VI SA/Wa 3130/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. na wystąpienie pokontrolne Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oraz stanowisko Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nieuwzględniające zastrzeżeń zgłoszonych do wystąpienia pokontrolnego postanawia odrzucić skargę I. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wystąpienie pokontrolne Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oraz stanowisko Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nieuwzględniające zastrzeżeń zgłoszonych do wystąpienia pokontrolnego. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest zatem złożenie jej na akt lub czynność objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a wskazuje wprawdzie możliwość zaskarżalności innej grupy aktów administracyjnych (nie będących decyzjami ani postanowieniami), które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zakres zaś przedmiotowy aktów dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość wydania decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia obowiązku lub uprawnienia. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że dany akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać (lub nie) obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcie administracyjne nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, który to obowiązek powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości interpretacji. Musi więc istnieć związek między ustaleniem, bądź potwierdzeniem określonego obowiązku lub uprawnienia (lub ich odmową), a możliwością realizacji takiego uprawnienia, czy obowiązku wynikającego z przepisu prawa (B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4, ZNSA 2006, nr 2, str. 9-12; postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OSK 194/12, LEX nr 1115961). Odnosząc powyższe rozważania do kwestionowanego przez skarżącego wystąpienia pokontrolnego Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] oraz stanowisko Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nieuwzględniające zastrzeżeń zgłoszonych do wystąpienia pokontrolnego, Sąd stwierdza, że nie posiadają one wszystkich elementów niezbędnych do uznania ich za akty, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wystąpienie pokontrolne, stosownie do § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie trybu wykonywania kontroli przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 57, poz. 388 ze zm., dalej także: "rozporządzenie"), powinno zawierać ocenę kontrolowanej działalności wynikającą z ustaleń zawartych w protokole kontroli, nieprawidłowości i przepisy, które zostały naruszone oraz uwagi i wnioski w sprawie ich usunięcia we wskazanym terminie. Wymienionym wymaganiom odpowiada obowiązek skarżącego udzielenia odpowiedzi na wystąpienie w określonym terminie. Oznacza to, że wystąpienie pokontrolne nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd podkreśla, że takie wystąpienie zawiera jedynie ustalenia i związane z nimi wnioski, które z istoty swej nie tworzą nowej sytuacji prawnej dla skarżącego. Spoczywający na skarżącym obowiązek udzielenia odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne nie mieści się w związku z tym w pojęciu obowiązków w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie występuje tu wymagany związek z kwestionowanym aktem. Wystąpienie pokontrolne nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby zmienić jego sytuację prawną, a jedynie formułuje wnioski, mające doprowadzić do wyeliminowania stwierdzonych uchybień. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że wystąpienie pokontrolne z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz stanowisko z dnia [...] lipca 2014 r. nieuwzględniające zastrzeżeń zgłoszonych do wystąpienia pokontrolnego nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, odmienna interpretacja oznaczałaby w istocie możliwość uruchomienia nadmiernej kontroli sądu administracyjnego, nie sprzyjającej sprawnemu zakończeniu postępowania przed organem administracji publicznej. Taka nadmierna kontrola w rzeczywistości rozmijałaby się z ratio legis wprowadzenia uregulowania zawartego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 345/05 oraz z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 2019/10). Z uwagi zatem na fakt, że złożona w niniejszej sprawie skarga została wniesiona na akty nie objęte kontrolą sądowo-administracyjną, należy uznać ją za niedopuszczalną i winna ulec odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a.