VI SA/Wa 4041/24
WyrokWSA w Warszawie2025-05-15
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Lemiesz, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadaszenie stanowiące element budynku, umieszczone nad chodnikiem i miejscami parkingowymi przylegającymi do pasa drogowego, stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, nawet jeśli nie koliduje bezpośrednio z ruchem drogowym lub pieszym?Ratio decidendi
Zadaszenie stanowiące element budynku, którego powierzchnia wchodzi w przestrzeń powietrzną nad pasem drogowym (w tym nad chodnikiem i miejscami parkingowymi), jest obiektem zajmującym pas drogowy w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Umieszczenie takiego obiektu wymaga zezwolenia zarządcy drogi, a jego brak skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, niezależnie od tego, czy zadaszenie faktycznie koliduje z ruchem drogowym lub pieszym, czy zagraża bezpieczeństwu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za zajęcie pasa drogowego przez zadaszenie budynku. Organ pierwszej instancji wymierzył karę za zajęcie pasa drogowego w okresie od 2 kwietnia 2019 r. do 18 stycznia 2024 r., a następnie za okres od 19 stycznia 2024 r. do 22 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący kwestionował ustalenie, że zadaszenie znajduje się w pasie drogowym oraz jego powierzchnię i okres zajęcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium", "Organ"), w wyniku rozpatrzenia rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] z siedzibą w W.(dalej: "Skarżący", "Strona") od decyzji Prezydenta [...] (dalej również: "Prezydent") z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...] - decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...] – wymierzył Stronie karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. w dniach 2 kwietnia 2019 r. - 18 stycznia 2024 r. przez zadaszenie nad wejściem do budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi, w wysokości 61.267,35 zł.
Następnie, pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Prezydent [...] zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcia pasa drogowego ul. [...] przez umieszczenie od dnia 19 stycznia 2024 r., bez zezwolenia zarządcy drogi, urządzenia obcego innego niż liniowe urządzenie obce (zadaszenie nad wejściem do budynku przy ul. [...]w W.) oraz o możliwości zapoznania i wypowiedzenia co do zebranych w sprawie dowodów, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a.
Prezydent [...]- decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. nr [...]- udzielił Stronie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...]w Warszawie o pow. 34,95 m2 w celu umieszczenia urządzenia obcego innego niż liniowe urządzenie obce zadaszenia nad wejściem do budynku przy ul. [...] w terminie od dnia 23 kwietnia 2024 r. do dnia 23 kwietnia 2029 r. i ustalił opłatę w kwocie 12.770,73 zł oraz warunki zajęcia pasa drogowego.
Następnie Prezydent [...]- decyzją z dnia 20 sierpnia 2024 r. nr [...]- wymierzył Stronie karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. przez umieszczenie urządzenia obcego innego niż liniowe urządzenie obce - zadaszenia nad wejściem do budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi, w wysokości 6.640,50 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania Strony Kolegium – decyzją z dnia 24 października 2024 r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że przesłankami niezbędnymi do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie umieszczenia w pasie drogowym określonych urządzeń czy obiektów, które dokonane zostało bez zezwolenia zarządcy drogi. Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.).
Następnie organ przybliżył pojęcie pasa drogowego i jego granic. W ocenie Kolegium działka ewidencyjna nr [...] obręb [...]w całości opisana jest użytkiem "dr" – drogi. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie granicę pasa drogowego wyznacza granica działki nr [...]biegnąca w miejscu zlokalizowania nadwieszenia wzdłuż budynku, na ścianie którego było umieszczone przedmiotowe zadaszenie budynku, a więc znajdowało się ono w pasie drogowym. Co do zasady, położenie budynku na mapie wyznacza obrys jego przyziemia.
SKO wskazało, że w materiale dowodowym znajduje się mapa porównania z terenem w skali 1:250, sporządzona przez geodetę uprawnionego. W aktach sprawy znajduje się również opinia dotycząca położenia zadaszenia w pasie drogowym, sporządzona przez geodetę uprawnionego, której elementem jest mapa porównania z terenem na kopii mapy zasadniczej. Granice przyjęto zgodnie z bazą danych ewidencji gruntów i budynków. Wykonano geodezyjny pomiar zadaszenia będącego elementem budynku przy ul. [...], znajdującego się na działce nr [...]obręb [...]. Ustalono, że powierzchnia zadaszenia w pasie drogowym, tj. 34,95 m2, została ustalona w oparciu o pomiar wykonany tachimetrem elektronicznym [...]nr ser. [...]. Na mapie stanowiącej załącznik do opinii dotyczącej położenia zadaszenia w pasie drogowym zaznaczono granicę działki ewidencyjnej, kontur budynku i zadaszenie. Załącznik do opinii stanowi również dokumentacja fotograficzna budynku przy ul [...] obrazująca przedmiotowe zadaszenie na budynku.
W ocenie SKO z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy tj. ww. mapy stanowiącej załącznik do opinii dotyczącej położenia zadaszenia w pasie drogowym oraz sporządzonych zdjęć, wynika zatem, że doszło do zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...], bez zezwolenia zarządcy drogi.
Naturalną konsekwencją rzeczy - w ocenie Kolegium - jest, że wszystkie elementy położone na elewacji stanowią zajęcie pasa drogowego. Budynek został również wykazany na mapie porównania z terenem na kopii mapy zasadniczej, załączonej do opinii dotyczącej położenia zadaszenia w pasie drogowym. Budynek nr [...] przy ul. [...] w W. został wykazany również na wyrysie z mapy ewidencyjnej. Zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja obrazuje – zdaniem organu - bowiem kolizję zadaszenia budynku z pasem drogowym. Strona powinna legitymować się zezwoleniem na umieszczenie zadaszenia budynku przy ul. [...] w W. w pasie drogowym. Z akt sprawy nie wynika, by zostało wydane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w W. w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. przez zadaszenie budynku przy ul. [...]. Zdaniem SKO dla zasadności wymierzenia kary podstawowe znaczenie ma zatem ustalenie w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym następujących okoliczności: czy zajęty został pas drogowy drogi publicznej, jaka jest kategoria drogi publicznej, kto dokonał zajęcia, w jaki sposób, jaka była powierzchnia zajęcia i w jakim okresie, czy takie zajęcie nie było objęte zezwoleniem zarządcy drogi.
Następnie Kolegium zaznaczyło, że w aktach sprawy brak jest protokołu kontroli pasa drogowego ul. [...] w W. w rejonie budynku nr [...] w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. Jednakże Strona – w ocenie SKO - nie wykazała, aby zadaszenie na budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2 zostało zdemontowane w tym okresie. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji przyjął w niniejszej sprawie datę 19 stycznia 2024 r. jako fatę początkową dla obliczenia kary za zajęcie pasa drogowego, ponieważ Prezydent [...]decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr [...]orzekł w przedmiocie wymierzenia Stronie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. w dniach 2 kwietnia 2019 r. - 18 stycznia 2024 r. przez zadaszenie budynku przy ul. Skorupki 4 o pow. 34,95 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi, w wysokości 61.267,35 zł. Dodatkowo Prezydent przyjął 22 kwietnia 2024 r. jako datę końcową wymiaru kary za zajęcie przez zadaszenie budynku przy ul. [...], bowiem w od dnia 23 kwietnia 2024 r. Prezydent [...]udzielił stronie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. przez zadaszenie budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2.
Zdaniem SKO Strona nie wykazała, aby zadaszenie na budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2 zostało zdemontowane w tym okresie. Logicznym więc jest, że zadaszenie budynku przy ul. [...] w W. pow. 34,95 m2 funkcjonowało w okresie od dnia 19 stycznia 2024 r. do dnia 22 kwietnia 2024 r. włącznie, co stanowi 95 dni. Pomiaru powierzchni zajęcia pasa drogowego przez zadaszenie budynku dokonał geodeta uprawniony w dniu 23 października 2023 r. poprzez wskazanie powierzchni zajęcia przez zadaszenie na budynku przy ul. [...] o pow. 34,95 m2. Strona kwestionowała dokonane ustalenia, jednakże nie przedłożyła żadnego dowodu kwestionującego, że powierzchnia zadaszenia budynku przy ul. [...], znajdującego się w pasie drogowym wynosiła 34,95 m2.
Organ wyjaśnił, że opłata za jeden dzień umieszczenia zadaszenia na budynku 0,20 zł na drodze gminnej została naliczona jest na podstawie uchwały nr [...]Rady [...]z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...]z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Natomiast stawka wynikała z załącznika nr 3 poz. 7 kol. 4 dla m. in. zadaszeń ochronnych (zabezpieczających) i innych.
W ocenie SKO, skoro strona została obciążona karą za zajęcie pasa drogowego przez zadaszenie budynku przy ul. [...] do dnia 18 stycznia 2024 r. oraz uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego przez to samo zadaszenie budynku przy ul. [...] od dnia 23 kwietnia 2024 r. i jednocześnie nie wykazała w żaden sposób, aby to zadaszenie na budynku przy ul. [...] zostało zdemontowane w okresie 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r., to za ten okres należało ustalić wymiar kary i obciążyć nią Stronę. Opłatę stanowiącą podstawę do wyliczenia kary za zajęcie pasa drogowego oblicza się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
W ocenie Kolegium z materiału fotograficznego wynika, że powierzchnia zadaszenia w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. nie ulegała zmianie. Karę – w ocenie SKO - należy obliczyć w następujący sposób: 34,95 m x 95 dni x 0,20 zł x 10 = 6.640,50 zł. Razem: 6.640,50 zł.
Odnośnie przepisu art. 189f k.p.a. SKO wskazało, że wymiar kary jest w danym przypadku ściśle określony. Organ wydając decyzję administracyjną w sprawie niniejszej jest związany przepisem. Kwestionowana decyzja nie jest bowiem decyzją uznaniową. Ustawodawca nie pozostawił bowiem miejsca na dowolność.
Organ drugiej instancji ponownie badając możliwość odstąpienia od nałożonej kary nie znalazł ku temu podstaw. Zgodzono się z organem pierwszej instancji, że waga naruszenia jest znaczna, gdyż warunkiem legalnego zajęcia pasa drogowego jest posiadanie zezwolenia, którego strona nie posiadała. Strona jest profesjonalnym podmiotem, mającym wystarczającą wiedzę dotyczącą konieczności uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przed umieszczeniem części budynku w przestrzeni pasa drogowego. Strona zbagatelizowała obowiązujące prawo i niejako godząc się na możliwe konsekwencje bezprawnego zajmowania pasa drogowego, dobrowolnie dopuściła się nielegalnego działania. Takie działanie nie może zostać ocenione jako naruszenie znikomej wagi, tym bardziej że pas drogowy podlega szczególnej ochronie w Rzeczypospolitej Polskiej i nie można sobie z niego dowolnie tj. bez stosownego zezwolenia, korzystać w taki sposób, jak to uczyniła Strona.
Zdaniem Kolegium w toku postępowania administracyjnego, o którego wszczęciu Strona została prawidłowo powiadomiona, nie przedstawiła żadnych argumentów, bądź dowodów, które świadczyłyby, iż zadaszenie na budynku przy ul. [...] usytuowane zostało poza granicami pasa drogowego. Strona nie przedstawiła dokumentów podważających stanowisko organu pierwszej instancji, skupiając się wyłącznie na negacji ustaleń organu pierwszej instancji. Dowodem takim nie może być – w ocenie SKO - decyzja Prezydenta [...]z dnia 6 kwietnia 1998 r. nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz zezwolenia na budowę, ani też decyzja Prezydenta m. [...]z dnia 2 grudnia 1999 r. nr [...]w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie budynku, bowiem nie przesądzają one o zezwoleniu na lokalizację obiektu obcego w pasie drogowym.
Strona nie przedstawiła również – zdaniem SKO - żadnych dowodów na okoliczność, że zadaszenie budynku było demontowane w okresie objętym niniejszym postępowaniem. Logicznym jest, że skoro materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że dane zadaszenie na budynku funkcjonuje w pasie drogowym we wskazanych dniach, to zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego funkcjonuje on w pasie drogowym również w okresie przypadającym między tymi dniami. Wywiedzenie takich wniosków przez organ ze zgromadzonego materiału dowodowego jest jak najbardziej uprawnione. Należy zatem uznać, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec czego, w ocenie SKO, przeprowadzenie kolejnych dowodów na okoliczność, która została w sposób dostateczny wykazana innymi dowodami zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego.
Decyzja SKO z dnia 24 października 2024 r. została zaskarżoną przez Stronę skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący zarzucił w skardze decyzji naruszenie:
• art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 136 k.p.a w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 7b k.p.a., przez nieustalenie stanu faktycznego, tj. nieustalenie na jakiej wysokości znajduje się przedmiotowe zadaszanie, co w
konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem, iż doszło do zajęcia pasa drogowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prowadziło do niepełnego zebrania i zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie;
• naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., przez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji.
Z uwagi na powyższe naruszenia Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. [...], oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postepowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i uzasadnił powyższe zarzuty.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że nie ma uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi.
W replice z dnia 14 stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego ponownie zakwestionował prawidłowość ustalenia przez organy, że sporne zadaszenie znajduje się w pasie drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2024 poz.320 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.; dalej: "u.d.p.").
Stosownie do art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego bez stosownego zezwolenia zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej za zajęcie pasa drogowego. Z kolei zgodnie z art. 40 ust. 13 u.d.p., termin uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 12, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna.
Przywołany przepis nie określa innych warunków nałożenia kary niż te, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. Głównym zadaniem organu było zatem ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, braku stosownego zezwolenia oraz powierzchni zajętego pasa i liczby dni zajmowania pasa bez zezwolenia (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r. sygn. akt II GSK 807/19). Okoliczności te powinny być ustalone w sprawie przez organ zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.), a także z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu postępowania (art. 12 k.p.a.).
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy udokumentowały w sposób właściwy co do ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, następujące okoliczności: powierzchnię spornego zadaszenia, pozostawanie jego w przestrzeni pasa drogowego oraz okres zajęcia pasa drogowego, a także podmiot, który dokonał zajęcia. Do materiału dowodowego włączone zostały, poza wyrysem z mapy ewidencyjnej, wypisu z rejestru gruntów następujące dokumenty: opinia geodety uprawnionego B. K. (k-4-7 akt administracyjnych) dotycząca położenia zadaszenia z określeniem granicy pasa drogowego oraz powierzchni zadaszenia nad pasem drogowym (pomiar dokonano 23 października 2023 r.), fotografie spornego zadaszenia. Dodatkowo do akt dołączono decyzję Prezydenta m. [...]wydane na rzecz Skarżącego w sprawie spornego zadaszenia (k-16 oraz k-9-10 akt administracyjnych), a dotyczące innych okresów niż ten objęty zaskarżoną decyzją.
Główny zarzut skargi sprowadza się do kwestionowania przez Skarżącego ustalenia przez organy czy sporne zadaszenie znajduje się w granicach przestrzennych pasa drogowego. Dodatkowo Skarżący kwestionuje ustalenia organów w zakresie powierzchni spornego zadaszenia.
Zdaniem Sądu prawidłowo w sprawie przyjęto, że granicą pasa drogowego na spornym odcinku jest ściana budynku, a zadaszenie umieszczona na ścianie budynku znajduje się w pasie drogowym/przestrzeni tego pasa. Zadaszenie w przestrzeni przed ścianą budynku mieści się bowiem w granicach pasa drogowego.
Wskazania wymaga, że jeśli na budynku przylegającym do granicy pasa drogowego zamontowane jest zadaszenie w taki sposób, że jej powierzchnia wchodzi w przestrzeń powietrzną nad pasem drogowym, to zgodnie z określoną w art. 4 pkt 1 u.d.p. definicją ustawową pasa drogowego zasadzenie to jest obiektem zajmującym pas drogowy. Umieszczenie takiego obiektu, jako zajęcie pasa drogowego pod zadaszenie, wymaga zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Stosownie do art. 4 pkt 1 u.d.p. pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Droga mieści się w pasie drogowym, przy czym na terenie zabudowy droga ma charakter ulicy (art. 4 pkt 2 i 3 u.d.p.), która składa się z jezdni stanowiącej część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów i chodnika, który jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych (art. 4 pkt 5 i 6 u.d.p.). Ze wskazanych przepisów wynika jednoznacznie, że w ramach pasa drogowego zawiera się droga, drogą zaś jest zarówno jezdnia jak i chodnik. Inaczej rzecz ujmując - pas drogowy obejmuje chodnik, a także przestrzeń nad i pod nim (por. wyroki NSA: z 15 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 444/12; z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 367/22; z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 48/22; z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II GSK 2512/21; z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 859/20).
Z analizy dokumentacji fotograficznej wynika, że sporne zadaszenie znajduje się nad chodnikiem i miejscami parkingowymi, a zatem w przestrzeni przeznaczonej dla obiektów i urządzeń służących realizacji celów związanych z zarządzaniem drogą. Przy czym nie ma znaczenia dla interpretacji pojęcia "pas drogowy" czy zadaszenie faktycznie koliduje z obiektami i urządzeniami służącymi zarządzaniu drogą i ogranicza korzystanie z pasa drogowego, w tym taka, która zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego albo pieszego (podobnie wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt II GSK 828/20).
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt II GSK 1652/24 przy wykładni pojęcia pasa drogowego w sprawie dotyczącej jego zajęcia, nie ma potrzeby analizowania funkcji, celu i roli jaką pełni pas drogowy, w zakresie zapewniania prowadzenia, zabezpieczenia i obsługi ruchu drogowego oraz zarządzania drogą, będącą jego częścią. Zajęcie pasa drogowego na cele inne, niż wskazane powyżej, możliwe jest dopiero po uzyskaniu zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. stanowi z kolei, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, której wysokość stanowi 10-krotność opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6. Związanie właściwego organu dyspozycją art. 40 ust. 12 u.d.p. uzależnione jest od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, tj. w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Dokonując tego ustalenia organ nie bada funkcji, celu i roli jaką pełni pas drogowy, w zakresie zapewniania prowadzenia, zabezpieczenia i obsługi ruchu drogowego oraz zarządzania drogą, będącą jego częścią i nie ma też możliwości miarkowania kary pieniężnej (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 705/23). Tym samym za bezzasadny należy uznać podnoszony w skardze zarzut dotyczący braku ustalenia na jakiej wysokości znajduje się sporne zadaszanie skoro organy na gruncie regulacji u.d.p. nie były do tego zobligowane.
Odnosząc się do kwestii czasu w którym zadaszenie te zajmowało przestrzeń pasa drogowego Sąd podziela ocenę SKO, że w aktach sprawach brak jest protokołu kontroli pasa drogowego ul. [...] w W. w rejonie budynku nr [...] w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. Zdaniem Sądu organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów uznając, że zadaszenie na budynku przy ul. [...] nie zostało zdemontowane w dniach 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. Po pierwsze, Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na zdemontowanie zadaszenia. Po drugie, obecność spornego zadaszenie w okresie 19 stycznia 2024 r. - 22 kwietnia 2024 r. potwierdzają inne rozstrzygnięcia Prezydenta [...]odnośnie spornego zadaszenia. I tak, Prezydent [...]decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r. orzekł w przedmiocie wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w W. w dniach 2 kwietnia 2019 r. - 18 stycznia 2024 r. przez sporne zadaszenie. Z kolei decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. Prezydent [...]udzielił Skarżącemu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...]w W. o pow. 34,95 m2 w celu umieszczenia urządzenia obcego innego niż liniowe urządzenie obce zadaszenia nad wejściem do budynku przy ul. [...]w terminie od dnia 23 kwietnia 2024 r. do dnia 23 kwietnia 2029 r. W konsekwencji organy prawidłowo uznały datę 19 stycznia 2024 r. za datę początkową, a dzień 22 kwietnia 2024 r. jako datę końcową okresu nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
W ocenie Sądu analogiczne za prawidłowe należy stanowisko organów co do przyjętej powierzchni zadaszenia wchodzącej w pas drogowy. Co prawa geodeta uprawniony dokonał pomiaru spornej powierzchni w dniu 23 października 2023 r., jednakże zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza demontażu zadaszenia w okresie od 19 stycznia 2024 r. do 22 kwietnia 2024 r. Dodatkowo strona skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów kwestionujących ustalenia organów.
Odrębnie odnieść się należy do twierdzenia Skarżącego (str. 8 skargi) o wydaniu przez organ I instancji decyzji nakładającej karę pieniężną dla innego zadaszenia, które miałoby w ocenie Skarżącego pokrywać się ze spornym zadaszenie. Zdaniem Sądu – pomimo braku jednoznacznego potwierdzenia tej okoliczności w zgromadzonym materiale dowodowym – uznać należy, że okoliczności ta nie wykluczała wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak w tym zakresie stosownego zakazu w przepisach u.d.p.
Zdaniem Sądu nie ma znaczenia w sprawie argumentacja, że sporne zadaszenie stanowi integralną część budynku, który wzniesiony został na podstawie prawomocnego pozwolenia budowlanego (str. 7-8 skargi). Pozwolenie budowlane nie wpływa bowiem na granice nieruchomości i nie nadaje praw Skarżącemu do nieruchomości sąsiednich oraz nie legalizuje zajmowania przez niego pasa drogowego. Odpowiedzialność za zajmowanie pasa drogowego ma charakter obiektywny i przesłanką jej nie jest wina podmiotu zajmującego tenże pas (zob. wydany w analogicznej sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 4040/24).
Wskazania również wymaga, że wysokość kary pieniężnej także została wyliczona prawidłowo, w sposób określony w art. 40 ust. 12 u.d.p. z uwzględnieniem stawki wynikającej z uchwały Rady [...]nr [...]z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Za zasadne należało uznać także stanowisko organu dotyczące braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Należy odnotować, iż organ odwoławczy z urzędu rozważył zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, uznając, iż okoliczności sprawy nie wskazują na wystąpienie okoliczności w tym przepisie przewidzianych. Stanowisko organu w tym zakresie jest zatem prawidłowe.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło