacji należy stwierdzić, jak niżej.
W danym postępowaniu wszyscy oferenci zapraszani byli dwa razy na negocjacje, w trakcie których była możliwość ustalenia warunków umowy. Przebieg czynności potwierdzają protokoły, w tym protokół z negocjacji i protokół końcowy z negocjacji, tj. protokół z dnia [...] grudnia 2013 r. i protokół z dnia [...] grudnia 2013 r. Należy stwierdzić, że świadczeniodawca pisząc w przedmiotowym odwołaniu od decyzji nr [...] o niezaproszeniu do negocjacji, zaprzecza faktom. Dowodem na udział skarżącego w negocjacjach, na takich samych warunkach jak wszyscy pozostali oferenci są wymienione wyżej protokoły z negocjacji podpisane przez członków komisji oraz przedstawicieli świadczeniodawcy.
Bezzasadny jest również zarzut udziału w negocjacjach nieuprawnionych osób trzecich. Dokumenty z przeprowadzonych czynności, w tym protokoły z negocjacji, wskazują wprost na osoby biorące udział w pracach komisji. Z protokołu z części jawnej postępowania nie wynika, aby osoby nieuprawnione brały udział w czynnościach komisji konkursowej. Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczącej rzekomo nieznanego członka komisji konkursowej OW NFZ – p. E.K. należy podnieść, że p. E.K. została powołana stosownym zarządzeniem Dyrektora OW NFZ na członka przedmiotowej komisji konkursowej i zgodnie z "Procedurą konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych" oraz przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady NFZ z dnia [...] października 2005 r. "Regulaminem pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej" uczestniczyła stale w pracach rzeczonej komisji konkursowej, w tym uwierzytelniając własnoręcznym podpisem, wymagające powyższego dokumenty postępowania konkursowego, w tym również protokół z negocjacji.
Odnosząc się do zarzutu stwierdzenia braku podpisów wszystkich członków komisji konkursowej we wskazanych w przedmiotowym odwołaniu Skarżącego dokumentach, a konkretnie braku podpisu jednego z pięciu członków komisji konkursowej, na wyszczególnionych dokumentach, należy zauważyć, że postępowanie konkursowe przebiegało zgodnie z treścią z § 7 ust. 3 ww. "Regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania M sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej1", tj. (...) Komisja podejmuje decyzje w obecności, co najmniej 2/3 jej składu (...).
Odnosząc się do zarzutu prowadzenia przez komisję negocjacji z naruszeniem dobrych obyczajów, w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy podnieść należy, iż zgodnie z art. 15: ust. 1 ustawy o świadczeniach, do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Podkreślenia jednak wymaga fakt, iż powołany przepis określa ogólną regułę stosowani: przepisów kodeksu cywilnego wyłącznie do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne, chyba, że z przepisów ustawy wynika, co innego. Przepis ten mógłby mieć zastosowanie wyłącznie w sytuacji zawarcia umowy w trybie powołanej ustawy, a nie na etapie poprzedzającym jej zawarcie, tj. w postępowaniu konkursowym prowadzonym w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto, zgodnie z brzmieniem ar. 72 § 1 k.c., jeżeli strony prowadzą negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umówa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia, co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji. Natomiast celem negocjacji, stosownie do przepisu art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, jest ustalenie z oferentami wyłącznie liczby planowanych do udzieleń:: świadczeń opieki zdrowotnej i ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej, nie zaś zawarcie oznaczonej umowy.
W podsumowaniu należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Jak wynika z dokumentacji konkursowej wszystkie przytoczone wyżej kryteria oceny ofert zostały w trakcie konkursu rozpatrzone i uwzględnione zgodnie z zasadami zawartymi w odnośnych zarządzeniach Prezesa NFZ.
Komisja konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.
Uznać należy, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania podmiotów od momentu ogłoszenia postępowania aż do momentu jego rozstrzygnięcia.
W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że OW NFZ nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa NFZ. Ponadto świadczenia zdrowotne w przedmiotowym zakresie zostały zabezpieczone.
Wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego oraz przepisów kpa przez organy I i II instancji NFZ, złożona skarga jest niezasadna.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie świadczeniodawca, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 : 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1, art. 73 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, poprzez w szczególności brak wyjaśnienia dokładnie stanu faktycznego sprawy, przy nie wyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a w konsekwencji przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, w szczególności w ten sposób, że Prezes NFZ, wskazując na prawidłowość przeprowadzonego postępowania, odniósł się do kwestii punktacji ofert, podczas gdy skarżący nie zna uzasadnienia przyjętej oceny punktowej w zakresie wszystkich kryteriów, która to punktacja była przesądzająca dla wyboru oferty C. spółka jawna, jak również nie przedstawiono uzasadnienia punktacji przyjętej oceny punktowej wybranego świadczeniodawcy oraz skarżącego, co uniemożliwiło w poważnym zakresie polemikę z przedstawioną przez organy NFZ argumentacją, stanowiąc naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego wyrażonych w powołanych przepisach, a w konsekwencji orzeczenie z naruszeniem zasady uwzględnienia słusznego interesu strony jako obywatela, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 73 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmowę udostępnienia wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym uzasadnienia ocen punktowych przyznanych C. sp.j. za spełnienie poszczególnych kryteriów, jak również dokumentów, na których istnienie powołują się organy NFZ w swoich decyzjach, co skutkowało naruszeniem zasady uwzględnienia słusznego interesu strony jako obywatela, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak kompleksowego i wyczerpującego wyjaśnienia przyjętej przez organy oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w konsekwencji zaniechanie należytego uzasadnienia dla decyzji podjętych przez organy NFZ, wbrew nadto zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,
4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 134 ust. 1, art. 147, art. 148 pkt 1 i pkt 2, art. 154 u.s.o.z. oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadzone zostało z pominięciem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasady zachowania uczciwej konkurencji, czyli z naruszeniem interesu prawnego skarżącego świadczeniodawcy,
5. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 142 u.s.o.z., poprzez naruszenie zasady jawności pierwszej części postępowania konkursowego oraz naruszenie zasad przeprowadzenia niejawnej części postępowania konkursowego, poprzez udział osób trzecich podczas negocjacji prowadzonych przez komisję ze skarżącą,
6. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 2 u.s.o.z., poprzez zawarcie umowy z wybranym oferentem w okresie rozpatrywania odwołania skarżącej, pomimo obowiązku wstrzymania jej zawarcia w tym czasie,
7. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 149 u.s.o.z., poprzez bezpodstawne przyjęcie niezaistnienia przesłanek odrzucenia oferty wybranego świadczeniodawcy, pomimo zaistnienia podstaw do jej odrzucenia, poprzez w szczególności niespełnienie przez tego świadczeniodawcę warunku w postaci wymogu posiadania stosownych decyzji/pozwoleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, którego to braku organy NFZ w toku postępowania nie wyjaśniły,
8. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 148 pkt 1 u.s.o.z., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, poprzez pominięcie ustawowego kryterium ciągłości przy ocenie ofert, a w konsekwencji nieuwzględnienie wyższej pewności realizacji świadczeń przez skarżącą w stosunku do wybranego oferenta, jak również nienależyte uzasadnienie pominięcia tego ustawowego kryterium,
9. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 72 k.c. w zw. z art. 155 ust. 1 u.s.o.z., poprzez prowadzenie negocjacji ze skarżącą z naruszeniem dobrych obyczajów,
10. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2009.157.1240, z późn. zm.), poprzez dopuszczenie się przez wojewódzki oddział NFZ - jako jednostkę zarządzającą środkami publicznymi -naruszenia zasady gospodarności i celowości.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r., oraz stwierdzenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania - według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podniósł argumentację przeniesioną z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2014 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r., w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13, którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze szereg naruszeń przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 145 : 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1, art. 73 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 73 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odmowę udostępnienia wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak kompleksowego i wyczerpującego wyjaśnienia przyjętej przez organy oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 134 ust. 1, art. 147, art. 148 pkt 1 i pkt 2, art. 154 u.s.o.z. oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 142 u.s.o.z., poprzez naruszenie zasad postępowania konkursowego; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 2 u.s.o.z., poprzez zawarcie umowy z wybranym oferentem w okresie rozpatrywania odwołania skarżącej; art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 148 pkt 1 u.s.o.z., poprzez pominięcie ustawowego kryterium ciągłości przy ocenie ofert; art. 72 k.c. w zw. z art. 155 ust. 1 u.s.o.z., poprzez prowadzenie negocjacji ze skarżącą z naruszeniem dobrych obyczajów; art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez dopuszczenie się przez wojewódzki oddział NFZ - jako jednostkę zarządzającą środkami publicznymi - naruszenia zasady gospodarności i celowości.
W rozpatrywanej sprawie ogłoszenie przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ o konkursie ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zakresie: [...] na obszarze zabezpieczenia do 100 000 osób na okres od [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. miało miejsce w dniu [...] listopada 2012 r.
W niniejszym postępowaniu zapadło 5 (pięć) decyzji administracyjnych organów obu instancji NFZ oraz dwa wyroki uchylające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 września 2013 r. oraz z dnia 7 maja 2015 r.
Jeżeli chodzi o ten ostatni wyrok, to Sąd w uzasadnieniu chce przede wszystkim zwrócić uwagę, że ostatnia zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie spełnia wymagań określonych w art. 153 p.p.s.a. W myśl tego przepisu "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia." Z przepisu tego wynika, że – przynajmniej w rozpatrywanej sprawie – wskazania Sądu co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu m.in. wiążą w sprawie organ, którego działanie, było przedmiotem zaskarżenia.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12, LEX nr 1588086, "Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy." Stanowisko to NSA podtrzymał również w szeregu innych wyroków (np. z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I GSK 143/13, LEX nr 1587435, czy z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2472/12, LEX nr 1591744).
Z kolei odnosząc się do skutków, które wywołuje zasada związania, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2014 r, sygn. akt II FSK 2506/12, LEX nr 1598312, stwierdził, że "Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej."
W komentarzach (por. J. p. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 224) do tego przepisu (art. 153) stwierdza się, że: "Naruszenie przez organy administracyjne postanowień komentowanego przepisu powoduje konieczność w razie złożenia na tej podstawie skargi uchylenia zaskarżonej decyzji (...). Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Musi być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już choćby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zresztą zapewnić spójność Działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji(...)" Por również na ten temat Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, str 472 i n.
W rozpatrywanej sprawie uzasadnienia dwóch decyzji: zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2014 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r. wymagają w istocie łącznego rozpatrzenia, gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w wielu przypadkach, w odniesieniu do wielu zarzutów, stanowi proste odesłanie do wyjaśnień zawartych w pierwszej decyzji – z dnia [...] maja 2014 r. Dotyczy to w szczególności podstawowego zarzutu wysokości przyznanej skarżącej oraz wybranemu oferentowi. W ocenie Prezesa NFZ "Na podstawie ponownej analizy pełnych akt sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, iż organ I instancji bardzo szczegółowo omówił wszystkie pytania zawarte w formularzu ofertowym, na podstawie których oferty świadczeniodawców zostały ocenione i wskazał na sposób obliczania punktacji dla każdego z nich. Nadto przy opisaniu przyznania punktów zarówno za ofertę niecelową, jak i cenową, przytoczone zostały wzory, na podstawie których wyliczono punkty przyznane ofertom obu świadczeniodawców. W związku z powyższym należy jednoznacznie stwierdzić, iż Dyrektor OW NFZ szczegółowo spełnił wskazania WSA w wyroku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13 dotyczące wyjaśnienia zasad oraz dokonania niezbędnych obliczeń punktów przyznanych obu ofertom w analizowanym postępowaniu konkursowym."
Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] maja 2014 r. wynika, że oferta skarżącej F. otrzymała w rankingu łącznie 77,05 pkt, w tym za ofertę cenową 49,44 pkt. Natomiast oferta konkurenta – C. otrzymała w rankingu łączną liczbę punktów na poziomie 78,60 pkt, w tym za ofertę cenową 35,75 pkt. Skarżąca F. zaoferowała cenę 98.990,00 zł, a C. – cenę w wysokości. 105.000,00 zł. Dwóch konkurujących oferentów otrzymało w rankingu takie same oceny w kryteriach: dostępność (po 5 pkt) oraz dostępność (po 5 pkt) zaś oferta C. uzyskała lepszą ocenę w kryteriach: 3) kompleksowość (12 pkt wobec 8,90 pkt konkurenta), 4) jakość (25,85 pkt wobec 13,71 pkt konkurenta).
Inaczej mówiąc, mimo uzyskania przez F. lepszej punktacji w kryterium cenowym (o blisko 13,70 pkt) konkurs wygrało C., które w kryteriach niecelowych (kompleksowość i jakość) uzyskało lepszą punktację (o ponad 15,2 pkt). Uzyskane punkty w poszczególnych kryteriach odniesiono już do zgłoszonego przez konkurentów wyposażenia/kompetencji. W tej płaszczyźnie o wyborze oferenta (C.) zadecydowało w istocie posiadanie (w kryterium kompleksowość) rtg (8 pkt) oraz (w kryterium jakość)zatrudnienie dodatkowej pielęgniarki (10 pkt) oraz certyfikatu ISO (5 pkt w rankingu).
To proste wyjaśnienie, zawarte w powyższym akapicie, zostało jednak dokonane przez Sąd i w zasadzie wykracza poza zakres kontrolowanych ustaleń decyzji, gdyż w nich go wprost nie zamieszczono, przedstawiając zarazem wszystkie dane (informacje) do jego dokonania.
Jednocześnie odwołując się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 października 2013 r. o sygn. akt 1586/13 należy stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organy je wydające znowu w zasadzie ograniczyły się do przedstawienia zasad punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach oceny. Oceny tej nie zindywidualizowano i nie wyjaśniono, dlaczego w tym konkretnym przypadku poszczególni oferenci zostali ocenieni przyznaniem takiej, a nie innej liczby punktów.
Dalej, w odniesieniu do kryterium ciągłości stwierdzono, że warunki z nim związane nie podlegały punktacji w przedmiotowym konkursie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ (Prezes NFZ) odwołał się w uzasadnieniu do załącznika nr 1 do zarządzenia 54/2011/DSOZ ze zm. Według organu "... w prowadzonym postępowaniu konkursowym oferty świadczeniodawców nie były dodatkowo punktowane za ww. kryterium. Spełnienie kryterium ciągłości było jednak, zgodnie z obowiązującymi przepisami, warunkiem wymaganym od oferentów. Jego spełnienie nie było dodatkowo punktowane, jednak nie spełnienie jego warunków zdyskwalifikowałoby ofertę i spowodowało jej odrzucenie." Inaczej mówiąc, organ uznał za możliwe istnienie kryterium uznawanego, którego istnienie jest niezbędne w konkursie ofert, ale nie podlegającego punktacji.
Przypomnieć należy, że w wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1586/13 wyraźnie stwierdzono, że "...Prezes NFZ nie odniósł się również w sposób dostateczny do zarzutu skarżącej dotyczącego odstąpienia od oceny ofert według kryterium ciągłości. Lakoniczne stwierdzenie, że powyższe wynikało z załącznika nr 1 dc zarządzenia nr 54/2011/DSIOZ bez wyjaśnienia motywów takiego odstąpienia narusza normę art. 107 § 3 K.p.a."
Zgodnie z art. 147 ustawy o świadczeniach kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania.
W myśl art. 148 powołanej ustawy porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:
1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;
2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.
Zgodnie z art. 142 ust. 5 pkt 1 w części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich kompleksowość i dostępność oraz przedstawiają najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Wydaje się, że wspomniany bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia nie stanowi odrębnego kryterium, lecz odnosi się do sposobu oceny kryteriów cenowych.
Wymienione w art. 148 ustawy kryteria, mimo użycia sformułowania "w szczególności" mają charakter zestawienia zupełnego i kompletnego. Dodatkowe kryteria, w razie ich wprowadzenia przez Fundusz, będą miały charakter pozaustawowy. W ocenie komentatorów (E. Szewczyk, M. Szewczyk, "Uprawnienia decyzyjne Prezesa NFZ w kontekście art. 154 Ustawy o świadczeniach zdrowotnych, Prawo i Medycyna 4/2011, str. 26 i n.,K. Baka, G. Michaluk, A. Pietraszewska-Macheta, A. Sikorko. "Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotne finansowanych ze środków publicznych. Komentarz", ABC Walter Kluwer Polska, stan prawny na 1 stycznia 2010 r.), Fundusz może natomiast wprowadzić dodatkowe kryteria oceny ofert, ale muszą one pozostać niezmienne w toku postępowania.
Zasadę kompletności kryteriów ustawowych zdaje się potwierdzać wyrok o sygn. akt II GSK 2230/11, wedle którego "...wyłączenie przez organ zastosowania kryterium dostępności przy porównaniu ofert, narusza zasadę jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz niezmienności kryteriów ocen w toku prowadzonego postępowania. Organ administracji nie był uprawniony do pominięcia kryterium wymienionego zarówno w przepisach ustawy, jak i zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, które określały wymagania stawiane oferentom, jak i kryteria oceny ofert. Ocena ofert nie została przeprowadzona w oparciu o wszystkie kryteria przewidziane dla danego konkursu, a tzw. specyfika postępowania, nie uprawniała organu do odstąpienia od procedury określonej przepisami prawa."
Inaczej wygląda, w ocenie Sądu, pominięcie w konkursie ofert niektórych kryteriów – nawet, jeśli jest dokonane na podstawie określonego zarządzenia Prezesa NFZ. Zarządzenia takie, choć uznawane za źródło prawa, obowiązują co do zasady podmioty podporządkowane Prezesowi NFZ oraz jednostki związane z nim funkcjonalnie, np. biorące udział w konkursach ofert na udzielanie świadczeń zdrowotnych. Zarządzenia Prezesa NFZ nie mogą jednak zmieniać przepisów ustawy o świadczeniach.
Aktualnie obowiązujące zarządzenie Nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (NFZ.2011, 35, 54) nie daje podstaw do powyższego twierdzenia komentatorów. Ogranicza się ono bowiem do kryteriów ustawowych, a jedynie określa sposób ich oceniania. Przykładowo, jeśli idzie o kryterium dostępności (§ 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia), to zgodnie z powołanym przepisem powinna być ona oceniana w szczególności poprzez: a) liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy, b) organizację przyjęć świadczeniobiorców, c) brak barier dla osób niepełnosprawnych.
Kryterium ciągłości dotyczy natomiast orzeczenie o sygn. akt II GSK 1077/09, według którego "...przyznanie punktacji za kontynuację świadczeń stwarza temu świadczeniodawcy już na wstępie prowadzonego postępowania, przewagę w stosunku do pozostałych oferentów, eliminując tym samym możliwość uznania, że zasada równości została zachowana." W konsekwencji ",kryterium ciągłości, o którym mowa w 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach, należy rozumieć w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym jako prawo do oceny stwarzanego przez oferenta ryzyka zagrożenia gwarancji zapewnienia świadczeniobiorcom płynności i pewności świadczenia określonych świadczeń zdrowotnych, nie zaś podmiotowym jako prawo do przyznania punktów konkretnemu świadczeniodawcy za fakt wykonywania świadczeń objętych rokowaniami na podstawie trwającej jeszcze umowy z Funduszem. Przeciwne rozumowanie nie tylko prowadzić będzie do naruszenia wynikającego z art. 134 cyt. ustawy obowiązku zapewnienia równego traktowania, lecz zniweczyć może w ogóle (poprzez ustalenie wysokiej liczby punktów za kontynuację świadczeń) sens prowadzenia postępowania o zawarcie umowy na udzielania świadczeń z opieki zdrowotnej."
Ustawa o świadczeniach nie zajmuje się szczegółowym sposobem oceniania ofert (zasadami punktacji, algorytmami, rankingami tp.). Rozwiązanie takie należy uznać za trafne, gdyż są to kwestie o charakterze technicznym, nie wymagające regulacji ustawowej. Nie oznacza to jednak, że w uzasadnieniu decyzji informacje tego rodzaju mogą być pomijane i nie udostępniane choćby samym zainteresowanym.
W praktyce ustawowe kryteria oceny ofert dzieli się na cenowe i pozacenowe. Trzeba zauważyć, że przepis art. 149, regulujący przyczyny odrzucenia oferty, stwierdza w ust. 1 pkt 4, że odrzuca się ofertę jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Jest to przepis związany, bezwzględnie obowiązujący komisję konkursową; oznacza to, że w przypadku stwierdzenia rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia komisja musi odrzucić ofertę. Należałoby więc wymagać, by każda decyzja Prezesa NFZ zawierała dokonaną z powyższego punktu widzenia ocenę zadeklarowanej przez oferenta ceny.
Na tle przedstawionych przepisów ustawy o świadczeniach nie sposób przyznać racji Prezesowi NFZ, że w kontrolowanym konkursie ofert "...komisja konkursowa związana była zastosowaniem wyłącznie kryteriów przewidzianych w ww. zarządzeniu Prezesa NFZ, a te jako wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy oświadczeniach należy uznać za obowiązujące. Ponadto należy zauważyć, że warunki określone w zarządzeniach Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu wiążące (...). Nadto warunki przedmiotowego konkursu ofert, zgodnie z art. 134 ustawy oświadczeniach, w tym również brak oceny punktowej ofert według kryterium ciągłości, były dla wszystkich uczestników jednakowe."
Sąd nie neguje, że warunki określone w zarządzeniach Prezesa Funduszu były w równym stopniu dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu wiążące, a brak oceny punktowej ofert według kryterium ciągłości dotyczył wszystkich uczestników tego postępowania. Sąd uważa jednak, że delegacja zawarta w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, pozwalająca Prezesowi NFZ na określenie kryteriów oceny ofert, nie dotyczy kryteriów określonych w samej ustawie o świadczeniach, a konkretnie – w art. 148 tej ustawy. Są to bowiem, w ocenie Sądu, kryteria obligatoryjne, które powinny być brane pod uwagę w każdym konkursie ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej organizowanym przez jednostki NFZ.
W rezultacie Sąd podziela podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia w rozpatrywanej sprawie art. 32 Konstytucji RP, tzn. właśnie zasady równości.
Nadto należy przypomnieć, że w powołanym wyżej wyroku WSA w Warszawie zauważono, że potrzebę ochrony informacji niejawnych np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można zaspokoić korzystając z innych regulacji prawnych, np. art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Organy orzekające w sprawie nie skorzystały z tych wskazań, nadal wyłączając niektóre dokumenty z akt sprawy.
W konsekwencji nadal aktualna jest konstatacja zawarta w powołanym wyroku WSA w Warszawie, że wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy dopuścił się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a,, a także art. 107 § 3 K.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej.
Prezes NFZ nie ustalił także w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście w sprawie nie doszło w toku postępowania konkursowego do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego do naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Rozpoznając ponownie sprawę Prezes NFZ uwzględni przedstawione wyżej wskazania Sadu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło