VI SA/Wa 548/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-10
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Joanna Kruszewska - Grońska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na zagranicznego przewoźnika drogowego za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia jest zasadna, jeśli kierowca nie rozumiał języka polskiego, w którym sporządzono protokół kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Brak wymaganego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego stanowi naruszenie przepisów, za które przewoźnik ponosi odpowiedzialność. Fakt, że protokół kontroli sporządzono w języku polskim, a kierowca nie znał tego języka, nie stanowi podstawy do uchylenia kary, ponieważ organy kontrolne nie są zobowiązane do zapewnienia tłumacza, a kierowca miał możliwość wniesienia zastrzeżeń do protokołu, czego nie uczynił.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na łotewską spółkę za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości zrozumienia protokołu kontroli przez kierowcę z powodu nieznajomości języka polskiego, oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów dotyczących zezwoleń i kar pieniężnych. Skarżąca twierdziła, że pisma sporządzane przez nią były tłumaczone przez program komputerowy, a nie profesjonalnego tłumacza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi S. M. nov., Łotwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a."), art. 28 ust. 1 i art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.; dalej: "u.t.d."), art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Ł. o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w R. 1 lipca 1992 r. (M.P. z 19 grudnia 2001 r. Nr 46, poz. 753) oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z [...] listopada 2016 r. nr [...] o nałożeniu na S. z siedzibą w M. nov., Ł. (dalej: "skarżąca"’ "spółka") kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.
Do wydania ww. decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniu [...] października 2016 r. na drodze krajowej nr [...] w [...] inspektorzy WITD zatrzymali do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował obywatel U. V. K.. Kierowca wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy (jabłek, gruszek i pieczarek) w imieniu przedsiębiorcy - spółki S. z siedzibą w M. nov. (Republika Ł.) na trasie z Polski do K. (przewóz do państwa trzeciego). Kierowca okazał do kontroli następujące dokumenty: wypis nr [...] z licencji wspólnotowej nr [...], dokument WZ wystawiony przez "[...] " Sp. z o.o., świadectwo zgodności z normami Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw nr [...] a także świadectwa fitosanitarne nr [...] i nr [...]. Natomiast nie posiadał zezwolenia wymaganego do wykonania przedmiotowego przewozu. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z [...] października 2016 r. nr [...], który kierowca podpisał bez zgłaszania uwag.
W toku postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu przez WITD, skarżąca w piśmie z dnia [...] października 2016 r. wyjaśniła, że zwróciła się do "Dyrekcji Transportu" Republiki Ł. o wydanie stosownego zezwolenia, lecz otrzymała odpowiedź odmowną, w której poinformowano ją, że ostatnie zezwolenia dotyczące przewozów na terytorium Rzeczypospolitej Polski zostały wydane przewoźnikom [...] lipca 2016 r.
Od decyzji WITD z [...] listopada 2016 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] zł skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 67 w zw. z art. 68 § 2 i w zw. z art. 74, art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Nadto sformułowała zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 w zw. z art. 28a ust. 3 i art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że skarżąca naruszyła obowiązki lub warunki przewozu wynikające z ww. przepisów.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2016 r. GITD, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż podczas kontroli kierowca, okazał jedynie wypis z licencji nr [...]. Natomiast nie okazał zezwolenia uprawniającego stronę do wykonywania przewozu pomiędzy Polską i K.. Co więcej skarżąca wskazała przyczynę braku zezwolenia. Otóż zwróciła się o wydanie zezwolenia do właściwego ł. organu, ale odmówiono jej z uwagi na wyczerpanie kontyngentu zezwoleń przyznawanych do wykonywania tego rodzaju przewozów.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, GITD wskazał, że nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji kwestia przedstawienia kierowcy do podpisu protokołu kontroli sporządzonego tylko w języku polskim. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Kierowcy przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem. W przedmiotowej sprawie kierowca wykonujący przewóz w dniu kontroli podpisał protokół bez wniesienia zastrzeżeń i nie złożył żadnych oświadczeń w ojczystym języku, wobec tego należy uznać, że treść protokołu była dla niego zrozumiała. Ponadto zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 43, poz. 224 ze zm.) językiem urzędowym jest język polski i w tym języku wnosi się podania, składa oświadczenia woli, toczy się postępowanie oraz sporządza dokumenty i decyzje. Zatem organ kontrolny nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza podczas wykonywanej kontroli drogowej.
Za nieuzasadniony GITD uznał zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych poprzez przyjęcie, że strona naruszyła obowiązki lub warunki przewozu wynikające z przepisów u.t.d. W tym kontekście zaznaczył, iż nie jest możliwa obraza przepisu przez jego błędną wykładnię i jednocześnie niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia polega bowiem na wywiedzeniu z jednej lub kilku jednostek redakcyjnych tekstu prawnego niewłaściwej normy prawnej. Natomiast przez niewłaściwe zastosowanie przepisu rozumieć należy zastosowanie innego przepisu niż ten, który powinien być wykorzystany w określonym stanie faktycznym lub zastosowanie przepisu, mimo że w określonym stanie sprawy nie miał zastosowania.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d., gdyż zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że za zaistniałe naruszenie odpowiedzialny jest przedsiębiorca, ponieważ nie wyposażył kierowcy we właściwe zezwolenie i dlatego brak jest podstaw do zastosowania powołanego przepisu.
W skardze na powyższą decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez jego niezastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób rażąco naruszający ww. przepis, w szczególności poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i pominięcie przy rozstrzygnięciu istotnej okoliczności, iż skarżąca jest podmiotem zagranicznym, a wszelkie pisma, kierowane bezpośrednio przez stronę, z uwagi na konieczność błyskawicznego działania celem zwolnienia zatrzymanego pojazdu, były ewidentnie tłumaczone przez program komputerowy typu translator, a nie przez profesjonalnego tłumacza, zatem całkowicie nieuprawnione są twierdzenia organu, że skarżąca w piśmie wysłanym drogą elektroniczną "przyznaje się do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia". Powyższe doprowadziło do wydania decyzji nakładającej na skarżącą karę w wysokości [...] zł, na podstawie znikomego materiału dowodowego a zatem ustalenia organu dokonane zostały w sposób dowolny;
art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, dokonanie dowolnej oceny dowodów, niewyjaśnianie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, niezagwarantowanie zatrzymanemu pracownikowi skarżącej (obywatelowi U.) możliwości zapoznania się z przedstawionymi mu do podpisu dokumentami w języku u. lub co najmniej w obecności tłumacza języka u., co doprowadziło do wydania decyzji naruszającej prawo;
art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez należytego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, przy niewywiązaniu się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz przy przyjęciu za ustalone okoliczności, które wymagają przeprowadzenia rozszerzonego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez:
a) przyjęcie, że doszło do zarzucanego naruszenia na podstawie protokołu kontroli bez przeprowadzenia praktycznie żadnego dodatkowego postępowania dowodowego - do czego organ był zobowiązany - i ograniczenia się przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji jedynie do przepisania treści protokołu kontroli,
b) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia stanu faktycznego, przede wszystkim ustalenia czy faktycznie doszło do zarzucanego naruszenia,
c) brak przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków w toku postępowania, w szczególności kierowcy V. K., którego przesłuchanie w obecności tłumacza lub choćby jego pisemne wyjaśnienia mogły być kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie,
d) brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.,
4) art. 67 w zw. z art. 68 § 2 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób rażąco naruszający ww. przepisy, w szczególności poprzez sporządzenie protokołu wyłącznie w języku polskim i przedstawienie go u. kierowcy do podpisu bez przedstawienia tłumaczenia na język u. oraz bez udziału tłumacza języka u., co doprowadziło do sytuacji, w której kierowca podpisał protokół, nie rozumiejąc jego treści. Zatem nie można uznać za przyznane okoliczności stwierdzonych protokołem a tym bardziej nie można uznać za wiarygodną adnotacji: "do protokołu kontroli kierowca nie wnosi zastrzeżeń". Powyższe miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż organ - jak wynika już z samej treści decyzj i- wydał decyzję "na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (...) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr: [...] z dnia [...].", a zatem w oparciu o protokół kontroli, do którego strona nie miała możliwości wnieść zastrzeżeń z uwagi na nieznajomość języka polskiego,
5) art. 107 §1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający ww. przepis, w szczególności poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieodpowiadającego wymogom tego przepisu, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, co uniemożliwiło pełne odtworzenie toku rozumowania organu pierwszej instancji i poznanie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł.
