VI SA/Wa 747/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-22
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Grażyna Śliwińska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zgłosiła zaprzestanie jej wykonywania w ZUS, ale nie dokonała wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Samo zgłoszenie zaprzestania działalności w ZUS nie powoduje ustania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie został wykreślony. Podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest związane z samym faktem zarejestrowania działalności, niezależnie od uzyskiwania z niej przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że A. K. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od listopada 2004 r. do marca 2007 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej okresu od listopada 2004 r. do maja 2005 r., zarzucając naruszenie art. 69 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wskazując na zawieszenie działalności w tym okresie. Podniosła również, że działalność była prowadzona przez pełnomocnika, który okazał się oszustem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) oraz art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzającą, iż A. K. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] listopada 2004 r. do [...] marca 2007 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego A. K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wystąpił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia [...] sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
W okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, obejmowały obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych - od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności.
W okresie tym obowiązywały również przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), w myśl których podjęcie (rozpoczęcie) działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącym osobą fizyczną następowało dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (art. 14 ust. 1). Natomiast zakończenie działalności, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, następuje na wniosek przedsiębiorcy o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż A. K. - na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego pod numerem [...] - w okresie od [...] listopada 2004 r. do [...] marca 2007 r. miała uprawnienia do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2008 r., wskazała, że od dnia [...] marca 2007 r. nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto Urząd Skarbowy w C., w pismach z dnia [...] stycznia 2008 r. i [...] listopada 2008 r. potwierdził, że prowadziła ona działalność gospodarczą od [...] listopada 2004 r. do [...] grudnia 2007 r., a w latach 2004-2006 wykazała przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz składała zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnioskujący o wydanie przedmiotowej decyzji, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że A. K. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od [...] listopada 2004 r. do [...] grudnia 2007r., co potwierdza treść wezwania z dnia [...] marca 2008 r. oraz treść pisma z dnia [...] lipca 2008 r., przesłanego do [...] OW N1Z.
Organ podkreślił, iż działalność gospodarcza jest działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Prowadzenie takiej działalności to nie tylko wykonywanie czynności należących do jej zakresu, lecz także czynności przygotowawczych czy innych nawet pośrednio związanych z działalnością gospodarczą. Organ powołał się także na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w w wyroku z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt II GSK 140/06 uznał za chybione stosowanie twierdzenia, iż nieuzyskiwanie przez przedsiębiorców przychodów powinno być traktowane na równi z nieprowadzeniem działalności gospodarczej.
W konkluzji organ stwierdził, iż analiza materiału dowodowego dała podstawy do uznania, iż A. K. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w spornym okresie a zatem podlegała z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. K., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalenia, iż w okresie od [...] listopada 2004 r. do [...] maja 2005 r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 69 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż w okresie od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] maja 2005 r. zawiesiła działalność gospodarczą w związku z czym nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym datowanym na dzień [...] września 2009 r. skarżąca podniosła dodatkowo, iż firma prowadzona była pod jej nazwiskiem przez pełnomocnika, który okazał się oszustem. Wszelkie dokumenty posiada pełnomocnik, on też w latach 2004-2006 pobierał przychody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Mając na uwadze przywołaną przez skarżącą argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.
Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze. zm.), zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 w/w ustawy powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.
Z załączonej do sprawy dokumentacji - zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Urząd Miasta C. - wynika, iż skarżąca rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] listopada 2004 r. Natomiast jako datę zakończenia działalności skarżąca wskazała w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2008 r. dzień [...] marca 2007 r.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze. zm.), przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej, natomiast w myśl art. 33 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, iż dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, LEX nr 205585, lub też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, LEX nr 197465).
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż działalność gospodarcza jest działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Przedsiębiorca samodzielnie decyduje, czy przeznacza swój czas na prowadzenie działalności oraz komu powierza jej prowadzenie we własnym imieniu. Tym samym argument skarżącej, iż działalność prowadzona była przez osobę trzecią pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej w okresie objętym decyzjami tj. od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] marca 2007 r. nie przewidywały "zawieszenia" działalności bez jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 888). Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy osoby prowadzące działalność gospodarczą w okresie zawieszenia jej wykonywania nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Nadmienić należy, że decyzja ta jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia określonej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło