VI SA/Wa 3148/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i orzeczenia o objęciu obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej A. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie decyzji dotyczącej podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu A. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym A. B. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 12 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. B. domagając się umorzenia postępowania, w jakim dotyczy ono okresu od dnia 12 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz ustalenia, że nie podlega w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, po rozpatrzeniu odwołania A. B., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach – uchylił decyzję organu I instancji w części i orzekł, że A. B. była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 12 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. wniosła A. B.. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż obejmuje okresy za które ze względu na przedawnienie organ nie mógł orzekać o objęciu obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżąca podniosła, że nie powinna być obciążona składkami na ubezpieczenie zdrowotne za okresy które uległy przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn proceduralnych, bez badania zarzutów merytorycznych. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którą uchylona została w części decyzja organu I instancji i organ odwoławczy orzekł, że A. B. była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 12 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Odnosząc się do charakteru rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazanego w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., należy zauważyć, iż przepis ten upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzekania co do istoty sprawy, bądź umorzenia postępowania pierwszej instancji. Jeżeli organ odwoławczy uchyli zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy, bądź umorzy postępowanie pierwszej instancji to takie rozstrzygnięcie dotyczyć będzie całości sprawy. Natomiast jeżeli uchyli decyzję organu pierwszej instancji tylko w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy to konieczne jest wówczas orzeczenie co do pozostałej części decyzji nieuchylonej bowiem tylko wówczas sprawa rozpoznawanego odwołania wniesionego od całej decyzji będzie się odnosiła do całego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać, w związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu I instancji (patrz: wyroki NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 98/10 i z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 607/10; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 109/12, dostępne na stronie http:// orzeczenia.nsa.gov.pl/ cbo/query). Jak zasadnie wskazuje się w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbary Adamiak i prof. dr hab. Janusza Borkowskiego (wydawnictwo C.H.BECK, 10 wydanie, str. 490-491), w sytuacji gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach zachodzi brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne i nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części zobligowany był do wypowiedzenie się w osnowie decyzji co do pozostałej części rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w treści uzasadnienia decyzji, albowiem nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie decyzji, a o pozostałej w jej uzasadnieniu, gdyż rozstrzygnięcia nie można domniemywać i wnioskować z treści uzasadnienia, lecz winno być ono wyraźnie wskazane w sentencji decyzji. Koniecznym było zatem orzeczenie co do pozostałej, nie uchylonej części decyzji organu I instancji, jako że tylko wówczas sprawa rozpoznawanego odwołania wniesionego od całej decyzji będzie odnosiła się do całego rozstrzygnięcia organu I instancji i tylko wówczas osnowa decyzji, stanowiąca jej najistotniejszy element, będzie wyrażała rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku. Skoro więc w niniejszej sprawie uchylone rozstrzygnięcie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczyło tylko części decyzji organu I instancji, to tym samym stwierdzić należy, że z uwagi na brak orzeczenia o pozostałej, nie uchylonej części rozstrzygnięcia organu I instancji, zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i narusza go w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż nie odnosi się do całości sprawy załatwionej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. W tym stanie rzeczy, Sąd, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu jej wykonania orzeczono na postawie art. 152 ww. ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 ww. ustawy.