VI SA/Wa 440/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-15

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Maria Jagielska, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu (kradzież energii elektrycznej) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, czy też organ Policji jest zobowiązany do wykazania dodatkowych okoliczności uzasadniających obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?
Ratio decidendi
Samo prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu nie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ Policji jest zobowiązany do wykazania, że istnieją uzasadnione obawy, iż posiadacz broni może użyć jej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wymaga indywidualnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko samego faktu skazania.
Stan faktyczny
Skarżący, posiadający pozwolenie na broń myśliwską od 1984 r., został skazany prawomocnym wyrokiem sądu karnego za kradzież energii elektrycznej (art. 278 § 5 k.k.). Komendant Policji cofnął mu pozwolenie na broń, opierając się wyłącznie na fakcie skazania. Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że nie dopuścił się kradzieży osobiście, a skazanie było wynikiem braku wiedzy o konsekwencjach dobrowolnego poddania się karze, oraz że pozbawienie go możliwości uprawiania myślistwa jest krzywdzące.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji, stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant apl. prok. Łukasz Pastuszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. I. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia [...] września 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. S. I. w 1984 r. otrzymał pozwolenie na broń myśliwską. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., powiadomiono posiadacza broni o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, z uwagi na informację o prowadzonym postępowaniu karnym o czyn z art. 278 § 5 k.k. W toku postępowania organ uzyskał wywiad środowiskowy o stronie, a także informację z Polskiego Związku Łowieckiego o posiadaniu przez stronę uprawnień selekcjonerskich, oraz o braku przynależności do Koła Łowieckiego. Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] uznał S. I. winnym zarzucanego mu czynu z art. 278 § 5 k.k. tj. kradzieży energii, za co wymierzono mu karę grzywny w kwocie 400 złotych. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. wydaną na podstawie art. 20 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Policji cofnął S. I. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w sytuacji, gdy wobec danej osoby istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności pozwolenie należy cofnąć takiej osobie, która została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Organ podkreślił, iż powyższy zapis ustawowy ma charakter wiążący, toteż naruszenie prawa przez S. I. w zakresie stwierdzonym wyrokiem sądu karnego, stanowił podstawę do uznania posiadacza broni jako osobę zaliczoną do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. S. I. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, do Komendanta Głównego Policji podnosząc, iż jest osobą niewinną, która nie powinna ponosić konsekwencji za czyny innych osób. Wyjaśnił, bowiem że pomieszczenia, w których zamontowany był licznik wynajmowały osoby trzecie, a po ich wyprowadzce płacił on jedynie rachunki abonamentowe, nie sprawdzając stanu licznika. Podkreślił, jednocześnie, iż nigdy nie dopuściłby się kradzieży, a fakt przyznania się do winy wynikał z braku wiedzy w zakresie konsekwencji dobrowolnego poddania się karze. Skarżący wyjaśnił, iż skorzystał z porady funkcjonariusza Policji, który doradził mu, iż dzięki temu uniknie niepotrzebnego stresu związanego z postępowaniem sądowym, jednak nie sądził, że skazanie spowoduje wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń. Skarżący podkreślił, iż tylko z uwagi na uchybienie terminu do złożenia apelacji jego sprawa nie została ponownie zbadana, jednak uważa, iż padł ofiarą przestępczego działania osób, którym wynajmował lokal. Podkreślił, iż pozbawienie go możliwości uprawiania myślistwa jest wysoce krzywdzące, jako pozbawiające go możliwości wypoczynku poprawiającego stan zdrowia. Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym w sprawie było, że S. I. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2008 r., sygn. akt [...] został skazany za czyn z art. 278 § 5 k.k. Organ zatem, powołując się na przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji podkreślił, że ustawodawca nakazał właściwym organom Policji cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, została skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, jak miało to miejsce w niniejszym przypadku. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, iż nawet pozytywne opinie czy też postawa skarżącego nie mogą być uznane za przesłankę pozwalającą odejść organom Policji od dyspozycji ustawowej. Uznał zatem, iż obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem publicznym wynika wprost z treści przepisów ustawy o broni i amunicji, które zabraniają wydania pozwolenia osobom spełniającą przesłankę zawartą w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Odnosząc się do argumentacji skarżącego o pozbawieniu go możliwości uprawiania myślistwa organ Policji stwierdził, że cofnięcie pozwolenia na broń, nie pozbawiło skarżącego możliwości aktywnego działania na rzecz myślistwa. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumenty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Według wymienionego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zasadniczą więc przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest ustalenie, że posiadacz broni należy do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przesłankę tę organ Policji jest obowiązany wykazać w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia, natomiast jednym z elementów pomocniczych dla organu administracji może być fakt skazania uprawnionego za występek przeciwko mieniu. Jak wyraził to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyrokach z dnia 22 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 67/07) i z dnia 29 lutego 2009 r. (sygn. akt II OSK 84/07) "przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Z akt sprawy wynika, że skarżący jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego od 1984 r. i od tego roku posiada pozwolenie na broń. Posiada uprawnienia selekcjonerskie, na podstawie których może polować samodzielnie. Nigdy nie był karany oraz nie było zastrzeżeń co do posługiwania się bronią przez uprawnionego lub prawidłowego przechowywania posiadanej broni. Faktem jest, że S. I. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] czerwca 2008 r. za występek z art. 278 § 5 k.k. – kradzież energii elektrycznej. Skarżący odwołał się od tego wyroku jednakże nieskutecznie z powodu uchybienia terminu do wniesienia apelacji. W wyjaśnieniach skierowanych do organu administracji podał przyczynę dla której dobrowolnie poddał się karze, stwierdzając jednocześnie, że kradzieży energii elektrycznej dopuścili się wynajmujący pomieszczenie, dla którego był zainstalowany odrębny licznik prądu. Najemcy opuścili pomieszczenie przed kilku laty i skarżący nie sprawdził w jakim stanie pozostawili licznik energii elektrycznej. Przez cały czas po wyprowadzeniu się najemców nie korzystał z prądu w opuszczonych pomieszczeniach dlatego opłacał jedynie abonament. Organ administracji oparł decyzję jedynie na fakcie skazania S. I. Nie przeprowadził jednak, z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, analizy dotychczasowego zachowania skarżącego pod kątem jego cech charakteru, które uzasadniałyby zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia bowiem sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego koniecznym jest logiczne powiązanie czynu zarzuconego skarżącemu z uzasadnionym niebezpieczeństwem użycia przez niego broni sprzecznie z prawem. Wskazując na wyrok NSA z dnia 6 marca 2007 r. w sprawie II OSK 421/06 należy stwierdzić, iż okoliczność, czy posiadacz broni wywołuje swym zachowaniem uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest elementem stanu faktycznego sprawy, wynikającym z oceny dowodów, a nie kwestią interpretacji przepisów prawa materialnego. Tymczasem organ administracji publicznej, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, oparł je na interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uznając sam fakt skazania skarżącego za podstawę do zastosowania przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Organy Policji nie powinny stosować prostego przełożenia, że każde skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu spełnia niejako automatycznie przesłankę z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji – zaistnienie uzasadnionej obawy, że osoba skazana może w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Każdą sprawę należy bowiem rozpoznawać indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu jej okoliczności. Obawę użycia w przyszłości broni sprzecznie z prawem może uzasadniać dotychczasowe postępowanie posiadacza broni np.: nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych, czy ujemne cechy charakteru, jak nieopanowanie, konfliktowość, porywczość, niezrównoważenie i inne (por. wyrok NSA z 13 września 2007 r. w sprawie II OSK 1191/06). Organ administracji, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na wyroku sądu karnego, nie przeprowadził ustaleń w tym kierunku, które mogłyby uzasadniać przesłankę z art. 15 ust. 1pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło