VI SA/Wa 760/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką postanawia odmówić przyznania K. W. prawa pomocy w żądanym zakresie K. W. (dalej też jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu podniosła, iż jej sytuacja finansowa nie pozwala na wyłożenie kwoty 200 złotych. Skarżąca wyjaśniła, iż jest wprawdzie zatrudniona na podstawie umowy o pracę w kancelarii adwokackiej, jednak jej wynagrodzenie wynosi zaledwie 1274 zł netto miesięcznie. Podała przy tym następującą wysokość miesięcznych wydatków: czynsz- 321 złotych, opłata za prąd – 50 złotych, opłata za gaz 60 złotych, opłata za telefon i internet - 100 złotych oraz dodatkowe roczne opłaty sięgające kwoty ok. 200 złotych. Dodatkowo skarżąca wskazała na konieczność ponoszenia opłaty za aplikację wynoszącej 3 951 złotych rocznie. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Skarżąca złożyła żądane dokumenty. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, iż z przesłanych dokumentów wykazujących: wysokość zarobków, miesięczne koszty utrzymania oraz stan rachunku bankowego prowadzonego na rzecz skarżącej - nie wynika, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, które na tym etapie postępowania wynoszą 200 złotych, co skutkuje - w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. brakiem przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 31 sierpnia 2010 r. W dniu 7 września 2010 r. (data nadania) K. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od powyższego postanowienia. W złożonym sprzeciwie podniosła, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreśliła, iż zgromadzone na rachunku bankowego środki pieniężne przeznaczone były praktycznie w całości na opłatę za aplikację adwokacką (wyciąg salda konta dołączony został do pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie Referendarza sadowego z dnia 21 maja 2010 r.). Stwierdziła, iż po opłaceniu dwóch rat za odbywanie aplikacji adwokackiej (z terminem płatności do dnia 30 kwietnia 2010 r. i do dnia 31 maja 2010 r. - określonych uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.) saldo jej rachunku bankowym uzyskałoby wartość ujemną. Podniosła jednocześnie, iż opłaty miesięczne wzrosły o 30 złotych. Przyznała, iż od czerwca 2010 r. nie opłaca miesięcznych składek aplikantów adwokackich (kwota w wysokości 50 złotych miesięcznie) z uwagi na brak środków finansowych. Skarżąca podniosła, iż w jej sytuacji majątkowej, kwota 200 złotych stanowi znaczny uszczerbek dla koniecznego jej utrzymania, a odmowa przyznania jej prawa pomocy ogranicza jej prawo do sądu. Do sprzeciwu załączona została kopia wyciągu z protokołu Nr [...] posiedzenia ORA w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. stanowiąca uchwałę ORA w [...] w przedmiocie rozłożenia opłaty za odbywanie aplikacji adwokackiej przez skarżącą na dwie raty oraz kopia pisma Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej informującego o nowym naliczaniu składek czynszu za lokal mieszkalny, w którego właścicielem jest skarżąca. Z pisma Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej wynika, iż miesięczny czynsz za ww. lokal wynosi 351,17 złotych (wraz z opłatą za miejsce postojowe, która wynosi 30 złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został złożony w przewidzianym terminie. Sąd rozpoznał zatem wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, iż stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanego przepisu wynika zatem, iż to wnioskodawca winien wykazać, iż jego dochody i sytuacja majątkowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w tym zakresie. Dla dokonania przez Sąd oceny z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istotne są zatem złożone przez skarżącą dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową. Z załączonych dokumentów wynika – zgodnie z umową o pracę z dnia [...] października 2009 r. wnioskodawca otrzymuje 1 313,79 złotych (netto) tytułem wynagrodzenia za pracę. Z załączonego zeznania podatkowego za rok 2009 wynika, iż skarżąca oprócz wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę uzyskała także dochód w wysokości 3040,00 złotych za działalność wykonywaną osobiście, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) w tym umowy o dzieło i zlecenia. Przedstawione zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, który wyniósł 4 7277,91 złotych, a także zestawienie koniecznych miesięcznych kosztów koniecznego utrzymania skarżącej (po ich zsumowaniu dokonanego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego – 778,18 złotych/miesięcznie) oraz kosztów ponoszonych w związku z edukacją (po ich zsumowaniu - 379,25 złotych/ miesięcznie) wskazują na to, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. została spełniona. Wysokość comiesięcznego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę świadczoną na rzecz Kancelarii "[...] – spółka partnerska adwokatów", a także osiągnięcie dodatkowego wynagrodzenia na podstawie innych umów (o dzieło i zlecenia) wskazuje na to, iż skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sąd stanowczo podkreśla, iż zgodnie z tezą zawartą w postanowieniu NSA z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 61/04, niepubl.) udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie – zestawiając dochód skarżącej z kosztami ponoszonymi przez skarżącą na konieczne wydatki bieżące a także koszty edukacji - nie zachodzi sytuacja, w której skarżąca nie jest w stanie uiścić kwoty 200 złotych tytułem opłaty za wpis stały od skargi wniesionej do WSA w Warszawie. W tym stanie faktycznym i prawnym, Sąd uznał, iż w świetle powołanego przepisu brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Skarżąca nie wykazała bowiem, że zachodzi przesłanka, o której w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mowa. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.