VI SA/Wa 713/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę Sygn. akt: VI SA/Wa 713/17 Uzasadnienie Uchwałą z dnia [...] stycznia 2017 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy Uchwałę z dnia [...] października 2016r., którą Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wpisała M.P. (dalej: skarżący) na listę adwokatów. M. P. od 2012 r. wykonywał zawód komornika i uzyskał wpis na listę adwokatów nie wykonujących zawodu, nie złożył ślubowania. Wobec ustalenia, że skarżący nie zrezygnował ze stanowiska komornika, ORA w [...] uchwałą z dnia [...] października 2016 r. ORA w G. skreśliła M. P. z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt. 4 z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2016 poz.1999 ze zm., dalej jako p.o.a.). ORA wskazała, że skarżący na posiedzeniu Rady w dniu [...] lutego 2016 r. został poinformowany o treści wyroków NSA z dnia 18 grudnia 2011 r. sygn. akt: II GSK 1899/11 i z dnia 24 maja 2013r. o sygn. akt: II GSK 302/12. Jednocześnie pouczono go, iż w razie niezrezygnowania po prawomocnym wpisie na listę adwokatów ORA we [...] ze stanowiska komornika, oraz niepoinformowania na piśmie o tym fakcie - ORA w [...] zmuszona będzie skreślić skarżącego z listy adwokatów po myśli art. 72 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Pismem z dnia [...] września skarżący został wezwany do złożenia na piśmie oświadczenia o zrzeczeniu się stanowiska komornika, przy czym przypomnianu mu stanowisko organów adwokatury oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach, o których była mowa podczas posiedzenia Rady w dniu [...] lutego 2016 r. Pismem z dnia [...] września 2016 r. skarżący oświadczył, iż nadal wykonuje zawód komornika. M.j P. odwołał się od uchwały ORA w [...] z dnia [...] października 2016 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy adwokatów. Zarzucił uchwale ORA naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. Wskazał, że uchwała nie zawiera dostatecznego uzasadnienia prawnego oraz podkreślił, iż skoro na podstawie obowiązujących przepisów prawa został wpisany na listę adwokatów, to teraz te same przepisy nie mogą stanowić wystarczającej podstawy skreślenia go z tej listy. Podkreślił, iż na obecnym etapie nie wykonuje zawodu adwokata, a żaden przepis prawa nie obliguje go do wykonywania tego zawodu. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2017 r. po rozpoznaniu odwołania skarżącego od uchwały ORA w [...] z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 4 p.o.a. podjęło uchwałę o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały. Prezydium NRA w uzasadnieniu ww. uchwały przywołało wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2011 r. sygn. akt: II GSK 1899/11 i z dnia 24 maja 2013 r. o sygn. akt: II GSK 302/12, wskazując równocześnie, iż ich treść została skarżącemu podana do wiadomości w uzasadnieniu uchwały o wpisie oraz w informacji udzielonej skarżącemu, dotyczącej jego sytuacji. Skarżący nie kwestionował udzielonej informacji i nie zgłaszał żadnych uwag do jej treści. Dopiero w odwołaniu zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze. Organ przywołał wykładnię ww. przepisu dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., wskazując, iż przepis ten stanowi podstawę do skreślenia z listy adwokatów osoby wpisanej na listę adwokatów niewykonujących zawodu, która w chwili wpisu na tę listę wykonywała zawód komornika i po uzyskaniu wpisu na tę listę nie zrezygnowała z pełnienia funkcji komornika, mimo, iż nie podjęła jednocześnie wykonywania zawodu adwokata (tj. nie złożyła ślubowania i nie wyznaczyła swojej siedziby zawodowej). Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. M. P. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pełnienie funkcji komornika sądowego jest zajmowaniem stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu wskazanego przepisu, nadto - iż przepis ten stanowi podstawę do skreślenia z listy adwokatów osoby wpisanej na listę adwokatów niewykonujących zawodu, która w chwili wpisu na tę listę wykonywała zawód komornika i po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów nie zrezygnowała z pełnienia funkcji komornika nie podejmując jednocześnie wykonywania zawodu adwokata (tj. nie złożyła ślubowania i nie wyznaczyła swojej sziedziby zawodowej), podczas, gdu prawidłowa wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że komornik sądowy nie jest stanowiskiem w organach wymiaru sprawiedliwości oraz, że art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze dotyczy wyłącznie sytuacji łączenia wykonywania zawodu adwokata z objęciem stanowiska w wymiarze sprawiedliwości, a zatem nie dotyczy on adwokatów niewykonujących zawodu, jak również sytuacji kontynuowania pełnienia funkcji komornika, pełnionej w chwili wpisu na listę adwokatów. W oparciu o wyżej sformułowany zarzut skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej przez nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o skreśleniu go z listy adwokatów i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz poprzedzającą ją Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów nie naruszają prawa. Podstawę prawną wydanych uchwał stanowił art. 72 ust. 4 pkt ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze ( Dz. U. z 2016 poz.1999 ze zm.), zgodnie z którym okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza. Wprawdzie literalnie rzecz biorąc, przepis mówi o objęciu stanowiska, a nie pozostawaniu na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości, to wykładnia celowościowa, jak i systemowa prowadzą do wniosku, że ustawodawca wprowadził zakaz łączenia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości bądź wykonywania zawodu komornika przy jednoczesnym wpisie na listę adwokatów, bez względu na moment objęcia stanowiska komornika sądowego. Odmienne rozumienie tej normy prawnej prowadziłoby do nieuzasadnonego zróżnicowania sytuacji prawnej osób, które podlegają - lub nie - skreśleniu z listy adwokatów z uwagi na to, kiedy objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, co nie wydaje się być zamiarem racjonalnego ustawodawcy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., (sygn. akt II GSK 302/12, LEX 1324197) status adwokata uzyskuje się poprzez wpis na listę adwokatów. Lista ta obejmuje zarówno adwokatów wykonujących czynności zawodowe, jak i niewykonujacych tych czynności. W świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 p.a. bez znaczenia jest czy adwokat pozostający na stanowisku w organach wymiaru sprawiedliwości faktycznie wykonuje czynności zawodowe. W ustawie sytuacja prawna osób wpisanych na listę a niewykonujących zawodu adwokata – nie została w sposób wyraźny określona. Nadto brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek, aby różnicować sytuację adwokata, który objął stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości po dokonaniu wpisu na listę adwokatów od sytuacji adwokata, który przed wpisem zajmował takie stanowisko i nadal pozostaje na takim stanowisku. Ustawodawca użył w omawianym przepisie zwrotu "w wypadku objęcia stanowiska", co – posługując się wykładnią językową – może sugerować, że przepis ten dotyczy tylko przypadków, w których wpis na listę adwokatów został dokonany wcześniej niż objęcie stanowiska, o którym mowa w tym przepisie i nie ma zastosowania do sytuacji, w której osoba zajmująca to stanowisko uzyskała wpis na listę adwokatów i nie zrezygnowała z tego stanowiska. Poprzestanie na tej wykładni, w ocenie Sądu, prowadziłoby do stosowania tego przepisu w sposób sprzeczny z jego ratio legis. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw prawnych do różnicowania tych dwóch, wskazanych wyżej, sytuacji. W obu przypadkach chodzi o adwokata wpisanego na listę, tj. legitymującego się statusem adwokata, obejmującego (zajmującego) stanowisko w organach przewidzianych w tym przepisie. Wobec powyższego zgodnie z prawidłową wykładnią art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. skreśleniu z listy adwokatów podlegają zarówno osoby, które objęły stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęły wykonywanie zawodu notariusza po wpisaniu na te listę, jak i osoby, które już w chwili wpisu zajmowały te stanowiska i nie zrezygnowały z nich. Skarżący w momencie wpisania go na listę adwokatów był komornikiem sądowym, działającym przy sądzie rejonowym, a co za tym idzie, prezes właściwego sądu nadzorował jego działalność, a sąd sprawował nadzór judykacyjny nad jego czynnościami egzekucyjnymi. Należy zaznaczyć iż usytuowanie komornika przy sądzie rejonowym i prowadzenie przez komornika czynności egzekucyjnych w związku z działalnością wymiaru sprawiedliwości, która ma wszelkie cechy wykonywania imperium państwowego, kwalifikuje zawód komornika jako pomocniczy organ wymiaru sprawiedliwości, pomimo że nie jest on organem władzy sądowniczej sensu stricte i nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości. Należy zwrócić uwagę, że organy samorządu adwokackiego w sposób konsekwentny informowały skarżacego o swoim stanowisku a zarazem o sytuacji, w jakiej się znajduje. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zrezygnował z pełnionej funkcji komornika, a zatem zaistniała przesłanka określona w art. 72 ust. 1 pkt 4 p.o.a. obligująca okręgową radę adwokację do skreślenia go z listy adwokatów. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.