VI SA/Wa 413/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji A.J. w dniu [...] stycznia 2018 r. złożył skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego w Warszawie (dalej: KNF) z dnia [...] grudnia 2017 r. o nr [...] Jednocześnie wraz ze skargą wniósł o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności skarżący zaznaczył, że tożsamy wniosek został wniesiony bezpośrednio do KNF przy piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. i zostały dołączone do niego dokumenty w oryginałach, potwierdzające okoliczności opisane w uzasadnieniu pisma. Następnie podniósł, że wykonanie decyzji KNF w pkt II nakładającej karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł stanowi znaczne obciążenie finansowe dla niego. Skarżący bowiem ma 56 lat, nie jest nigdzie zatrudniony, a prowadzoną działalność gospodarczą z uwagi na trudną sytuację materialną zmuszony był zawiesić w dniu [...] czerwca 2017 r. W 2016 r. zatrudniony był na umowę o pracę i z tego tytułu osiągał wynagrodzenie ok. 10.000 zł miesięcznie. Jednak obecnie, jako osoba bezrobotna utrzymuje się wyłącznie z oszczędności. Skarżący wyjaśnił, że posiada również zadłużenie na kartach kredytowych, odpowiednio 941,94 zł i 1.967,65 zł. W ocenie skarżącego jego sytuacja materialna uniemożliwia mu zapłatę kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną, bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno na ocenie wniosku strony skarżącej, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia, bądź też nie wystąpienia, przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć przy tym na uwadze, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na składającym wniosek (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 632/11) poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak takiego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, przez który należy rozumieć także brak stosownych dokumentów potwierdzających argumentację podniesioną przez stronę we wniosku, nie jest brakiem formalnym, do uzupełnienia którego Sąd ma obowiązek wezwać skarżącego w trybie art. 49 p.p.s.a. Strona zobowiązana jest zatem do uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338-339/07). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II FSK 1894/120). W niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji KNF z dnia [...] grudnia 2017 r nakładającej karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł. Sąd rozpoznając wniosek uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przytoczona na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej argumentacja skarżącego nie okazała się zasadna. Także w aktach administracyjnych brak jest takich dokumentów, z których można by wywodzić zasadność wniosku. Skarżący podniósł, że wykonanie decyzji KNF w pkt II stanowi znaczne obciążenie finansowe dla niego, albowiem ma 56 lat, nie jest nigdzie zatrudniony, a prowadzoną działalność gospodarczą z uwagi na trudną sytuację materialną zmuszony był zawiesić w dniu [...] czerwca 2017 r. W 2016 r. zatrudniony był na umowę o pracę i z tego tytułu osiągał wynagrodzenie ok. 10.000 zł miesięcznie. Jednak obecnie, jako osoba bezrobotna utrzymuje się wyłącznie z oszczędności. Podniósł, że posiada również zadłużenie na kartach kredytowych, odpowiednio 941,94 zł i 1.967,65 zł. W ocenie skarżącego jego sytuacja materialna uniemożliwia mu zapłatę kary pieniężnej. Jednocześnie wskazał, że wszelka potrzebna dokumentacja znajduje się w aktach organu. Sąd dokonał analizy mieszczącego się w aktach KNF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, wydruków prezentujących zadłużenie w [...] i [...] oraz zeznania podatkowego PIT za 2016 r. Na podstawie wskazanych dowodów, Sąd zauważył, że skarżący posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 128,5 m2, położone w [...] o szacunkowej wartości ok [...] tys. zł, działkę rekreacyjną wraz z domkiem letniskowym o powierzchni 1000 m2 położoną w miejscowości [...], powiecie [...] o szacunkowej wartości [...] tys. zł. Dodatkowo skarżący wskazał, że na dzień [...] stycznia 2018 r. posiadał [...] tys. zł na koncie oszczędnościowym, [...] tys. zł na rachunku bieżącym i [...] dolarów amerykańskich na rachunku bieżącym. Dodał też, że posiada polisę ubezpieczeniową o wartości [...] tys. zł, papiery wartościowe o wartości [...] tys. zł oraz fundusze inwestycyjne o wartości [...] dolarów amerykańskich i [...] dolarów amerykańskich. Posiada również samochód [...] o szacunkowej wartości [...] tys. zł. Bieżącym źródłem utrzymania jego i rodziny jest miesięczne wynagrodzenie jego żony w kwocie 2.500zł oraz jego należność z tytułu dywidendy w wysokości 340 zł miesięcznie. Wskazał również, że jego zobowiązania i stałe wydatki wynoszą 2.900 zł z tytułu bieżącego zadłużenia na kartach kredytowych, 1.500 zł z tytułu utrzymania mieszkania oraz około 1.000 zł miesięcznie tytułem kosztów utrzymania. Z przedstawionego zaś zeznania podatkowego wynika, że w 2016 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Co do sytuacji rodzinnej: prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i nie posiada innych osób na utrzymaniu. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Komisja odmówiła wstrzymania wykonania wspomnianej decyzji KNF, w pkt II, w którym doszło do nałożenia na [...] kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Organ stwierdził, iż skarżący nie przedstawił argumentacji wskazującej na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. KNF wskazała, że w przypadku uiszczenia przez stronę kary pieniężnej, a następnie uchylenia wydanego przez organ nadzoru rozstrzygnięcia, uiszczona kwota podlega zwrotowi wraz z należnymi odsetkami. Świadczenie pieniężne ma charakter odwracalny. KNF zaznaczyła dodatkowo, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość powodującą określony skutek w finansach zobowiązanego. Samo ewentualne pogorszenie sytuacji finansowej strony nie będzie natomiast stanowić przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji (postanowienie NSA z 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 643/12) Komisja w wydanej decyzji zbadała sytuację finansową skarżącego i uwzględniła ją w toku miarkowania kary pieniężnej. Dodatkowo skarżący posiada aktualnie majątek ruchomy oraz nieruchomy, jak również oszczędności i papiery wartościowe znacznie przewyższające wartość kary pieniężnej. Sąd oceniając spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej zgodził się z oceną dokonaną przez KNF. Skarżący w merytoryczny sposób nie uprawdopodobnił, ani tym bardziej nie udowodnił przywołanych w skardze argumentów. W szczególności nie przytoczył konkretnych danych, które świadczyłyby, iż jego aktualnej sytuacji finansowa nie pozwala na wygospodarowanie wolnych środków wysokości 10.000 zł z przeznaczeniem na zapłatę nałożonej kary pieniężnej. Ponadto skarżący nie wykazał, aby w niniejszej sprawie konieczność zapłaty kary pieniężnej w określonej wysokości byłaby dla niego na tyle dotkliwa, że mogłaby zagrozić jego funkcjonowaniu. W ocenie Sądu, wręcz przeciwnie skarżący wprost wskazał, że posiada zaoszczędzone środki pieniężne, jak i inne aktywa majątkowe, które może przeznaczyć na zapłatę kary pieniężnej, bez spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż to na stronie "ciąży obowiązek przynajmniej uprawdopodobnienia, że okoliczność, na którą się powołuje, może mieć miejsce. Sprowadza się on do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji finansowej, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2014 r. sygn. akt II FZ 1350/13). Jak wykazano powyżej strona nie wywiązała się z tego obowiązku. Warto również podkreślić tezę podniesioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym postanowieniu, iż "powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło." Wymierzenie przez organ kary finansowej związane jest z powstaniem dla skarżącego negatywnych konsekwencji finansowych. Natomiast wykonanie zaskarżonej decyzji, pomimo niewątpliwie dotkliwego charakteru związanego z jej wysokością, charakteryzuje się co do zasady odwracalnym charakterem. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia