VI SA/Wa 3992/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Joanna Dąbrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr KOC/1305/Ru/23 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z 24 kwietnia 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022r., poz. 2000, z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40), po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 7 lutego 2023 r. nr [...] orzekającej o skierowaniu Strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C=E, T. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało, że pismem z 28 listopada 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z wnioskiem Komendanta Komisariatu Autostradowego Policji w G. z 3 listopada 2022 r. Decyzją z 7 lutego 2023 r. nr [...] Prezydent m. st. Warszawy orzekł o skierowaniu Strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C=E, T. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Kolegium, po przytoczenie treści art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622), wskazało, że w niniejszej sprawie Komendant Komisariatu Autostradowego Policji w G., w ramach posiadanych uprawnień, wnioskiem z 3 listopada 2022 r., zwrócił się do organu I instancji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Strony w związku z brakiem znajomości przepisów Prawa o ruchu drogowym i lekceważącym podejściem do przepisów regulujących bezpieczeństwo w ruchu drogowym. We wniosku Komendant Komisariatu Autostradowego Policji w G. wyjaśnił, że Strona kierując samochodem ciężarowym m-ki S. o nr rej. [...]z naczepą m-ki L. nr rej. [...] w rażący sposób naruszyła przepisy Prawa o ruchu drogowym niestosując się do znaków C-5 - nakaz jazdy na wprost, P-7b - linia krawędziowa ciągła, zatrzymała kierowany zespół pojazdów w miejscu innym niż wyznaczone do postoju na autostradzie realizując przerwę w czasie pracy kierowcy. Zdaniem SKO, wniosek Komendanta Komisariatu Autostradowego Policji w G. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Strony obligował organ I instancji do wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania zaskarżonej decyzji. Organ bowiem - w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, nie jest uprawniony do odstąpienia (na zasadzie uznania administracyjnego) od wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zwłaszcza, że nie prowadzi on żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja Strony w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym oparcia wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych we wniosku Komendanta bez zweryfikowania naruszenia. Organ bowiem - w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, nie jest uprawniony do odstąpienia (na zasadzie uznania administracyjnego) od wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zwłaszcza, że nie prowadzi on żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. SKO wskazało m.in., że oprócz umiejętności kierowania pojazdem kierujący powinien bezpiecznie zachowywać się na drodze, współdziałać z innymi uczestnikami ruchu drogowego kierując się normami społecznymi w warunkach społecznie akceptowalnych. Istnienie zaś uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy kierowcy w zakresie przepisów ruchu drogowego oraz jego umiejętności kierowania pojazdem w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami ruchu drogowego, niezależnie od zakresu braków w tym zakresie u kierowcy oraz ich skutków, daje podstawę do skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, zwłaszcza, iż Komendant Komisariatu Autostradowego Policji w G. w piśmie z 9 stycznia 2023 r. wykazał, iż wbrew wyjaśnieniom Strony i wykonanym fotografiom złożonym w toku postępowania, kierowca dopuścił się naruszenia przepisów o ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję SKO z 24 kwietnia 2023 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie od SKO na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: 1) art. 7, art. 77, w z w. z art. 136 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. wyrażające się w zaniechaniu dokładnego ustalenia stan faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania strony, zasięgnięcia informacji o danych wskazanych w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z 12 i 15 grudnia 2022 r. i brak wydania postanowienia dowodowego w tej kwestii, co doprowadziło do wydania niesłusznej decyzji orzekającej o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w każdych kategoriach, 2) art. 99 ust 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędną wykładnię pojęcia "uzasadnione zastrzeżenia" w sytuacji, gdy prawidłowa wykładania tego terminu winna uwzględniać nie tylko jednorazowe zdarzenie lecz oceniać obiektywne racje danego przypadku m.in. czas i miejsce zachowania kierowcy a także stopień naruszenia i rodzaj naruszenia przepisu rzutującego na bezpieczeństwo w komunikacji, co doprowadziło do nieuzasadnionego naruszenia zasady proporcjonalności i wydania niewłaściwej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że pełnomocnik Strony złożył wnioski dowodowe w celu obiektywnej oceny zachowania Skarżącego. Wnioski dowodowe nie zostały rozpoznane. Brak jest wydanego postanowienia oddalającego wnioski dowodowe. Również organ nie dokonał przesłuchania Strony, czym pominął żądanie Strony bez formalnego odniesienia się do niego oraz nie uwzględnił w żadnej mierze stanowiska przedstawionego przez Skarżącego w jego wyjaśnieniach złożonych pisemnie. Zdaniem Skarżącego, działanie organów państwowych należy ocenić jako nieproporcjonalne do wagi popełnionego wykroczenia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. W niniejszej sprawie Skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez Skarżącego kategorii prawa jazdy. Powodem wydania decyzji w tym zakresie były uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji Skarżącego wynikające ze zdarzenia, które miało miejsce 30 listopada 2022 r., w miejscowości G., gdzie Skarżący na autostradzie [...] w kierunku Łodzi kierując samochodem ciężarowym z naczepą, zatrzymał kierowany zespół pojazdów w miejscu innym niż wyznaczone do postoju na autostradzie, naruszając w ten sposób przepisy Prawa o ruchu drogowym nie stosując się do znaków C-5 - nakaz jazdy na wprost, P-7b - linia krawędziowa ciągła. W toku postępowania administracyjnego Skarżący podnosił, że do zatrzymania w spornym miejscu zespołu pojazdów doszło na skutek awarii pojazdu. Skarżący wyjaśniał, że wjechał do Polski z Czech minął pierwszy zjazd i zapaliła się na czerwono kontrolka o braku powietrza w układzie hamulcowym. Okazało się później, jak wskazywał Skarżący, że pękł przewód między ciągnikiem, a naczepą, który Skarżący miał w zapasie. Skarżący wyjaśnił, że zatrzymał się i rozmawiał 15 min. z szefem, gdy podjechała Policja. Policjantka zaproponowała trzy mandaty i uniosła się gdy Skarżący odmówił ich przyjęcia, Skarżący wówczas wystawił trójkąt ostrzegawczy. Inaczej przedstawia się przebieg zdarzenia przedstawiony przez Policję. Z notatki sporządzonej przez Policjantkę w dniu zdarzenia oraz z pisma, które wpłynęło do organu I instancji 13 stycznia 2023 r. z Komisariatu Autostradowego Policji w G. wynika, że na pytanie Policji o przyczynę postoju pojazdu w miejscu nie przeznaczonym do postoju, Skarżący miał odpowiedzieć, że realizuje odpoczynek, co potwierdzał wygenerowany przez Skarżącego wydruk z tachografu cyfrowego. Skarżący miał oświadczyć, że nie będzie szukał miejsca na parkingu i, że inni kierowcy również zatrzymują się w tym miejscu. Dopiero po odstąpieniu przez Policję od postępowania mandatowego i poinformowaniu Skarżącego o skierowaniu do sądu, Skarżący miał oświadczyć, że powodem postoju na autostradzie była awaria pojazdu. Skarżący następnie po pouczeniu przez Policję o obowiązku właściwego oznakowania pojazdu, ustawił trójkąt ostrzegawczy. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 77, w z w. z art. 136 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a. wyrażające się w zaniechaniu dokładnego ustalenia stan faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenia dowodów w postaci przesłuchania strony, zasięgnięcia informacji o danych wskazanych w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z 12 i 15 grudnia 2022 r. i brak wydania postanowienia dowodowego w tej kwestii, należy zauważyć, że Skarżący brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym składając wyjaśnienia w sprawie. Opis przebiegu zdarzenia był znany organom obu instancji w związku z czym dodatkowe przesłuchanie Skarżącego, bez wskazania przez Skarżącego uzasadnionych przyczyn, nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił wskazanego przez siebie przebiegu zdarzeń. Skarżący zaczął nagrywać przebieg kontroli drogowej, jednak nie przedstawił nagrania, które potwierdzałoby zaistniałą awarię pojazdu – świecącą na czerwono kontrolkę o braku powietrza w układzie hamulcowym, jak również późniejszą wymianę pękniętego przewodu między ciągnikiem, a naczepą. Z tych względów Skarżący, w ocenie Sądu, nie podważył przebiegu zdarzenia opisanego przez Policję i przyczyny postoju w postaci realizacji odpoczynku w miejscu nie przeznaczonym do postoju z naruszeniem przepisów Prawa o ruchu drogowym nie stosując się do znaków C-5 - nakaz jazdy na wprost, P-7b - linia krawędziowa ciągła. Sąd stwierdza, że – w świetle powyższych ustaleń faktycznych, przyjętych przez organy jako podstawę faktyczną decyzji obu instancji, które Sąd, z powyżej wskazanych względów, uznał za wiarygodne, – organy miały podstawy do uznania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji Skarżącego, jako kierowcy, uzasadniające skierowanie Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W wyroku z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2432/19, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na potrzebę zarezerwowania przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń" do przypadków ewidentnych, które nie budzą wątpliwości co do okoliczności braku posiadania umiejętności praktycznych kierowania pojazdem przy jednoczesnym wykazywaniu braku wiedzy w zakresie przepisów ruchu drogowego. NSA podkreślił przy tym, że oprócz umiejętności kierowania pojazdem kierujący powinien bezpiecznie zachowywać się na drodze, współdziałać z innymi uczestnikami ruchu drogowego kierując się normami społecznymi w warunkach społecznie akceptowalnych. Mając na względzie powyższe stanowisko NSA, należy zauważyć, że z relacji Policji z przebiegu zdarzeń, ale również z argumentacji Skarżącego w postępowaniu administracyjnym wynika, że Skarżący nie kierował się w niniejszej sprawie obowiązującymi przepisami prawa lecz zachowaniem innych kierowców, którzy jak wskazywał Skarżący, zatrzymują się w tym samym miejscu. Realizacja zatem z tych powodów odpoczynku w miejscu nie przeznaczonym do postoju z naruszeniem przepisów prawa może skutkować uzasadnionymi zastrzeżeniami co do kwalifikacji Skarżącego, jako kierowcy. Z powyższych względów Sąd uznał, że organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 K.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego (art. 7 K.p.a.). Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 K.p.a., organy słusznie ustaliły, że w sprawie zaistniały podstawy do skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, ze względu na uzasadnione zastrzeżenia co do Jego kwalifikacji, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie takiego naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.