VI SA/Wa 38/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-14
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, zrzeszająca przewoźników drogowych, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na nowej linii komunikacyjnej, jeśli jej cele statutowe dotyczą działalności na istniejących liniach, a interes społeczny nie został wykazany w sposób konkretny i niewątpliwy?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie organizacja społeczna nie wykazała, aby jej cele statutowe, dotyczące działalności na istniejących liniach komunikacyjnych, miały związek z postępowaniem o udzielenie zezwolenia na nową linię, ani nie przedstawiła konkretnych argumentów uzasadniających interes społeczny, wykraczający poza partykularne interesy jej członków. W związku z tym, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Organizacja społeczna zrzeszająca przewoźników drogowych złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na nowej trasie. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił dopuszczenia, uznając, że cele statutowe organizacji dotyczą działalności na istniejących liniach, a interes społeczny nie został wykazany. Po utrzymaniu w mocy swojej decyzji, organizacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że cele statutowe i interes społeczny nie uzasadniają jej udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 14 maja 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie, którym odmówił [...] z siedzibą w L. (dalej "Skarżący" lub "Stowarzyszenie") udziału, na prawach strony, w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Uczestnik") zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych, regularnych przewozów drogowych osób na linii [...]-[...].
Jako podstawę prawną skarżonego postanowienia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 31 § 2 oraz w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz.1257 ze zm.), dalej "k.p.a.".
Do wydania kwestionowanych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktyczno-prawnym.
Uczestnik zwrócił się do GITD o wydanie, na jego rzecz, zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów regularnych na trasie [...]-[...] (dalej "Zezwolenie").
W sierpniu 2018 r., w oparciu o art. 31 § 1 ust. 2 k.p.a., Skarżący złożył do GITD wniosek o dopuszczenie go do udziału, na prawach strony, w postępowaniu dotyczącym udzielenia Zezwolenia. Skarżący uzasadnił swój wniosek przede wszystkim sprawowaniem racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracji. Upatruje go także w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo publiczne, w bezpieczeństwie w ruchu drogowym, w trosce o zdrowie i życie pasażerów komunikacji regularnej w transporcie drogowym, w pełnym zaspokajaniu potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na tej linii regularnej, w podwyższaniu jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów i w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób.
Skarżący podniósł także, że GITD rozpoznając sprawy udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia takiego zezwolenia, określonych zarówno w art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), jak i w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 w sprawie wspólnotowych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych.
Do wniosku Skarżący załączył KRS i Statut oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2018 r. sygn. akt II GSK 1500/16 oraz z 26 lutego 2009 r. sygn. akt II GSK 746/08.
GITD oddalając wniosek przywołał treść § 6 i § 7 Statutu Skarżącego i stwierdził, że żaden z celów jego działalności, wskazanych w Statucie, nie uzasadnia dopuszczenia go do udziału w żądanym postępowaniu. W ocenie organu cele Stowarzyszenia nie wskazują na działanie w obronie praw pasażerów, ani na możliwość zapobiegania działaniom naruszającym zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wobec tego argumenty podniesione przez Skarżącego nie pokrywają się z jego celami jako organizacji i z tego punktu widzenia nie mają znaczenia dla oceny przesłanek dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Na potwierdzenie organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2041/13 wydany w sprawie, w której stroną był Skarżący.
Zdaniem organu z całą pewnością nie będzie to chęć integracji osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, albowiem może ona przejawiać się wyłącznie w dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorców, którzy świadczą usługi danego rodzaju. Kwestia integracji tego rodzaju podmiotów nie ma też żadnego związku z postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest dopiero udzielenie, bądź odmowa udzielenia uprawnień na wykonywanie działalności przewozowej na określonej linii komunikacyjnej.
Przesłanki dopuszczenia nie stanowi również chęć propagowania przez Skarżącego nowoczesnych form wykonywania prywatnych usług transportowych, czy też kreowania pozytywnej opinii o działalności przedsiębiorstw z branży transportu drogowego osób. Zagadnienia te dotyczą bowiem podmiotów funkcjonujących już na rynku usług przewozowych i skupionych w skarżącym Stowarzyszeniu, a obejmują raczej kwestie o charakterze marketingowym. Te zaś wykraczają poza sferą zagadnień, które są przedmiotem badania w toku postępowania o wydanie Zezwolenia na transport drogowy osób.
GITD nie znalazł też uzasadnienia dla dopuszczenia Skarżącego do udziału w postępowaniu ze względu na cel, jakim jest zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego bowiem celem postępowania wszczętego na wniosek Uczestnika jest właśnie uzyskanie legalnego dostępu do rynku przewozu osób. Ponadto podmiot ten nie świadczy jeszcze usług na danej linii, a zatem nie sposób uznać, że stanowi on nieuczciwą konkurencję dla przedsiębiorców będących członkami skarżącego Stowarzyszenia.
GITD wskazał, że przedmiotem postępowania jest udzielenie Zezwolenia na międzynarodowej linii regularnej w przewozach drogowych osób, a Skarżący nie wykazał, w jaki sposób, ewentualne udzielenie tego Zezwolenia miałoby stanowić czyn nieuczciwej konkurencji dla środowiska świadczącego usługi przewozu osób, którego obrony interesów podjął się Skarżący, na liniach, na których zezwolenia posiadają jego członkowie.
W ocenie organu, za dopuszczeniem Skarżącego, jako organizacji społecznej, nie przemawia także interes społeczny, gdyż nie reprezentuje on najbardziej zainteresowanej w tej kwestii części społeczeństwa, jaką stanowią obecni i potencjalni pasażerowie, lecz reprezentuje wyłącznie podmioty świadczące już tego rodzaju usługi.
GITD wskazał, że za dopuszczeniem Skarżącego do udziału w ww. postępowaniu nie przemawia także fakt jego udział w postępowaniu toczącym się w 2014 r. przed Marszałkiem Województwa [...], w którym organ udzielił zezwolenia [...] sp. z o.o., a następnie – w skutek odwołania Stowarzyszenia - zezwolenie to zostało uchylone. Wskazał, że przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II GSK 1500/16 nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem powodem uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było niedostateczne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy - niedostatki postępowania dowodowego, a nie niewłaściwa ocena przesłanek niedopuszczenia
Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Skarżący, z zachowaniem trybu i terminu, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 oraz art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że w sprawie nie wykazał statutowych celów i interesu społecznego przemawiających za dopuszczeniem go do udziału w żądanym postępowaniu.
W uzasadnieniu wskazał, że jego celem, jako organizacji społecznej, jest pełne zaspokojeniem potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych, jak i potencjalnych pasażerów na poszczególnych liniach komunikacyjnych oraz podwyższenie jakości i standardu oraz bezpieczeństwa wykonywanych przewozów.
Ponadto, za dopuszczeniem go do udziału przemawia interes społeczny, polegający na sprawowaniu racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracji. Zarzucił, że w sprawach o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów organ nie bada obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia takiego zezwolenia, określonych w art. 23 ustawy o transporcie drogowym i w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009. W okresie kilkunastu lat obowiązywania tych przepisów GITD ani razu nie odmówił bowiem udzielenia takiego zezwolenia ze względu na zagrożenie istnienia już funkcjonujących linii regularnych, czy wpływu na rentowność porównywalnych usług kolejowych. Dlatego też w postępowaniu Uczestnika, chce wykazać, lub wykluczyć, zagrożenie dla istnienia już zatwierdzonych linii regularnych oraz wpływ na rentowność porównywalnych usług kolejowych.
GITD, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przywołał treść art. 31 § 1 i § 2 i art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., a także § 6 i § 7 Statutu Skarżącego oraz orzecznictwo NSA w przedmiocie dopuszczania organizacji społecznych do udziału w postępowaniach administracyjnych innych osób. Mając to na uwadze uznał, że w rozpoznawanym przypadku Skarżący nie wykazał, aby jego cele statutowe, czy interes społeczny uzasadniały zadośćuczynienie żądaniu dopuszczenia go do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek Uczestnika. Stwierdził, że wskazane we wniosku o dopuszczenie cele statutowe nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek Uczestnika, bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Przedmiotem postępowania Uczestnika jest zaś udzielenie nowego Zezwolenia, na wykonywanie przewozów osób na linii, która jeszcze nie istnieje.
Zdaniem organu Skarżący nie wykazał również istnienia interesu społecznego, mogącego stanowić podstawę do dopuszczenia go, jako organizacji społecznej, do udziału w ww. postępowaniu. Wskazany przez niego interes społeczny dotyczy bowiem wykonywanych przewozów osób na istniejącej linii komunikacyjnej. Do naruszenia owego interesu społecznego może zatem dochodzić na liniach, na których już są wykonywane przewozy osób.
Ponadto GITD stwierdził, że wskazane we wniosku Skarżącego przesłanki dopuszczenia nie są zgodne ani z celami statutowymi, ani z działaniami, jaki i z działaniami podmiotów, które zrzesza, tj. przewoźników drogowych wykonujących przewozy osób. Skarżący de facto reprezentuje konkurencję Uczestnika, a nie potencjalnych pasażerów, którzy mogli by być zainteresowani szeroko pojętym bezpieczeństwem, czy kontrolą społeczną nad postępowaniem administracyjnym.
Reasumując, organ uznał, że Skarżący nie wykazał ani tego, że reprezentuje szeroko rozumiany interes społeczny, jak również celów statutowych przemawiających za zasadnością dopuszczenia go do udziału do postępowania wszczętego na wniosek Uczestnika. Przeciwnie cele statutowe wskazują na chęć obrony własnego interesu. Taki partykularny interes nie może być jednakże postrzegany jako działanie w interesie społecznym. Organ wyjaśnił przy tym, że uruchomienie nowych połączeń, nawet w ramach istniejącej linii komunikacyjnej, leży w interesie konsumenta, a tym samym w interesie społecznym, bowiem służy zaspokajaniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców. Poza tym uruchomienie większej ilości linii komunikacyjnych konkurujących ze sobą przewoźników może prowadzić do poprawy jakości świadczonych usług, ponieważ będą oni chcieli stworzyć ofertę odpowiadającą potrzebom potencjalnych pasażerów i tym samym wyróżnić swoją ofertę wobec tych pasażerów.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie bada przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób określonych w art. 23 ustawy o transporcie drogowym oraz w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 GITD uznał ten zarzut za bezzasadny. Stwierdził, że w uzasadnieniu tego zarzutu Skarżący nie podał żadnego sposobu wykazania istnienia wymienionych zagrożeń. Zatem, po dopuszczeniu go do udziału w toczącym się postępowaniu, może on nie zrealizować tych deklaracji.
W kwestii sprawy przywołanej przez Skarżącego, tj. o sygn. akt II GSK 1500/16, GITD wyjaśnił, że nie stwierdzono w niej o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w owym postępowaniu, a jedynie został uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2015 r. sygn. akt Vl SA/Wa 731/15, a sprawa przekazana temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że opisana sprawa nie została prawomocnie rozstrzygnięta i WSA w Warszawie będzie ponownie rozpatrywał skargę Stowarzyszenia złożoną na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Skarżący niezgadzając się z odmową, w terminie, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie obu postanowień GITD zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego; niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy; dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez uznanie, że nie wykazał, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w postępowaniu z wniosku Uczestnika;
2. art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie wykazał, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają żądany udział.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organ rozpatrując sprawę nie kierował się przesłankami z art. 31 § 1 k.p.a., a ponadto przedwcześnie ocenił jego intencje w postępowaniu Uczestnika. W sprawie nie ma wątpliwości, że za dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu Uczestnika przemawia, wykazany przezeń we wniosku, interes społeczny. Udziału w postępowaniu tym polegać ma na sprawowaniu racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym i działaniem organów administracji - kwestia badania obligatoryjnych przesłanek odmowy udzielenia zezwolenia, określonych w art. 23 ustawy o transporcie drogowym.
Na potwierdzenie zasadności swojego żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu Skarżący przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uczestnik wniósł o oddalenie skargi, gdyż – w jego ocenie, cele statutowe Skarżącego nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania, do którego dopuszczenia żąda.
Sąd, na postawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zarządził rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w niniejszej sprawie, a zaskarżone postanowienia GITD nie naruszają prawa.
Przedmiotem zaskarżenia jest odmowa dopuszczenia Skarżącego do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, w sprawie wszczętej wnioskiem Uczestnika o udzielenie zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów drogowych osób na trasie [...]-[...].
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione zatem od kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, tj.:
1. postępowanie administracyjne nie może dotyczyć praw i obowiązków organizacji społecznej, ale praw i obowiązków "innej osoby";
2. żądanie dopuszczenia musi być uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej;
3. za uwzględnieniem żądania dopuszczenia przemawiać musi interes społeczny.
Pojęcie "interes społeczny", użyte w art. 31 § 1 k.p.a., nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Z tego względu organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału, na prawach stron, w postępowaniu innego podmiotu, każdorazowo obowiązany jest dokonać wykładni tegoż pojęcia przez pryzmat okoliczności wynikających z tej konkretnej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym interes społeczny musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnych sprawach i działaniem w nich organów administracyjnych (patrz: wyroki NSA z 5 października 2011 r., II OSK 1397/10 (Lex nr 1151862); z 19 lipca 2012 r., II OSK 663/11 (Lex nr 1217445); z 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07 niepubl.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub interesom jej członków, a ponadto musi mieć niższą rangę, niż interes strony. Dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie i podlega kontroli instancyjnej.
Organizacja społeczna, wnosząc o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu, powinna wykazać zasadność swojego udziału w takim postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron zwłaszcza, gdy może reprezentować interesy przeciwstawne do interesów strony takiego postępowania (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2161/10). Udział organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania (tak J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2008, str. 265.). Uczestniczenie w takim postępowaniu organizacji społecznej stanowi bowiem sytuację wyjątkową i dlatego też nie można tego przepisu interpretować w sposób rozszerzający.
Z powyższych względów organizacja społeczna, wnosząc o dopuszczenie jej do "nieswojego" postępowania, obowiązana jest wykazać z jednej strony, że żądanie takie uzasadnia istnienie interesu społecznego – przy czym winna podać, w czym ów interes się wyraża, a jednocześnie interes ten musi być oparty w jej statutowych celach. Innymi słowy, organizacja społeczna, żądając przyznania jej statutu strony, musi w sposób dokładny uzasadnić, wykazać, na czym polega interes społeczny oraz z którymi zapisami jej Statutu jest związany oraz które statutowe postanowienia będzie w takim postępowaniu realizować oraz w jaki sposób.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku, spełniona została wyłącznie pierwsza przesłanka z art. 31 § 1 k.p.a., tj. postępowanie objęte żądaniem Skarżącego jest postępowaniem dotyczącym praw i obowiązków "innego podmiotu" – Uczestnika. Nie sposób zaś doszukać się w sprawie spełnienie pozostałych dwóch przesłanek, będących sine qua non zadość uczynienia żądaniu Skarżącego.
We wniosku o dopuszczenie do udziału Skarżący podał, że jest organizacją społeczną zrzeszającą przewoźników prowadzących działalność w zakresie transportu drogowego osób. Jako interes społeczny wskazał zainteresowanie pełnym zaspokojeniem potrzeb przewozowych dla wszystkich obecnych i potencjalnych pasażerów na poszczególnych liniach komunikacyjnych oraz podwyższanie jakości i standardu, a w szczególności bezpieczeństwa wykonywanych przewozów.
W ocenie Sądu, Skarżący tym samym nie przedstawił konkretnych argumentów, które uzasadniałby jego uczestnictwo w ww. postępowaniu. Pogląd Skarżącego, że dopuszczalne jest uczestniczenie organizacji społecznej w postępowaniu ze względu na faktyczne interesy członków, nie znajduje w ocenie Sądu oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Bezsporne bowiem jest, że stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine, za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu innej osoby ma przemawiać interes społeczny. Interes społeczny- jak to już wcześniej wskazano, nie może być przy tym rozumiany jako zinstytucjonalizowana forma popierania partykularnych interesów członków organizacji społecznej.
Trudno uwzględnić stanowisko Skarżącego, opierające się na wywodach zawartych w wyrokach zapadłych w innych jego sprawach, a odnoszących się do art. 31 § 1 k.p.a. Jak wskazano powyżej, każde postępowanie administracyjne jest odrębne. W każdym postępowaniu organ na nowo "rozkodowuje" pojęcie interesu społecznego, uwzględniając okoliczności faktyczne tej, konkretnej sprawy. To sprawia, że interes społeczny w każdej sprawie przejawia się w inny sposób. Skarżący przywołując zaś argumentację sądów nie dostosowuje jej do konkretnych okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy. Posługuje się argumentami, które rzeczywiście w innych sprawach zostały uznane za skuteczne, nie przyjmując przy tym, że argumenty te nie mają charakteru uniwersalnego i nie muszą w każdym przypadku doprowadzić do dopuszczenia go do udziału w każdym postępowaniu Uczestnika.
Sąd zauważa, że w jednym z przywołanych w rozpoznawanej skardze wyroków NSA, tj. z 16 maja 2018 r., II GSK 1500/16, mowa była o tym, że w zgodzie z interesem społecznym pozostaje zwalczanie nieuczciwej konkurencji. Wskazać należy, że na podstawie art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, organy mogą odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, jeśli zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników.
Zdaniem Sądu, w kontekście powyższego, obawy Skarżącego wyrażane w niniejszym postępowaniu (z uwagi na fakt, że na linii regularnej [...]-[...] nikt jeszcze nie wykonuje przewozów bowiem linia ta jest dopiero tworzona) są przedwczesne, co dostrzegł także GITD. Zatem w niniejszej sprawie brak jest podstaw do oceny interesu społecznego na gruncie art. 22a ust. 1 pkt 2a ustawy o transporcie drogowym.
Zasadnie przyjął organ, że Skarżący nie przedstawił innych, przekonujących argumentów, które wskazywałyby na to, że rzeczywiście istnieje interes społeczny uzasadniający jego uczestnictwo we wnioskowanym postępowaniu administracyjnym.
Argumentem takim z pewnością nie może być ogólnikowe stwierdzenie Skarżącego, że jego udział w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadniony chęcią czuwania nad zachowaniem prawidłowej i bezpiecznej organizacji przewozów, zgodnej z interesem przewoźników i korzystających z ich usług pasażerów.
Interes społeczny, zgodnie z przywołaną powyżej argumentacją, musi być wykazany w sposób konkretny i niewątpliwy, poprzez określenie, jakiego rodzaju wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia, podlegałyby ochronie w danym postępowaniu administracyjnym przez wnioskującego o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. Konkretyzacja interesu społecznego polega bowiem na wykazaniu, że interes społeczny przekłada się na to konkretne postępowanie administracyjne, w tym wypadku na postępowanie w sprawie Zezwolenia na wykonywanie międzynarodowych regularnych przewozów osób na określonej linii.
Potencjalne naruszenie prawa przez GITD przy rozpoznawaniu wniosku o wydanie Zezwolenia z pewnością nie może być postrzegane jako przesłanka dopuszczenia Skarżącego - organizacji społecznej, do udziału w tym postępowaniu. Określając w ten sposób interes społeczny, na podstawie tak ogólnie wskazanych przesłanek, - jak zasadnie zauważył GITD, Skarżący musiałby być dopuszczony do każdego postępowania, w którym złożyłby stosowny wniosek.
Także sam fakt prowadzenia przez GITD postępowania dotyczącego udzielenia Zezwolenia na wykonywanie przewozów drogowych osób nie powoduje, że w interesie społecznym leży dopuszczanie do udziału w nim wszystkich organizacji społecznych, które zrzeszają przedsiębiorców prowadzących działalność, w zakresie którego Zezwolenie dotyczy.
Skarżący, jako organizacja społeczna, powinien był uprawdopodobnić, że swoim działaniem aktywnie przyczyni się do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w tej konkretnej sprawie – udzielenia Uczestnikowi Zezwolenia. GITD nie jest bowiem zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy może być związany z zakresem jej statutowej działalności. Jednocześnie należy zauważyć, że to nie organ ma tych powiązań poszukiwać, czy je wyinterpretowywać. Muszą one zostać wyartykułowane przez wnioskującego.
Odnosząc się do przesłanki uzasadnionych celów statutowych Sąd zauważa, że we wniosku o dopuszczenie Skarżący przywołał postanowienia § 6 oraz § 7 pkt 4 swojego Statutu, nie wskazując – jak zasadnie zauważył to GITD, sposobu ich zastosowania w okolicznościach tej konkretnej sprawy, tj. dotyczącej udzielenia Uczestnikowi Zezwolenia. Skarżący nawet nie próbuje wyjaśnić w jaki sposób, tak określone cele statutowe, uzasadniają jego udziału w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym.
Stosownie do § 6 Statutu Skarżącego celem jego działań, jako stowarzyszenia, jest:
1. integracja osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób;
2. popieranie i propagowanie nowoczesnych i na wysokim poziomie zorganizowanych form wykonywania prywatnych usług transportowych;
3. kreowanie pozytywnej opinii o działalności przedsiębiorców wykonujących transport drogowy osób;
4. zwalczanie nieuczciwej konkurencji w środowisku świadczącym usługi transportu drogowego osób.
Według § 7 Statutu powyższe cele Skarżący realizuje poprzez:
1. organizowanie wspólnych przedsięwzięć mających ułatwić i doskonalić świadczenie usług;
2. organizowanie spotkań zainteresowanych działalnością usługową w transporcie drogowym;
3. kontakty i współpracę z instytucjami i organizacjami działającymi w zakresie świadczenia usług transportowych oraz z organizacjami administracji samorządowej i rządowej nadzorującymi tego typu działalność;
4. występowanie o wszczęcie oraz przystępowanie do toczących się postępowań administracyjnych w warunkach określonych obowiązującymi przepisami prawa.
Jak słusznie uznał GITD, powyższe cele statutowe nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek Uczestnika, bowiem każdy z tych celów dotyczy działalności w zakresie transportu drogowego wykonywanego na już istniejącej linii komunikacyjnej. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego z wniosku Uczestnika jest/było udzielenie mu Zezwolenia na wykonywanie przewozów osób na linii regularnej [...]-[...], która jeszcze nie istnieje, która dopiero miała powstać.
Wypada przy tym zauważyć, że obowiązek GITD ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy nie odnosił się w żadnym razie do zastępowania Skarżącego w zakresie wykazania przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. Ciężar udowodnienia, że w odniesieniu do Skarżącego ziściły się przesłanki dopuszczenia go do udziału w toczącym się postępowaniu spoczywał wyłącznie na Skarżącym.
Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska GITD, że rozpoznając wniosek Skarżącego naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący nie wskazał przy tym konkretnych uchybień organu. Przeciwnie, GITD, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., której rozwinięcie następuje w art. 77 § 1 k.p.a., prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonując jego wszechstronnej oceny, zarówno przez pryzmat okoliczności niniejszej sprawy - z wniosku Skarżącego, jaki i okoliczności postępowania wszczętego na wniosek Uczestnika. GITD wydając skarżone postanowienie prawidłowo wskazał jego podstawę prawną i faktyczną, a także w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko.
Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zauważa jednocześnie, że znane jest mu odmienne stanowisko WSA w Warszawie, zawarte m.in. w wyrokach o sygn. akt VI SA/Wa 1797/18 i o sygn. akt VI SA/Wa 1775/18. Jednakże, z uwagi na przytoczoną powyżej argumentację, nie podziela tej odmiennej interpretacji.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło