VI SA/Wa 537/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) zaskarżoną decyzją z [...] września 2013 r. w pkt 1 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] sierpnia 2013 r., którą nałożono na M. K. (dalej skarżący) karę pieniężną w wysokości 8.800 złotych i w pkt 2 decyzji nałożył na niego karę 8.000 złotych tytułem popełnienia naruszeń z lp. 2.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jako podstawę skarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 5b ust. 1 i ust. 3, art. 7a ust. 1, art. 7a ust. 2 pkt 6, art. 7 ust. 3 pkt 3, art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 5, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.; dalej "u.t.d.") oraz art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454; dalej "ustawa zmieniająca"), a także lp. 1.4 i 2.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2011 r. w [...] na skrzyżowaniu ul. [...] i ul. [...] funkcjonariusz Policji skontrolował samochód marki [...] o nr rej. [...], którym kierował J. W.. Kontrola została udokumentowana protokołem, którego podpisania kierowca odmówił, ale otrzymał jego odpis. Jak wynika z tego protokołu kierowca do kontroli okazał m.in. wypis z licencji ważnej do [...] kwietnia 2060 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wystawionej na skarżącego oraz wydruk z kasy fiskalnej, na którym figuruje nazwa działalności gospodarczej skarżącego. W trakcie kontroli ustalono, że kontrolowanym pojazdem przewóz osób wykonywany jest od czerwca 2011 r. W pojeździe tym zamontowano było urządzenie pomiarowo-liczące z funkcją przeliczania przejechanej drogi na sumę pieniężną. Stwierdzono nadto, że na kontrolowanym pojeździe znajdował się naklejony napis: "[...]" oraz numery: "[...]" i "[...]". W związku z kontrolą stwierdzono naruszenia z lp. 2.9 pkt 1 i 2 oraz 2.10 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W czasie kontroli kierowca został przesłuchany w charakterze świadka, który zeznał, że jest zatrudniony na umowę o pracę przez skarżącego od czerwca 2011 r. i w ramach tej umowy wykonuje na rzecz skarżącego przewóz osób ww. samochodem. Podał, że zlecenia otrzymuje drogą radiową, a pasażerom drukuje paragon z kasy fiskalnej z kwotą jaka jest należna za przejazd. Podał, że drogomierz pokazuje kwotę do zapłaty w złotych. Kierowca wyjaśnił, oklejenie pojazdu było warunkiem wykonywania pracy na rzecz skarżącego. Nadto stwierdził, że nie wie co oznaczają numery znajdujące się na samochodzie. W trakcie kontroli sporządzono również notatkę urzędową, wykonano kserokopię okazanych przez kierowcę dokumentów i sporządzono dokumentację fotograficzną ww. samochodu. W oparciu o art. 10 ustawy zmieniającej Komendant Rejonowy Policji [...] przekazał WITD akta wszczętego postępowania administracyjnego. W toku postępowania uzyskano od Urzędu [...] informację, że według stanu na dzień [...] września 2011 r. ww. pojazd nie był zgłoszony do licencji, która została okazana w trakcie kontroli. W czerwcu 2013 r. WITD zawiadomił skarżącego, że na podstawie ww. protokołu kontroli oraz ustaleń w nim zapisanych toczy się wobec niego postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu. Nadto organ poinformował, że po analizie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu nowego stanu prawnego, stwierdził naruszenia określone w lp. 1.4 oraz lp. 2.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi skarżący wniósł o umorzenie tego postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nałożył na skarżącego karę 8.000 złotych za wykonywanie w dniu kontroli przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. oraz 800 złotych za niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8, w wymaganym terminie. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych za popełnienie naruszeń określonych w l.p. 2.9 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący naruszył zakazy wynikające z art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d., poprzez umieszczenie na pojeździe oznaczeń z nazwą i telefonem przedsiębiorcy oraz umieszczenie i używanie taksometru. GITD przyjął, że umieszczony na pojeździe poddanym kontroli napis "[...]" stanowi nazwę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d, a nadto upodabnia pojazd do pojazdów wykonujących transport drogowy osób taksówką. Zdaniem GITD, istota powołanej regulacji nie polega na tym, aby elementy umieszczone na pojeździe ściśle pokrywały się z firmą przedsiębiorcy, czy też wskazywały numer telefonu zarejestrowanego na tego konkretnego przedsiębiorcę. Argumentował, że ratio legis wprowadzenia wskazanych zakazów było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. GITD zauważył ponadto, że w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. ustawodawca posłużył się szerokim pojęciem nazwy, a nie pojęciem firmy zdefiniowanym w art. 43 i nast. Kodeksu cywilnego, co oznacza, że nazwa w rozumieniu omawianej regulacji nie musi pokrywać się z firmą przewoźnika zapisaną w ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem organu, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznaczenie "[...]" uznać należało za nazwę przedsiębiorcy, bowiem tak skarżący identyfikował część swojego przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym. Odnośnie do zakazu używania oznaczeń z numerem telefonu GITD wskazał, że ciągi cyfr [...] i [...] nie stanowią samoistnych numerów telefonów, jednakże przed numerami telefonicznymi rozpoczynającymi się cyfrą 9, należy dodatkowo wybrać cyfrę 1 - jest to spowodowane zmianą numeracji strefowej abonenckich usług specjalnych. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma T. GTP wynika, że numer [...] oraz [...] należą do [...] sp. z o.o. Zamawianie Taksówek. Wskazane numery umożliwiają zatem pozyskanie przez przedsiębiorcę klientów zainteresowanych przewozem. GITD stwierdził ponadto, że w kontrolowanym pojeździe zamontowane było urządzenie pomiarowo-liczące, co w świetle orzecznictwa NSA, w tym wyroków z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 911/08 i z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 733/09, wskazuje, że doszło do naruszenia zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie art. 8 i art. 64 § 4 k.p.a. oraz art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., wniósł o uchylenie obu decyzji. Podniósł, że nie został powiadomiony o tym co jest przedmiotem postępowania oraz stwierdził, że dowody zgromadzone w sprawie nie potwierdzają, że oznaczenie umieszczone na skontrolowanym pojeździe to oznaczenia jego przedsiębiorstwa oraz jego telefonu. Sąd wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3274/13, uchylił zaskarżoną decyzję GITD z dnia [...] września 2013 r. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu wskazał, że w dacie kontroli, tj. [...] września 2011 r. obowiązywał art. 18 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 7 kwietnia 2011 r. Zgodnie z jego ust. 5 lit. b) przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Zmiana treści tego przepisu na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz. U. poz. 661), która polegała na wprowadzeniu zakazu umieszczenia na pojeździe innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy weszła w życie z dniem 29 czerwca 2012 r. tj. po dacie przeprowadzenia kontroli. Sąd zaznaczył, iż zakaz objęty art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. zostaje naruszony w przypadku umieszczenia na pojeździe nawet jednego ze wskazanych w tym przepisie elementów (nazwa, adres, telefon). Sąd zaaprobował stanowisko organu, według którego pojęcie "nazwa" w rozumieniu powołanej regulacji nie może być utożsamiane z firmą pod jaką prowadzi działalność przedsiębiorca. Wskazany zakaz obejmuje umieszczanie na pojeździe wszelkiej nazwy przedsiębiorcy, choćby była to tylko nazwa powszechnie używana, a nie np. wpisana do rejestru. W ocenie Sądu, organ trafnie zauważył, że w obrocie gospodarczym częstą praktyką jest nadawanie przez przedsiębiorców nazw wyodrębnionym przez siebie składnikom majątkowym. Niewątpliwie z taką praktyką organ spotkał się na gruncie rozpatrywanej sprawy. Jednocześnie Sąd podkreślił, że art. 18 ust. 5 u.t.d. ma na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza w tym zakresie wykładnię celowościowo - funkcjonalną art. 18 ust. 5 u.t.d. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że okolicznością istotną, z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie zakazu ustanowionego w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., jest oznaczenie pojazdu poprzez umieszczenie na jego boku napisów zawierających treść "[...]". W tym zakresie Sąd wskazał, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" M. K.. Z materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że oznakowanie pojazdu jako wykonującego usługę przewozu osób jest wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. Organ zaś uznał, że oznakowanie to w połączeniu z jego pozostałymi elementami stanowi nazwę skarżącego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Sąd przyjął, że wadliwość zaskarżonej decyzji wynikała z tego, że organ odwoławczy nie ocenił, czy umieszczenie wspomnianego oznaczenia może być traktowane jako zadośćuczynienie obowiązkowi odróżnienia pojazdów wykonujących przewóz osób na podstawie licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. od pojazdów, którymi wykonywane są przewozy na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (art. 6 u.t.d.). Sąd powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 803/11 zgodnie z którym, w przypadku, gdy pojazd wykonujący przewóz osób jest wyraźnie oznaczony, konieczne staje się rozważenie, czy w ten sposób nie został osiągnięty cel regulacji z art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. GITD wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten zabrania umieszczania na pojeździe tylko takich oznaczeń, które nie pozwalają na odróżnienie pojazdów wykonujących przewóz okazjonalny od pojazdów wykonujących przewozy taksówkowe, podczas gdy właściwa interpretacja wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż zakaz w nim określony dotyczy każdego oznaczenia będącego nazwą przedsiębiorcy, bez względu na to, czy nazwa ta odróżnia pojazd wykonujący przewóz okazjonalny od pojazdów świadczących usługi taksówkowe, czy też nie. Wskazując na powyższe naruszenia GITD wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2026/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wydanego wyroku NSA stwierdził w szczególności, że jak wynika z ustaleń organu, które w zasadzie nie zostały w dotychczasowym postępowaniu podważone, przedsiębiorca – skarżący, wykonywał przewóz pojazdem zaopatrzonym w urządzenie pomiarowe odpowiadające pojęciu taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. i oznaczonym nazwą oraz numerami telefonów, które umożliwiały pozyskiwanie klientów temu przedsiębiorcy. NSA w świetle tych okoliczności za w pełni uzasadnione uznał twierdzenie, że mamy do czynienia z wykonywaniem przewozu pojazdem upodobnionym do taksówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") Sąd, któremu sprawa został przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonywaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd miał na uwadze zarówno treść wyroku i uzasadnienia NSA z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2026/14, jak i zarzuty skargi z dnia [...] października 2013 r. W rozpatrywanej sprawie sądowej kontroli poddana została decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazów określonych w art. 18 ust. 5 lit. a) i b) u.t.d., tj. zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem i telefonem przedsiębiorcy. Naruszenie pierwszego z wymienionych zakazów nie było kwestionowane zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Jak wynika z akt sprawy, kierowca kontrolowanego pojazdu w ramach przesłuchania w charakterze świadka zeznał, że zlecenia otrzymuje drogą radiową, a pasażerom drukuje paragon z kasy fiskalnej z kwotą jaka jest należna za przejazd, dodał, że drogomierz pokazuje kwotę do zapłaty w złotych. W omawianym przypadku w kontrolowanym pojeździe zamontowane było urządzenie pomiarowo-liczące marki Alwi, na dowód czego organ przedłożył materiał zdjęciowy oraz protokół przesłuchania kierowcy w charakterze świadka. Doszło zatem w niniejszej sprawie do naruszenia polegającego na umieszczeniu i używaniu w pojeździe taksometru, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) (obecnie: pkt 1) u.t.d.. Dodać należy, że art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. stanowi samoistną podstawę do wymierzenia kary przewidzianej w lp. 2.9 załącznika nr 3 do u.t.d., a samo stwierdzenie, prezentowane w niniejszej sprawie przez skarżącego, że organ nie wykazał w sposób wyczerpujący naruszenia zakazu określonego w art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., czy też błędnie stwierdził jego wystąpienie, nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Brak jest ponadto usprawiedliwionych podstaw by twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organ naruszył przepisy postępowania poprzez pominięcie przy dokonywaniu ustaleń celu regulacji z art. 18 ust. 5 u.d.p. Organ powołał się bowiem na ratio legis wprowadzenia w tym przepisie zakazów, które miało prowadzić do wyeliminowania przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania w ten sposób restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Przyjmując nawet, że nazwa "[...]" w warstwie językowej ma walor opisowy i można doszukiwać się w niej informacji o świadczonych usługach - co mogłoby ewentualnie okazać się okolicznością istotną z punktu widzenia oceny możliwości wprowadzenia w błąd potencjalnego klienta - oznaczenie to z pewnością nie pozwala stwierdzić, czy przedsiębiorca oferuje przewóz taksówką, czy też przewóz okazjonalny. Może jedynie sugerować, że u konkretnego przedsiębiorcy posługującego się tą nazwą dla oznaczenia swojej działalności opłatę za kurs można uiścić środkiem płatniczym państw tworzących w Unii Europejskiej strefę euro, co nota bene - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu przesłuchania kierowcy pojazdu - również nie jest informacją prawdziwą. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że w dniu [...] września 2011 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Prawidłowo także uznano, że skarżący wykonywał w tym dniu transport drogowy bez wymaganej licencji. Wprawdzie podczas kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu okazał wypis z licencji udzielonej skarżącemu ważnej do [...] kwietnia 2060 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, jednakże w trakcie postępowania administracyjnego uzyskano informację, że według stanu na dzień kontroli ww. pojazd nie był zgłoszony do okazanej licencji. Nie można podzielić zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 8 i art. 64 § 4 k.p.a., WITD zawiadomił bowiem skarżącego pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., że na podstawie protokołu kontroli z [...] września 2011 r. toczy się wobec niego postępowanie, wszczęte z urzędu na podstawie kontroli drogowej, w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Na powyższe skarżący, w imieniu którego działał pełnomocnik, udzielił odpowiedzi. Dodać należy, że na zasadzie art. 74 ust. 3 u.t.d. oryginał protokołu kontroli zatrzymuje kontrolujący, a kopię doręcza się kontrolowanemu kierowcy, przedsiębiorcy lub podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy. Co prawda w niniejszej sprawie kierowca odmówił złożenia podpisu pod protokołem kontroli, jednakże okoliczności sprawy zostały zobrazowane przez niego w ramach przesłuchania w charakterze świadka i odnotowane w stosownym protokole, który został przez kierowcę podpisany. W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro podjęty przez skarżącego w dniu [...] września 2011 r. przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą wykonywany był z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, oraz bez licencji na wykonywanie transportu drogowego, GITD prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.9. załącznika nr 3 do tej ustawy i nałożył z tego tytułu karę w kwocie 8.000 złotych. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wyczerpująco zbadano wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadzono dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), zaś rozstrzygnięcie GITD zostało uzasadnione zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.