VI SA/Wa 691/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia odmówić przywrócenia terminu Pismem z dnia 1 marca 2012 r. M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, która wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2012 r. została oddalona. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. (data nadania) M. S. wystąpił o doręczenie odpisu sentencji wyroku zapadłego w jego sprawie. Na wezwanie Sądu uiścił opłatę w kwocie 10 zł i w dniu 8 października 2012 r. Sąd, zgodnie z treścią wniosku, doręczył mu żądany odpis sentencji wyroku. Pismem z dnia 12 października 2012 r. M. S. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie odpisu uzasadniania wyroku, którego odpis sentencji już otrzymał. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2012 r. WSA w Warszawie na podstawie art. 141 § 2 w zw. z § 3 p.p.s.a. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 24 grudnia 2012 r., (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu błędną analizę stanu faktycznego. Podniósł, że nie został prawidłowo pouczony o skutkach niestawiennictwa na rozprawie, a zatem błędne pouczenie w zawiadomieniu o terminie rozprawy skutkowało tym, że termin na wniesienie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku pozostawał "otwarty" i wniosek mógł być złożony w każdym czasie. Ponadto uznał, że pomimo wszystko wniosek o sporządzenie i uzasadnienie wyroku złożył w przepisanym prawem terminie, gdyż w myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się również w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia sentencji wyroku, zaś jemu odpis sentencji wyroku doręczono w dniu 8 października 2012 r. Oznacza to, że wyżej wspominany termin biegł od dnia 8 października 2012 r. i został dotrzymany, bowiem skarżący złożył wniosek w dniu 12 października 2012 r. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 75/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił przedmiotowe zażalenie, podkreślając prawidłowość działania Sądu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że redakcja art. 141 § 2 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości, a z uwagi na fakt, że wyrok ogłoszono po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 17 sierpnia 2012 r., to od tego dnia biegł termin siedmiu dni do wystąpienia z wnioskiem o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem. Podkreślono, że wyroku nie wydano na posiedzeniu niejawnym i z tego powodu nie doręczono skarżącemu z urzędu, zatem w okolicznościach sprawy przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. nie miał zastosowania, gdyż wyrok był ogłoszony. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wniosek o doręczenie odpisu sentencji wyroku z uzasadnieniem dla zrealizowania uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA, powinien zawierać precyzyjnie określone żądanie, obejmujące dwa wskazane elementy łącznie i dla swej skuteczności musi być złożony w terminie ustawowym. Pismem z dnia 15 marca 2013 r., strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia, dopełniając jednocześnie tej czynności. Jako powód naruszenia terminu, strona powołała się na swą niewiedzę i wadliwie zinterpretowane pouczenie zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Skarżący podkreślił brak zawinienia spowodowany błędnym przeświadczeniem o swej sytuacji procesowej, która została mu uświadomiona dopiero w momencie otrzymania orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 75/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej niezbędne jest przynajmniej uprawdopodobnienie, że okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu rzeczywiście zaistniały, a ich wystąpienie było niezależne od woli i wiedzy strony. Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Skarżący takiego zaangażowania w terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazał, bowiem wadliwa interpretacja pouczenia, nie zwalniała go z zachowania staranności najwyższego rodzaju. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I OZ 297/13, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl/.). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają okoliczności twierdzenia skarżącego, co przeświadczenia o prawidłowości jego działań procesowych. Pewność skarżącego, w zakresie swych praw procesowych, nie miała uzasadnienia w przepisach prawa, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w sprawie w dniu 28 lutego 2013 r. Należy bowiem podkreślić, iż przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagający od strony należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż z akt sprawy wynika, że Sąd wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – karta nr 94). Zawiadomienie to zawierało pouczenie, iż w przypadku oddalenia skargi, uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skoro skarżący w dniu 4 lipca 2012 r. własnoręcznie potwierdził odbiór zawiadomienia o rozprawie, uznać należy, iż miał on możliwość zapoznania się z powyższym pouczeniem i ewentualnego wyjaśnienia powstałych wątpliwości. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżący był prawidłowo pouczony o sposobie i terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a przedstawione przez niego okoliczności usprawiedliwiające złożenie tego wniosku z uchybieniem terminu nie pozwalają na uznanie, iż nastąpiło to bez winy skarżącego oraz wskutek przeszkody, której nie mógł on usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto, strona w piśmie z dnia 15 marca 2013 r., sama potwierdziła, że nawet zapadłe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 75/13 nie przekonało jej, co do poprawności sformułowania pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.