Ponadto spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
art. 92a ust. 1 w zw. z art. 28a ust. 3 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie skarżąca naruszyła obowiązki lub warunki przewozu wynikające z ww. przepisów, w ten sposób, że wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, podczas gdy dowody zgromadzone przez organ w sprawie nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że do takiego naruszenia doszło.
art 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez błędne i niepoparte nawet śladowym postępowaniem dowodowym w tym zakresie uznanie, że organ odwoławczy nie stwierdza okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych, podczas gdy prawidłowe ustalenie okoliczności sprawy doprowadziłoby organ do wniosku, że skarżąca jako podmiot wykonujący przewóz nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko zajęte
w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
W świetle argumentów oraz wniosków sformułowanych w uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 67 w zw. z art. 68 § 2 i w zw. z art. 74, art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Odpowiedź na to pytanie pozwoli odpowiedzieć na podstawowy zarzut skarżącej, zgodnie z którym konsekwencją naruszenia procedury administracyjnej było błędne niezastosowanie w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten pozwala organom Inspekcji Transportu Drogowego odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane tym z przewozem, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych. Organ zebrał wyczerpujący materiał dowodowy, rozpatrzył go
w całości, co następnie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.
Przypomnieć należy, że zgodnie z jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej, organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić
w sposób wyczerpujący całokształt materiału dowodowego na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jednocześnie, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaznaczyć również należy, że protokół kontroli drogowej, będący podstawowym dowodem w sprawie o stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, zapewnia możliwość przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń, bowiem jest on dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Ustawa o transporcie drogowym w sposób dokładny reguluje kwestie sporządzania protokołu z kontroli, a także uprawnienia oraz czynności inspektora podczas kontroli, na które zgodnie z art. 72 – 73 u.t.d. składają się m.in.: wstęp do pojazdu, kontrola dokumentów i urządzeń kontrolno-pomiarowych, żądanie od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych i ustnych wyjaśnień, okazanie dokumentów, jak również obowiązki kontrolowanego podmiotu (w tym przypadku kierowcy) mające umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie ww. czynności kontrolnych. Zgodnie z przepisem art. 74 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor ma obowiązek sporządzenia protokołu kontroli, który winien zostać podpisany przez kontrolującego i kontrolowanego oraz, do którego kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który następnie stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej.
W niniejszej sprawie, określony według powyższych zasad protokół kontroli, sporządzony został w języku polskim jako języku urzędowym, stosownie do treści art. 4 i 5 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim. Wspomniana ustawa nakazuje wszystkim podmiotom realizującym zadania publiczne na terenie Polski dokonywania wszystkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 5 ust. 1). Zatem - wbrew zarzutom skargi - organ kontrolny nie był zobowiązany do powoływania tłumacza języka u. podczas wykonywanej w dniu [...] października 2016 r. kontroli drogowej.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż uregulowania ustawy o transporcie drogowym w zakresie przeprowadzania kontroli realizują cele założone dyrektywą 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie minimalnych warunków wykonania rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 dotyczących przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym oraz uchylającą dyrektywę Rady 88/599/EWG (Dz. Urz. UE L z 2006 r., poz. 102, s. 35 ze zm., dalej: dyrektywa 2006/22/WE). W myśl motywu 14 preambuły do ww. dyrektywy, skoro jej cel, jakim jest ustanowienie przejrzystych, wspólnych zasad w zakresie minimalnych warunków kontroli należytego i jednolitego stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85 oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, to z uwagi na potrzebę skoordynowanych działań ponadnarodowych, możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Wspólnoty i Wspólnota może podjąć działania, zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. W myśl art. 2 ust. 1 omawianej dyrektywy Państwa Członkowskie organizują system odpowiednich, regularnych kontroli prawidłowego i jednolitego wykonywania przepisów rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85, obejmujący zarówno kontrole drogowe, jak i kontrole na terenie przedsiębiorstw wszystkich rodzajów transportu. Kontrole te obejmują każdego roku szeroki i reprezentatywny przekrój pracowników wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego, kierowców, przedsiębiorstw i pojazdów wszystkich rodzajów transportu objętych zakresem stosowania rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i nr 3821/85. Państwa Członkowskie zapewniają stosowanie na swoim terytorium jednolitej krajowej strategii kontroli.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2006/22/WE kontrole drogowe organizowane są w różnych miejscach, w dowolnym czasie i obejmują wystarczająco duży obszar sieci drogowej, aby utrudnić omijanie punktów kontroli.
Również według rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L z 2009 r., poz. 300, s.), jego załącznika I lit. H pkt 2, dotyczącego bezpieczeństwa drogowego wnioskodawca ubiegający się o licencję transportową, w odniesieniu do transportu drogowego rzeczy i osób, musi w szczególności: być w stanie podjąć konieczne działania, aby zagwarantować, że kierowcy przestrzegają przepisów ruchu drogowego, zakazów i ograniczeń obowiązujących na terenie różnych państw członkowskich (ograniczeń prędkości, pierwszeństwa, ograniczeń postojowych, używania świateł, znaków drogowych itd.).
Uzupełnieniem powyższych uregulowań jest art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 stanowiący, że przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
Zatem z uregulowań tych wynika obowiązek dla organów inspekcji transportu drogowego przeprowadzania ujednoliconych we Wspólnocie czynności kontrolnych (skarżąca nie zakwestionowała, aby kontrola przebiegała w odmienny sposób niż na terenie np. Ł.), a dla przewoźnika obowiązek – przygotowania kierowców do przejazdów po terenach państw członkowskich i wyposażenia ich w dokumenty - tożsame ze wzorami zamieszczonymi w obowiązujących przepisach Unii Europejskiej (np. art. 87 u.t.d.) Nie wynika zaś obowiązek dla organów państwa dokonujących kontroli posługiwania się językiem osoby poddawanej kontroli bądź przeprowadzanie kontroli z udziałem tłumacza.
Niezależnie od powyższych argumentów, trudno wyobrazić sobie sytuację, by każda kontrola drogowa wobec podmiotu zagranicznego (jego pracowników) poprzedzona miała być doprowadzeniem na miejsce kontroli tłumacza. Zważyć należy, iż w przypadku kontroli przewoźników zagranicznych niezależnie od kraju, w którym przeprowadzana jest kontrola drogowa, organy inspekcji transportu drogowego nie korzystają z pomocy tłumaczy.
W tej sytuacji, podpisanie czy też odmowa podpisania przez kontrolowanego kierowcę protokołu kontroli nie wpływa w żadnym stopniu na wysokość nałożonej kary pieniężnej, zważywszy na obiektywne stwierdzenie popełnionych naruszeń.
Przechodząc do oceny protokołu kontroli, znaczenia dowodowego takiego dokumentu nie sposób przecenić. Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później jest trudny do odtworzenia, co wielokrotnie było podkreślane w orzecznictwie (vide wyroki WSA w Warszawie: z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2318/08, z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1723/09 – te i niżej powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też należy uznać, iż podpisanie przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie. Przyjęcie wykładni przeciwnej doprowadziłoby do znacznego skomplikowania i przedłużenia postępowania w tego rodzaju sprawach, a także powodowałoby trudność ustalenia stanu faktycznego sprawy istniejącego w momencie kontroli pojazdu.
Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 74 ust. 2 u.t.d. kierowca ma prawo odmówić podpisania protokołu, co powinno być odnotowane w protokole kontroli wraz ze wskazaniem przyczyny odmowy. Ponadto kontrolowany może również wnosić zastrzeżenia do protokołu kontroli.
W przedmiotowej sprawie protokół kontroli został podpisany przez inspektora
i kierowcę, który nie wniósł żadnych zastrzeżeń odnośnie wyników kontroli. Skoro kierowca podpisał protokół bez zastrzeżeń, to należy uznać, iż miał świadomość jakiego rodzaju dokument podpisuje, czego on dotyczy i na jakie naruszenia wskazuje. Wykonując swoją pracę na trasach międzynarodowych powinien również posiadać wiedzę dotyczącą kwestii przeprowadzania kontroli i wymogów, jakie muszą spełniać zgodnie z prawem unijnym. Ł. jest bowiem państwem członkowskim Unii Europejskiej, a zatem przedsiębiorców ł. obowiązują te same przepisy co przedsiębiorców innych krajów unijnych. Należy więc przyjąć, iż kierowcy (niezależnie od ich narodowości) wykonujący przewóz drogowy w imieniu ł. przedsiębiorcy, są przeszkoleni w zakresie obowiązujących zasad wykonywania tej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, gdyby kierowca nie rozumiał znaczenia dokonywanej przez siebie czynności, bądź nie zgadzał się
w jakimkolwiek zakresie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli z pewnością odmówiłby podpisania protokołu, bądź sporządziłby stosowną adnotację w języku ojczystym. Późniejsze kwestionowanie czynności kontrolnych, a co za tym idzie ustaleń zawartych w protokole z tego powodu, że kierowca nie znał języka polskiego, pozostaje w sprzeczności z tym protokołem, gdyż kierowca nie dokonał żadnych adnotacji, co do braku zrozumienia dokonanych ustaleń bądź innych zastrzeżeń do sporządzonego protokołu kontroli.
W powyższym kontekście i mając na względzie uwagi poczynione powyżej, za niezasadny Sąd uznał zarzut dotyczący nieprzesłuchania kontrolowanego kierowcy w charakterze świadka, a tym samym naruszenia art. 67 w zw. z art. 68 § 2 k.p.a.
w zw. z art. 74 u.t.d., bowiem organy WITD dysponowały protokołem kontroli podpisanym przez kierowcę bez zastrzeżeń, który potwierdził wystąpienie stwierdzonego naruszenia. Tym samym nie można uznać, aby doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ zebrał materiał dowodowy w sposób rzetelny, postępowanie zostało poprowadzone w sposób budzący zaufanie kontrolowanego do władzy publicznej, a skarżąca została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach oraz możliwości zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. Jednocześnie wyjaśnić wypada, że zasady dotyczące obowiązków organu administracji dotyczące przestrzegania naczelnych zasad postępowania administracyjnego nie mogą powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, które wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, Lex nr 81779).
Ostatnim z zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej był zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wskazując powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale również wpływa na kontrolę merytoryczną aktu
w postępowaniu sądowoadministracyjnym (vide wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/16). W niniejszej sprawie ustalenia zawarte w kontrolowanej decyzji GITD zostały przedstawione w sposób jasny, precyzyjny i zrozumiały, nadto znalazły swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwoliło na pełną weryfikację poprawności zasadności nałożenia i wysokości kary w zakresie stwierdzonego naruszenia zawartego w protokole kontroli.
Przechodząc do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd uznał je za bezzasadne. Skarżąca zarzuciła organom błędną interpretację art. 92a ust. 1 w zw. z art. 28a ust. 3 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia oraz art 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezastosowanie tego przepisu.
Zgodnie z art.. 4 pkt 22 lit. y) u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ww. ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.
W myśl art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym, Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Natomiast art. art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
Sankcję za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem określa art. 92a ust. 1 u.t.d. – jest nią kara pieniężna w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia zawiera załącznik nr 3 do u.t.d. (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Zgodnie z lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Ponadto według art. 5 ust. 1 lit. c) umowy z 1 lipca 1992 r. zawartej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Ł. o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 19 grudnia 2001 r. nr 46, poz. 753) przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym między miejscem położonym na terytorium jednej z Umawiających się Stron a miejscem położonym na terytorium państwa trzeciego i na odwrót. Art. 6 ust. 1 ww. umowy stanowi, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7 ww. umowy, przewozy ładunków wymienionych w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie budzi wątpliwości obowiązek ł. przedsiębiorcy posiadania ważnego zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego przez ministra do spraw transportu. Zarówno okazane do kontroli przez kierowcę dokumenty, jak i treść naklejek umieszczonych na opakowaniach przewożonych owoców i warzyw jednoznacznie wskazuje, iż towar został załadowany w Polsce i był przewożony do K.. Bezsporna jest również okoliczność, iż skarżąca nie dysponowała wymaganym zezwoleniem. Podczas kontroli kierujący, wykonujący przewóz w imieniu strony, okazał jedynie wypis z licencji nr [...]. Natomiast nie okazał zezwolenia uprawniającego stronę do wykonywania przewozu pomiędzy Polską i K.. Zatem bezsporny jest fakt, że strona skarżąca w dniu kontroli wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy bez zezwolenia. Zaakcentować przy tym należy, iż wyczerpanie kontyngentu zezwoleń przyznawanych do wykonywania tego rodzaju przewozów, nie stanowi usprawiedliwienia stwierdzonego uchybienia. W tym kontekście nie ma żadnego znaczenia argument spółki, że w toku postępowania administracyjnego sporządzała pisma w jęz. polskim za pomocą programu komputerowego do tłumaczeń, ponieważ - z uwagi na konieczność szybkiego podejmowania działań - nie korzystała z pomocy profesjonalnego tłumacza. Skarżąca świadomie naruszyła przepisy decydując się na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy bez wymaganego zezwolenia. Dlatego organy obu instancji prawidłowo zastosowały sankcję przewidzianą w lp. 3.1 .w zw. z art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d.
W konsekwencji niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Przepis ten przewiduje możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania przez niego, że dołożył on należytej staranności, tzn. czy uczynił wszystko, czego można od przedsiębiorcy rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, które mogłyby obalić ustalenia organów ITD, a tym samym wyłączyć jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie w postaci braku zezwolenia na przewóz do państwa trzeciego.
Reasumując, stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalona sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, której wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów, obowiązujących w dniu wydania decyzji przez GITD. Stanowisko organu zostało prawidłowo uzasadnione, stosownie do wymagań art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło