VI SA/Wa 549/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-16
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, charakteryzującego się publicznym charakterem, wykonywaniem w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, stanowi przewóz regularny podlegający karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie transportu drogowego osób, który ma charakter publiczny, odbywa się w określonych odstępach czasu i na określonych trasach, nawet jeśli nie wszystkie formalne przesłanki definicji przewozu regularnego są spełnione w sposób dosłowny, stanowi przewóz regularny wymagający zezwolenia. Brak takiego zezwolenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że definicja przewozu regularnego powinna być interpretowana z uwzględnieniem wykładni funkcjonalnej i prowspólnotowej, a nie tylko językowego brzmienia przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę P.W. za wykonywanie krajowego transportu drogowego osób na linii regularnej bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała, że autobus prowadzony przez kierowcę M.W. przewoził pasażerów na trasie W.-S.W., a kierowca nie okazał zezwolenia. Organ I instancji nałożył karę 6000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że przewóz miał charakter zorganizowany na uroczystości pogrzebowe i nie był przewozem regularnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 18 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp.2.1 załącznika do ustawy, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. o nałożeniu na P.W. kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych.
Do wydania decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniu [... ] sierpnia 2010 r. w W. został zatrzymany do kontroli autobus marki [...]. Pojazd prowadził kierowca M.W. W trakcie kontroli stwierdzono wykonywanie krajowego transportu drogowego osób na linii regularnej z W. do S.W. w imieniu przedsiębiorcy P.W. Kierowca nie okazał zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów. Przebieg kontroli zawarty został w protokole kontroli [....] Kierowca podpisał protokół kontroli nie wnosząc zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli drogowej.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji uznał, że strona dopuściła się naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia i na podstawie lp. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 6000 złotych. Zdaniem organu, przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego dowody wykazały, że wykonywany w dniu kontroli przewóz miał charakter przewozu regularnego. Świadkowie: M.S. i K.S. potwierdzili wykonywanie przewozu regularnego. Okoliczność ta została potwierdzona tym bardziej fakturami wystawionymi przez skarżącego tym osobom. Przesłuchany, po ponownym rozpoznaniu sprawy, M.W. zeznał, iż w dniu [...] sierpnia 2010 r. prowadził przedmiotowy pojazd z W. wykonując przewóz regularny osób.
Organ podkreślił, że o regularności przewozów świadczą następujące elementy: przewóz ma charakter publiczny, wykonywany jest w określonych odstępach czasu oraz wykonywany jest określonymi trasami. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, w ocenie organu, że wykonywany przez stronę przewóz w dniu kontroli odpowiada wszystkim cechom konstytutywnym określonym w definicji przewozu regularnego zawartej w art. 4 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a zatem stanowi przewóz regularny, który, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia. I tak informacja o przewozach była skierowana do nieograniczonej liczby osób, chcących jechać w kierunku S.W. Osoba prowadząca kontrolowany przejazd namawiała na dworcu potencjalnych pasażerów na przejazd w tym kierunku. Świadkowie nie potwierdzili informacji wskazanych przez skarżącego, iż jadą na uroczystości pogrzebowe jako zorganizowana grupa. Spełniona została zatem przesłanka "publicznego przewozu osób", czyli skierowanego do wszystkich, bez ograniczeń osób chcących udać się w konkretnym kierunku.
Na podstawie przeprowadzonych dowodów organ przyjął, że strona wykonywała przewozy w określonych odstępach czasu w oparciu o rozkład jazdy przewozów wykonywanych przez konkurencyjnych przedsiębiorców. Przejazdy te wykonywane były na konkretnej trasie tj. W.-S.W. Ponadto za przejazd uiszczano opłatę w wysokości 40 złotych.
Strona nie posiadała zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób, co zostało potwierdzone pismem Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2010 r. Zatem organ miał prawo nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości 6000 złotych wynikająca z lp. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego P.W. złożył skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniósł, że uzasadnienie decyzji nie daje pewności co do naruszenia prawa. Wykonywany przez niego przewóz miał charakter zorganizowany. Co potwierdza faktura za wykonaną usługę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punku widzenia powyższych kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadnianego uchylenie decyzji.
Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym "przewóz regularny" to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (j.t.: Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 ze zm.). Przepisy Prawa przewozowego regulują przede wszystkim cywilistyczne aspekty przewozu regularnego, jednak i one zawierają unormowania określające cechy przewozów regularnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa przewozowego, przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób jest obowiązany podać do publicznej wiadomości rozkład jazdy środków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozkładzie jazdy.
Ustawa o transporcie drogowym zawiera szczegółowe uregulowania przewozu regularnego. Z treści tej ustawy wynika wprost, że rozkład jazdy jest załącznikiem do zezwolenia (art. 20 ust. 1a ustawy o transporcie drogowym), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym), zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym).
Z treści powołanych przepisów wynika wprost, że z woli ustawodawcy, pojazd wykonujący transport regularny osób może zatrzymywać się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy i tylko tam może zabierać i wysadzać pasażerów. Inna wykładnia omawianych przepisów nie jest możliwa, wobec ich jednoznacznej i kategorycznej treści.
Definicje transportu regularnego osób zawierają także liczne przepisy wspólnotowe dotyczące transportu. Elementem wszystkich definicji transportu regularnego osób jest wsiadanie i wysiadanie pasażerów na wcześniej ustalonych przystankach. I tak, definicję usług regularnych zawiera Rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz. Urz. UE L 74 z dnia 20 marca 1992 r., s.1), które w art. 2 ust. 1.1. stanowi, że regularne usługi to usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy założeniu, że pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki. Rozporządzenie Rady (WE) 12/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. ustanawiające warunki dostępu przewoźników niemających stałej siedziby w Państwie Członkowskim do transportu drogowego osób w Państwie Członkowskim (Dz. Urz. WE L 4 z dnia 8 stycznia 1998 r., s. 10) w art. 2 pkt 1 określa usługi regularne jako usługi przewozu pasażerów, na określonych trasach, wsiadających i wysiadających na wcześniej ustalonych przystankach. Rozporządzenie Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniające powołane rozporządzenie (EWG) nr 684/92 (Dz. Urz. WE L 4 z dnia 8 stycznia 1998 r., s. 1), wskazując (w pkt 4 preambuły) na konieczność ujednolicenia definicji, ustanawia licencję wspólnotową, a w załączniku zawiera treść tej licencji. Zgodnie z pkt 9 załącznika określającego treść licencji wspólnotowej, usługi regularne umożliwiają przewóz pasażerów w odpowiednich okresach wzdłuż wyznaczonych tras, pasażerowie mogą być zabierani i wysadzani na wcześniej ustalonych przystankach. Kontrola przestrzegania powołanych przepisów na terenie Rzeczypospolitej dokonywana jest przez polskich funkcjonariuszy z zastosowaniem zasad wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Jest oczywiste, że w tym stanie rzeczy przepisy polskie, które obowiązują zarówno przewoźników krajowych, jak i zagranicznych, muszą być wykładane jednakowo i z uwzględnieniem uregulowań wspólnotowych. Z tych uregulowań wynika zaś, że cechą przewozu regularnego jest zabieranie i wysadzanie pasażerów na wcześniej ustalonych przystankach.
Wcześniej ustalone przystanki to przystanki określone w rozkładzie jazdy, odpowiadające definicji z art. 4 pkt 8a ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą "przystanek" to miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasażerów na danej linii komunikacyjnej, oznaczone w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), z informacją o rozkładzie jazdy, z uwzględnieniem godzin odjazdu środków transportowych przewoźnika drogowego uprawnionego do korzystania z tego miejsca. Wsiadanie i wysiadanie pasażerów, zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, odbywa się na tak oznaczonych i wyposażonych przystankach. Poza wyznaczonymi przystankami obowiązuje określony w art. 18b ust. 3 ustawy o transporcie drogowym zakaz zabierania i wysadzania pasażerów. Określenie w zezwoleniu miejscowości, w których znajdują się przystanki, oznacza więc, że przewoźnik jest uprawniony do zabierania i wysadzania pasażerów wyłącznie na oznaczonych i wyposażonych we wskazany sposób przystankach i obowiązuje go zakaz zabierania i wysadzania pasażerów w innych miejscach. Wobec tego wysadzanie pasażerów poza przystankami narusza warunki określone w zezwoleniu i odpowiada naruszeniu opisanemu w lp. 2.2 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W przedmiotowej sprawie charakter przewozu był przedmiotem oceny organu z punktu widzenia powyższych kryteriów. Ta ocena nie budzi wątpliwości Sądu. Jest logiczna i przekonywująca. Znajduje oparcie w dowodach przeprowadzonych przez organ w toku postępowania administracyjnego. W jej konsekwencji przedmiotowy przejazd został uznany za regularny, na który strona nie posiadała zezwolenia. Organ miał więc obowiązek nałożyć karę pieniężną. Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podstawową kwestią sporną, zaistniałą pomiędzy stronami niniejszego postępowania, stanowiła kwestia dotycząca zarówno interpretacji pojęcia "przewóz regularny" i związanej z tym prawidłowości zakwalifikowania usługi przewozowej wykonywanej przez skarżącego, jako przewozu regularnego, a nie – jak sugerowała strona – przewozu zorganizowanego na uroczystości pogrzebowe z[...] do[...]., co potwierdza faktura za wykonaną usługę, jak i kwestia prawidłowości przeprowadzenia samych ustaleń, które posłużyły do wydania spornej decyzji.
Sąd uznał, iż argumenty użyte przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i przedstawione w skardze do sądu administracyjnego, nie zasługują na uwzględnienie.
Oceniając prawidłowość ustaleń organów administracji i w konsekwencji opartego na nich zastosowania przepisów prawa materialnego, należy na wstępie wskazać, iż w świetle przepisu art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.
Niewątpliwie w zdecydowanej większości spraw postępowanie dowodowe prowadzone przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, zmierzające do wykazania skarżącym stawianego im zarzutu wykonywania przewozów regularnych bez wymaganego zezwolenia, ma charakter poszlakowy, gdyż w dużej mierze oparte jest na dowodach pośrednich. Co do zasady nie można organowi czynić zarzutu tylko z tego powodu, że nie dysponuje bezpośrednimi dowodami na okoliczność wykonywania przez skarżących wspomnianych przewozów. Z uwagi na charakter postępowania prowadzonego przez organ, Sąd powinien być przygotowany na kontrolę istotnych dla sprawy ustaleń organu, których dokonał on, przy zastosowaniu reguł odnoszących się do domniemania faktycznego, nie zaś z góry odrzucać taki sposób dowodzenia o istnieniu istotnych dla sprawy faktów. W myśl art. 231 k.p.c., który – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 14 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1078/08 - ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, a także i sądowo-administracyjnym, sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Domniemanie faktyczne, co wymaga podkreślenia, nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz metodą ustalania istotnych dla sprawy faktów na podstawie innych ustalonych faktów, przy uwzględnieniu wspomnianego już doświadczenia życiowego i zasad logiki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji i uznał, że z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w dniu [...] sierpnia 2010 r., kontrolowanym pojazdem marki [...], o nr rej. [...] prowadzonym przez kierowcę M.W., skarżący przedsiębiorca wykonywał regularny przewóz pięciu osób pomiędzy miejscowością [...]-[...]., nie posiadając wymaganego przepisami prawa zezwolenia.
Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, że w dniu kontroli przewożeni pasażerowie zostali zabrani przez skarżącego przewoźnika z parkingu strzeżonego przy Dworcu w [...]. i mieli zostać dowiezieni do [...]. i [...].. Przewożeni pasażerowie nie stanowili – jak słusznie ustalił organ - zorganizowanej grupy. Powyższe, zdaniem Sądu, potwierdzają zeznania świadków (pasażerów) przesłuchanych podczas kontroli oraz ustalenia zawarte w protokole z tej kontroli.
Organy słusznie ustaliły również, iż z zeznań świadków, złożonych podczas kontroli drogowej zgodnie wynika, że przewozy były wykonywane na z góry określonej trasie, tj. W. do S.W.. Ponadto z zeznań tych świadków jasno wynika, że sporny przewóz miał charakter odpłatny i regularny.
W ocenie Sądu niewątpliwie informacja o przewozie była skierowana do nieograniczonej liczby osób, chcących dojechać do [...]. lub miejscowości znajdujących się na tej trasie. Osoba prowadząca kontrolowany pojazd namawiała na dworcu potencjalnych pasażerów na przejazd na tym kierunku. Niewątpliwie zatem - jak stwierdził organ - spełniona został przesłanka "publicznego przewóz osób", czyli przewozu skierowanego do wszystkich, bez ograniczeń, osób chcących udać się w kierunku [...]..
Z orzecznictwa wynika jednoznacznie, że istotną cechą przewozu regularnego jest powszechność wykonywanego przewozu, rozumiana w ten sposób, iż każdy na równoprawnych warunkach może skorzystać z takiego przewozu. Ta cecha przewozu regularnego dość mocno odróżnia się od przewozu okazjonalnego, z reguły wykonywanego na zlecenie jednego tylko podmiotu, na określonej w umowie trasie, na warunkach wyłączności. Zatem, organy Inspekcji Transportu Drogowego, rozstrzygając o statusie spornego przewozu, słusznie przyjęły, że również pod kątem powszechności należy ocenić przewóz objęty kontrolą, a to głównie poprzez analizę zeznań świadków (pasażerów).
Zdaniem Sądu należy uznać, że definicja legalna "przewozu regularnego", zawarta w art. 4 pkt 7 u.t.d., może budzić pewne usprawiedliwione wątpliwości, których niewątpliwie nie sposób wyjaśnić tylko i wyłącznie na gruncie wykładni językowej, z pominięciem wykładni funkcjonalnej, a także w zupełnym oderwaniu od prowspólnotowej wykładni przepisów prawa krajowego. Niemniej – według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż dla uznania przewozu za regularny nie jest konieczne wykazanie spełnienia – w dosłownym rozumieniu tego słowa – wszystkich przesłanek zamieszczonych w art. 4 pkt 7 cyt. ustawy (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 344/05, nie publik.; podobnie: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1105/06).
Przede wszystkim należy przyjąć, iż obok wspomnianej wyżej cechy powszechności (publicznego charakteru) wykonywanego przewozu, podstawową cechą charakteryzującą przewóz regularny jest "regularność" tego przewozu, czyli wykonywanie go w określonych odstępach czasu.
Zdaniem Sądu organy obu instancji słusznie także przyjęły, na postawie przeprowadzonych dowodów, że przewozy były wykonywane przez skarżącego w określonych odstępach czasu, w oparciu o rozkład jazdy przewozów wykonywanych przez konkurencyjnych przewoźników. Ponadto za przejazd uiszczano opłatę. Dowodzą tego zeznania świadków: M.S. i K.S.. Świadkowie nie potwierdzili wersji skarżącego jakoby jechali na uroczystości pogrzebowe jako zorganizowana grupa.
Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego słusznie przyjął ponadto, że o tym, iż strona skarżąca wykonywała przewozy na trasie [...]. [...]. także przed dniem kontroli, co wynika także z zeznań świadków: M.S. i K.S.
W ocenie Sądu z powyższych dowodów jasno wynika, że przewóz poddany kontroli w dniu [...] sierpnia 2010 r. nie miał charakteru jednorazowego i był związany z systematycznym wykonywaniem przewozów regularnych w toku działalności gospodarczej wykonywanej w dłuższym przedziale czasowym.
Opierając się na przeprowadzonym postępowaniu dowodowym w sprawie wykonywania przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, organy wykazały w niniejszej sprawie, że według przesłuchiwanych w charakterze świadków (pasażerów), kontrolowany pojazd skarżącego wykonywał przewóz regularny [...]. do [...]., będąc tym samym substytutem przewozu wykonywanego przez przewoźników mających zezwolenie na wykonywanie przewozu regularnego. Oczywiście należy przy tym zauważyć, na co zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku z 14 lipca 2009 r., że dla przyjęcia transportu regularnego, nie jest konieczne, aby wszyscy pasażerowie uznawali usługę przewozową danego przewoźnika za substytut przewozu regularnego wykonywanego przez innych przewoźników legitymujących się wymaganym zezwoleniem na ten rodzaj przewozu. Wystarcza tutaj stosunkowo niewielka liczba pasażerów, uznająca usługę przewozową kontrolowanego przewoźnika za substytut przewozu regularnego, zwłaszcza, jeżeli będzie spełnione kryterium powszechności danego przewozu, to znaczy, gdy każda osoba ma możliwość skorzystania z przewozu za zakupem biletu, na równych prawach, na określonej trasie, którą obsługują również inni przewoźnicy, legitymujący się zezwoleniem na wykonywanie przewozów regularnych, będącymi konkurentami podmiotu, wobec którego toczy się omawiane postępowanie administracyjne. Obowiązujące przepisy prawa, penalizujące wykonywanie przewozów regularnych bez wymaganego zezwolenia, nie wymagają bowiem, aby taka, naruszająca prawo, działalność wyczerpywała znaczącą część działalności kontrolowanego przewoźnika. Z omawianych względów, w dobrze rozumianym interesie przewoźnik powinien działać według przejrzystych reguł rynkowych, jeżeli jego działalność dotyka obszaru, na którym swoboda działalności gospodarczej podlega ustawowej reglamentacji, a takim jest regularny przewóz osób.
Reasumując, istnieją pełne podstawy dla ustalenia regularnego charakteru przewozu wykonywanego przez skontrolowanego przewoźnika, nieposiadającego na tę działalność wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.t.d., Niewątpliwie trasa spornego przewozu pokrywała się z trasami innych przewoźników, z usług skontrolowanego przewoźnika mógł na równych prawach skorzystać każdy podróżny (charakter publiczny), zaś za przewóz pobierana była opłata.
Zdaniem Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że przewozy świadczone przez skarżącego były wykonywane według rozkładu jazdy i odbywały się na przystankach, co wynika z relacji przesłuchiwanych świadków.
Niewątpliwie zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego, który powołując się na pogląd NSA wyrażony w wyroku wydanym w sprawie II GSK 1078/08, stwierdził, że mówiąc o przesłance istnienia rozkładu jazdy wymaganej przy przewozach regularnych, o której mowa w art. 18b ust. 1 pkt 2 u.t.d., należy akcentować nie tyle publiczną formę wprowadzenia w życie takiego rozkładu, ale raczej to, czy miał miejsce przejaw woli przewoźnika, podjęty w dowolnej formie, który bezpośrednio prowadzi do pozyskania relewantnej grupy osób (potencjalnych pasażerów) do korzystania z usług przewozowych na konkretnej trasie lub trasach. Organ prawidłowo wskazał, że zachowanie takie miało miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ kierowca prowadzący pojazd skarżącego namawiał do przejazdu w kierunku [...]. osoby przebywające na dworcu. Potencjalni pasażerowie wiedzieli zatem, do jakiego miejsca udaje się kontrolowany pojazd. Była im znana trasa przejazdu.
Brak oznaczenia danego miejsca jako przystanku, w ocenie Sądu, nie pozbawia danego miejsca tego charakteru. Trudno bowiem wymagać od podmiotu, który nie ma zezwolenia, aby zastosował się wprost do definicji określonej w art. 4 pkt 8 lit. a) u.t.d. Według Sądu, co wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. (sygn. akt I OSK 463/05), iż podmiot, który wykonuje przewóz regularny, ale bez zezwolenia, raczej nie wykonuje go w sposób jawny i łatwy do ujawnienia, jak to czyni przedsiębiorca, który działa na mocy posiadanego zezwolenia. Toteż, podanie do publicznej wiadomości rozkładu jazdy, jako przesłanki przewozu regularnego, może nastąpić nie tylko poprzez ogłoszenia na przystankach lub dworcu, ale również poprzez podanie stosownych informacji w radiu, na ulotkach, a nawet w formie głosowych wywołań lub nawet wzajemne przekazywanie informacji przez pasażerów.
W konsekwencji organ odwoławczy słusznie uznał, że na podstawie zgromadzonych dowodów należy wysnuć wniosek, że strona skarżąca wykonywała przewozy w określonych odstępach czasu. Przejazdy te wykonywane były na konkretnej trasie, tj. na trasie [...].-[...].. Ponadto za przejazd uiszczano opłatę. W konsekwencji należy – zdaniem Sądu – uznać, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, iż wykonywane przez stronę skarżącą przewozy, w tym również sporny przewóz wykonywany w dniu kontroli, odpowiadają wszystkim cechom konstytutywnym, określonym w definicji przewozu regularnego, zawartej w art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym (przewóz ma charakter publiczny, wykonywany jest w określonych odstępach czasu oraz wykonywany jest określonymi trasami), a zatem stanowi przewóz, który w myśl art. art. 18 ust. 1 u.t.d. wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia.
Zdaniem Sądu przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2010 r. kontrola odbyła się zgodnie z metodyką kontroli określoną zarówno w przepisach ustawy o transporcie drogowym, jak również przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 462). W ocenie Sądu inspektor Inspekcji Transportu Drogowego dokonał ustaleń stanu faktycznego na podstawie prawidłowo zebranych w toku kontroli dowodów, którymi w szczególności są dokumenty, wyjaśnienia kontrolowanego, wyniki oględzin, a przede wszystkim zeznania świadków.
Wobec powyższych ustaleń organów Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, prawidłowe było uznanie, że skarżący P.W. dopuścił się naruszenia przewidzianego w lp. 2.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, skoro wykonywał transport drogowy osób bez wymaganego zezwolenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło