VI SA/Wa 334/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-15
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) pomimo nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na wnioskodawcy, a nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy dokumenty dotyczące dochodów za określony okres, uniemożliwia ocenę jej stanu majątkowego i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. Wniosek został złożony po odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Spółka podała w oświadczeniu o majątku, że posiada niski kapitał zakładowy, brak środków trwałych i znaczną stratę za rok 2014, a na rachunku bankowym jedynie 19 zł. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, w tym rocznych sprawozdań finansowych, dokumentów dotyczących dochodu za 2016 r. oraz wyciągów z rachunków bankowych. Spółka nadesłała niepełną dokumentację, nie przedkładając wyciągów z rachunków bankowych ani dokumentów dotyczących dochodów za 2016 r.Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie wniosła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych..
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2017 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2016 r.,
c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 4 lutego 2017 r.
Strona skarżąca przy piśmie z dnia 10 lutego 2017 r. nadesłała:
- kopię PIT-8 – zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2015,
- rachunek zysków i strat za okres styczeń-luty 2016 r.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto nadesłany przez skarżącą rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia 2016 r. – 29 lutego 2016 r. zawiera jedynie dane za I kwartał 2015 r. Skarżąca całkowicie zignorowała konieczność wskazania wysokości dochodów (lub straty) uzyskanych w roku 2016.
Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji oraz wskazujących na dochody skarżącej w roku 2016, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 1 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło