VI SA/Wa 541/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia opłat lotniskowych postanawia odrzucić skargę Skarżący – K. pismem z dnia [...] lutego 2009 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia opłat lotniskowych dla Międzynarodowego Portu Lotniczego w P. Wnioskiem z dnia [...] września 2008 r. Towarzystwo Lotnicze w K. na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r., Nr 100, poz. 696 z późn. zm.) – dalej Pl. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie opłat lotniskowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 103, poz. 1083) – dalej rozporządzenie, przedłożyło do zatwierdzenia projekt opłat lotniskowych mających obowiązywać od dnia [...] grudnia 2008 r. Wskazano, że ww. projekt został zbudowany na podstawie obowiązującej taryfy opłat lotniskowych, zatwierdzonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2005 r. W wyniku prowadzonych uzgodnień zmierzających do zatwierdzenia wnioskowanej taryfy opłat, do organu wpłynęły pisma operatora przewozów lotniczych D. S.A. Oddział w Polsce oraz K. – skarżącego w niniejszej sprawie. Podmioty te wyraziły negatywną opinię przeciwko systemowi zniżek zawartemu w przedmiotowej taryfie. Ponadto wskazały, że aktualnie obowiązujące i planowane opłaty w Międzynarodowym Porcie Lotniczym nie są przejrzyste, niedyskryminujące, uzależnione od kosztów i łatwe do kalkulacji. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., działając w oparciu o przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 oraz art. 77 ust. 2 Pl. w związku z art. 104 § 1 Kpa., zatwierdził opłaty lotniskowe dla MPL w P. Organ podkreślił, że odstąpił od uzasadnienia decyzji, gdyż w jego ocenie uwzględnia ona w całości żądanie strony, nie rozstrzyga przy tym spornych interesów stron i nie została wydana na skutek odwołania (art. 107 § 4 Kpa.). Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. K. wniósł skargę na ww. decyzję. Skarżący w przedmiotowej skardze podniósł zarzut naruszenia § 4 rozporządzenia, art. 67 ust. 2 Pl., a także naruszenie art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 t. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1206). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi albo jej oddalenie. Na poparcie zasadności odrzucenia skargi wskazał na okoliczność braku posiadania przez skarżącego zdolności sądowej, tj. zdolności występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądową) ma osoba fizyczna, osoba prawna, państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej oraz organizacja społeczna nieposiadająca osobowości prawnej. W myśl art. 58 § 1 p.p.s.a. brak zdolności sądowej danego podmiotu, powoduje odrzucenie skargi. Kluczowym w rozpatrywanej sprawie jest więc zagadnienie, czy skarżący – zrzeszający przewoźników lotniczych – posiada zdolność sądową w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący jest organizacją utworzoną na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie tworzenia i działania komitetów oraz współdziałania i konsultacji w porcie lotniczym (Dz. U. z 2004 r., Nr 103, poz. 1088), w związku z art. 67 ust. 3 ustawy Pl. Zakres kompetencji komitetu określa § 16 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, zgodnie z którym działalność komitetu przewoźników lotniczych polega na inicjowaniu i opiniowaniu przedsięwzięć mających na celu polepszenie jakości odpraw towarowych i obsługi pasażerów oraz prowadzeniu działalności szkoleniowej w tym zakresie, przy jednoczesnym prawie komitetu do zajmowania stanowiska w szczególności w sprawach warunków korzystania z portu lotniczego, opłat lotniskowych oraz w sprawach związanych z funkcjonowaniem obsługi naziemnej. Należy wskazać, iż zgodnie z treścią skargi, skarga wniesiona została w imieniu skarżącego komitetu i członków tej organizacji. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. wskazuje, iż zdolność sądową mają organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów innych osób. Dlatego też zasadne jest dokonanie oceny, czy możliwość reprezentowania interesów przewoźników lotniczych w postępowaniach przed sądami jest elementem działalności statutowej skarżącego. Zdaniem Sądu takie reprezentowanie interesów przewoźników w postępowaniach sądowych nie mieści się w kompetencji do zajmowania stanowiska w sprawach opłat lotniskowych, o której mowa w przywołanym wyżej § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Podkreślić należy ponadto, iż zdolność sądową w sprawach dotyczących interesów osób trzecich organizacje społeczne będą posiadały wówczas, gdy przepisy prawa dopuszczają je do działania w postępowaniu, którego wynik podlega sądowej kontroli. Dodatkowo "udział organizacji społecznej w sprawach innych osób musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji. Za takim ograniczonym rozumowaniem zdolności sądowej organizacji społecznej przemawia również art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jest uprawniona do wniesienia skargi, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym" (przywołane za: B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II., Komentarz do art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi). Podkreślenia wymaga tu okoliczność, że skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w związku wnioskiem Towarzystwa Lotniczego S.A., a zatem nie brał w tym postępowaniu udziału. Na uwagę zasługuje również, czy skarżący posiada interes prawny w sprawie i czy spełnia kryterium organizacji społecznej działającej w zakresie swojej statutowej działalności. Należy wskazać, iż interes prawny jest to chroniony przepisami prawa interes jednostki, wynikający najczęściej z przepisów prawa materialnego. Mieć interes prawny to znaleźć przepis prawa, który pozwala ubiegać się o jakieś uprawnienia i obowiązek nakładany w formie decyzji. Interes prawny musi być osobisty, indywidualny, własny, konkretny, aktualny i nie ewentualny. "O interesie prawnym w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. mówi się wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Co oznacza, iż od wykazania związku między chronionym przepisami prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi (...)". "Skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany, jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością" (vide: B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). Ponadto wskazać należy, powołując się na wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2007 r. (sygn. akt I SA/Wa 603/07), iż interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa, który odnosi się do uprawnień lub obowiązku danego podmiotu. Ten interes prawny ma mieć charakter materialno-prawny, gdyż jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca, w odniesieniu do określonego podmiotu i w określonym stanie faktycznym, możliwość wydania określonej decyzji, czy też podjęcia określonej czynności. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Ze względu na fakt, iż skarżący nie działa bezpośrednio we własnym imieniu, ale i podmiotów będących jego członkami, należy odmówić mu posiadania interesu prawnego, a tym samym prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy ponadto wskazać, iż skarżący nie jest też organizacją społeczną, która brała udział w postępowaniu administracyjnym mającym na celu zatwierdzenie opłat lotniskowych na lotnisku w P., zaś uprzedni udział w postępowaniu jest - zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 536/05 - warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi przez organizację społeczną. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 1771/06), uprawnienie organizacji społecznej, biorącej udział w postępowaniu na prawach strony, do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zależy między innymi od tego, czy została ona dopuszczona do udziału w postępowaniu przed organem I instancji i wniosła przewidziane prawem środki zaskarżenia decyzji w toku instancji administracyjnych, czy też dopuszczono ją do udziału w sprawie przed organem orzekającym w sprawie, w ostatniej instancji. Tym samym skarżący nie może być uznany za podmiot uprawniony do wniesienia skargi, zarówno ze względu na brak zdolności sądowej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., jak też brak spełnienia przesłanek uprawniających go, jako działającego w okolicznościach poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji, do wniesienia skargi. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.