VI SA/Wa 341/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobów nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa. postanowił: odmówić przyznania H. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego H. S. (dalej jako skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu wyrobów nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa. Wniosek złożony został na urzędowym formularzu zgodnie z wymogami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2244). Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2010 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zakreślenie w rubryce 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zakresu, w jakim skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 września 2010 r. pozostawiono wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący nie uzupełnił wniosku w żądanym zakresie a więc w drodze wypełnienia rubryki 4 Formularza poprzez wskazanie zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze względu na fakt, iż odmienne będą przesłanki, w oparciu o które wniosek ten jest rozpoznawany brak wypełnienia rubryki 4 formularza uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Od tego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw podkreślając, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż w chwili obecnej skarżącego nie stać na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Jest bowiem osobą bezrobotną, nie posiadającą prawa do zasiłku. Nie ma też żadnego majątku. Zarządzeniem Sędziego referenta ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zakreślenie w rubryce 4 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zakresu, w jakim skarżący wnosi się o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Poinformowano skarżącego, iż w odesłanym do Sądu formularzu nie wskazał zakresu żądania przyznania prawa pomocy, a Rubryka 4 Formularza nadal pozostała niewypełniona. Zakres ten nie wynika również z pisma z dnia 29 grudnia 2010 r., w którym skarżący zwrócił się o "zwolnienie od kosztów i ustanowienie pomocy prawnej". W odpowiedzi skarżący zaznaczył, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem Sędziego referenta został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a/ dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia (np. zaświadczenie pracodawcy, ewentualnie kopia sporządzonej przez pracodawcę żony skarżącego (jako płatnika) na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych imiennej informacji o uzyskanych przez żonę skarżącego w 2010 r. dochodach), b/ dokumentu potwierdzającego fakt zarejestrowania skarżącego w ewidencji osób bezrobotnych (np. zaświadczenie z właściwego urzędu pracy), c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący, ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), d/ dokumentów potwierdzających fakt pobierania nauki przez dzieci skarżącego (np. kopia legitymacji studenckiej lub uczniowskiej, czy też zaświadczenie z właściwej uczelni lub szkoły). W odpowiedzi skarżący przedłożył kopie: - umowy o pracę żony, z wynagrodzeniem określonym na kwotę 1386 zł brutto miesięcznie, - PIT – 11 żony za rok 2010, z którego wynika, iż uzyskała dochód w kwocie 14 360 zł, - zaświadczenia o zarejestrowaniu córki w ewidencji osób bezrobotnych, - legitymacji studenckiej syna, - informacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokości wpłaty wymaganej od skarżącego z uwagi na objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników. Skarżący nie przedłożył natomiast wyciągów z rachunku bankowego, nie wyjaśnił także, czy jakikolwiek rachunek bankowy posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna. Skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Nie wskazał przy tym, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Należy ponadto zauważyć, iż z nadesłanego przez skarżącego dokumentu wynika, że jest objęty ubezpieczeniem społecznym rolników, podczas, gdy w formularzu oświadczył, że nie posiada nieruchomości rolnej. Nie jest więc wiadomym z jakiego tytułu podlega obowiązkowi ubezpieczenia w KRUS. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.