VI SA/Wa 3166/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-20
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Sławomir Kozik, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu administracji publicznej wydane w trybie art. 127 § 3 k.p.a. (ponowne rozpatrzenie sprawy) jest wadliwe, jeśli pracownik organu, który brał udział w wydaniu postanowienia w pierwszej instancji, nie został wyłączony od udziału w postępowaniu w drugiej instancji, mimo że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nakłada taki obowiązek na pracownika organu jednoosobowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organ administracji publicznej naruszył przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a., ponieważ pracownik organu, który brał udział w wydaniu postanowienia w pierwszej instancji, nie został wyłączony od udziału w postępowaniu w drugiej instancji (ponownego rozpatrzenia sprawy). Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący P. J. złożył wnioski o zawieszenie postępowań administracyjnych dotyczących zakazu wprowadzania do obrotu produktów rolno-spożywczych do czasu zakończenia postępowania w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych odmówił zawieszenia postępowań, uznając, że nie zachodzi zagadnienie wstępne. Skarżący zaskarżył te postanowienia, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, stwierdził, że nie podlegają wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2014 r. sprawy ze skarg P. J. na postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2010 r. o numerach: [...],[...],[...],[...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienia; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącego P. J. kwotę 1428 (jeden tysiąc czterysta dwadzieścia osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], nr [...] oraz nr [...] - Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po ponownym rozpatrzeniu wniosków P. J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o zawieszenie postępowań administracyjnych dotyczących: zakazu wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych odpowiednio, jako "masło [...]", "masło [...]", "[...] tłuszcz mleczny do smarowania 73 %" oraz ponownie "masło [...]" - do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie ukarania P. J. karą pieniężną za wprowadzanie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych - odmówił zawieszenia ww. postępowań administracyjnych.
Zaskarżone postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych decyzjami z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], nr [...], nr [...], oraz nr [...] zakazał wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych odpowiednio, jako "masło [...]", "masło [...]", "[...] tłuszcz mleczny do smarowania 73 %" oraz ponownie "masło [...]".
Skarżący wniósł od powyższych decyzji organu I instancji odwołanie do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowań odwoławczych do czasu zakończenia toczącego się przed tym organem postępowania w sprawie dotyczącej nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych produktów.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nr [...]; nr [...] oraz nr [...], działając na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił zawieszenia wskazanych postępowań administracyjnych.
Powyższe postanowienia zostały podpisane z upoważnienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przez Zastępcę Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – A. K.
W wyniku ponownego rozpatrzenie spraw zakończonych w/w postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych - działając na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - postanowieniami z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], odmówił zawieszenia postępowań administracyjnych w sprawach o sygnaturach: [...], [...], [...] oraz [...].
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia, organ stwierdził, że w toczących się przed nim postępowaniach, wszczętych wskutek odwołań złożonych od decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowań, gdyż w tych sprawach nie występuje zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie tychże spraw. Organ uznał, że - wbrew stanowisku skarżącego – owym zagadnieniem wstępnym nie jest postępowanie dotyczące ukarania strony skarżącej karą pieniężną za wprowadzanie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. Zdaniem Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, bez wpływu na powyższe stanowisko pozostaje okoliczność, że postępowanie, którego przedmiotem jest ukaranie skarżącego oraz postępowanie w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych, takich jak "masło [...]", "masło [...]", "[...] tłuszcz mleczny do smarowania 73 %" oraz ponownie "masło [...]" dotyczą tych samych produktów, gdyż postępowania te prowadzone są w oparciu o różne podstawy prawne.
Zaskarżone postanowienia zostały podpisane z upoważnienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przez Zastępcę Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – A. K.
Skarżący zaskarżył powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 97 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. - działając na podstawie przepisu art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.") - postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 124/11, VI SA/Wa 125/11, VI SA/Wa 126/11 oraz VI SA/Wa 127/11 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalej prowadzić je pod sygn. akt VI SA/Wa 124/11, jako pozostające ze sobą w związku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 124/11, oddalając skargi - stwierdził, że zaskarżone postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak i unormowań postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organ prawidłowo uznał, iż wynik postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno- spożywczych, nie ma charakteru prejudycjalnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawach zakazu wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej lub wymagań w zakresie transportu lub składowania. W ocenie Sądu, wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) nie jest uzależnione od weryfikacji wyników prowadzonych badań, choćby strona już w toku kontroli kwestionowała ich prawidłowość. Według Sądu, powołany przepis cyt. ustawy umożliwia szybką reakcję służby kontrolnej w momencie stwierdzenia, że kontrolowana partia artykułów rolno-spożywczych nie spełnia wymagań jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych i natychmiastowe wydanie w związku z tym decyzji o zakazie wprowadzania tego artykułu rolno-spożywczego do obrotu. Z kolei, jak zauważył Sąd, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, właściwy organ uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów. Zdaniem Sądu, sankcje z art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 40a ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy są więc od siebie niezależne. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że ustalenie prawidłowości przeprowadzonych badań jest okolicznością, która jest elementem stanu faktycznego. W konsekwencji, WSA w Warszawie uznał, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu, kwestionowanie ustaleń faktycznych, tj. wyników badań spornych artykułów rolno-spożywczych, może nastąpić w toku każdego z tych postępowań administracyjnych.
Od powyższego wyroku WSA w Warszawie skarżący P. J. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji strona zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, a w szczególności poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów, wobec których toczy się postępowanie w sprawie zakazu wprowadzenia do obrotu nie jest zagadnieniem wstępnym wymagającym zawieszenia niniejszego postępowania;
II. przepisów postępowania, tj. 24 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a., wskazując, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia uczestniczył w obydwu instancjach administracyjnych ten sam pracownik organu, pomimo, że wydając i podpisując postanowienie w drugiej instancji pracownik ów podlegał wyłączeniu ex lege na mocy art. 24 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i 144 k.p.a. ze względu na udział w wydaniu zaskarżanego postanowienia tego samego pracownika organu w obydwu instancjach.
W wyniku rozpatrzenia wspomnianej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 978/13, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2013 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji celem jej ponownego rozpoznania, zasądzając jednocześnie od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz skarżącego koszty postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, bowiem uzasadniony jest zarzut sformułowany w jej pkt II.
Naczelny Sąd Administracyjny, zauważając pewne nieprawidłowości w sposobie sformułowania zarzutów kasacyjnych - podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i 144 k.p.a. odnoszą się do podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i powinny być powiązane z przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszonymi przez Sąd I instancji. Reasumując, NSA stwierdził, iż zarzut zawarty w pkt II petitum skargi kasacyjnej sprowadza się do tego, iż Sąd I instancji uchybił w istocie przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., co z kolei - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. - uzasadnia uchylenie zaskarżonego aktu bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Zdaniem NSA, naruszenie powyższych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego polegało na tym, iż Sąd I instancji nie wytknął nieprawidłowości, jaka wystąpiła przy wydawaniu zaskarżonych postanowień w związku z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a.
Następnie NSA wyjaśnił, że istota oceny trafności zarzutów sformułowanych w pkt II petitum skargi kasacyjnej wymagała wpierw rozstrzygnięcia, czy przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie do postanowień wydanych na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. Dokonując szczegółowej oceny zarówno regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również poglądów przedstawicieli doktryny - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na regulacje zawarte w art. 126 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień wydanych na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny powołał się jednocześnie na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt II GPS 4/12 (LEX nr 1271759), w której NSA przyjął, że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.), miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu". NSA zauważył, że w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały z dnia 18 lutego 2013 r. podkreślono, że instytucja wyłączenia pracownika od rozpoznania sprawy powinna być rozważana jako gwarancja prawidłowej realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Służy więc realizacji konstytucyjnych standardów sprawiedliwości proceduralnej, znajdujących podstawy prawne w art. 2 Konstytucji RP. Potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych w postępowaniu administracyjnym jest bezwarunkowa i nie może być uzależniona od modelu postępowania administracyjnego. Każde postępowanie powinno dawać gwarancje bezstronnego i rzetelnego, ponownego rozpatrzenia sprawy. Powinny zatem istnieć możliwości wyłączenia pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
NSA uznał, że powyższe poglądy należy w pełni odnieść do postanowień wydawanych na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., do których stosuje się art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., mając na względzie, że przedmiotem tych postanowień jest załatwienie konkretnej kwestii proceduralnej, która pojawiła się w postępowaniu.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego od zaskarżalnego zażaleniem postanowienia, zastosowanie ma zakaz przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Skutkiem prawnym niewyłączenia pracownika w przypadku występowania okoliczności, których następstwem zgodnie z art. 24 § 1 k.p.a. powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie, jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą w przypadku postanowienia ostatecznego, o którym mowa w art. 126 k.p.a., sankcje w postaci wznowienia fragmentu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
NSA wskazał, że ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej, w której wskazywała ona, że Zastępca Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych A. K. wydał obydwa postanowienia - organ stwierdził w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że zastępca organu administracji nie jest typowym pracownikiem organu i należy go traktować analogicznie jak organ.
NSA uznał powyższy pogląd Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych za nieuzasadniony. NSA wyjaśnił bowiem, że tylko Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jako piastun funkcji organu, nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie dotyczy osób piastujących funkcję organu administracji publicznej (por. uchwała NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, ONSAiWSA z 2010 r. Nr 5, poz. 82, LEX nr 579940).
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w konsekwencji, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co - w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. - winno być uwzględnione przez Sąd I instancji przy rozpatrywaniu skargi na sporne postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
W związku z powyższym NSA zalecił Sądowi I instancji ponowne rozpoznanie sprawy przy uwzględnieniu powyższego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jednocześnie NSA uznał, że zasadność zarzutu zawartego w pkt II petitum skargi kasacyjnej wniesionej przez P. J., czyni przedwczesnym odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutu sformułowanego w pkt I petitum skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy - stwierdza, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji, postanowienia lub innego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.
Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m. in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268).
Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (por. m.in. /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., I OSK 1290/07).
W konsekwencji należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku sądu pierwszej instancji.
Mając na względzie powyższe, zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 978/13.
W orzeczeniu powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując oceny zasadności zarzutów kasacyjnych skarżącego P. J., zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 124/11, iż Sąd ten, oddalając skargi na postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiające zawieszenia stosownych postępowań administracyjnych, dopuścił się istotnego naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem NSA, naruszenie powyższych przepisów postępowania polegało na tym, iż Sąd I instancji nie wytknął nieprawidłowości, jaka wystąpiła przy wydawaniu zaskarżonych postanowień w związku z naruszeniem przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przepisów art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a.
Ponadto, dokonując szczegółowej oceny zarówno regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również poglądów przedstawicieli doktryny - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., z uwagi na regulacje zawarte w art. 126 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień wydanych na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. NSA dodatkowo powołał się na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt II GPS 4/12 (LEX nr 1271759), w której skład ten przyjął, że "Artykuł 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.), miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu".
W konsekwencji NSA uznał, że stanowisko wyrażone w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały z dnia 18 lutego 2013 r. należy w pełni odnieść do postanowień wydawanych na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., do których stosuje się art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego od zaskarżalnego zażaleniem postanowienia, zastosowanie ma zakaz przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. NSA uznał, że skutkiem prawnym niewyłączenia pracownika w przypadku występowania okoliczności, których następstwem - zgodnie z art. 24 § 1 k.p.a. - powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie, jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą w przypadku postanowienia ostatecznego, o którym mowa w art. 126 k.p.a., sankcje w postaci wznowienia fragmentu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy, NSA zauważył, że Zastępca Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – A. K. wydał obydwa postanowienia, pomimo, że - wbrew sugestiom organu zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną - wyłącznie Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jako piastun funkcji organu, nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie dotyczy osób piastujących funkcję organu administracji publicznej (por. uchwała NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, ONSAiWSA z 2010 r. Nr 5, poz. 82, LEX nr 579940).
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w konsekwencji, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co - w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. - winno być uwzględnione przez Sąd I instancji przy rozpatrywaniu skargi na sporne postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygając sprawę ponownie, będąc związanym bezwzględnie dyspozycją przepisu art. 190 p.p.s.a., a więc kierując się zarówno wykładnią prawa, jak i wytycznymi sformułowanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 978/13 - uznał, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydając zaskarżone postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowań administracyjnych dotyczących: zakazu wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych odpowiednio, jako "masło [...]", "masło [...]", "[...] tłuszcz mleczny do smarowania 73 %" oraz ponownie "masło [...]" - dopuścił się mającej istotny wpływ na wynik sprawy obrazy przepisów art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że Zastępca Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych A. K. brał udział w wydaniu zaskarżonych postanowień z dnia [...] listopada 2010 r., podpisując się pod ich treścią z upoważnienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Postanowienia te wydane zostały, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., w wyniku ponownego rozpatrzenia spraw zakończonych postanowieniami Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nr [...]; nr [...] oraz nr [...] odmawiających zawieszenia wskazanych w ich treści postępowań administracyjnych. Powyższe postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r. zostały również wydane z udziałem A. K. - Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który - działając z upoważnienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych - podpisał się pod ich treścią.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że w stosunku do Pana A. K. - Zastępcy Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, jako pracownika organu jednoosobowego, w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., miał zastosowanie przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
W tej sytuacji, należy stwierdzić, że wspomniany wyżej Zastępca Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych winien być, zgodnie z przepisem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., wyłączony od udziału w sprawach zainicjowanych wnioskami skarżącego P. J., złożonymi na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., skoro wcześniej brał udział w wydaniu spornych postanowień Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], nr [...],nr [...] oraz nr [...] odmawiających zawieszenia postępowań administracyjnych.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Sąd uznał, że w związku z tym, iż Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, wydając zaskarżone postanowienia z dnia [...] listopada 2010 r., w sposób istotny naruszył wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a., zobowiązany będzie w toku ponownego postępowania rozpoznać jeszcze raz wnioski strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych postanowieniami tego organu z dnia [...] lutego 2010 r., kierując się zaleceniami zawartymi w niniejszym wyroku.
Z uwagi na charakter stwierdzonych powyżej uchybień, Sąd uznał, że na tym etapie postępowania byłoby przedwczesnym odniesienie się do pozostałych zarzutów strony skarżącej dotyczących wadliwego - jej zdaniem - zastosowania przez organ przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając, że zaskarżone postanowienia Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie będą podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 1.428 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło