VI SA/Wa 3363/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-06
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Jacek Fronczyk, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, uznając, że sporny wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter, pomimo zarzutów skarżącej o błędnej wykładni przepisów dotyczących nowości i indywidualności oraz naruszeniu przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, iż sporny wzór przemysłowy jest nowy i posiada indywidualny charakter, ponieważ różnice między nim a wzorami wcześniejszymi wywołują odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, a zakres swobody twórczej przy jego opracowaniu był ograniczony. Sąd stwierdził również, że postępowanie przed Urzędem Patentowym było prowadzone zgodnie z prawem, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Siatka Ogrodzeniowa", twierdząc, że w dacie zgłoszenia nie spełniał on wymogów nowości i indywidualnego charakteru. Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając sporny wzór za nowy i posiadający indywidualny charakter. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając Urzędowi błędną wykładnię przepisów dotyczących nowości i indywidualności oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę w całości
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. P. Sp. j. z siedzibą w P. (nazywana dalej: "skarżąca") wystąpiła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (nazywanego dalej: "UP"), działającego w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Siatka Ogrodzeniowa" nr [...] udzielonego na rzecz A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. w Z., z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2012 r.
Jako podstawę swojego żądania skarżąca wskazała art. 102, art. 103 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm., nazywanej dalej: "p.w.p.") podnosząc, że w dacie jego zgłoszenia do rejestracji sporny wzór nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru.
Ponadto, skarżąca postawiła zarzut niejasności opisu spornego wzoru, twierdząc, że nie spełnia on wymogu art. 108 ust. 3 p.w.p., który stanowi, że opis wzoru przemysłowego powinien "wskazywać na końcu te cechy podstawowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji.
Swój interes prawny skarżąca wywiodła z wystąpienia przez uprawnionego z pismem ostrzegawczym z dnia [...] maja 2014 r. skierowanym do kontrahenta wnioskodawcy, a następnie z pozwem z dnia [...] czerwca 2014r. skierowanym do Sądu Okręgowego w K. przeciwko temu kontrahentowi w związku z naruszaniem spornego wzoru przez sprzedaż siatek produkcji wnioskodawcy. Sporne prawo prowadzi zatem, zdaniem skarżącej, do ograniczenia swobody prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, przy czym strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do siatek ogrodzeniowych, w tym siatek ogrodzeniowych o cechach według spornego wzoru.
Na dowód braku nowości i/lub indywidualnego charakteru spornego wzoru skarżąca przedłożyła: amerykański opis patentowy [...] z datą publikacji [...] stycznia 1980 r. (wraz z tłumaczeniem), 4 strony niedatowanej anglojęzycznej ulotki firmy M., niedatowaną kopię ulotki firmy S., niedatowaną kopię ulotki firmy K., niedatowaną kopię ulotki firmy U., niedatowaną anglojęzyczną ulotkę firmy H., opinię biegłego sądowego J. Z. w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w K. z pozwu A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. w Z., sygn. akt [...] o naruszenie spornego prawa z rejestracji, kopię strony tytułowej oraz str. 2, 3, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 172 i 173 książki pt.: "Wyroby z drutu", Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1970, ukazującej wzory siatek na str. 150.
Ponadto, przy wniosku, skarżąca przedłożyła OPINIĘ TECHNICZNĄ Nr [...], kopię ulotki ofertowej firmy K. z napisem "obowiązuje od dnia [...].01.2006r. oraz wydruk internetowy ulotki firmy M. z datą [...] lipca 2007 r.
2. W odpowiedzi na wniosek uprawniony, na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2015 r. i na rozprawie w dniu [...] października 2015 r., podniósł, że przedłożone materiały dowodowe nie mogą świadczyć o braku zdolności rejestrowej spornego wzoru. Ponadto, zakwestionował wiarygodność materiałów obejmujących OPINIĘ TECHNICZNĄ Nr [...] oraz datowane ulotki, tj. kopię ulotki ofertowej firmy K. z napisem "obowiązuje od dnia [...].01.2006r. oraz wydruk internetowy ulotki firmy M. z datą [...] lipca 2007 r.
3. Na rozprawie w dniu [...] października 2015 r. skarżąca wycofała ww. materiał dowodowy, którego wiarygodność została podważona.
4. UP decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 102, art. 103 i art.104 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Siatka ogrodzeniowa" nr [...] udzielonego na rzecz A. F..
Na wstępie UP uznał, że skarżąca miała interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, gdyż sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP swobody prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
UP podał, że w sprawie strony są konkurentami na rynku siatek ogrodzeniowych, w tym siatek ogrodzeniowych o cechach według spornego wzoru. Jednocześnie skarżąca, wnosząc o unieważnienie prawa z rejestracji podniosła, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji (tj. dnia [...] lipca 2012 r.) nie był nowy i/lub nie posiadał indywidualnego charakteru. W ocenie UP okoliczności te uzasadniały interes prawny skarżącej w żądaniu unieważnienia spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Skarżąca znalazła się bowiem w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności jej działalności gospodarczej, a zatem podstawy materialnoprawnej wniosku należało upatrywać w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmie środki prawne w postaci wytoczenia powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia przyjęcie, że strona pozwana ma interes prawny w postępowaniu o unieważnienie spornego znaku.
UP podał, że w aspekcie istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego istnieje interes prawny skarżącej zwłaszcza, że jest ona zainteresowana wykorzystywaniem w obrocie spornego wzoru przemysłowego, który, jej zdaniem, nie był nowy w dacie jego zgłoszenia do ochrony.
Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2015 r. uprawniony przyznał, że pomiędzy stronami występuje faktyczny stosunek konkurencji. Potwierdził także, że spór między stronami jest realny, gdyż, zdaniem uprawnionego, sporny wzór w zakresie układu oczek został opracowany wraz z maszyną do wytwarzania tego układu i skopiowany przez wnioskodawcę. Skarżąca może zatem domagać się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, skoro prawo to może ingerować w sferę jej uprawnień i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tego wzoru przemysłowego, którego definicja zawarta jest w art. 102 ust. 1 p.w.p.
Przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest siatka ogrodzeniowa w pięciu odmianach, której cechy istotne wspólne dla wszystkich odmian, zgodnie z dokumentacją rejestrową, są następujące:
"Siatkę tworzą ciągi drucianych oczek, które mają kształt kwadratowy i prostokątny. W ramach danego poziomego ciągu oczek powtarzają się oczka o takim samym kształcie i wielkości. Natomiast w ramach pionowego ciągu oczek występuje zróżnicowanie kształtu i wielkości oczek. Ciągi oczek tworzą kompozycję, w której gęstość oczek od dołu ku górze siatki zmniejsza się tak, że gęstość oczek dolnej części siatki jest wyraźnie większa w stosunku do gęstości oczek w części górnej siatki. Wysokość oczek w dwunastu dolnych ciągach poziomych jest tej samej wielkości, jest najniższa w siatce, natomiast wysokość oczek w trzynastym od dołu ciągu poziomym i ciągach poziomych następnych (ku górze) zwiększa się w stosunku do ww. dolnych dwunastu ciągów. Na początku (od lewej) górnego i dolnego boku każdego oczka siatki występuje łączenie o wyglądzie węzła. Węzeł ma postać spirali prawoskrętnie owiniętej wokół poziomego drutu".
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że pojęcie postaci, o której mowa w art. 102 ust. 1 p.w.p., jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Ważną wskazówkę interpretacyjną stanowią w tym względzie przepisy Unii Europejskiej, w szczególności Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, zgodnie z którą przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". W doktrynie dostrzega się różnice brzmieniowe występujące między ww. dyrektywą a ustawą Prawo własności przemysłowej w zakresie rozumienia terminu "postać". W obu aktach prawnych chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu". Przedmiotem ochrony jest postać przedmiotu jako ogólny efekt wizualny.
Na tej podstawie UP uznał, że przedmiotem oceny w sprawie mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku.
UP wyjaśnił, że oceniając nowość postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego należało zwrócić uwagę na definicję nowości wzoru przemysłowego, który zgodnie z art. 103 ust. 1 p.w.p. uważa się za nowy jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.
Oceniając indywidualny charakter postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego należy zwrócić uwagę na art.104 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. UP uwzględnił także art.104 ust. 2 p.w.p., zgodnie z którym przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.
UP uznał, że w świetle przedłożonych materiałów sporny wzór jest nowy i cechuje się indywidualnym charakterem.
Amerykański opis patentowy [...] z datą publikacji [...] stycznia 1980 r. przedstawiał siatkę złożoną z 13 rzędów oczek o kształcie prostokąta z poziomymi dłuższymi bokami, z których 5 dolnych rzędów miało oczka o wysokości 5 cm, 5 środkowych rzędów miało oczka o wysokości 10 cm, a 3 górne rzędy miały oczka o wysokości 15 cm.
Opis ujawniał siatkę, której wspólne cechy z siatką według spornego wzoru obejmowały cechy określone w spornym wzorze jako: "w ramach pionowego ciągu oczek występuje zróżnicowanie kształtu i wielkości oczek. Ciągi oczek tworzyły kompozycję, w której gęstość oczek od dołu ku górze siatki zmniejszała się tak, że gęstość oczek dolnej części siatki była wyraźnie większa w stosunku do gęstości oczek w części górnej siatki. W ramach danego poziomego ciągu oczek powtarzały się oczka o takim samym kształcie i wielkości. Na początku (od lewej) górnego i dolnego boku każdego oczka siatki występowały łączenie o wyglądzie węzła. Węzeł miał postać spirali prawoskrętnie owiniętej wokół poziomego drutu".
Natomiast cechy odmienne w stosunku do siatki według spornego wzoru obejmowały cechy określone w spornym wzorze jako: "Siatkę tworzą ciągi drucianych oczek, które mają kształt kwadratowy i prostokątny. W ramach danego poziomego ciągu oczek powtarzały się oczka o takim samym kształcie i wielkości. Wysokość oczek w dwunastu dolnych ciągach poziomych była tej samej wielkości, była najniższa w siatce, natomiast wysokość oczek w trzynastym od dołu ciągu poziomym i ciągach poziomych następnych (ku górze) zwiększała się w stosunku do ww. dolnych dwunastu ciągów". Ta odmienność wszystkich cech dotyczących układu oczek porównywanych siatek sprawiła, że wzór ujawniony w amerykańskim opisie patentowym [...] nie był identyczny z wzorem spornym. Ta odmienność wszystkich cech dotyczących układu oczek porównywanych siatek sprawiła również, że wzór ujawniony w amerykańskim opisie patentowym [...] wywoływał na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie, które różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór sporny.
Ponadto, materiał w postaci kopii strony tytułowej oraz str. 2, 3, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 172 i 173 książki pt.: "Wyroby z drutu", Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1970, ukazywał na str. 150, Rys. 62 g, siatkę ogrodzeniową wiązaną złożoną z 19 rzędów oczek o kształcie zbliżonym do prostokąta z: pofałdowanymi poziomymi dłuższymi bokami, przy czym gęstość oczek wynosi: 2 x 1½", 2 x 2", 2 x 2½", 2 x 3", 1 x 3½", 2 x 4", 2 x 4½", 1 x 5", 1 x 5½", 1 x 6", 1 x 7", 1 x 8" i 1 x 9".
Jej wspólne cechy z siatką według spornego wzoru obejmują cechy określone w spornym wzorze jako: "w ramach pionowego ciągu oczek występuje zróżnicowanie kształtu i wielkości oczek. Ciągi oczek tworzą kompozycję, w której gęstość oczek od dołu ku górze siatki zmniejsza się tak, że gęstość oczek dolnej części siatki jest wyraźnie większa w stosunku do gęstości oczek w części górnej siatki. W ramach danego poziomego ciągu oczek powtarzają się oczka o takim samym kształcie i wielkości. Na początku (od lewej) górnego i dolnego boku każdego oczka siatki występuje łączenie o wyglądzie węzła. Węzeł ma postać spirali prawoskrętnie owiniętej wokół poziomego drutu".
Natomiast cechy odmienne w stosunku do siatki według spornego wzoru obejmują cechy określone w spornym wzorze jako: "Siatkę tworzą ciągi drucianych oczek, które mają kształt kwadratowy i prostokątny. Wysokość oczek w dwunastu dolnych ciągach poziomych jest tej samej wielkości, jest najniższa w siatce, natomiast wysokość oczek w trzynastym od dołu ciągu poziomym i ciągach poziomych następnych (ku górze) zwiększa się w stosunku do ww. dolnych dwunastu ciągów". Ta odmienność wszystkich cech dotyczących układu oczek porównywanych siatek sprawia, że wzór ujawniony w tej książce nie jest identyczny z wzorem spornym. Ta odmienność wszystkich cech dotyczących układu oczek porównywanych siatek sprawia również, że wzór ujawniony w tej książce wywołuje na zorientowanym użytkowniku ogólne wrażenie, które różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór sporny.
Dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru UP za zorientowanego użytkownika uznał np. osobę zajmującą się ochroną upraw leśnych poprzez ich ogradzanie siatką ogrodzeniową. Przy ocenie indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego wzięto pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który dla siatek ogrodzeniowych tego rodzaju, tj. siatek ogrodzeniowych wiązanych przeznaczonych do ochrony upraw przed zwierzętami leśnymi jest niewielki i sprowadza się do ilości rzędów oczek i rozkładu gęstości oczek, przy czym wysokość oczek zwiększa się w kierunku do góry. UP nie podzielił stanowiska skarżącej, że zakres swobody twórczej był bardzo duży, bo możliwe były różne układy drutów i różne sposoby ich przebiegu (motywy roślinne itp.). Skarżąca nie udowodniła bowiem tego twierdzenia (w aktach sprawy brak jest materiałów wskazujących na istnienie w dacie pierwszeństwa spornego wzoru siatek ogrodzeniowych z motywami roślinnymi lub o innym fantazyjnym układzie drutów).
UP wyjaśnił, że pozostałe materiały przedłożone przez skarżącą okazały się nieprzydatne do oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru. W szczególności, opinia biegłego sądowego J. Z. w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w K. z pozwu A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. w Z., sygn. akt [...] o naruszenie spornego wzoru nie wskazuje ani jednego konkretnego wzoru, który można porównać z wzorem przedmiotowym. Biegły, omawiając stan faktyczny w produkcji i sprzedaży siatek, wskazuje jedynie na istnienie w aktach sądowych 13 faktur z lat 2008 i 2009, przy czym podaje tylko ich numery, twierdząc, że dotyczą sprzedaży siatek uprawnionemu przez wnioskodawcę (faktury te nie zostały przedłożone). Z okoliczności, że uprawniony przestał kupować siatki od wnioskodawcy od połowy 2009 r. biegły wysnuwa wniosek, że kupił on identyczną maszynę do produkcji siatek u producenta. Ponadto biegły twierdzi, że wymiary oczek w siatce wynikają z odpowiedniego rozstawienia drutów w automacie maszyny do wytwarzania siatek, której konstrukcja umożliwia tworzenie różnych odmian siatek. Te twierdzenia biegłego nie znalazły oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i jako takie samodzielnie nie mogły przesądzać o unieważnieniu spornego prawa.
Natomiast, pozostałe materiały obejmujące: 4 strony niedatowanej anglojęzycznej ulotki firmy M., niedatowaną kopię ulotki firmy S., niedatowaną kopię ulotki firmy K., niedatowaną kopię ulotki firmy U., niedatowaną anglojęzyczną ulotkę firmy H., były niedatowane, a więc nie mogły świadczyć o okolicznościach sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru do rejestracji, tj. dnia [...] lipca 2012 r.
Natomiast odnosząc się do zarzutu, że opis spornego wzoru nie spełniał wymogu art. 108 ust. 3 p.w.p., który stanowi, że opis wzoru przemysłowego powinien wskazywać na końcu te cechy podstawowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów i stanowią podstawę do jego identyfikacji, UP stwierdził, że zarzut ten nie mógł stanowić podstawy unieważnienia wzoru przemysłowego. UP działający w trybie postępowania spornego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, nie bada, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej. W związku z powyższym, UP działający w trybie postępowania spornego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie sprawdza czy zgłoszenie wzoru przemysłowego, a w szczególności wskazanie cech istotnych było prawidłowe – przedmiotem badania jest bowiem ocena ustawowych przesłanek zdolności rejestracyjnej danego wzoru przemysłowego.
5. W skardze z dnia 5 grudnia 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję UP z dnia [...] października 2015 r. skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
- art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez przyjęcie błędnego rozumienia użytego w tym przepisie terminu "nieistotne szczegóły" - a w konsekwencji błędne uznanie, że sporny wzór spełnia przesłankę nowości;
- art. 104 ust. 1 p.w.p. poprzez 1) utożsamienie przesłanki "indywidualności" z przesłanką "nowości" wzoru, oraz 2) przyjęcie błędnego rozumienia użytego w przepisie terminu "zorientowany użytkownik" i 3) przyjęcie błędnego rozumienia użytego w przepisie terminu "ogólne wrażenie" - a w konsekwencji błędne uznanie, że sporny wzór spełnia przesłankę indywidualności,
a także naruszenie:
- art. 8 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa polegające w szczególności na zaniechaniu uzasadnienia decyzji, a tym bardziej jej uzasadnienia wyczerpującego, w sytuacji, gdy decyzja wydana została w postępowaniu z udziałem więcej niż jednej strony, a między stronami istniała sprzeczność interesów;
- art. 7 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie praworządności i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnione, że sporny wzór spełnia przesłanki nowości i indywidualności bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła dokonanie przez UP błędnej wykładni przesłanki "nieistotnych/istotnych szczegółów", wskazując w uzasadnieniu na pewne szczegóły jako z jednej strony nieistotne (uznając je za wspólne dla wzoru spornego i wzorów wcześniejszych z opisu patentowego nr [...] i publikacji Wyroby z drutu) a z drugiej strony te same szczegóły uznając za istotne - i z tego względu mogące różnić wzór sporny od tych wzorów wcześniejszych.
W ocenie UP zmniejszanie się gęstości oczek od dołu ku górze siatki tak, że gęstość oczek dolnej części siatki jest wyraźnie większa w stosunku do gęstości oczek w części górnej siatki - to cechy wspólne wzoru spornego i wzorów wcześniejszych. Ale jednocześnie UP uznał, że jeżeli gęstość oczek zmienia się tak, że jedna sekcja oczek sięga od 1 do 12 poziomego rzędu, a druga od 13 wzwyż to już te cechy są dla wzorów spornego i obu wcześniejszych różnymi i z tego względu sporny wzór miałby być nowy. Tymczasem opis tej cechy rzekomo różniącej oba wzory zawierał się w opisie cechy, którą Urząd we wcześniejszym zdaniu uznał dla obu wzorów za wspólną. Zdaniem skarżącej, ten błąd logiczny jednoznacznie wskazuje, że UP przyjął błędne rozumienie przesłanki istotności cech, które powinien wziąć od uwagę przy analizie wzoru. Poza symptomem tego błędnego rozumienia, UP w kwestionowanej decyzji w ogóle o przesłance istotności cech wzoru nie wspomniał.
UP niezasadnie uznał za cechę indywidualną spornej siatki - ale tylko przy zestawianiu tej siatki z wcześniejszą siatką ujawnioną w opisie patentowym nr [...] (określanym też w sprawie jako "wzór B.") - że w ramach danego poziomego ciągu oczek powtarzają się oczka o takim samym kształcie i wielkości. Skarżąca zauważyła, że cecha ta jest cechą wspólną spornej siatki i siatek wcześniejszych, które zostały jej przeciwstawione i w ogóle wszystkich występujących w sprawie siatek leśnych; w każdym z poziomych rzędów siatki tego rodzaju znajdują się oczka rozmieszczone według równej podziałki.
Skarżąca, odnosząc się do stanowiska organu o braku nowości, jak również indywidualności wzoru, podała, że ocena nowości wzoru przemysłowego polega na przeprowadzeniu analizy porównawczej poszczególnych elementów przedmiotu przeciwstawionego oraz wzoru przemysłowego. Ten etap weryfikacji przesłanek zdolności rejestracyjnej wzoru przemysłowego ma charakter analityczny, zaś ocena jest zobiektywizowana.
Porównanie wzorów powinno służyć wychwyceniu różnic między zestawianymi rozwiązaniami i ewentualnemu ustaleniu ich istotności dla całego wzoru, a to może być determinowane np. stosunkiem wielkości elementów różniących wzory do całkowitych rozmiarów wzoru. Koniecznym zatem elementem porównania jest wskazanie istniejących różnic i rozstrzygnięcie, jaki mają charakter. Porównanie należy zacząć od oceny istotności danej cechy dla ostatecznego wyglądu wzoru. Tylko zatem różnice cech istotnych pozwalają uznać, że porównywane wzory nie są identyczne. Wzór nie jest nowy, jeżeli ma w stosunku do poprzednika tylko drugorzędne różnice, na co wskazuje art. 103 ust. 1 zd. 2 p.w.p. zgodnie z którym różnice w nieistotnych szczegółach mogą nie wystarczyć do stwierdzenia identyczności zestawianych wzorów. Ogólne wrażenie podobieństwa również nie uprawnia do zaprzeczenia nowości wzoru. Dla stwierdzenia braku tej cechy nie jest wystarczające ustalenie, że istotne elementy wzoru występują w kilku rozwiązaniach wcześniejszych, gdyż przy weryfikacji nowości ocenie zostaje podany wzór przemysłowy jako całość, nie zaś jako zbiór poszczególnych właściwości.
W przypadku badania indywidualności wzory powinny być porównywane przez zestawienie ich cech oraz ustalenie znaczenia tych cech dla ogólnego wrażenia. W badaniu indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego dominuje natomiast ujęcie syntetyczne, ogólne wrażenie wzoru przemysłowego powinno zostać syntetycznie ujęte w formie werbalnej, ze szczególnym uwzględnieniem cech, które kształtują ogólne wrażenie wzoru przemysłowego (cech determinujących ogólne wrażenie) - Cechy obu wzorów powinny zostać sobie przeciwstawione, co ma doprowadzić do stwierdzenia, które z tych cech są wspólne, a które odmienne. Ostateczna ocena powinna uwzględniać znaczenie poszczególnych cech dla ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór.
Badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno rozpoczynać się od ustalenia modelu zorientowanego użytkownika, bo to właśnie z punktu widzenia takiego użytkownika przesłanka indywidualności wzoru jest oceniana w oparciu o dwa zasadnicze kryteria, a mianowicie: 1) kryterium różnicy ogólnego wrażenia oraz 2) kryterium swobody twórcy przy opracowywaniu wzoru, przy równoczesnym uwzględnieniu natury, charakteru produktu, do którego odnosi się wzór lub do którego został włączony, w szczególności zaś sektora przemysłu, do którego należy. UP po prostu wskazał kogo uważa za zorientowanego użytkownika.
UP uznał, że sporny wzór spełnia przesłankę indywidualności, jednakże sposób postrzegania przez zorientowanego użytkownika wzorów tego rodzaju jak występujące w sprawie nie został w decyzji w ogóle scharakteryzowany.
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że UP dostrzegł, że kategorii zorientowanych użytkowników w sprawie jest więcej, jednakże organ nie uwzględnił ich w swoich rozważaniach.
UP uznał za istotne w sprawie dwa dowody przedłożone przez Wnioskodawcę: wzór ujawniony w patencie USA nr [...], którego zgłoszenie opublikowane zostało [...].06.1980 r. określany w postępowaniu jako "wzór B." oraz publikację autorstwa B. Maligłowskiego i M. Pofelskiego, Wyroby z drutu, pochodzącą z 1970 r. W przypadku obu tych dowodów Urząd uznał, że nie stanowią one podstawy do podważenia nowości i indywidualności spornego wzoru. W obu przypadkach Urząd przedstawił szczątkową argumentację.
UP pogrupował cechy spornego wzoru, które uznał za wspólne z wzorem wcześniejszym i te które miałyby ten wzór od każdego z wcześniejszych wzorów odróżniać, cytując odpowiednie fragmenty świadectwa ochronnego, a następnie po skonkludował, że wzór jest nie nowy - i z tych samych względów chociaż chodzi tu o zupełnie odrębną przesłankę ochrony - że wzór nie jest indywidualny. Już tylko z tego względu, z uwagi na całkowity brak jakiegokolwiek komentarza do poczynionych przez Urząd zestawień, brak jakiejkolwiek odautorskiej refleksji UP nad znaczeniem porównywanych cech, kwestionowana decyzja powinna zostać uchylona.
Skarżąca zarzuciła, że UP w swojej argumentacji w ogóle nie sięgnął do ilustracji spornego wzoru. W swojej argumentacji UP oparł się wyłącznie na opisie spornego wzoru. Tymczasem ocena "nowości" powinna być prowadzona w odniesieniu do tych cech wzoru przemysłowego, które są widoczne na ilustracji zamieszczonej w dokumentacji zgłoszeniowej. A zatem w toku badania nowości wzoru uwzględniane są tylko te cechy, które są dostrzegalne w graficznym przedstawieniu wzoru. Co więcej ilustracji przyznaje się priorytetową rolę w określaniu zakresu ochrony wzoru przemysłowego. Skoro przy wzorach przemysłowych chodzi o postać wytworu, czyli o wygląd, który odnosi się do zewnętrznych jego elementów, liczy się zatem jak ta postać wytworu (wzór) postrzegana jest wzrokowo (jak wygląda), a nie jak jest opisana. Zatem w przypadku rozbieżności między opisem a postacią wzoru, decydujące znaczenie ma postać - wygląd zewnętrzny wzoru. W sytuacji, gdy UP w kwestionowanej decyzji w ogóle się nie odniósł do ilustracji spornego wzoru to w ogóle nie rozpoznał sprawy i kwestionowana decyzja powinna być już tylko na tej podstawie uchylona.
UP wywodził o istocie wzoru w ogóle nie odwołując się do podstawowego wyznacznika zakresu ochrony tego wzoru jakim jest ilustracja, ale opiera się wyłącznie na opisie wzoru, a z kolei w zakresie, w jakim UP opierał się na opisie wzoru opierał się na fragmencie tego opisu nierelewantnym dla ustalenia zakresu ochrony wzoru. Skarżąca uznała, że UP w ogóle nie rozpoznał sprawy, zaś kwestionowana decyzja winna być uchylona.
6. W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
7. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. uczestnik postępowania: "S." z siedzibą w Z. uznał za bezzasadne zarzuty skargi, odnosząc się w obszernym uzasadnieniu pisma do poszczególnych zarzutów skargi.
Uczestnik postępowania przyznał skarżącej rację, że powtarzalność kształtu i wielkość w danym poziomym ciągu oczek wymienia w opisie zbieżności i odmienności porównywanych dwóch wzorów. Uczestnik postępowania zastrzegł, że nie można poszczególnych zdań opisu cech izolować i dokonywać porównania czysto werbalnego bez uwzględnienia sensu, który wynika z kontekstu, jaki nadają zdania sąsiednie, a także całość wypowiedzi. W przypadku porównywanych dwóch wzorów, niewątpliwie wspólną cechą jest powtarzalność (ich kształtu oraz wielkości) w ramach danego poziomu oczek. Jednakże, owa powtarzalność odnosi się do oczek, których kształty w porównywanych wzorach pozostawały odmienne, np. w zakresie oczek kwadratowych. Tylko w zakresie jednego z przeciwstawionych wzorów zachodzi sytuacja, którą podnosiła skarżąca.
Odnośnie do zarzutu naruszenia przez UP art. 104 ust. 1 p.w.p. uczestnik postępowania podał, że skarżąca w swoich wywodach nieprzekonywająco i nieskutecznie polemizuje z ustaleniami faktycznymi UP w zakresie "błędnej wykładni"ustawowych terminów "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik".
Uczestnik postępowania podał, że skarżąca zarzucała, że decyzja UP, oddalająca zarzut braku nowości i indywidualnego charakteru chronionego wzoru, stanowiła "prostą konsekwencję" odmienności porównywanych wzorów. Ten zarzut, zdaniem uczestnika postępowania, był niezrozumiały, ponieważ nic innego, jak właśnie odmienność wzoru chronionego w stosunku do wzorów wcześniejszych ma taki skutek. Natomiast, nieprawdziwa była sugestia, że UP tylko z powodu uznania za bezzasadny zarzutu braku nowości, zadecydował automatycznie o bezzasadności drugiego zarzutu, tj. braku indywidualnego charakteru.
W ocenie uczestnika postępowania nie było potrzeby dokonywania charakterystyki sposobu postrzegania przez zorientowanego użytkownika ponieważ określenie "osoba zajmująca się ochroną upraw leśnych poprzez ich ogradzanie siatką ogrodzeniową" była w pełni wystarczającym określeniem modelu odbiorcy, którego punkt widzenia jest brany pod uwagę. Skarżąca nie zakwestionowała prawidłowości wyboru takiego modelu odbiorcy, lecz oczekiwała oceny z punktu widzenia jeszcze innych kategorii podmiotów. Nie wskazała jednak, dlaczego uwzględnienie owych innych kategorii odbiorców miałoby wpłynąć na ocenę sprawy. UP w swojej decyzji nie twierdził, że zdefiniowany przez niego odbiorca to jedyna możliwa kategoria, lecz uznał tę kategorię odbiorców za odbiorcę modelowego - reprezentatywnego dla wszelkich kategorii teoretycznie możliwych.
Uczestnik postępowania nie podzielił zarzutu, że zaskarżoną decyzję opatrzono "szczątkowym uzasadnieniem stanowiącym zasadniczo zbiór powierzchownych, oderwanych od siebie uwag, pozwalających jedynie snuć domniemania". Uczestnik nie znalazł także "rażących błędów" oraz "prostych błędów logicznych" w uzasadnieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
3. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Rozstrzygnięcie dokonane przez UP jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.
5. W tej sprawie skarżąca wystąpiła o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Siatka Ogrodzeniowa" nr [...] udzielonego na rzecz A. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą S. w Z., z pierwszeństwem od dnia [...] lipca 2012 r.
6. Interes prawny skarżącej w dochodzeniu unieważnienia spornego prawa nie był w sprawie kwestionowany. Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko organu, że skarżąca ma interes prawny w złożeniu wniosku. Znalazła się bowiem w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności jej działalności gospodarczej, a zatem podstawy materialnoprawnej wniosku należy upatrywać w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pomimo, że wolność działalności gospodarczej nie jest wolnością absolutną to w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmie środki prawne w postaci wytoczenia powództwa mogącego w poważny sposób utrudnić drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia przyjęcie, iż strona pozwana ma interes prawny w postępowaniu o unieważnienie spornego znaku.
7. Żaden z licznych zarzutów skargi, w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym z zarzutów skargi, skarżąca zarzucała UP, że dokonał "błędnej wykładni" ustawowego terminu "nieistotne/istotne szczegóły" w art. 103 ust. 1 zd. 2 ustawy – p.w.p.
8. W ocenie Sądu przepis ten nie dzieli "szczegółów" na "istotne" i "nieistotne". Omawiana regulacja stanowi jedynie o "nieistotnych szczegółach". Zadanie doprecyzowania tego - mogącego budzić wątpliwości interpretacyjne - pojęcia prawodawca pozostawił nauce i praktyce. Oceny, które cechy wzoru należy uznać za szczegóły i według jakich kryteriów kwalifikować je jako nieistotne, należy dokonywać z perspektywy osoby zajmującej się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy (zob. szerzej J. Sieńczyło-Chlabicz (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 296 i n.). Według WSA w Warszawie (wyrok z dnia 8 marca 2007 r., VI SA/Wa 1331/06, LEX nr 322685) organ, uznając, że przedmiotowy wzór jest identyczny ze wzorem przeciwstawionym, powinien wykazać tę identyczność, a więc porównać krok po kroku wzory zestawiane, a w wypadku stwierdzenia zaistnienia jakichś różnic ocenić, czy różnice te są istotne, i uzasadnić, dlaczego uznaje je jedynie za nieistotne szczegóły (zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r., VI SA/Wa 1339/10, LEX nr 1276985).
Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła jednak zarzutu "błędnej wykładni" takiego pojęcia, choćby w kontekście wykazania błędów w pracy organu. W uzasadnieniu skargi ogólnikowo, nieprzekonywająco i nieskutecznie polemizuje z ustaleniami faktycznymi Urzędu, których w ocenie Sądu dokonano prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i w oparciu o cały materiał doręczony przez samą skarżącą, a jedynie z pominięciem tych dokumentów, które sama skarżąca wycofała w reakcji na zarzut uczestnika ich niewiarygodności.
9. Skarżąca zarzuciła Urzędowi "błąd logiczny", twierdząc, że jedną i tą samą cechę uznaje za wspólną i różną. Przy czym, skarżąca podnosiła, że tożsamość cechy uznanej za wspólną i różną wynika z faktu, iż opis tej cechy jako różnej "zawiera się" w jej opisie jako wspólnej. Omawiany zarzut jest bezzasadny. Proste porównanie dokonanego przez skarżącą zestawienia w tabeli opisu cechy wspólnej (lewa kolumna tabeli) i cechy różnej (prawa kolumna tabeli) jednoznacznie wskazuje, że nie są one tożsame. W lewej kolumnie tabeli nie określono kształtu oczek, w szczególności nie ma mowy, jak w prawej kolumnie, o "kształcie kwadratowym". W kolumnie lewej nie ma również mowy o tej samej wielkości drucianych oczkach "w dwunastu" dolnych ich ciągach poziomych.
W ocenie Sądu dla stwierdzenia, iż Urząd uznał tę samą cechę równocześnie za wspólną i za różniącą nie wystarczy mniemanie, że "opisy cech" jakoś "zawierają się" w sobie. Trzeba wykazać, że w danych opisach chodzi o tę samą pod każdym względem konkretną cechę. Warto też odnotować, że porównanie wzorów nie polega na porównaniu "opisów cech", lecz konkretnych wyglądów (wizerunków) wzorów. Dlatego każdy opis cechy wzoru (w tym w uzasadnieniu decyzji) należy odczytywać jedynie w łączności z wizerunkami konkretnych przeciwstawionych wzorów, których ilustracja nie znajduje się w aktach oraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła Urzędowi, że powtarzalność kształtu i wielkości w danym poziomym ciągu oczek wymienia w opisie zbieżności i odmienności porównywanych dwóch wzorów. Formalnie skarżąca ma rację. Nie mniej jednak nie można poszczególnych zdań opisu cech izolować i dokonywać porównania czysto werbalnego bez uwzględnienia sensu, który wynika z kontekstu, jaki nadają zdania sąsiednie, a także całość wypowiedzi.
W przypadku porównywanych dwóch wzorów, niewątpliwie wspólną cechą jest powtarzalność (ich kształtu oraz wielkości) w ramach danego poziomu oczek. Jednakże, owa powtarzalność odnosi się do oczek, których kształty w porównywanych wzorach pozostawały, przynajmniej w pewnym zakresie, odmienne - np. w zakresie oczek kwadratowych (nie ma takich we wzorze przeciwstawionym). Ponadto, tylko w zakresie jednego z przeciwstawionych wzorów zachodzi sytuacja, którą podnosi Skarżąca. Sąd podziela ocenę Urzędu, że wytknięty przez Skarżącą błąd nie miał wpływu na ocenę i wynik postępowania
10. W skardze zarzucono UP, że dokonał "błędnej wykładni" ustawowych terminów "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik" w art. 104 ust. p.w.p. skarżąca nie uzasadniła jednak takiego zarzutu.
Skarżąca zarzuciła także, że decyzja UP, oddalająca zarzut braku nowości i indywidualnego charakteru chronionego wzoru, stanowi "prostą konsekwencję" odmienności porównywanych wzorów.
W ocenie Sądu ten zarzut jest niezrozumiały, ponieważ nic innego, jak właśnie odmienność wzoru chronionego w stosunku do wzorów wcześniejszych ma taki skutek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd badał ewentualność występowania przesłanki "identyczności" pomiędzy porównywanymi wzorami. Ziszczenie się lub nieziszczenie się tej przesłanki, rozstrzyga o nowości wzoru, jak wyraźnie stanowi art. 103 ust. 1 ustawy – p.w.p.
W uzasadnieniu decyzji UP dokonał oceny indywidualnego charakteru, poprzez wskazanie, że stwierdzone różnice pomiędzy porównywanymi wzorami wywołują na "zorientowanych użytkownikach" odmienne "ogólne wrażenia". Właśnie takie wrażenie jest miarodajne dla oceny właśnie indywidualnego charakteru wzoru w rozumieniu art. 104 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Przepis definiuje - wskazaną w art. 102 ust. 1 p.w.p. - cechę indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, będącą jednocześnie przesłanką jego ochrony. Kryterium weryfikującym jej istnienie jest ogólne wrażenie, jakie zgłoszony wzór przemysłowy wywołuje na zorientowanym użytkowniku. Jeżeli w ocenie takiego użytkownika różni się ono od ogólnego wrażenia wywołanego przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, to można uznać, że wzór zgłoszony odznacza się indywidualnym charakterem, a przepis art. 104 p.w.p. odpowiada regulacji zawartej w art. 5 dyrektywy 98/71/WE.
11. Skarżąca zarzuca Urzędowi, że nie dokonał porównania wzorów zgodnie z wytycznymi sformułowanymi w piśmiennictwie.
W ocenie Sądu z całą pewnością uzasadnienie decyzji zawiera odniesienie do wszystkich koniecznych przesłanek zawartych w art. 103 i 104 p.w.p. Uzasadnienie wyraźnie zawiera prezentacje wzorów, które były przedmiotem porównania. Zestawiono ilustracje wzorów i cechy wzorów, a także dokonano bilansu cech wspólnych i cech różnych. Na ich podstawie dokonano oceny "zobiektywizowanej" nowości, jak i oceny indywidualnego charakteru z punktu widzenia "zorientowanego użytkownika". Przy ocenie indywidualnego charakteru uwzględniono "ogólne wrażenie", jakie porównywane wzory na nim wywołują. Wyraźnie Urząd wskazał, że wziął pod uwagę całość cech odmiennych ("ujęcie syntetyczne"). Tylko bowiem takie całościowe ujęcie kształtuje ogólne wrażenie zorientowanych użytkowników. Pomimo różnic uzasadnienie merytorycznie odpowiada wytycznym judykatury i piśmiennictwa. Należy też pamiętać, że jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 października 2007 r., VI SA/Wa 1116/07, LEX nr 395299, tam, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru. Nie mniej te nawet niewielkie różnice, tak jak w rozpatrywanej sprawie świadczą o odmiennym, indywidualnym charakterze wzorów. Podobne stanowisko zawiera wyrok NSA z 13 marca 2013, II GSK 2340/11.
12. Skarżąca zarzuciła Urzędowi, że nie scharakteryzował sposobu postrzegania przez zorientowanego użytkownika, lecz poprzestał na wskazaniu kategorii takiego użytkownika. W ocenie Sądu nie ma potrzeby za każdym razem opracowania takiej charakterystyki, ponieważ określenie "osoba zajmująca się ochroną upraw leśnych poprzez ich ogradzanie siatką ogrodzeniową" jest zupełnym, wystarczającym określeniem modelu odbiorcy, którego punkt widzenia jest brany pod uwagę.
Skarżąca nie zakwestionowała prawidłowości wyboru takiego modelu odbiorcy, lecz oczekuje oceny z punktu widzenia jeszcze innych kategorii podmiotów. Nie wskazuje jednak, dlaczego uwzględnienie owych innych kategorii odbiorców miałoby wpłynąć na ocenę sprawy. Tymczasem organ w swojej decyzji nie twierdzi, że zdefiniowany przez niego odbiorca to jedyna możliwa kategoria, lecz uznaje tę kategorię odbiorców za odbiorcę modelowego - reprezentatywnego dla wszelkich kategorii teoretycznie możliwych i zorientowanego.
Zgodnie z piśmiennictwem to okoliczność stałego, świadomego korzystania z wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany, pozwala przyznać użytkownikowi miano zorientowanego. Chodzi wszakże nie tylko o znajomość związanych z danym produktem przymiotów wzoru, jego zalet i wad, lecz także o umiejętność odpowiedniego zestawienia go z innymi postaciami tego rodzaju wytworów, rozpoznania różnic i dokonania wynikającej z porównania oceny oraz wyboru (zob. M. Poźniak-Niedzielska (w:) U. Promińska (red.), Prawo własności przemysłowej, 2004, s. 169; glosa do wyroku SN z dnia 23 października 2007 r., II CSK 302/07, LEX nr 100576).
Warto odnotować, że to sama skarżąca w postępowaniu przed Urzędem dokonywała i oczekiwała oceny właśnie z punktu widzenia użytkowników siatek stosowanych w ogradzaniu szkółek i upraw leśnych.
13. Zarzut skarżącej, że UP wziął pod uwagę jednego, a nie kilku użytkowników jest chybiony. Urząd Patentowy mówiąc o "osobie" nie odnosi się do konkretnej osoby, lecz do odbiorcy modelowego (reprezentatywnego).
Skarżąca wskazuje na konieczność brania pod uwagę całokształtu nabywców, bo tak czynią sądy unijne i powołuje się na wyrok dotyczący artykułów promocyjnych, Sąd podziela ocenę uczestnika zawartą w piśmie procesowym z [...] czerwca 2016 r., że to kategoria produktu przesądza, kto jest jego użytkownikiem i nie można dla produktów całkowicie różnorodzajowych ustalać identycznego modelu odbiorcy. Model ten jest bowiem ściśle związany właśnie z daną kategorią produktu, którego dotyczy wzór. W niniejszej sprawie przedmiotem nie jest ocena wzoru artykułu promocyjnego, lecz wzoru siatki ogrodzeniowej. Taka siatka służy i jest wykorzystywana do konstruowania ogrodzeń terenów leśnych. Użytkownikiem takiej siatki nie jest każdy, kto gdziekolwiek i jakkolwiek ją zobaczy lub napotka. To musi i może być tylko ten, kto siatkę użytkuje zgodnie z jej przeznaczeniem. Siatek drucianych nie nabywa się dla nich samych, lecz dla ich określonego użytkowania. Nie należy też utożsamiać siatki ogrodzeniowej z samym ogrodzeniem.
14. Skarżąca zarzuciła UP, że "przyjął w niniejszej sprawie błędne rozumienie przesłanki ogólnego wrażenia". W uzasadnieniu zarzutu "błędnego rozumienia" przepisu skarżyła się bowiem, że nie została uznana za sensowną jedna z jej ocen czysto faktycznych. Chodzi o ocenę, że porównywane wzory są w zakresie drucianych oczek bardziej gęste u dołu i mniej gęste u góry - i to, zdaniem Skarżącej, już miało wystarczyć dla stwierdzenia braku indywidualnego charakteru we wzorze chronionym. Taka ocena nie jest czyniona z punktu widzenia zorientowanego użytkownika siatki ogrodzeniowej (osoby zajmującej się ogradzaniem terenów). Nie uwzględnia ona również bardzo wąskiego, wręcz minimalnego, zakresu swobody twórczej, który musi być brany pod uwagę zgodnie z art. 104 ust. 2 p.w.p.
Nie mniej zarzuty w zakresie naruszenia przepisów art. 105 ust. 4 i art. 104 ust. 2 p.w.p. wymagają wykazania przez stronę powodową tego, aby wzór użytkowany przez pozwaną wywoływał na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie, nieróżniące się od ogólnego wrażenia wywołanego na takim użytkowniku przez wzór zarejestrowany na jego rzecz, przy czym ocena w tym przedmiocie powinna uwzględniać zakres swobody twórczej przy opracowaniu wzoru.
W ocenie Sądu zarzuty skargi tego nie wykazują. Przy określaniu produktu, w którym sporny wzór ma być zawarty lub zastosowany, należy uwzględnić wskazanie tego produktu zawarte w zgłoszeniu rozpatrywanego wzoru, ale także, w razie potrzeby, sam wzór - w zakresie, w jakim ukazuje on charakter produktu, jego przeznaczenie i funkcję. Uwzględnienie samego wzoru może bowiem pozwolić na umiejscowienie danego produktu w ramach szerszej kategorii towarów wskazanej przy rejestracji, a w konsekwencji na dokładne określenie poinformowanego użytkownika i stopnia swobody twórcy przy opracowywaniu danego wzoru, jak to miało miejsce w tej sprawie.
15. Kolejna grupa zarzutów skargi, zawarta w pkt. od IV do VI dotyczy naruszenia prawa procesowego przez organ przy wydaniu skarżonej decyzji, tj. przepisów art. 8, 7, 77, 107 § 3 i 80 k.p.a.
Pierwszy z nich odnosi się zawierają naruszenia art. 8 k.p.a. "poprzez uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa polegające w szczególności na zaniechaniu uzasadnienia decyzji, a tym bardziej jej uzasadnienia wyczerpującego" jest również bezzasadny i sprzeczny z treścią zaskarżonej decyzji. Podobnie bezzasadny i sprzeczny z treścią zaskarżonej decyzji jest zarzut (pkt 12, str.9 skargi), że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest "szczątkowe" i stanowi "zasadniczo zbiór powierzchownych i oderwanych od siebie uwag".
Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. - "poprzez nieprzestrzeganie praworządności i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy"; art. 77 § 1 k.p.a. - "poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego"; oraz art. 107 § 3 k.p.a. - "poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej", które to zarzuty skarżący uzasadnia wspólnie, są bezzasadne i sprzeczne zarówno ze stanem faktycznym jak i z treścią zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu UP przestrzegał praworządności i dokładnie wyjaśnił stan faktycznego sprawy, zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył w całości materiał dowodowy przedłożony przez strony, oraz wskazał w uzasadnieniu faktycznym decyzji fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r. (sygn. II GSK 320/05) zasada działania organu patentowego z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty tego postępowania, wynikającej z art. 164 i art. 255 ust. 1 p.w.p., a zakładającej aktywność dowodową stron, zwłaszcza wnioskodawcy dla wykazania zasadności zgłoszonych zarzutów związanych z żądaniem unieważnienia prawa ochronnego.
Stosownie bowiem do ust. 4 art. 255 p.w.p. UP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.
Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. - "poprzez uznanie za udowodnione, że sporny wzór spełnia przesłanki nowości i indywidualności bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego" jest również bezzasadny i sprzeczny z treścią zaskarżonej decyzji, gdyż Urząd uwzględnił całokształt materiału dowodowego (patrz zaskarżona decyzja str. 8 -11).
W szczególności bezzasadny i sprzeczny z treścią zaskarżonej decyzji jest zarzut, że Urząd pominął szereg dowodów, w tym dowód w postaci opisu spornego wzoru. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca nie wskazała żadnego poza ww. innego istotnego dowodu, który Urząd rzekomo pominął.
16. Przedmiotem oceny w takich sprawach, jak niniejsza nigdy nie może być porównanie przeciwstawionych wzorów z opisem wzoru lub takim, czy innym fragmentem tego opisu. Miarodajne jest tylko porównanie wyglądu wzorów, a opis może mieć charakter jedynie pomocniczy. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wizerunki porównywanych wzorów i nie ma wątpliwości, że one stanowią przedmiot odniesienia poczynionych ocen. Wymaganie, aby w decyzjach UP powtarzane były w całości opisy wzorów i podlegały one szczegółowej analizie jest bezcelowe. Warto odnotować, że skarżąca nigdzie nie wskazuje, który z fragmentów opisu chronionego wzoru został pominięty i dlaczego uważa, że jego przytaczanie w uzasadnieniu decyzji lub powoływanie się na niego miałoby istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.
17. Reasumując również zarzuty naruszenia przepisów procesowych zawarte w skardze nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia wskazują, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza przecież, że oceny organu jest błędna.
18. Wobec powyższego brak było podstaw do uznania zarzutów skargi za uzasadnione. Mając wszystko powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji przedmiotowego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło