VI SA/Wa 422/10
WyrokWSA w Warszawie2010-04-28
Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Zdzisław Romanowski, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ I instancji może poszerzyć zakres decyzji po uchyleniu jej przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady reformationis in peius z art. 139 k.p.a., gdy część decyzji pierwotnej uprawomocniła się?Ratio decidendi
Zakaz reformationis in peius z art. 139 k.p.a. odnosi się wyłącznie do decyzji organu odwoławczego i nie ma zastosowania do ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji może poszerzyć zakres decyzji w ponownym postępowaniu, nawet jeśli część wcześniejszej decyzji uprawomocniła się. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia ma charakter obiektywny i nie jest wyłączona przez odpowiednie przeszkolenie kierowców.Stan faktyczny
Spółka "R." została ukarana karą pieniężną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów stwierdzone podczas kontroli dokumentacji i wykresówek. Po odwołaniu decyzja została uchylona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji nałożył karę w wyższej kwocie i poszerzył zakres naruszeń, co spowodowało skargę spółki do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi "R." Sp. j. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 92 ust 1 pkt 7 i 8 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., nazywanej dalej u.t.d.) oraz lp. 10.3., lp. 11.2. ust. 4 oraz lp. 11.4. ust. 7 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 15 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 307 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania "R." Sp. j. z siedzibą w B. z dnia [...] marca 2009 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 17.750 (siedemnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych,
1. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji;
2. umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu naruszenia: okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała przepisowych wpisów;
3. nałożył karę pieniężną w wysokości 12.950 złotych z tytułu naruszenia: przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;
4. nałożył karę pieniężną w wysokości 1.000 złotych z tytułu naruszenia: nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem).
Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "R." Sp. j. z siedzibą w B. (nazywanej dalej skarżącym) karę pieniężną w wysokości 17.750 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;
- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego - nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem);
- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała przepisowych wpisów.
Podane naruszenia zostały stwierdzone podczas kontroli dokumentacji przedsiębiorstwa przeprowadzonej w okresie od dnia [...] marca 2007 r. do dnia [...] marca 2008 r. kontrola okresów prowadzenia pojazdów, obowiązujących przerw i odpoczynków została dokonana na podstawie dokumentów obejmujących okres od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] listopada 2007 r. Kontrola została zakończona sporządzeniem protokołu nr [...] z dnia [...] marca 2008 r.
W wyniku przeprowadzonej kontroli przedsiębiorstwa, przedstawionych do kontroli dokumentów oraz wykresówek kierowców i przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo "R." karę pieniężną w wysokości 8.050 (osiem tysięcy pięćdziesiąt) złotych.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. strona wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji.
W następstwie postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 17.750 złotych.
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., zarzucając [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego nierozpoznanie sprawy we właściwym zakresie, czyli w takim w jakim została ona przekazana do ponownego rozpoznania (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowców - lp. 10.3.). W ocenie skarżącego, organ bezpodstawnie poszerzył zakres wydanej decyzji o kolejne dwa naruszenia (nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) za każdą wykresówkę oraz błędne wypełnianie wykresówek - lp. 11.2. ust. 4 i lp. 11.4. ust. 7 lit. d). Zatem, organ I instancji naruszył nie tylko zasadę powagi rzeczy osądzonej, ale także zakaz reformationis in peius określony w art. 139 k.p.a.
Strona podniosła również, że Spółka nie jest odpowiedzialna za popełnione przez kierowców naruszenia, gdyż kierowcy wykonujący przewóz byli przeszkoleni w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, znali zasady użytkowania tachografów oraz wypełniania wykresówek. Powołując się na treść art. 92a ust. 1 i ust. 4 u.t.d., skarżący podkreślił, że dołożył należytej staranności w zakresie szkolenia kierowców i organizacji świadczonych usług, a zatem z uwagi na brak winy nie ma podstaw do obarczenia go odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. bowiem organ I instancji nie wskazał w decyzji faktów i dowodów, które stanowiły podstawę jej wydania ani też się do nich nie ustosunkował. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) w uzasadnieniu wydanej decyzji przedstawił na czym polegały poszczególne naruszenia, dokonał ich subsumcji pod odpowiednie normy prawne oraz wskazał sposób wyliczenia kar jednostkowych. Organ odwoławczy podał, że po zapoznaniu się z zapisami wykresówek okazanych do kontroli oraz ustaleniami organu I instancji stwierdził, że doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, tym samym kara z lp. 10.3 załącznika do u.t.d. została nałożona prawidłowo. Organ nie stwierdził, aby na skontrolowanych wykresówkach zostały naniesione odręczne adnotacje wskazujące, stosownie do art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przyczyny odstąpienia od przestrzegania normy określonej w art. 7 ww. rozporządzenia.
GITD, po dokonaniu analizy wykresówek poszczególnych kierowców, stwierdził, iż naruszenie w postaci nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych faktycznie miało miejsce. Jednakże decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego należało, zdaniem GITD, uchylić i orzec o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000 złotych, gdyż organ I instancji błędnie nałożył odrębne kary pieniężne na podstawie lp. 11.2 ust. 4 załącznika do u.t.d. w stosunku do poszczególnych kierowców (za naruszenie wynikające z analizy wykresówek A. J. orzekł o karze w wysokości 1.000 złotych, z analizy wykresówek K. J. w wysokości 1.000 złotych, z analizy wykresówek A. S. w wysokości 700 złotych, z analizy wykresówek W. B. w wysokości 900 złotych, z analizy wykresówek A. B. w wysokości 700 złotych). Treść lp. 11.2. ust. 4 załącznika do u.t.d. nie daje podstaw do kilkukrotnego nakładania kary pieniężnej z tytułu tego samego naruszenia. Organ jest uprawniony do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 100 złotych za każdą wykresówkę, ale maksymalna wysokość kary nie może przekroczyć 1.000 złotych, ponieważ odnosi się ona do całościowej ilości wykresówek, na których stwierdzone zostało naruszenie, także wówczas gdy stwierdzono je na większej ilości wykresówek niż 10 sztuk.
GITD stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała przepisowego wpisu daty końcowej używania należało uchylić, a decyzję w tym zakresie umorzyć. Zapisy okresów aktywności na wykresówkach K. J., na których organ I instancji stwierdził naruszenie, jednoznacznie wskazują, iż kierowca faktycznie używał ich przez niecałe 24 godziny. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że początek i koniec używania danej wykresówki przypadał na ten sam dzień kalendarzowy. Zatem poczynione przez K. J. zapisy daty zarówno początkowej jak i końcowej używania wykresówki są, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowe i nie stanowią podstawy do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia określonego w lp. 11.4. ust. 4 lit. d) załącznika do u.t.d. Wykresówka W. B. używana była tylko i wyłącznie w dniu [...] września 2007 r. co potwierdzają zapisy aktywności kierowcy znajdujące się na tarczy tachografu, zatem i w tym przypadku nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia pokreślonego w lp. 11.4. ust. 7 lit. d) załącznika do u.t.d.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy zważył, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia art. 107 k.p.a., gdyż organ I instancji wskazał przepisy prawne stanowiące podstawę stwierdzonych naruszeń, a także szczegółowo wykazał, na których wykresówkach odnotowano naruszenia oraz jakie dokumenty potwierdziły ich istnienie.
Organ odwoławczy zauważył, że przywołany przez skarżącego art. 92a u.t.d. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie bowiem odnosi się on tylko i wyłączenie do kontroli drogowych, a nie jak miało to miejsce w rozstrzyganej sprawie, kontroli w siedzibie przedsiębiorcy.
Rozpatrując kwestię braku winy przedsiębiorcy w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń i dołożenia przez niego należytej staranności przy wykonywaniu transportu drogowego, GITD, powołując się na art. 117 k. p. oraz art. 429 k.c. i art. 430 k.c., uznał, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie. Odwołując się do treści art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Nr 561/2006, GITD wskazał, że to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r., odpowiadając za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.
Brak możliwości przewidzenia powstania naruszenia musi zatem realnie zaistnieć. Zdaniem GITD, w przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie wystąpił.
Za chybiony organ II instancji uznał zarzut naruszenia zasady reformationis in peius zapisanej w art. 139 k.p.a., gdyż zakres przedmiotowy ww. zakazu odnosi się tylko i wyłącznie do rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. wydanej w sprawie o sygn. akt FPS 2/98, GITD wskazał, że omawiany zakaz obejmuje wyłącznie orzeczenia organu odwoławczego i nie ma zastosowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kary w transporcie drogowym zostały określone w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) - wystąpić ze stosownym wnioskiem do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który wydał zaskarżoną decyzję jako organ I instancji.
Pismem z dnia 14 stycznia 2010 r. skarżący – "R." Sp. j. wniósł skargę na decyzję GITD z dnia [...] grudnia 2009 r. w zakresie pkt 3 i 4, tj. nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.950 złotych tytułem naruszenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego oraz nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.000 złotych z tytułu naruszenia nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem).
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie przepis ten nie miał zastosowania z uwagi na fakt, iż doszło do uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2008 r. w całości i ponownego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji w pozostałej części się uprawomocniła;
- naruszenie przepisu art. 92a u.t.d. poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w wyniku kontroli i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 8.050 zł. Strona zaskarżyła ww. decyzję w części dotyczącej wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju przez niektórych pracowników tj. w kwocie 7.950 złotych. Tym samym, pozostała niezaskarżona część decyzji uprawomocniła się. Organ II instancji, w wyniku rozpoznania odwołania, przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 17.750 złotych, poszerzając katalog stwierdzonych naruszeń.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł, iż organ I instancji powinien ponownie rozpoznać sprawę i wydać decyzję w zakresie, w jakim była ona oceniana i uchylona przez organ II instancji. Zdaniem strony, jest to sytuacja różna od sytuacji, w której strona wnosi odwołanie i zaskarża decyzję w całości, a organ odwoławczy w całości ją uchyla. Wówczas organ bada sprawę od początku. Skarżący podkreślił, że przedmiotowa sprawa dotyczy jedynie określonego zakresu decyzji, która w pozostałym zakresie uprawomocniła się (res iudicata). Nadto, protokół kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. uwzględniał jedynie zdarzenia opisane w pierwszej decyzji. Strona podkreśliła, że naruszenia, o które organ I instancji rozszerzył zaskarżoną decyzją nie były opisane w protokole kontroli, w tym ewidencja czasu pracy kierowców. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. GITD nie ustosunkował się do stanowiska skarżącego w tym zakresie oraz nie odniósł się do zarzutu, iż część decyzji organu I instancji się uprawomocniła, ograniczając się jedynie do sformułowania, iż argument o naruszeniu zasady reformationis in peius z art. 139 k.p.a. jest chybiony, gdyż nie ma zastosowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na skutek decyzji kasacyjnej. Zdaniem skarżącego, decyzja organu II instancji nie mogła skasować decyzji w całości. Decyzja organu I instancji została uchylona i sprawa rozpoznawana ponownie, ale jedynie w częściowym, zaskarżonym zakresie. W zakresie niezaskarżonym decyzja się uprawomocniła, stąd nie można przyjąć, iż decyzja została skasowana w całości. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, nie można było wydać decyzji pogarszającej sytuację prawną strony, która złożyła odwołanie.
Skarżący podkreślił, że nie jest odpowiedzialny i nie ponosi winy za popełnione przez kierowców naruszenia. Kierowcy wykonujący przewóz legitymowali się odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi odbycie szkoleń w zakresie obowiązujących przepisów prawa dotyczących m.in. czasu pracy kierowców. Posiadali odpowiednie kwalifikacje, umożliwiające im samodzielne wykonywanie czynności przewozu, niezbędną wiedzę o wymaganych okresach odpoczynku oraz sposobie wypełniania wykresówek i używania tachografów. Wiadomości z zakresu obsługi tych urządzeń kierowcy uzyskali na ukończonych kursach, szkoleniach, wymieniając między sobą uwagi. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, że kierowcy nie zwracali się z wątpliwościami do pracodawcy, nie zgłaszali żadnych uwag. Potwierdzili jednocześnie, iż nie byli nakłaniani przez pracodawcę do naruszania przepisów związanych z wypełnianiem wykresówek. Wykonywanie przewozu zostało powierzone osobom wykwalifikowanym, celem zagwarantowania przedsiębiorcy, że przewóz będzie wykonany zgodnie z obowiązującymi normami. A to oznacza, że skarżąca Spółka dołożyła należytej staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju i nie jest odpowiedzialną, i nie ponosi winy za popełnione przez kierowców naruszenia. Kierowcy wykonujący przewóz legitymowali się odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi odbycie szkoleń w zakresie obowiązujących przepisów prawa dotyczących m.in. czasu pracy kierowców. Posiadali odpowiednie kwalifikacje, a Skarżący zakwestionował zasadność powołania się przez GITD na treść art. 117 k. p. oraz art. 429 k.c., wskazując, że pracodawca nie przyczynił się do szkody jaka powstała w wyniku działania kierowców. Nie ponosi również winy w wyborze, ponieważ wykonanie czynności powierzył osobie posiadającej odpowiednie kompetencje i wiedzę z zakresu czasu pracy kierowców i obsługi tachografów. Tym samym, to kierowcy ponoszą wyłączną winę za nieprawidłowe wykonywanie czynności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Oceniając sprawę w świetle powyższych przepisów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest bezzasadna.
Zasadniczą kwestią proceduralną, którą należało rozstrzygnąć, był podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym zakazu reformationis in peius związany z zarzutem orzeczenia w niniejszym postępowaniu w przedmiocie, co do którego uprzednio zapadła decyzja, która w niezaskarżonym zakresie nabrała waloru prawomocności (res iudicata). Mianowicie – jak podnosi skarżący - w wyniku przeprowadzonej kontroli przedsiębiorstwa, przedstawionych do kontroli dokumentów oraz wykresówek kierowców i przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo "R." karę pieniężną w wysokości 8.050 (osiem tysięcy pięćdziesiąt) złotych.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. strona wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji.
W następstwie postępowania odwoławczego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2008 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 17.750 złotych.
Pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., zarzucając [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego nierozpoznanie sprawy we właściwym zakresie, czyli w takim w jakim została ona przekazana do ponownego rozpoznania (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowców - lp. 10.3.). W ocenie skarżącego, organ bezpodstawnie poszerzył zakres wydanej decyzji o kolejne dwa naruszenia (nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) za każdą wykresówkę oraz błędne wypełnianie wykresówek - lp. 11.2. ust. 4 i lp. 11.4. ust. 7 lit. d). W ocenie skarżącego w tej sytuacji organ I instancji naruszył zarówno zasadę powagi rzeczy osądzonej, jak i zakaz reformationis in peius określony w art. 139 k.p.a.
Sąd uznał argumentację skarżącego za niezasadną z następujących przyczyn.
Sprawą administracyjną objęto ogół naruszeń prawa stwierdzonych w przedsiębiorstwie skarżącego w wyniku przeprowadzonej kontroli. Fakt, iż w "pierwotnym" postępowaniu, które toczyło się bezpośrednio po zakończeniu czynności kontrolnych stwierdzono mniej naruszeń prawa, aniżeli w postępowaniu, które toczyło się na skutek decyzji kasatoryjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r., nie może być zakwalifikowany jako stojący w sprzeczności z zakazem reformationis in peius z uwagi na ustawowy zakres tego zakazu, unormowany w art. 139 k.p.a. W myśl tej normy prawnej: " Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny". Brak jakichkolwiek wątpliwości, iż wolą ustawodawcy jest ograniczenie tego zakazu do postępowania odwoławczego. Przepis art. 139 k.p.a. nie ma zatem zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2"; (vide: Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej LEX/el. 2010 Komentarz bieżący do art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego. Stan prawny: 18 marca 2010 r.).
Nie można także przyjąć, aby prawidłowy był pogląd skarżącego, iż skoro decyzja I instancji w postępowaniu "pierwotnym" była zaskarżona w części, to w pozostałym zakresie doszło do jej uprawomocnienia i w zakresie niezaskarżonym organ nie był władny orzekać – a w szczególności nakładać kar w wyższej, niż uprzednio, wysokości. Sprawa administracyjna toczyła się bowiem w przedmiocie naruszeń prawa stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie. Ograniczeniem był zakres prowadzonej kontroli. W ocenie Sądu przedmiot sprawy pozwalał na ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli, aż do zakończenia postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji ostatecznej w sprawie.
Nie jest w ocenie Sądu zasadna argumentacja skarżącego, który twierdzi, iż nie jest odpowiedzialny i nie ponosi winy za popełnione przez kierowców naruszenia, gdyż legitymowali się oni odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi odbycie szkoleń w zakresie obowiązujących przepisów prawa dotyczących m.in. czasu pracy kierowców, posiadali odpowiednie kwalifikacje i legitymowali się odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi odbycie szkoleń w zakresie obowiązujących przepisów prawa dotyczących m.in. czasu pracy kierowców. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przepis art. 93 ust. 7 u.t.d. przewiduje zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności "jeśli stwierdzone zostanie, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać), organizując przewóz, a jedynie wskutek jakiś nadzwyczajnych okoliczności" lub zdarzeń doszło do naruszenia" (vide: m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 67/08). Należy jednoznacznie stwierdzić, iż fakt odpowiedniego przeszkolenia zatrudnionych kierowców oraz wyposażenia ich w wymagane prawem dokument nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność przedsiębiorcy, która ma charakter obiektywny.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło