VI SA/Wa 752/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: odmówić Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W nadesłanym wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, spółka podniosła, że prowadząc działalność transportową w okresie zimowym nie posiada zleceń, co skutkuje narastaniem różnego rodzaju zobowiązań firmy. Dodała, że mimo braku wpływów, musiała ponosić koszty związane z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników, zakupem materiałów bezpośrednich i usług niezbędnych do kontynuowania działalności. Skarżąca nie przewidywała takiej sytuacji i nie gromadziła środków na ewentualne postępowanie sądowe. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła 650.000 zł, wartość środków trwałych to 83.659 zł. Z nadesłanego przez skarżącą spółkę rachunku zysków i strat za rok 2010, bilansu finansowego spółki sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r. oraz sprawozdania finansowego za rok 2010 r. wynikało, iż skarżąca spółka, przy przychodzie w kwocie 1.603.500 zł netto, poniosła stratę w kwocie 163.303 zł. Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy we wnioskowym zakresie, podnosząc w jego uzasadnieniu, że nie można uznać, by zdobycie przez skarżącą spółkę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym w sytuacji uzyskiwania przychodu przekraczającego jeden milion sześćset tysięcy złotych – było obiektywnie, rzeczywiście niemożliwe. Skarżąca spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc w nim, że z nadesłanych do Sądu dokumentów jasno wynika, że zła sytuacja finansowa firmy nie pozwala na ich poniesienie, co, w jej ocenie winno skutkować zwolnieniem jej od kosztów sądowych. Dodała, że jej sytuacja finansowa stale się pogarsza, czego efektem są kolejne zajęcia komornicze, podkreślając, że z przedłożonych wyciągów wynika stan posiadanych rachunków i kwota zajęć komorniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt I FZ 244/11). W postanowieniu z dnia z 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 267/11 Naczelny Sąd Administracyjny stanął zaś na stanowisku, że osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Natomiast w postanowieniu z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11 Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka uzasadniła pogarszającą się sytuacją finansową związaną z sezonowym zastojem na rynku transportowym i narastającymi kosztami ponoszonymi przez firmę. Z przesłanej do Sądu dokumentacji wynika, że w 2010 r. wartość jej środków trwałych wyniosła 83 656,00, przychód przekroczył jeden milion sześćset tysięcy złotych, a spółka poniosła stratę w wysokości 163 303,14 złotych. Z nadesłanej dokumentacji, a w szczególności wyciągów z rachunków w B. i P. S.A. nie wynika natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki fakt zajęć komorniczych rachunków bankowych spółki. Podkreślenia również wymaga, że na rachunku zysków i strat spółka wykazała, że w 2010 r. osiągnęła zysk w kwocie 230 000,00 złotych z tytułu zbycia inwestycji. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że powstanie straty nie oznacza automatycznej utraty możliwości płatniczych, w szczególności w kontekście skali osiągniętego przez skarżącą spółkę przychodu. Skarżąca spółka ciągle funkcjonuje w obrocie gospodarczym, posiada własny majątek, którym rozporządza. W 2010 r. w wyniku zbycia inwestycji uzyskała 230 000,00 złotych. W takich warunkach, w ocenie Sądu nie można uznać, by skarżąca spółka nie była w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 267 zł. Ponadto skarżąca spółka, w żaden sposób nie dowiodła, by podjęła jakiekolwiek działania, w celu zdobycia środków, koniecznych na pokrycie wszczętego postępowania sądowego. Nie można też podzielić stanowiska skarżącej spółki, z którego wynika, że przyznaje ona pierwszeństwo innego rodzaju zobowiązaniom przed kosztami sądowymi. W treści wniosku wskazuje bowiem, że ponosi bieżące koszty funkcjonowania firmy. W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.