VI SA/Wa 3137/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-30
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Czarnecki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu było zgodne z prawem, w sytuacji gdy doręczenie decyzji nastąpiło na adres, pod którym skarżący nie zamieszkiwał od kilku lat, a korespondencję odebrał jego ojciec?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ funduszu nie przeprowadził prawidłowo ustaleń faktycznych dotyczących doręczenia korespondencji. W szczególności, organ nie wykazał, że ojciec skarżącego był jego 'dorosłym domownikiem' w rozumieniu art. 43 k.p.a., ponieważ skarżący od lat mieszkał pod innym adresem, a jego ojciec nie mieszkał z nim ani nie prowadził z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, sąd wskazał na wątpliwości co do prawidłowości podpisów na dowodach doręczenia, co uniemożliwiało stwierdzenie, czy korespondencja została doręczona właściwej osobie.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej jego podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił uchybienia terminu nie z własnej winy, gdyż korespondencja była doręczana na adres, pod którym mieszkał jego ojciec. Skarżący podniósł, że od kilku lat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, a jego ojciec, odbierając korespondencję, nie przekazywał jej w terminie. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Prezesa NFZ.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdzono, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz W. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz W. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. oraz art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), również jako "ustawa o świadczeniach", po rozpatrzeniu wniosku W. S., również jako "strona" lub "skarżący", o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2014 wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K., również jako - dyrektor [...] OW NFZ, w sprawie ustalenia, że W. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 sierpnia 1999 r. do 7 września 2011 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie wydano w następujących ustaleniach;
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w K. wystąpił w dniu [...] listopada 2013 r. do dyrektora [...] OW NFZ o ustalenie, czy W. S. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od 1 sierpnia 1999 r. i jeśli tak to do kiedy. Do pisma ZUS załączył kopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z [...] października 2013 r., kopię pisma Urzędu Miejskiego w K. z [...] października 2013 r., kopię decyzji Burmistrza K. z dnia [...] września 2011 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu nr [...] dotyczącego prowadzonej przez W. S., zam. B. ul. [...], działalności – elektromechanika pojazdowa.
Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. przekazano informację dla W. S. o wszczęciu postępowania oraz o prawach przysługujących stronie. Zwrócono się również, o zajęcie stanowiska oraz złożenie oświadczenia dotyczącego prowadzonej działalności i wskazanie od kiedy od kiedy była prowadzona, ewentualnie o dostarczenie dokumentu potwierdzającego faktu zawieszenia działalności. Zawiadomienie wysłano na adres B. ul. [...][...] K. z informacją o obowiązku poinformowania organu o każdej zmianie adresu przez stronę.
Skarżący nie udzielił odpowiedzi na ww. korespondencję. Pismo doręczono w dniu [...] listopada 2013 r. (zgodnie z adnotacjami na zwrotnym poświadczeniu odbioru – dalej zpo.) na potwierdzeniu odbioru widnieją dwa podpisy: "[...]" i w nawiasie drugi podpis "W. S." obok podpis nieczytelny.
Organ funduszu przesłał pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. przekazując informację dla W. S. o zakończeniu prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a także o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Zawiadomienie przesłano na adres B. ul. [...][...] K., które (jak wynika z adnotacji na zpo.) w dniu [...] stycznia 2014 r. odebrał "S. S.", adnotacja w nawiasie obok podpisu "(ojciec)" – z podpisem nieczytelnym.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. dyrektor [...] OW NFZ w K. zwrócił się do ZUS Oddział w C. Inspektorat w K. o udzielenie informacji czy W. S. w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 31 marca 2004 r. podlegał lub nie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, czy też spełniał warunki do wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznym z uwagi na fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów lub ze względu na fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej. W odpowiedzi ZUS Oddział w C. Inspektorat w K. poinformował pismem z dnia [...] lutego 2014 r. organ funduszu, iż W. S. w ww. okresie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę spełniając warunki do wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. dyrektor [...] OW NFZ w K. przekazał informację dla W. S. o prowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej, wskazując jednocześnie na przedłużeniu terminu w załatwieniu sprawy.
Pismo przesłano na adres B. ul. [...][...] K. Na odbiorze przesyłki w dniu [...] lutego 2014 r. (jak wynika z zpo.) widnieje adnotacja w nawiasie "(S. W.)" z podpisem nieczytelnym obok, pod spodem podpis "S.".
Organ funduszu na adres B. ul. [...] [...] K. przesłał pismo z [...] marca 2014 r. przekazujące informację dla W. S. o zakończeniu prowadzenia dodatkowego postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Odbiór pisma (adnotacje na zpo.) pokwitował [...] marca 2014 r. "S. S." z adnotacja obok w nawiasie "(ojciec)" opok podpis nieczytelny.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. stwierdził, że W. S.
w okresie od dnia 1 sierpnia 1999 r. do dnia 7 września 2011 r. objęty był obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zarejestrowanej pod nr. wpisu [...].
Organ Funduszu ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, że W. S. od dnia 8 czerwca 1993 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą zarejestrowaną pod nr [...]. Działalność ta została z urzędu wykreślona z ewidencji decyzją z [...] września 2011 r. z powodu nieuzupełnienia nr PESEL, nr NIP, braku podania nr Klasyfikacji Działalności (PKD) oraz ze względu na zmianę adresu zamieszkania przedsiębiorcy. Do dnia wydania decyzji przedsiębiorca nie uzupełnił braków wniosku, pomimo prawidłowego (jak stwierdził organ) powiadomienia zainteresowanego - adres wskazany w decyzji: B. ul. [...].
Organ funduszu, w związku niezajęciem przez W. S. stanowiska w sprawie uznał, że w okresie od 1 sierpnia 1999 r. do 7 września 2011 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczej, a zatem podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu.
Odbiór decyzji (jak wynika z zpo.) pokwitował w dniu [...] maja 2014 r. "S. S." – podpis odbiorcy, pod spodem podpisu widnieje adnotacja w nawiasie "(ojciec)" obok podpis nieczytelny.
W dniu [...] lipca 2014 r. (data stempla pocztowego) W. S. złożył odwołanie od decyzji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący informował, że od trzech lat nie mieszka pod adresem przy ul. [...] lecz przy ul. [...] w tej samej miejscowości. Od wielu lat buduje dom i przeprowadził się do niego w 2010 r., gdzie nadal zamieszkuje. Nie jest jednak w domu tym zameldowany, gdyż budowa nie została formalnie zakończona. Na adres nowego zamieszkania przychodzi jednak korespondencja i tu podał rachunki za telefon i Internet.
Pod adresem B. ul. [...] zamieszkuje ojciec W. S. (S. S.), który widocznie odbierał korespondencję kierowaną do wnioskodawcy nie zdając sobie sprawy z jej wagi. Korespondencji tej nie przekazał w odpowiednim terminie adresatowi, dopiero w dniu [...] lipca 2014 r. dostarczając skarżącemu pobraną wcześniej korespondencję z decyzją.
W tych ustaleniach Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał wymienione na wstępie postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ Funduszu wskazał i omówił wynikające z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłanki, które spełnione łącznie umożliwiają przywrócenie terminu. Powołując się na przytoczone orzecznictwo sądów administracyjnych Prezes Funduszu stwierdził, iż okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Biorąc pod uwagę zawarte w powyższym wniosku okoliczności, organ uznał, że przesyłka zawierająca decyzję dyrektora [...] OW NFZ została doręczona do rąk osoby dorosłej, a fakt niewywiązania się przez tą osobę z obowiązku przekazania przesyłki nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu.
Prezes NFZ stwierdził, że W. S. pod adresem, na który wysłano decyzję organu I instancji, odebrał w dniu [...] listopada 2013 r. pismo dyrektora [...] OW NFZ w K. z dnia [...] listopada 2013 r., w którym m.in. został poinformowany o obowiązku powiadomienia organu prowadzącego postępowanie o zmianie swojego adresu zamieszkania. Ponadto zarówno w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych widnieje, jak również został wskazany przez ZUS Oddział w C. Inspektorat w K. we wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. adres W. S.: "ul. [...] B. [...] gm. K.".
W konsekwencji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał, że W. S. nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi nie z własnej winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S. wniósł o uchylenie postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] lipca 2014 r. w całości i przywrócenie terminu do złocenia odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść postanowienia tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania pomimo wykazania przesłanek określonych w przepisie oraz art. 42 § 1 w zw. z art. 43 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że doręczenia dokonano skutecznie domownikowi skarżącego, pomimo, że skarżący nie mieszka pod tym adresem od kilku lat.
W uzasadnieniu podniósł, że organ dokonał ustaleń całkowicie niezgodnych ze stanem faktyczny. Powtórzył, że od kilku lat nie zamieszkuje pod adresem, na który wysłana została korespondencja i decyzja organu I instancji. Wskazał, że organ nie mógł uznać za domownika ojca skarżącego tylko z racji jego pokrewieństwa. Jednocześnie zaprzeczył jakoby odebrał osobiście jakąkolwiek korespondencję adresowaną na adres ul. [...], a w szczególności by odebrał osobiście korespondencję kierowana pod wskazany adres przez ZUS lub Dyrektora OW NFZ.
Podniósł również, że nie mógł zawiadomić organu o zmianie adresu, ponieważ nie otrzymał żadnej korespondencji, na którą powoływał się organ, a zatem nie wiedział, iż toczy się w jego sprawie jakiekolwiek postępowanie. W związku z tym przypuszcza, że prawdopodobnie korespondencja odbierana była przez ojca skarżącego, który nie przekazał jej adresatowi.
Mając powyższe na uwadze, W. S. uznał, że spełnił wymogi zakreślone w 58 § 1 k.p.a., gdyż nie ponosi winy za powstanie takiego stanu faktycznego, wskazując na błąd organu, który powinien ustalić adres zamieszkania strony i dokonać doręczenia na właściwy adres zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.
Prezes NFZ, cytując w uzasadnieniu postanowienia część uzasadnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania, nie kwestionował, iż skarżący faktycznie od 2010 r. nie zamieszkiwał pod adresem ul. [...]. Fakt zmiany miejsca zamieszkania skarżącego był organowi Funduszu znany także przed wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2014 r. Zgodnie bowiem z ustaleniami organu Funduszu I instancji, w znanej organowi przed wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2014 r., decyzji Burmistrza K. z dnia [...] września 2011 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej działalności wykonywanej przez skarżącego, Burmistrz K. podał, iż jednym z powodów wykreślenia działalności skarżącego była zmiana jego adresu zamieszkania.
Organ Funduszu przyjął jako zasadniczy dowód w sprawie dowód doręczenia pierwszego pisma z dnia [...] listopada 2013 r. skarżącemu, z pouczeniem o obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu.
Zauważenia wymaga kiedy, na jakich dowodach doręczenia i w którym miejscu, były stawiane podpisy nieczytelne. I tak:
na dowodzie doręczenia w dniu [...] listopada 2013 r. pisma organu Funduszu z dnia [...] listopada 2013 r. ten podpis nieczytelny widnieje przy nazwisku ujętym w nawiasie "(W. S.)" a przy podpisie nie ujętym w nawias "S." podpisu nieczytelnego nie ma, przy czym doręczyciel zaznaczył, iż przesyłkę doręczono "adresatowi". Sąd nie dokonując ustaleń faktyczny ma jednak prawo zauważyć, że oba podpisy (w nawiasie i bez nawiasu) są wyraźnie różne, a w sytuacji, w której skarżący podnosił, iż pod wskazanym na tym piśmie adresem (B. ul. [...]) nie mieszał od 2010 r., nieznane są przyczyny, dla których organ Funduszu uznał, że pismo z dnia [...] listopada 2013 r. faktycznie doręczono skarżącemu w dniu [...] listopada 2013 r. - adnotacja doręczyciela;
na dowodzie doręczenia w dniu [...] stycznia 2014 r. pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. podpis nieczytelny znajduje się przy podpisie i adnotacji w nawiasie "(S. S. ojciec)", doręczyciel zaznaczył doręczenie "dorosłemu domownikowi";
na dowodzie doręczenia w dniu [...] lutego 2014 r. pisma z dnia [...] lutego 2014 r. podpis nieczytelny znajduje się przy adnotacji w nawiasie "(S. W.)", natomiast pod spodem jest podpis "S." bez umiejscowionego obok podpisu nieczytelnego (doręczyciel zaznaczył doręczenie "adresatowi") i podobnie, jak na dowodzie doręczenia pisma z dnia [...] listopada 2013 r. trudno nie dostrzec, iż oba podpisy są niejednakowe;
na dowodzie doręczenia w dniu [...] marca 2014 r. pisma z dnia [...] marca 2014 r. jest podpis odbierającego "S. S." obok zaś w nawiasie "(ojciec)" i obok tej adnotacji podpis nieczytelny z zaznaczeniem doręczyciela o doręczeniu "dorosłemu domownikowi";
na dowodzie doręczenia w dniu [...] maja 2014 r. decyzji z dnia [...] maja 2014 r. podobnie jest podpis osoby odbierającej "S. S." z adnotacją obok w nawiasie "(ojciec)" i obok tej adnotacji jest podpis nieczytelny z zaznaczeniem doręczyciela o doręczeniu "dorosłemu domownikowi".
W tych ustaleniach organu Funduszu powstaje uzasadnione pytanie, kto i dlaczego obok pewnych podpisów objętych nawiasami stawiał podpisy nieczytelne. Czy owe podpisy objęte nawiasami z podpisem nieczytelnym były faktycznie podpisami osoby przyjmującej korespondencję, czy były jedynie wskazaniem do kogo ta korespondencja powinna zostać przekazana. W tym zakresie organ Funduszu nie przeprowadził żadnych ustaleń niezgodnie z art. 7, i z art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, wydanym na podstawie art. 47 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) – oba akty prawne obowiązywały w czasie postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie - pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Pozostaje zatem w dalszym ciągu aktualna do wyjaśnienia kwestia, z jaki powodów na dowodach doręczenia z dnia [...] listopada 2013 r. i z dnia [...] lutego 2014 r. widnieją dwa podpisy czytelne umiejscowione w nawiasach z podpisami nieczytelnymi obok.
Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia, przesyłki rejestrowane doręcza się zgodnie z art. 37 ustawy za pokwitowaniem odbioru, po stwierdzeniu tożsamości osoby uprawnionej do odbioru. Jeżeli natomiast osoba odbierająca przesyłkę, nie będąca jej adresatem, była osobiście znana doręczycielowi, to mógł postąpić zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jednocześnie nanosząc obok podpisu odbiorcy adnotację o pokrewieństwie odbiorcy w stosunku do adresata i tak zostało to zrobione na pozostałych dowodach doręczeń z [...] stycznia 2014 r., z [...] marca 2014 r. czy z [...] maja 2014 r.
Ustawa – Prawo pocztowe i wymienione rozporządzenie są przepisami, które obowiązują doręczycieli niejako od strony "instrukcyjnej" doręczania przesyłek, jednakże w ocenie Sądu przesyłki doręczono z naruszeniem tych przepisów, gdyż na dwóch dowodach odbioru z dnia [...] listopada 2013 r. i z dnia [...] lutego 2014 r. widnieją (sprzecznie z § 21 ust. 3 rozporządzenia) dwa podpisy – jeden w nawiasie z umieszczonym obok podpisem nieczytelnym i drugi bez nawiasu bez podpisu nieczytelnego, a przy różnicy w tych podpisach nie wiadomo kto faktycznie przesyłki te odebrał, czy "adresat", jak zaznaczono na zpo., czy "dorosły domownik", jak zaznaczono na pozostałych dowodach odbioru. Organ administracji nie wyjaśnił jednak, z naruszeniem wymienionych przepisów dotyczących doręczeń i przepisów postępowania, co oznaczało naniesienie na tych dowodach odbioru dwóch podpisów, w tym jednego z nich umiejscowionego w nawiasie z parafą nieczytelną obok i kto te parafę (podpisy nieczytelne) postawił.
Zdaniem Sądu, przyjęcie przez organ Funduszu, iż pierwsze pismo w sprawie z dnia [...] listopada 2013 r. odebrał w dniu [...] listopada 2013 r. W. S., w świetle powyższych uwag budzi wątpliwości. Podobnie rzecz się ma odnośnie odebrania przez skarżącego pisma z dnia [...] lutego 2014 r. pokwitowanego w dniu [...] lutego 2014 r. Nie ma bowiem wątpliwości, że dokumenty odbioru tych dwóch przesyłek nie spełniają wymogów odnoszących się do doręczania przesyłek rejestrowanych, co spowodowało niemożność stwierdzenia przez Sąd, czy zostały doręczone adresatowi osobiście "w przepisanej formie" w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a zatem, czy te dowody doręczenia miały walor dokumentów urzędowych (dowodów), które powodowałyby powstanie domniemania, że doręczono je osobie w nich wskazanej, czyli tak jak uznaje to organ Funduszu, skarżącemu. To bowiem, że przepisy prawa określają sposób potwierdzenia odbioru przesyłki rejestrowanej nie wyklucza, że mimo zachowania tych formalnych wymogów, potwierdzenie odbioru nie odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2009 r. wydanym w sprawie II FSK 680/08 (teza 2) - fakt doręczenia pisma określonej osobie w oznaczonym czasie i miejscu może być stwierdzony tylko wtedy, kiedy jest pewne, iż otrzymała je właściwa osoba.
Istotne znaczenie w sprawie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mówiące o doręczeniach. W rozpoznawanej sprawie będzie to art. 43 k.p.a. zdanie pierwsze - w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zasadnicze znaczenie ma w tym przepisie zwrot dorosłemu "domownikowi".
W postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., wydanym w sprawie III RN 27/96, Sąd Najwyższy przyjął, iż status "domowników" adresata pisma (art. 43 k.p.a.) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. są takie osoby, dla których mieszkanie adresata jest ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Wymogiem uznania osoby za domownika w rozumieniu art. 43 k.p.a. nie musi być jej zameldowanie w miejscu zamieszkania adresata (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie II GSK 2165/11 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2014 r. w sprawie IV SA/Po 365/14).
Organ Funduszu nie kwestionował, że skarżący faktycznie mieszkał w innym domu, pod innym adresem, niż jego ojciec. Fakt zmiany miejsca zamieszkania skarżącego podnosił także Burmistrz K. w decyzji z dnia [...] września 2011 r. wskazując, iż była to jedna z okoliczności uzasadniających wykreślenie skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej i tą decyzję organ Funduszu włączył do materiału dowodowego sprawy, jako określającą końcową datę podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W myśl zatem wskazanego wcześniej orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, ojciec skarżącego nie mógł być jego "domownikiem" tylko dlatego, że był jego krewnym (wstępnym). Nie mieszkał bowiem razem ze skarżącym i tym bardziej mieszkanie skarżącego nie było dla jego ojca "aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów".
W związku z powyższym, odnotowanie (można się jedynie domyślać) przez doręczyciela na ostatnim dokumencie doręczenia, będącym doręczeniem decyzji, iż doręczenia dokonał "dorosłemu domownikowi" było niezgodne ze stanem faktycznym, podobnie jak na dokumentach doręczenia z dnia [...] stycznia 2014 r. i z dnia [...] marca 2014 r., niezależnie od podnoszonych wcześniej wątpliwości co do doręczenia pozostałych pism bezpośrednio adresatowi – skarżącemu w sprawie.
Przy ponownym badaniu zachowania terminu do wniesienia odwołania organ Funduszu powinien mieć na względzie wymienione uwagi, by z zachowaniem przepisów postępowania, ustalić od kiedy faktycznie skarżący zamieszkuje w oddzielnym domu niż jego ojciec, a także celowe jest zobowiązanie skarżącego do oświadczenia czy znajdujące się na potwierdzeniu odbioru przesyłek z dnia [...] listopada 2013 r. i z dnia [...] lutego 2014 r. adnotacja poczty, co do tego komu przesyłki te doręczono, odpowiadają prawdzie a jeśli nie - do wskazania dowodów obalających prawdziwość tych dokumentów.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło