VI SA/Wa 3971/14

Dnia 3 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. J. S. (dalej też jako skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata K. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący zwrócił się zarazem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II GZ 431/15 uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na konieczność rozpoznania przez sąd pierwszej instancji wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym zauważyć należy, że w uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] października 2013 r. i w myśl obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 40 § 1 k.p.a. powinna ona zostać doręczona stronie na adres wskazany do doręczeń. W niniejszej sprawie jako adres do doręczeń skarżący wskazał ul. [...],[...] K. Dalej skarżący wywodzi, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w piśmie z dnia 25 września 2014 roku poinformował go, iż skarżona decyzja została skierowana na powyższy adres i awizowana po raz pierwszy w dniu 30 października 2013 r., a następnie w dniu 7 listopada 2013 r. Z uwagi na niepodjęcie wyżej wskazanej decyzji w terminie 14 dni od pierwszej awizacji, dokonano doręczenia zastępczego w dniu 14 listopada 2013 r. Skarżący wyjaśnił, że pod wskazanym wyżej adresem prowadzona jest działalność gospodarcza – Z. Zdaniem skarżącego w opisywanej wyżej sekwencji czynności, która miała doprowadzić do rzekomo skutecznego doręczenia decyzji organu II instancji musiały zaistnieć liczne i rażące nieprawidłowości. Skarżący jako właściciel Z. zawsze w miarę możliwości starał się osobiście odbierać wszelką korespondencję, ewentualnie w zastępstwie uprawnieni do tego byli zatrudniani przez skarżącego pracownicy. Skarżący podkreślił, iż wyżej wskazana działalność, która jest prowadzona na terenie zakładu, z uwagi na jej profil odbywa się w trybie ciągłym. Na terenie zakładu zawsze przebywa przynajmniej jedna zatrudniona osoba, która z pewnością podjęłaby przesyłkę lub awizo oraz niezwłocznie poinformowała o tym adresata. Właśnie ze względu na specyfikę prowadzonej działalności, pod wyżej wskazanym adresem, często przebywają osoby, które nie są związane bezpośrednio z przedsiębiorstwem. Skarżący stoi na stanowisku, że w sytuacji, gdyby pismo zostało prawidłowo awizowane bez wątpienia zapoznałby się z jego treścią w terminach wskazywanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jednakże faktycznie nie doszło do prawidłowego doręczenia. Od dnia złożenia odwołania od decyzji organu I instancji skarżący pozostawał w uzasadnionym błędnym przekonaniu, iż decyzja organu II instancji nie została jeszcze wydana. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na okoliczność doręczenia mu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Skarżący był przekonany, iż powyższe zawiadomienie zostało wydane na podstawie decyzji administracyjnej organu I instancji, natomiast organ II instancji nadal nie podjął decyzji, albowiem skarżący nie posiadał żadnej wiedzy w tym zakresie. Skarżący wyjaśnił, że podjął jednak niezwłocznie kroki zmierzające do wyjaśnienia sytuacji. Informacje o fakcie wydania oraz merytorycznej treści decyzji organu II instancji stały się mu wiadome po jej prawidłowym doręczeniu w dniu 8 października 2014 r. W ocenie skarżącego za nieprawidłowości w zaistniałej sytuacji może być odpowiedzialny organ doręczający tj. Poczta Polska S.A. W ocenie skarżącego to właśnie obiektywne, rażące uchybienia organu doręczającego doprowadziły do przerwania ciągłości biegu istotnej korespondencji pomiędzy skarżącym a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Dlatego też w ocenie skarżącego, nie ponosił on winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Dodatkowo w skierowanym do Sądu piśmie z dnia 7 listopada 2014 roku skarżący zwrócił uwagę, że uzyskana przez niego odpowiedź operatora pocztowego na wystąpienie reklamacyjne potwierdza, jego zdaniem, zarzuty o błędach poczynionych przy doręczaniu zaskarżonej decyzji. Skarżący uznał, że z odpowiedzi na reklamację wynika między innymi, że doręczyciel pojawił się w siedzibie firmy skarżącego po godzinie 15 a ponadto sama przesyłka była awizowana jednokrotnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) wprowadził zasadę, iż czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3 cyt. przepisu). Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), bądź nieznajomość prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998r. I SA/Łd 153/97, LEX nr 37127). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący powołał się bowiem na prawdopodobieństwo wystąpienia licznych i rażących nieprawidłowości na etapie doręczania mu zaskarżonej decyzji. Jednakże w tym miejscu należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję. Stwierdzenie skarżącego o błędach w procedurze doręczania przesyłki, może być uznane jedynie za przypuszczenie. Natomiast, aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musi uprawdopodobnić, że tak było rzeczywiście. Skarżący chcąc obalić domniemanie faktyczne doręczenia zastępczego pisma zastosowane w niniejszej sprawie, zgodnie z trybem przepisu art. 44 k.p.a., musi wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia przesyłki są niezgodne z rzeczywistością. Doręczenie przewidziane w art. 44 k.p.a. określane jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 122; Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 132). Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku braku możliwości doręczenia przesyłki do rąk adresata lub doręczenia jej dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, przechowuje się pismo przez okres czternastu dni w placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia(art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Samo domniemanie doręczenia może zostać obalone przez zainteresowaną stronę. Służy temu właśnie instytucja prawna jaką jest wniosek o przywrócenie terminu. Jednakże, aby uchylić się od skutków prawnych wynikających z doręczenia zastępczego zainteresowana strona musi przedstawić dowód na okoliczność nieprawidłowości w doręczeniu. Natomiast z akt administracyjnych wynika, że skarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. została skierowana na adres strony tj. ul. [...],[...] K. i awizowana po raz pierwszy dnia 30 października 2013 r., a następnie dnia 7 listopada 2013 r. Z powodu nie podjęcia ww. decyzji w terminie 14 dni od pierwszej awizacji, dnia 13 listopada 2013 roku nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji w myśl art. 44 § 4 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu nie udało się przy tym obalić stwierdzenia, że dane wynikające z dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji są niezgodne z rzeczywistością. W szczególności nie świadczy o tym, wbrew stanowisku skarżącego, treść pisma operatora pocztowego. Samo zastanie zamkniętej bramy do posesji nie obligowało doręczyciela do ponownej próby doręczenia przesyłki i mógł on pozostawić w bramie awizo, jak to wynika z treści odpowiedzi operatora pocztowego. Skarżący nie wykazał przy tym, że taka okoliczność nie miała miejsca. Z pisma operatora pocztowego nie wynika też, że dokonano tylko jednego awizowania. Na fakt, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy dnia 30 października 2013 r., a następnie dnia 7 listopada 2013 r. wskazuje koperta znajdująca się w aktach administracyjnych. Wobec uznania, iż skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.