VI SA/Wa 3085/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-15

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Magdalena Maliszewska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena z jednej części egzaminu adwokackiego, mimo pozytywnych ocen z pozostałych części, może skutkować ustaleniem negatywnego wyniku z całego egzaminu, a tym samym nieprzygotowaniem do wykonywania zawodu adwokata?
Ratio decidendi
Negatywna ocena z jednej części egzaminu adwokackiego, nawet przy pozytywnych wynikach z pozostałych części, skutkuje ustaleniem negatywnego wyniku z całego egzaminu. Celem egzaminu jest sprawdzenie przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, a błędy w kluczowych elementach pracy egzaminacyjnej, nawet przy spełnieniu wymogów formalnych, świadczą o niewystarczającym przygotowaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej o ustaleniu negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego. Negatywna ocena wynikała z niedostatecznej oceny z zadania z zakresu prawa karnego, mimo pozytywnych ocen z pozostałych części egzaminu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa o adwokaturze i Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując sposób oceny jej pracy i cel przeprowadzenia egzaminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę w całości Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] września 2015 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 11-13 marca 2015 r. (w skrócie: "Komisja Odwoławcza"), na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2015 r., poz. 615) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J.K.(dalej: "zdająca" lub "skarżąca") utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w W. (w skrócie: "Komisja Egzaminacyjna") z [...] kwietnia 2014 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja Odwoławcza wyjaśniła, że wskazaną wyżej uchwałą został ustalony negatywny wynik z egzaminu adwokackiego zdającej, która z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę niedostateczną, a z zadań z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego oraz administracyjnego oceny dostateczne. W konsekwencji wynik egzaminu adwokackiego został ustalony jako negatywny. Komisja Odwoławcza dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego i stwierdziła, że z punktu widzenia zakresu orzekania szczegółowe ustosunkowanie się winno obejmować te zarzuty i argumenty, które zostały zawarte w odwołaniu, ale ocena i rozstrzygnięcie co do zaskarżonej uchwały musi wiązać się z całościową oceną zasadności części egzaminu zakwestionowanych w odwołaniu, zgodnie z zasadą dwukrotnego rozpoznania sprawy. Wyjaśniła również kwestię kryteriów ocen zadań z części pierwszej do czwartej (egzamin adwokacki w roku 2015 nie obejmował części piątej). Komisja Odwoławcza podniosła, że w ramach zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa karnego należało sporządzić apelację od wyroku Sądu Rejonowego w G. uwzględniającą cztery kwestie wymagające dostrzeżenia przez osobę zdającą i wyartykułowania ich w pracy pisemnej, tj.: 1) nieuwzględnienie przez sąd dobrowolnego odstąpienia przez oskarżonego od usiłowania popełnienia czynu zabronionego i skazanie go za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.; 2) wykorzystanie wbrew art. 199 k.p.k. zeznań świadka – lekarza udzielającego pomocy medycznej – i skazanie oskarżonego za czyn z art. 288 § 1 k.k.; 3) niezasadnego uznania uprzedniej karalności za występek z art. 178a § 1 k.k. w sytuacji, gdy przed wydaniem wyroku doszło z mocy prawa do zatarcia skazania oraz 4) niezaliczenia okresu zatrzymania na poczet kary wymierzonej oskarżonemu. Zdaniem Komisji Odwoławczej przy uwzględnieniu dostępnej skali ocen do uzyskania pozytywnego wyniku z tej części egzaminu wystarczyło postawienie i uzasadnienie zarzutu wymienionego w pkt 1 oraz któregokolwiek z zarzutów wymienionych w pkt 2 i 3 oraz postawienie właściwych wniosków apelacyjnych. Organ podkreślił przy tym, że powyższe minimalne wymogi nie naruszają podstawowej skali ocen i wynikają z rangi popełnionych przez sąd I instancji uchybień i konsekwencji ich dostrzeżenia dla interesu oskarżonego. Komisja Odwoławcza wyjaśniła, że postawienie pierwszego z wymienionych zarzutów prowadziłoby do uchylenia wyroku w tym zakresie i umorzenia postępowania. Uchylenie tej części wyroku, zdaniem organu, dawało podstawy do żądania warunkowego zawieszenia kary łącznej w zakresie dwóch pozostałych przestępstw. Ponadto Komisja Odwoławcza wskazała, że kwestia znajomości normy zawartej w art. 15 k.k. jest kwestią podstawową dla przyszłego adwokata i niepodniesienie tego zarzutu wykluczało możliwość uzyskania oceny pozytywnej nawet w przypadku podniesienia zarzutów wskazanych w pkt 2 i 3. Jednocześnie organ podniósł, że podniesienie jedynie obrazy art. 15 k.k. było niewystarczające do uzyskania pozytywnej oceny pracy egzaminacyjnej ze względu na stopień istotności pozostałych dwóch uchybień sądu I instancji. Dostrzeżenie wspomnianych uchybień w ocenie Komisji Odwoławczej w stopniu istotnym rzutowało na poprawę sytuacji oskarżonego. Odnosząc się do przygotowanej przez zdającą pracy egzaminacyjnej, Komisja Odwoławcza wskazała, że praca została oceniona przez egzaminatorów na ocenę niedostateczną, przy czym nie zgłoszono zastrzeżeń do warunków formalnych apelacji. Oceny zgodnie wskazują, że zdająca dostrzegła wyłącznie wadę wyroku w postaci naruszenia art. 15 k.k., a w przypadku uchybienia dotyczącego skazania z art. 288 § 1 k.k zaproponowane rozwiązanie zostało uznane za niewystarczające. Egzaminatorzy podkreślili także zgodnie brak dostrzeżenia wadliwości wyroku w zakresie art. 178a § 4 k.k. Organ podkreślił, że z krytyczną oceną spotkało się również niesformułowanie w apelacji wniosków w zakresie poszczególnych zaskarżonych czynów i poprzestanie wyłącznie na jednym zarzucie. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Komisja Odwoławcza nie zgodziła się ze stanowiskiem zdającej, że sporządzona apelacja odpowiada warunkom formalnym i dostatecznie zabezpiecza interes reprezentowanej strony. Organ podkreślił, że zdająca sama stwierdziła, iż nie dostrzegła wadliwości wyroku w zakresie czynu z art. 288 § 1 k.k. Jednocześnie Komisja Odwoławcza nie uznała za zasadny argumentu nieuwzględnienia zarzutu dotyczącego niesformułowania zarzutu dotyczącego czynu z art. 178a § 4 k.k. z uwagi na niedyspozycję zdającej i braku czasu na dokończenie pracy, gdyż w ocenie organu praca nosi znamiona pracy kompletnej, przy czym z żadnego jej fragmentu nie wynika chęć podniesienia tego zarzutu. Jednocześnie Komisja Odwoławcza podniosła, że wprawdzie zdająca prawidłowo podniosła zarzut uchybienia art. 15 k.k., ale zarzutowi temu nie towarzyszył właściwy wniosek apelacyjny. Organ zauważył także, że w zakresie postępowania dowodowego o czyn z art. 288 § 1 k.k. zaproponowane przez zdającą rozwiązanie nie identyfikowało rzeczywistego uchybienia sądu I instancji i było nieskuteczne. W ocenie Komisji Odwoławczej znajomość przepisów w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego jest kwestią o znaczeniu zasadniczym. Zdaniem organu niedostrzeżenie kwestii zatarcia skazania wskazuje na istotne braki przygotowania zdającej do wykonywania zawodu adwokata. Komisja Odwoławcza nie zgodziła się przy tym ze stanowiskiem zdającej, że sąd odwoławczy w ramach uprawnień wynikających z art. 440 k.p.k. mógłby, mimo wadliwej apelacji, z urzędu poprawić sytuację oskarżonego, gdyż przedmiotem egzaminu jest sprawdzenie przygotowania osoby zdającej do wykonywania zawodu adwokata i zdający nie może oczekiwać, że w tym zakresie zostanie wyręczony przez sąd. Organ podkreślił przy tym, że celem pracy egzaminacyjnej nie było przygotowanie jakiejkolwiek apelacji wolnej od wad, ale apelacji o zarzutach korzystnych dla oskarżonego warunkujących skuteczność środka odwoławczego. Komisja Odwoławcza podniosła również, że nietrafne jest stanowisko zdającej, zgodnie z którym mankamenty pracy przemawiały co najwyżej za obniżeniem oceny egzaminacyjnej z zachowaniem obowiązującej skali. Organ wywiódł, że egzaminatorzy rzeczowo i trafnie przedstawili przyczyny, dla których pracy egzaminacyjnej zdającej należało wystawić ocenę niedostateczną, przy czym jak zauważyła Komisja, egzaminatorzy ocenili pracę samodzielnie, nie powołując się na wytyczne zawarte w Opisie istotnych zagadnień dla Komisji Egzaminacyjnej. Na powyższe orzeczenie zdająca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze przez nieprawidłowe przyjęcie celu przeprowadzenia egzaminu adwokackiego; 2) art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez przyjęcie, że jako poprawna mogła być oceniona tylko taka praca egzaminacyjna, która spełnia wszystkie kryteria wymienione w powołanych przepisach; 3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze polegające na nieprawidłowej ocenie przygotowania prawniczego skarżącego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, dokonanej na podstawie fragmentarycznej i wybiórczej ocenie niektórych elementów i w oderwaniu od pozostałych części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz uzyskanych wyników pozytywnych z pozostałych części egzaminu. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Na wstępie należy pokreślić rolę sądu administracyjnego, który nie jest trzecią komisją egzaminacyjną ani nie jest rodzajem superarbitra, gdyż nie zastępuje organów powołanych przez Ministra Sprawiedliwości w ich kompetencjach oceny zakwestionowanej pracy, lecz jedynie bada czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym, uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy art. 78d – art. 78i Prawa o adwokaturze. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz.U. z 2013 r., poz. 829) zakres, tryb i sposób przeprowadzenia egzaminu adwokackiego i radcowskiego w latach 2014 i 2015 odbywa się na podstawie ustaw zmienianych w brzmieniu dotychczasowym, z tym że egzaminy nie będą obejmowały zadania polegającego na rozwiązaniu testu. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zadanie z zakresu prawa karnego polega na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen: 1) oceny pozytywne: a) celująca (6), b) bardzo dobra (5), c) dobra (4), d) dostateczna (3); 2) ocena negatywna – niedostateczna (2). Oceny rozwiązania każdego z zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Podkreślić przy tym należy, że różnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, iż błędy popełnione w rozwiązaniu zadania, świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej. A zatem, że wprowadzenie wielostopniowej skali ocen sprawia, iż możliwe jest uzyskanie pozytywnej oceny z części od drugiej do piątej egzaminu adwokackiego, mimo istnienia błędów w zakresie, czy to dochowania wymogów formalnych, czy materialnoprawnych, czy też nieuwzględnienia interesu strony, którą zdający zgodnie z zadaniem reprezentuje. Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z ustawowym celem egzaminu adwokackiego, bowiem tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 225/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2333/11, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 195/12). W ocenie Sądu Komisja Odwoławcza trafnie opisała pracę skarżącej, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną. Organ odniósł się również w sposób wystarczający do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z [...] kwietnia 2015 r., uzasadniając swoją opinię, co do poprawności dokonanej oceny i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji Odwoławczej za prawidłowe. Nie dokonując oceny pracy skarżącej, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, należy podzielić argumentację Komisji Odwoławczej, co do istotnych jej stwierdzeń. Wnioski organu zostały wyciągnięte po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o istniejący materiał dowodowy w sprawie i właściwie uzasadnione. Trafne wywody merytoryczne zawarte w zakwestionowanej uchwale pozwalają na pominięcie i nieprzytaczanie w tym miejscu ponownie argumentów dotyczących mankamentów pracy z zakresu prawa karnego sporządzonej przez skarżącą. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania z zakresu prawa administracyjnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji. Komisja Odwoławcza wywiodła, że sporządzona przez skarżącą apelacja zawiera mankamenty, których waga stanowi o nieprawidłowym rozwiązaniu tego zadania i świadczy o niewystarczającym przygotowaniu egzaminowanej do wykonywania zawodu adwokata. W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącą apelacji uzasadniała otrzymanie przez nią oceny niezaliczającej tej części egzaminu adwokackiego. W tym miejscu godzi się przypomnieć, że dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne decyzje podjąłby sąd, który miałby orzekać na skutek wniesionego środka zaskarżenia. Przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował środek zaskarżenia i zawarł w nim właściwe zarzuty, uzasadnił je i sformułował odpowiadające im wnioski. Odnotować przy tym należy, że przepis art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze nie przewiduje przyznania określonej liczby punktów za zachowanie wymogów formalnych, prawidłowe zastosowanie przepisów i ich interpretację czy poprawność zaproponowanego rozstrzygnięcia problemu, które gwarantowałoby uzyskanie oceny pozytywnej, pomimo nieuzyskania niezbędnego poziomu w pozostałych aspektach pracy. Tym samym dopuszczalne jest przyznanie oceny negatywnej pracy, która spełnia wymogi formalne, ale z uwagi na uchybienia w zakresie zastosowanych przepisów prawa, ich interpretacji bądź zaproponowanego rozwiązania niewystarczająco chroniącego interesy reprezentowanej strony, wskazuje, że zdający nie jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Sąd wskazuje, że celem egzaminu adwokackiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa karnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładł nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W związku z tym wymagania stawiane zdającemu nie przewidują odmiennego jego traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. Dlatego zdający wykazując się wiedzą prawniczą, powinien także wykazać się właściwym przygotowaniem do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Należy w tym miejscu odnotować, że wiedza w zakresie prawidłowego i zupełnego zastosowania odpowiednich przepisów prawa jest gwarantem właściwego wykonywania zawodu i na te okoliczności zwróciła uwagę Komisja Odwoławcza. Egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Zdaniem Sądu, skoro więc zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopuszczalne jest przy tym w ocenie Sądu odwoływanie się do możliwości korygowania z urzędu uchybień rozstrzygnięcia sądu I instancji przez sąd apelacji, gdyż obowiązek przygotowania prawidłowej formalnie i materialnie apelacji spoczywa na profesjonalnym pełnomocniku, do którego miana pretenduje skarżąca. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny. W ocenie Sądu sposób sprawdzenia wiedzy skarżącej został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Egzaminatorzy w swoich ocenach, a w ślad za tym wydane na ich podstawie uchwały komisji egzaminacyjnej uwzględniły w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa, umiejętność ich interpretacji oraz zaproponowane rozwiązanie. Zdaniem Sądu obowiązujące przepisy Prawa o adwokaturze nie dają podstaw do uznania, że Komisja Egzaminacyjna czy też Komisja Odwoławcza mają obowiązek uwzględnienia wyniku cząstkowego egzaminu adwokackiego z pozostałych dziedzin prawa. Wbrew bowiem stanowisku skarżącej przepisy Prawa o adwokaturze wskazują, że ocena pracy pisemnej dokonywana jest odrębnie w ramach każdego z zadań, a wynik egzaminu ustalany jest na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Odnotować przy tym należy, że wśród kryteriów ocen prac z poszczególnych zadań nie znalazło się kryterium wyniku uzyskanego z rozwiązań pozostałych części egzaminu. W ocenie Sądu oznacza to, że ustawowe kryterium braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata może być odnoszone do określonej części egzaminu adwokackiego sprawdzającej przygotowanie w ramach jednej z dziedzin prawa i uzyskanie negatywnej oceny z tej części egzaminu zgodnie z art. 78e ust. 4 Prawa o adwokaturze wskazuje na nieprzygotowanie do pełnienia funkcji adwokata. Przepisy Prawa o adwokaturze nie zawierają również przepisu umożliwiającego podwyższenie negatywnej oceny cząstkowej ze względu na wyniki pozostałych części egzaminu. Stwierdzeniu temu nie przeczy treść art. 78e ust. 5 Prawa o adwokaturze, gdyż przepis ten nie stanowi o podwyższeniu oceny, ale o przeprowadzeniu ostatecznej oceny prac przez Komisję Odwoławczą w sytuacji, w której przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących zadań z różnych części egzaminu adwokackiego są negatywne, a średnia arytmetyczna, o której mowa w art. 78e ust. 4 Prawa o adwokaturze, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac. W niniejszej sprawie organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie uchwały wyczerpująco wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, obszernie zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Komisja Odwoławcza odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą argumentów, dokładnie uzasadniła wadliwości sporządzonej przez nią apelacji. Uzasadnienie uchwały zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcia organu zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło