VI SA/Wa 66/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska asesora komorniczego oddala skargę A. P. (dalej zwany także skarżącym, stroną) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...] o odwołaniu skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 127 § 2 w związku z art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako k.p.a., w zw. z art. 32 a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.). Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia: Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z [...] grudnia 2007 r. skarżący został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Zatrudniony został w Kancelarii zawieszonego Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] A. P.. W dniu [...] stycznia 2009 r. W. O. pełniący obowiązki zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] złożył wniosek o odwołanie skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego przy Sądzie Rejonowym[...]. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował, iż w dniu [...] lutego 2009 r. rozwiązał z nim umowę o pracę w trybie natychmiastowym. Rada Izby Komorniczej w opinii z [...] lutego 2009 r. poparła złożony wniosek. Krajowa Rada Komornicza w piśmie z [...] lipca 2009 r. poinformowała, że jej stanowisko w zakresie odwołań i powołań na stanowisko asesora komorniczego zawsze jest zgodne z wyrażonym w tej kwestii stanowiskiem właściwej rady izby komorniczej, która posiada wszelkie niezbędne informacje, by wyrażona przez nią opinia była rzetelna, obiektywna i w pełni zasadna. Prezes Sądu Apelacyjnego [...] decyzją z [...] lipca 2009 r. odwołał skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił, że przepis art. 32b ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w sposób enumeratywny wymienia katalog przestanek stanowiących podstawę odwołana asesora komorniczego z zajmowanego stanowiska i nie wskazuje, iż ustanie stosunku pracy asesora stanowi podstawę jego odwołania. Wskazał, że po ustaniu stosunku pracy u jednego komornika, może podjąć pracę na stanowisku asesora u innego komornika. Nadto nie doszło do rozwiązania stosunku pracy, mającego uzasadniać odwołanie go ze stanowiska asesora komorniczego, bowiem prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lipca 2009 roku w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] potwierdził, iż zastępca komornika nie był uprawniony do rozwiązania z nim stosunku pracy. Zarzucił, że organ wbrew art. 10 k.p.a. przed wydaniem decyzji nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prezes Sądu Apelacyjnego wysłuchał go wprawdzie w lutym 2009 roku, ale przed wydaniem decyzji ponownie tego nie uczynił pomimo faktu, iż decyzja została wydana po 6 miesiącach. W ocenie skarżącego wysłuchanie go przed wydaniem zaskarżonej decyzji pozwoliłoby uniknąć błędu, bowiem poinformowałby Prezesa Sądu Apelacyjnego o treści wyroku Sądu Rejonowego[...]. Nadto zarzucił uchybienie polegające na braku uzasadnienia zmiany podstawy prawnej odwołania go ze stanowiska z art. 32b ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji na art. 32 b ust 1 pkt 6 tejże ustawy wskazany w wydanej decyzji. Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jego zdaniem dokumenty w postaci pism Komornika Sądowego W. O. z dnia [...] stycznia i [...] lutego 2009 r., wraz z odpisem pisma z dnia [...] lutego 2009 zawierającego oświadczenie Komornika o rozwiązaniu stosunku pracy z skarżącym bez wypowiedzenia, stanowią dostateczną i wystarczającą podstawę do odwołania go ze stanowiska asesora. Stwierdzone bowiem przez W. O. liczne absencje skarżącego w pracy, np. w styczniu 2009 r. na dwadzieścia dni roboczych przepracował zaledwie 3 dni, odpowiada kwalifikacji rażącego naruszenia prawa - obowiązków asesora komorniczego - pracownika, w szczególności określonych w art. 100 § 2 pkt 1 kodeksu pracy. Nadto uwzględnienia wymagał fakt, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Prezesa Sądu Okręgowego [...] w piśmie z [...] kwietnia 2009 r., A. P. wraz z pracownikiem kancelarii S. P., w okresie zawieszenia Komornika Sądowego A. P. w czynnościach, nadal "urzędował" w dawnym lokalu kancelarii w [...] przy ul. [...]. Nie podporządkował się skutkom decyzji o zawieszeniu komornika A. P. w czynnościach i w dawnym lokalu kancelarii (przeniesionej przez zastępcę komornika pod nowy adres) przyjmował korespondencję opieczętowując ją pieczęcią zawieszonego komornika. Uprawnionym jest zatem stwierdzenie, że z rażącym naruszeniem prawa skarżący stwarzał pozory funkcjonowania "konkurencyjnej" w stosunku do kancelarii zastępcy komornika działalności egzekucyjnej. Podkreślił, że organy samorządu zawodowego komorników również widziały potrzebę niezwłocznego odwołania skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. W opinii z [...] lutego 2009 r., Rada Izby Komorniczej [...] potwierdziła celowość odwołania skarżącego wskazując na "notoryczne naruszenia zasad etyki zawodowej, naganne zachowanie asesora w stosunku do osób pełniących obowiązki zastępcy zawieszonego komornika, nie stawianie się do pracy oraz odmawianie współpracy z komornikami zastępującymi zawieszonego komornika". Na marginesie podniósł, że Sąd Rejonowy [...] który wyrokiem z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt [...] ustalił, że skarżący pozostaje w stosunku pracy z pozwanym A. P., nie badał merytorycznych podstaw wypowiedzenia, bowiem nie przyznał legitymacji czynnej w procesie W. O. - Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym [...] - zastępcy zawieszonego Komornika A. P.. W tak ukształtowanej sytuacji procesowej Sąd wydał wyrok na podstawie uznania powództwa przez zawieszonego w czynnościach komorniczych A. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nieuwzględnienie wniosku o odwołanie. Zarzucił decyzji Ministra Sprawiedliwości naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 32 b ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, poprzez błędne uznanie, iż spełniły się przesłanki do jego zastosowania oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 10, 12, 81 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na treść decyzji. Uzasadniając postawione zarzuty skarżący w znacznej części powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. Nie zgodził się ponadto z organem odwoławczym, iż treść pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego z [...] lutego 2009 r. wzywająca skarżącego do wypowiedzenia się odnośnie wniosku o odwołanie go ze stanowiska komornika wyczerpuje obowiązek wysłuchania asesora przed podjęciem decyzji w sprawie odwołania. Nie pozwala na to bowiem błędne przywołanie w cyt. piśmie podstawy prawnej. Podkreślił, iż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób nierzetelny opierając się wyłącznie na twierdzeniach W. O.. Nie zagwarantował mu skorzystania z uprawnienia do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wynikającego z treści art. 10 k.p.a.. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wskazała przy tym, iż podstawą prawną decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] stanowił przepis art. 32 b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, odwołujący się do przesłanki w postaci rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa. Bez znaczenia jest przy tym oczywista omyłka pisarska w piśmie z dnia [...] lutego 2009 r. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga A. P. nie jest zasadna, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] odpowiadają prawu. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 32 b ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, zgodnie z którym prezes sądu apelacyjnego odwołuje asesora komorniczego, który dopuścił się rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa. Mając na względzie konstrukcję powyższego przepisu stwierdzić należy, iż wydana na tej podstawie decyzja posiada charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP1983, Nr 6, s. 141). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83). Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, nie można postawić organowi zarzutu dowolności przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Dokonał on oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i na jego podstawie właściwie ustalił stan faktyczny sprawy pozwalający na stwierdzenie, że zaistniały okoliczności uzasadniające odwołanie skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. Wbrew zarzutom skargi organ nie opierał się wyłącznie na twierdzeniach Komornika W. O.. Ustalając stan faktyczny wziął pod uwagę również okoliczności wskazane w pismach samorządu komorniczego oraz Prezesa Sądu Okręgowego[...]. Organ wziął pod uwagę cały szereg zachowań skarżącego świadczących jego zdaniem o rażącym i uporczywym naruszaniu przez skarżącego przepisów prawa. Wskazał między innymi, iż skarżący nie podporządkował się skutkom decyzji o zawieszeniu komornika A. P. w czynnościach i w dawnym lokalu kancelarii przyjmował korespondencję opieczętowując ją pieczęcią zawieszonego komornika. Stwarzał tym pozory funkcjonowania "konkurencyjnej" w stosunku do kancelarii zastępcy komornika działalności egzekucyjnej. Powołał nadto opinię Rady Izby Komorniczej [...] wskazującą na notoryczne naruszenia przez skarżącego zasad etyki zawodowej, naganne zachowanie w stosunku do osób pełniących obowiązki zastępcy zawieszonego komornika, nie stawianie się do pracy oraz odmawianie współpracy z komornikami zastępującymi zawieszonego komornika. Znamiennym jest przy tym, iż skarżący stawiając organowi zarzut odnośnie prawidłowego i kompletnego zebrania materiału dowodowego nie kwestionuje w istocie poczynionych przez Ministra Sprawiedliwości ustaleń. Wskazuje jedynie na wyrok przywracający go do pracy, jako okoliczność wskazującą, iż brak było podstawy do jego odwołania ze stanowiska asesora. Tymczasem organ wypowiedział się w decyzji odnośnie braku wpływu powyższego wyroku na ocenę zachowań skarżącego wskazujących na rażące i uporczywe naruszanie przez niego przepisów prawa. Sąd podziela także stanowisko organu, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest błędne wskazanie podstawy prawnej w piśmie Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] lutego 2009 r. [...], wzywającym do zajęcia stanowiska w postępowaniu administracyjnym, tj. art. 32 b ust. 1 pkt 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Z treści pisma wynika bowiem bezspornie, iż organ pierwszej instancji umożliwił wypowiedzenie się skarżącemu przed podjęciem decyzji w sprawie odwołania skarżącego ze stanowiska asesora komorniczego. Wypełnił tym samym obowiązek statuowany w art. 32b ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Ponadto z samej odpowiedzi skarżącego wynika bezsprzecznie, iż był świadomy, jakich okoliczności dotyczy wezwanie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu co do zebranych dowodów przed wydaniem kolejnych rozstrzygnięć, podkreślić należy, iż w myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. (sygn. akt FPS 6/04) przedmiotowe naruszenie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący miał możność na etapie postępowania odwoławczego ustosunkować się do wszystkich podnoszonych przez organ pierwszej instancji argumentów, w tym uchwał samorządu komorniczego. Z kolei organ drugiej instancji nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego. Zatem fakt, iż skarżący nie został powiadomiony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji drugiej instancji, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję Minister Sprawiedliwości nie dopuścił się zarzucanych mu w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego, jak też przepisów procedury administracyjnej. Wyczerpująco przedstawił motywy, obejmujące kryteria jakimi kierował się oceniając fakty, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Właściwe ustalił stan faktyczny i prawny istotny w sprawie (stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz należycie decyzję uzasadnił (zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.). Tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.