VI SA/Wa 761/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. D. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podniesiono m.in., że skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz odpowiedź skarżącego na to wezwanie była niepełna, pomijała bowiem kwestię rachunku bankowego. W konsekwencji niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów legło u podstaw odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od powyższego postanowienia. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, skarżący zostało poinformowany (pismem Sądu z dnia [...] września 2010 r.) o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od doręczenia przedmiotowego pisma pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący opłacił skargę w ww. terminie. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. W tym samym dniu, tj. 10 listopada 2010 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Natomiast w dniu 30 listopada 2010 r. (w wykonaniu wezwania Sądu z dnia [...] listopada 2010 r.) uiścił opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] stycznia 2011 r. W dniu [...] lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący (reprezentowany przez adwokata B. W.) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2010 r. Do skargi kasacyjnej został załączony kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy (złożony na urzędowym formularzu PPF). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że po ukończonej aplikacji sądowej i zdaniu egzaminu sędziowskiego pracuje w Sądzie Rejonowym w B. na stanowisku asystenta sędziego w wymiarze ½ etatu za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 1.450 zł brutto. Powyższa kwota nie wystarcza skarżącemu na utrzymanie (pokrycie opłat za mieszkanie i wyżywienie). Dlatego korzysta z pomocy finansowej swojej matki, która otrzymuje zasiłek przedemerytalny. Jako składniki majątkowe skarżący wymienił mieszkanie o powierzchni 68 m kw i oszczędności w kwocie ok. 27 zł, a także stanowiące współwłasność skarżącego z siostrą: grunty rolne o powierzchni 2,3 ha oraz samochód marki [...] (rok produkcji: 1993 ) o wartości ok. 2.600 zł. Skarżący oświadczył, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do jego miesięcznych wydatków należą: czynsz za mieszkanie – 442 zł, opłata za energię elektryczną – 38 zł, opłata za gaz – 35 zł, opłata za telefon – 27 zł, koszty dojazdów do pracy - 64 zł, wyżywienie – 250 zł, ubranie i inne wydatki – 100 zł. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie w terminie 14 dni: a/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 formularza PPF aktualną wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, ewentualnie kopia umowy o pracę, czy też wydruk z rachunku bankowego obejmujący przelew wynagrodzenia), b/ dokumentu wskazującego na wysokość wynagrodzenia osiągniętego w 2010 r. - kopia sporządzonej przez pracodawcę skarżącego (jako płatnika) na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych imiennej informacji o uzyskanych przez skarżącego w 2010 r. dochodach – PIT 11, c/ wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, jeżeli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada żadnych rachunków bankowych, zobowiązać go do złożenia stosownego oświadczenia). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu [...] marca 2011 r. (odbiór korespondencji kwitował skarżący osobiście [...]). Dotychczas nie zostało ono wykonane. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W niniejszej sprawie skarżący, pomimo wezwania Sądu, nie udokumentował swojej sytuacji majątkowej. W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Skoro instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania, Sąd (referendarz sądowy) musi ustalić, czy skarżący wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa. Tymczasem brak dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami dysponuje miesięcznie i na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania skarżącego, uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 967/06). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.