VI SA/Wa 821/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-04
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Magdalena Maliszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne nałożone przez Komisję Nadzoru Finansowego za naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących znacznych pakietów akcji mogą ulec przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a także czy istniało porozumienie między skarżącymi w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne nałożone przez KNF na podstawie ustawy o ofercie publicznej nie podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ ustawa o ofercie publicznej nie przewiduje takiego przedawnienia, a kary te mają charakter sankcyjny, a nie podatkowy. Sąd podzielił również stanowisko KNF, że skarżący działali w porozumieniu w rozumieniu ustawy o ofercie publicznej, co potwierdzają więzi rodzinne, pełnomocnictwa oraz wspólne uczestnictwo w organach spółek i na walnych zgromadzeniach, a także fakt nabywania akcji w określonych okresach. Skarżącym nie udało się obalić domniemania działania w porozumieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) nakładającą kary pieniężne na grupę osób (skarżących) za naruszenie obowiązków informacyjnych dotyczących znacznych pakietów akcji spółki I. Skarżący zarzucili KNF m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących porozumienia oraz przedawnienie karalności. KNF ustaliła, że skarżący, powiązani więzami rodzinnymi i zawodowymi, działali w porozumieniu w celu nabywania akcji I., co skutkowało obowiązkiem informacyjnym, którego nie dopełnili.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skarg W. F., M. F., I. F., J. F., K. R. i A. P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargi
Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: "KNF" lub "Organ") decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (dalej: "Decyzja") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.:Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: "kpa") w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (j.t.:Dz. U. z 2016 r., poz. 174 z późn. zm., dalej: "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 105 § 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w pkt. I uchyliła swoją decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. [...] (dalej: "Decyzja 1"), nakładającą kary pieniężne na M. F. w wysokości 250 000 zł, na W. F. w wysokości 400 000 zł, na I. F. w wysokości 1 000 zł. na J. F. w wysokości 300 000 zł, na K. R. w wysokości 1500 zł oraz na A. P. w wysokości 10 000 zł, w całości. Jednocześnie KNF w pkt. II Decyzji nałożyła na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1639 z późn. zm., dalej: "ustawa o ofercie"') w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie na M. F. karę pieniężną w wysokości 180 000 zł, W. F. karę pieniężną w wysokości 270 000 zł, I. F. karę pieniężną w wysokości 750 zł, J. F. karę pieniężną w wysokości 200 000 zł, K. R. karę pieniężną w wysokości 1000 zł oraz A. P. karę pieniężną w wysokości 7500 zł, w związku z niedokonaniem przez te osoby w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. S.A. z siedzibą w [...] (obecnie I. S.A. w upadłości układowej, dalej: "I.") o zmianie łącznego z innymi skarżącymi udziału w ogólnej liczbie głosów w I. KNF w pkt. III Decyzji umorzyła w pozostałym zakresie postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w związku z posiadaniem akcji I. w okresie do dnia 31 grudnia 2011 r.
Do wydania Decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. KNF wszczęła postępowanie administracyjne wobec M. F., W. F., I. F. oraz J. F. na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie w związku z niewykonaniem obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie, w związku z posiadaniem akcji I.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. rozszerzono zakres podmiotowy ww. postępowania administracyjnego w tej sposób, że było prowadzone także wobec K. R. i A. P.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. ww. postępowanie administracyjne było rozszerzone o zarzut niewypełnienia obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy o ofercie w związku z posiadaniem akcji I. od daty wszczęcia postępowania, tj. 30 grudnia 2009 r. do dnia 16 maja 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. ponownie zmieniono zakres postępowania w ten sposób, że było ono prowadzone również w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 97 ustawy o ofercie kary administracyjnej wobec podejrzenia naruszenia przez:
1) M. F. art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 i art. 87 ust. 5 pkt 1 ustawy o ofercie,
2) W. F. I. F., J. F., K. R. art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie.
3) A. P. art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
w związku z posiadaniem akcji I. w okresie do dnia 31 grudnia 2011 r.
W dniu [...] lipca 2014 r. KNF wydała Decyzję 1.
Decyzją 1 KNF nałożył karę pieniężną na:
a) M. F. w wysokości 250 000 zł, wobec stwierdzenia, iż:
1. działając w porozumieniu z W. F., I. F. J. F., K. R. i A. P. nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw, z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw, z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw, z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie ;
• poniżej 10 % w dniu 28 lipca 2008 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw, z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
2. działając w porozumieniu z W. F., I. F. J. F. i A. P. nie zawiadomił terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
• o ponad 2 % w dniu 26 sierpnia 2010 r., naruszając art. 69 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
• poniżej 15 % w dniu 5 października 2010 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie;
3. działając w porozumieniu z W. F., I. F., J. F. i K. R. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt l ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. o ponad 2 % w dniu 19 września 2011 r.,
4. działając w porozumieniu z W. F., I. F. i K. R. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. o ponad 2 % w dniu 14 listopada 2011 r.,
5. działając w porozumieniu z W. F., I. F. i K. R. art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. poniżej 10 % w dniu 15 listopada 2011 r.,
6. działając w porozumieniu z W. F. I. F. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. I pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i art. 87 ust, 5 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego wraz z podmiotem zależnym F. Ltd wraz z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. poniżej 5 % w dniu 9 grudnia 2011 r.;
b) W. F. w wysokości 400 000 zł wobec stwierdzenia, iż:
1. działając w porozumieniu z M. F. I. F. J. F. i K. R. nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
• poniżej 20 % w dniu 28 lipca 2008 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
• o ponad 2 % w dniu 19 września 2011 r., naruszając art. 69 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F., I. F. i J. F. nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• ponad 2 % w dniu 26 sierpnia 2010 r., naruszając art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
• poniżej 15 % w dniu 4 października 2010 r., naruszając art. 69 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
3. działając w porozumieniu z M. F., I. F. i K. R. nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• ponad 2 % w dniu 14 listopada 2011 r., naruszając art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w: zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt I ustawy o ofercie
• poniżej 10 % w dniu 15 listopada 2011 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w: zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt I ustawy o ofercie
4. działając w porozumieniu z M. F. i I. F. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. poniżej 5 % w dniu 9 grudnia 2011 r.;
c) I. F. w wysokości 1000 zł wobec stwierdzenia iż:
1. działając w porozumieniu z M. F. W. F. J. F. i K. R. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 20 % w dniu 28 lipca 2008 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• o ponad 2 % w dniu 19 września 2011 r. na podstawie 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F., W. F. i J. F. nie dokonała w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• ponad 2 % w dniu 26 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
• poniżej 15 % w dniu 4 października 2010 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
3. działając w porozumieniu z M. F., W. F. i K. R. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• ponad 2 % w dniu 14 listopada 2011 r. na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 15 listopada 2011 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust, 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
4. działając w porozumieniu z M. F. i W. F. art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów I. poniżej 5 % w dniu 9 grudnia 2011 r.;
d) J. F. w wysokości 300 000 zł wobec stwierdzenia, iż:
1. działając w porozumieniu z M. F., W. F. I. F. i K. R. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww, osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r. na podstawie , art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 20 % w dniu 28 lipca 2008 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F., W. F. i I. F. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• ponad 2 % w dniu 26 sierpnia 2010 r. na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 15 % w dniu 4 października 2010 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
3. działając w porozumieniu z M. F., W. F. I. F. i K. R. dopuściła się naruszenia art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz spółki I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. o ponad 2 % w dniu 19 września 2011 r.;
e) K. R. w wysokości 1500 zł wobec stwierdzenia iż:
1. działając w porozumieniu z M. F., W. F., I. F. i J. F. nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• spółce poniżej 20 % w dniu 28 lipca 2008 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• ponad 2 % w dniu 19 września 2011 r. na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F., W. F., I. F. i J. F. nie zawiadomił KNF oraz I. w terminie ustawowym o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• o ponad 2 % w dniu 14 listopada 2011 r. na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 15 listopada 2011 r. na podstawie art. 69 ust. I pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art, 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
f) A. P. w wysokości 10 000 zł wobec stwierdzenia iż:
1. działając w porozumieniu z M. F. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego wraz z M. F. udziału w ogólnej liczbie głosów w I.;
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt I w zw. z art. 87 ust. I pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
• powyżej 10 % w dniu 7 grudnia 2007 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 16 października 2008 r. na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie.
Następnie M. F., W. F., I. F., J. F., K. R. oraz A. P. (dalej: "Skarżący") złożyli w ustawowym terminie wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Decyzją 1. We wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zaskarżyli Decyzję 1 w całości oraz zarzucili KNF naruszenie prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nabywanie akcji, o którym mowa w tym przepisie obejmuje również przypadki konwersji akcji spółki E. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "E.") na akcje I., a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że Skarżący działali w porozumieniu określonym w tym przepisie oraz rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7. 8. 11, 75 § I, 77 § 1, 78 § 1. 80 oraz 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie: wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, wyjaśnienia przesłanki trwałości rzekomego porozumienia łączącego Skarżących, wyjaśnienia przyczyn, dla których KNF przyjęła, że nabycie akcji I. w grudniu 2006 r. nastąpiło w ramach porozumienia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, wyjaśnienia przesłanek, jakimi KNF kierowała się przyjmując końcowy okres trwania porozumienia oraz bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych Skarżących dotyczących przesłuchania wskazanych przez nie świadków.
Skarżący we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli o uchylenie Decyzji 1, a także na podstawie art. 77 § 2 kpa o zmianę postanowienia KNF z dnia [...] marca 2013 r. o oddaleniu ich wniosków dowodowych i dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków określonych w pkt. 15-62 pism M. F., W. F., I. F., J. F. K. R. oraz A. P. z marca 2012 r. Jednocześnie żaden ze Skarżących nie złożył innych wniosków dowodowych.
KNF ustaliła, że W. F. i I. F. są małżonkami, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. M. F. i J. F. są ich dziećmi. K. R. jest mężem J. F., prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe oraz pozostają w- ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.
A. P. i M. F. byli w okresie objętym postępowaniem administracyjnym zameldowani pod wspólnym adresem. Jednocześnie KNF ustaliła, iż M. F. był pełnomocnikiem do rachunku papierów wartościowych prowadzonego na rzecz A. P. przez B. S.A. o numerze [...] od dnia 30 maja 2006 r. do dnia 1 grudnia 2010 r., tj. do dnia zamknięcia ww. rachunku.
W dalszej części M. F., W. F., J. F., I. F., K. R. zwani będą razem "Rodziną".
W toku postępowania KNF przeanalizowała stan posiadania Skarżących w okresie od dnia 24 października 2005 r., do dnia 31 grudnia 2011 r. i doszła do wniosku, że Skarżący od dnia 29 grudnia 2006 r. pozostawali w następujących porozumieniach, których celem było nabywanie akcji I.:
• M. F. pozostawał z Rodziną w porozumieniu określonym w art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie oraz z A. P. w porozumieniu określonym w art, 87 ust. I pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie;
• W. F. pozostawał z Rodziną w porozumieniu określonym w art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• I. F. pozostawała z Rodziną w porozumieniu określonym w art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• J. F. pozostawała z Rodziną w porozumieniu określonym w art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• K. R. pozostawał z Rodziną w porozumieniu określonym w art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie;
• A. P. pozostawała z M. F., w porozumieniu określonym przepisem art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie.
KNF wskazała, że ww. porozumienia obejmowały następujące okresy czasowe:
• od dnia 29 grudnia 2006 r. do dnia 23 lipca 2008 r. zarówno Rodzina jak i M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny i A. P.,
• od dnia 29 grudnia 2006 r. do dnia 13 października 2008 r. M. F. wraz z A. P. oraz
• w dniu 5 czerwca 2009 r. M. F., W. F., I. F. oraz J. F.
W ramach zidentyfikowanych porozumień KNF stwierdziła naruszenia co do wypełniania obowiązków wynikających z przepisów dotyczących znacznych pakietów akcji w związku z nabywaniem i zbywaniem akcji I.
W dniu 29 grudnia 2006 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...], zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego spółki I., w ramach którego akcje nowej emisji serii G objęli Skarżący. Informacja o podwyższeniu kapitału zakładowego została podana przez I. do wiadomości publicznej w dniu [...] stycznia 2007 r. raportem bieżącym [...].
W wyniku objęcia akcji I. w ramach podwyższenia kapitału zakładowego M. F. zwiększył stan posiadania akcji I. z 0 do 906 500 akcji I., W. F. z 0 do 818 akcji I., J. F. z 0 do 1 473 akcji I. I. F. z 0 do 327 akcji I., K. R. z 0 do 1 473 I., zaś A. P. z 0 do 2 947 akcji I.
W związku z powyższym, uległ zmianie łączny stan posiadania akcji spółki I.:
- z 0 % w dniu 28 grudnia 2006 r. do 910 591 akcji I. stanowiących 10,0408 % udziału w ogólnej liczbie głosów w I. posiadanych przez Rodzinę,
- z 0 % w dniu 28 grudnia 2006 r. do 913 538 akcji I. stanowiących 10.0733 % udziału w ogólnej liczbie głosów w I. posiadanych przez Rodzinę i A. P. oraz
- z 0 % w dniu 28 grudnia 2006 r. do 909 447 akcji I., stanowiących 10.0282 % udziału w ogólnej liczbie głosów posiadanych łącznie przez M. F. i A. P.
Żaden ze Skarżących nie poinformował KNF ani I. o łącznej zmianie posiadanych akcji I., powodujących przekroczenie 10 % udziału w ogólnej liczbie głosów w I.
W dniu 18 stycznia 2007 r. I. opublikowała raport bieżący nr [...], w którym poinformowała o wpływie w dniu 17 stycznia 2007 r. zawiadomienia od M. F. o zwiększeniu stanu posiadania akcji Spółki z 0 do 906 500 akcji I., które to akcje stanowiły 9,999 % ogólnej liczby głosów w I. i przekroczeniu stanu posiadania akcji I. powyżej 5 % w ogólnej liczbie głosów w I.
W dniu 27 czerwca 2007 r. M. F. sprzedał 480 000 akcji I., co spowodowało, że łączny stan posiadania Skarżących uległ zmniejszeniu poniżej 10%:
- z 9 105 910 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę stanowiących 10,0408 % do 8 625 910 akcji I., stanowiących 9,5115 % ogólnej liczby głosów w I.,
- z 9 164 425 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę i A. P. stanowiących 10,1053 % do 8 684 425 akcji I., stanowiących 9,5761 % w ogólnej liczbie głosów oraz
- z 9 123 515 akcji I. posiadanych łącznie przez M. F. i A. P., stanowiących 10,0602 % ogólnej liczby głosów w I. do 8 643 515 akcji I., stanowiących 9,5309 % w ogólnej liczbie głosów w I.
Pomimo powyższego żaden ze Skarżących nie poinformował KNF oraz I. o zmianie łącznego stanu posiadania poniżej 10 %.
W dniu 7 grudnia 2007 r. (raport bieżący Spółki [...] z dnia 10 grudnia 2007 r.) Sąd Rejonowy dla [...] zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego I., w ramach którego nastąpiło nabycie akcji nowej emisji serii H przez M. F. (2 323 357 akcji), J. F. (5 180 680 akcji) oraz W. F. (10 895 411 akcji).
W związku z ww. podwyższeniem kapitału zakładowego I., ogólny stan posiadania akcji I. zwiększył się:
- z 8 625 910 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę stanowiących 9.5115 % ogólnej liczby głosów w I. do 27 025 358 akcji I., stanowiących 24,7738 % ogólnej liczby głosów w I.,
- z 8 726 703 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę i A. P., stanowiących 9,6227 % w ogólnej liczbie głosów w I., do 27 126 151 akcji I., stanowiących 24.8662 % ogólnej liczby głosów w I. oraz
- z 8 685 793 akcji I. posiadanych łącznie przez Marka F. i A. P., stanowiących 9.5776 % w ogólnej liczbie głosów I., do 11 009 150 akcji I., stanowiących 10,0920 % w ogólnej liczbie głosów w I.
O nabyciu akcji i przekroczeniu progu 5 % przez W. F. I. poinformowała raportem bieżącym nr 80/07 w dniu 12 grudnia 2007 r.
A. P. nie poinformowała KNF oraz I. o łącznym zwiększeniu stanu posiadania z M. F. o ponad 10 % w ogólnej liczby głosów w I. Pozostali Skarżący nie poinformowali KNF oraz I. o zwiększeniu swojego łącznego udziału ponad 20% w ogólnej liczbie głosów w I.
W dniu 28 lipca 2008 r. nastąpił rozrachunek transakcji sprzedaży z dnia 23 lipca 2008 r. przez W. F. 10 895 411 akcji I., w wyniku czego ogólny stan posiadania akcji I. zmniejszył się:
- z 27 025 358 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę, stanowiących 24,7738 % ogólnej liczby głosów, do 16 129 947 akcji I., stanowiących 14,7861 % w ogólnej liczbie głosów w I.,
- z 27 132 281 akcji I. posiadanych łącznie przez Rodzinę i A. P., stanowiących 24,8718 % w ogólnej liczbie głosów, do 16 236 870 akcji I. stanowiących 14,8841 % w ogólnej liczbie głosów w I.
Łączny stan posiadania akcji spółki I. przez M. F. i A. P. nie zmienił się.
Informacja o zmniejszeniu stanu posiadania W. F. poniżej 5 % została przez I. przekazana raportem bieżącym nr [...] z dnia 24 lipca 2008r.
W dniu 16 października 2008 r. nastąpił rozrachunek transakcji sprzedaży w dniu 13 października 2008 r. przez A. P. 12 200 akcji I.
W związku z ww. transakcją łączny stan posiadania akcji I. przez M. F. i A. P. zmniejszył się z 10 911 650 akcji I. stanowiących 10,0026 % w ogólnej liczbie głosów, do 9,9914 % w ogólnej liczbie głosów w I.
W dniu 5 czerwca 2009 r. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego I. o kwotę 10 908 842,80 zł, w drodze emisji 109 088 428 akcji zwykłych na okaziciela serii I. Informacja o podwyższeniu kapitału zakładowego została podana przez I. do wiadomości publicznej w dniu 8 czerwca 2009 r. raportem bieżącym [...].
W związku z nabyciem akcji nowej emisji przez M. F. (10 889 164 akcji), J. F. (2 622 756 akcji), I. F. (3 270 akcji), W. F. (10 797 591 akcji) oraz przez A. P. (120 470 akcji), łączny stan posiadania akcji I. przez M. F., W. F., I. F., J. F. zwiększył się z 14 450 915 akcji I. stanowiących 13,2470 % w ogólnej liczbie głosów do 38 763 696 akcji I., stanowiących 17.7671 % w ogólnej liczbie głosów. Udział A. P. uległ zwiększeniu z 30 191 akcji I. stanowiących 0,0275 % w ogólnej liczbie głosów, do 150 661 akcji, stanowiących 0,0691 % w ogólnej liczbie głosów.
K. R. w dniu 5 czerwca 2009 r. nie posiadał akcji I. W. F., I. F., J. F. nie przekazali I. oraz KNF informacji o zwiększeniu łącznego z M. F. stanu posiadania ponad 15% ogólnej liczby głosów w I.
Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym po dniu 5 czerwca 2009 r. M. F. dokonywał jedynie sprzedaży akcji. W. F. nie zawarł już żadnej transakcji nabycia akcji I., a w dniu 9 grudnia 2011 r. jego zaangażowanie w I. uległo zmniejszeniu do 0 %. I. F. nie zawarła żadnej transakcji nabycia ani zbycia akcji I. K. R. dokonał jednej transakcji nabycia 2 700 akcji I. w dniu 21 października 2010 r., co zwiększyło jego poziom zaangażowania w I. z 0 % do 0,0012 % ogólnej liczby głosów, a następnie w dniu 15 listopada 2011 r. w wyniku rozrachunku transakcji poziom zaangażowania K. R. w I. zmniejszył się do 0 %. J. F. dokonywała jedynie transakcji zbycia, aż do rozrachunku w dniu 21 września 2011 r. transakcji sprzedaży, w wyniku której jej zaangażowanie w I. uległo zmniejszeniu, aż do 0 %. A. P. dokonywała jedynie transakcji zbycia, aż do rozrachunku w dniu 20 września 2011 r. transakcji sprzedaży, w wyniku której jej zaangażowanie w I. uległo zmniejszeniu, aż do 0 %.
KNF poczyniła ustalenia, iż Skarżący udzielali sobie wzajemnych pełnomocnictw. Ustalono, iż I. F. była od dnia 24 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. pełnomocnikiem do rachunków W. F. i J. F. prowadzonych przez B. S.A. W. F. został ustanowiony pełnomocnikiem I. F. do rachunku papierów wartościowych w B. S.A. W. F. był ustanowionym pełnomocnikiem M. F. do szeregu czynności prawnych m.in. do nabywania i zbywania pod dowolnym tytułem prawnym udziałów i akcji w spółkach prawa handlowego. K. R. posiadał na ówczesną chwilę pełnomocnictwa do rachunku papierów wartościowych prowadzonego na rzecz J. F. przez B. S.A. K. R. i J. F. są współwłaścicielami rachunku papierów wartościowych prowadzonych w A. S.A. K. R. był również pełnomocnikiem do prowadzonych w A. S.A., rachunków papierów wartościowych, które należały do spółek: P. Sp. z o.o. (większościowy udziałowiec I. F.), H. S.A. (spółka której podmiotem dominującym wraz z powiązanymi spółkami był M. F., zaś w jej organach korporacyjnych zasiadał m.in. W. F.) oraz T. z siedzibą w [...]. M. F. był ustanowiony pełnomocnikiem do rachunku A. P. prowadzonego przez B. S.A. o numerze [...] do dnia jego zamknięcia, tj. do dnia 1 grudnia 2010 r.
Nadto Skarżący od dnia 24 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. pełniły funkcje zarządzające, nadzorcze lub występowały jako akcjonariusze lub wspólnicy w tych samych podmiotach gospodarczych:
• Z. sp. z o.o.: wspólnikiem jest M. F. (od dnia 24 grudnia 2007 r.), zaś K. R. pełni funkcję członka Zarządu (od 24 marca 2011 r.),
• P. sp. z o. o. (obecnie M. Sp. z o.o.): większościowym udziałowcem była I. F., zaś K. R. pełnił funkcję jedynego członka Zarządu (od dnia 13 października 2010 r. do dnia 18 września 2015 r.),
• E.: M. F. był członkiem Zarządu spółki w okresie od dnia 28 marca 2003 r. do dnia 8 kwietnia 2010 r., W. F. był członkiem Rady Nadzorczej od dnia 28 marca 2003 r. do dnia 15 marca 2012 r., wszyscy Skarżący byli akcjonariuszami E. Przed przejęciem E. przez I. Skarżący posiadali łącznie akcje stanowiące 74 % ogólnej liczby głosów w E.: M. F. posiadał ponad 30 % akcji, W. F. ponad 29 %, J. F. ponad 14 %, I. F. K. R. i A. P. łącznie posiadali poniżej 1 % akcji,
• H. S.A. (dawniej V. S.A.): M. F. był głównym akcjonariuszem spółki, pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej (w okresie od 23 listopada 2006 r. do 8 marca 2007 r.), W. F. pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej (od 19 lutego 2007 r. do dnia 2 września 2014 r.), K. R. pełnił funkcję członka Zarządu od dnia 31 stycznia 2011 r. do dnia 2 września 2014 r.,
• H. sp. z o. o. (dawniej "H." sp. z o. o, spółka zależna od H. S.A.): M. F. był wspólnikiem od 20 lipca 2006 r. do 10 stycznia 2007 r., zaś od 10 stycznia 2007 r. jedynym wspólnikiem jest H. S.A. M. F. pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej od 20 listopada 2006 r. do 30 kwietnia 2010 r., W. F. pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej od 30 kwietnia 2010 r. do dnia 31 października 2014 r. K. R. pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej od 12 kwietnia 2011 r. do dnia 31 października 2014 r. J. F. pełniła funkcję członka Rady Nadzorczej od 15 maja 2013 r. do dnia 31 października 2014 r.
KNF ustaliła także, iż Skarżący wiedzieli, lub przy zachowaniu należytej staranności powinni wiedzieć, iż posiadane łącznie przez nich akcje I. stanowią znaczny pakiet akcji I., który generuje obowiązki informacyjne, bowiem:
• M. F., W. F. oraz J. F. uczestniczyli na WZ I. w dniu 25 stycznia 2008 r. poprzez wspólnego pełnomocnika A. K., który na ówczesną chwilę pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej I.,
• informacje na temat nabycia lub zamiaru nabycia akcji I. przez Strony znajdowały się w publicznie dostępnych raportach bieżących I.:
- raportem bieżącym z dnia 20 września 2006 r. nr [...] Zarząd I. przekazał do publicznej wiadomości treść uchwał podjętych przez NWZ w dniu 20 września 2006 r. Zgodnie z Uchwałą nr 1 akcje I. serii G zostaną zaoferowane w trybie wskazanym w art. 431 § 2 pkt 1 ksh (subskrypcja prywatna) m.in. Skarżącym,
- raportem bieżącym z dnia 1 grudnia 2006 r. nr [...] Zarząd I. przekazał do publicznej wiadomości treść uchwał podjętych przez NWZ w dniu 1 grudnia 2006 r. Zgodnie z treścią Uchwały nr 4 WZ I. podwyższyło kapitał zakładowy I. i zaoferowało w ramach subskrypcji prywatnej akcje I. serii G m.in. Skarżącym,
- raportem bieżącym z dnia 4 października 2007 r. nr [...] Zarząd I. podał do wiadomości publicznej treść uchwal podjętych przez NWZ spółki I. z dnia 3 października 2007 r. Zgodnie z Uchwalą nr 3 w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i pozbawienia prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy I. oraz ubiegania się o dopuszczenia akcji i PDA do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oraz ich dematerializacji akcje serii H zostaną zaoferowane następującym osobom: M. F. W. F. oraz J. F.
Ponadto wszyscy Skarżący byli akcjonariuszami E. i w ramach podwyższenia kapitału zakładowego I. objęły akcje I. w zamian za akcje E. Informacje o ww. podwyższeniu kapitału zakładowego za akcje E. były powszechnie dostępne, a nazwiska osób, które nabędą akcje I. w zamian za akcje E., były przekazane do publicznej wiadomości za pomocą raportu bieżącego z dnia 1 grudnia 2006 r. [...] (była to Rodzina wraz z A. P.). Zaś raportem bieżącym z dnia 4 października 2007 r. [...] została przekazana informacja, iż w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego akcje nowej emisji zostaną zaoferowane M. F. W. F. oraz J. F.
KNF ustaliła też, iż Skarżący uczestniczyli w następujących NWZ I.:
• z dnia 3 października 2007 r. uczestniczył M. F. osobiście, podczas którego podjęto m.in. Uchwałę nr 3 dotyczącą podwyższenia kapitału zakładowego I., zaoferowaniu w ramach subskrypcji prywatnej, przy wyłączeniu prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy M. F., W. F. i J. F. akcji Spółki serii H w zamian za wniesione aportem akcje spółki E. Uchwała nr 3 (podobnie jak pozostałe 3 uchwały) zostały podjęte jednogłośnie;
• z dnia 25 stycznia 2008 r. uczestniczyli M. F., W. F. oraz J. F., wszyscy za pośrednictwem jednego pełnomocnika – A. K., który to był na dzień 25 stycznia 2008 r. członkiem Rady Nadzorczej spółki I. (złożył rezygnację z funkcji członka rady nadzorczej w dniu 10 kwietnia 2008 r.);
• z dnia 12 listopada 2008 r. uczestniczyli J. F. (za pośrednictwem pełnomocnika P. Z.) oraz M. F. (poprzez pełnomocnika B. W.);
• z dnia 30 czerwca 2009 r. uczestniczył M. F. za pośrednictwem pełnomocnika M. D. oraz
• z dnia 25 stycznia 2010 r. uczestniczyli M. F. (za pośrednictwem pełnomocnika B. W.) oraz W. F. (za pośrednictwem pełnomocnika M. D.).
Ze względu na powyższe KNF rozpatrując ponownie niniejszą sprawę ustaliła, że Skarżący, których łączą więzy opisane w art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie (ze względu na występujący stosunek pokrewieństwa i powinowactwa, a z drugiej pełnomocnictwa w odniesieniu do M. F. działającego z Rodziną oraz łącznie z A. P., zaś w odniesieniu do M. F. i A. P. stosunek pełnomocnictwa), posiadający akcje I. oraz dokonujący transakcji na ww. akcjach (które, przy uwzględnieniu łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów I., powodowały powstanie obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ustawy o ofercie) pozostawały ze sobą w porozumieniu dotyczącym nabywania akcji I. Każda z tych osób powinna w związku z zawartymi porozumieniami kontrolować swój stan posiadania oraz stan posiadania osób, z którymi pozostaje w porozumieniu. Jednocześnie do powstania ww. obowiązków informacyjnych w odniesieniu do wszystkich Skarżących posiadających akcje I. wystarczające jest, aby tylko jedna ze Skarżących podjęła lub zamierzała podjąć czynności powodujące powstanie tych obowiązków.
Ponadto odnosząc się do treści art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie KNF uznała, iż nabycia akcji I., zarówno w dniu 29 grudnia 2006 r. jak i 7 grudnia 2007 r. nastąpiły w sposób ujęty w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, a więc w drodze "czynności". Czynności te podjęte były przez wszystkich Skarżących.
Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym:
M. F.:
1. działając w porozumieniu z Rodziną i A. P. nie zawiadomił KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r. , naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt I i 3 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. i pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w- zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z W. F. I. F. i J. F. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r.;
W. F.:
1. działając w porozumieniu z Rodziną nie zawiadomił KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 zw. z art, 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F., I. F. i J. F. dopuścił się naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów I. powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r.;
I. F.:
1. działając w porozumieniu z Rodziną nie zawiadomiła KNF oraz I. w terminie ustawowym o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
2. działając w porozumieniu z M. F. W. F. i J. F. dopuściła się naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r.;
J. F.:
1. działając w porozumieniu z Rodziną nie zawiadamiając w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw, z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 87 ust. I pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie
2. działając w porozumieniu z M. F. W. F. i I. F. dopuściła się naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem w terminie ustawowym zawiadomienia KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I. powyżej 15 % w dniu 5 czerwca 2009 r.;
K. R.:
1. działając w porozumieniu z Rodziną nie zawiadomił w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego z ww. osobami udziału w ogólnej liczbie głosów w I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
• powyżej 20 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie,
A. P.:
1. działając w porozumieniu z M. F. nie zawiadomiła w terminie ustawowym KNF oraz I. o zmianie swojego łącznego wraz z M. F. udziału w ogólnej liczbie głosów I.:
• powyżej 10 % w dniu 29 grudnia 2006 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
• poniżej 10 % w dniu 27 czerwca 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie,
• powyżej 10 % w dniu 7 grudnia 2007 r., naruszając art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw, z art. 87 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 87 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie
KNF wskazała także, że działanie Skarżących miało charakter kierunkowy i trwały, a nie doraźny, bowiem dokonywali zwiększenia swojego łącznego zaangażowania w I. W przypadku porozumienia członków Rodziny w okresie od dnia 29 grudnia 2006 r. do dnia 23 lipca 2008 r. należy zauważyć, iż łączne zaangażowanie w I. członków tego porozumienia ulegało zwiększeniu z 0 % poprzez 10,0408 % aż do 24,7738 %. Porozumienie M. F. z pozostałymi członkami Rodziny oraz z A. P. w okresie od dnia 29 grudnia 2006 r. do dnia 23 lipca 2008 r. zwiększyło swoje łączne zaangażowanie w I. z 0 % poprzez 10,0733 % do 24,8662 %. Jeśli chodzi natomiast o porozumienie M. F. i A. P. to łączne zaangażowanie w I. członków tego porozumienia ulegało zwiększeniu z 0 % poprzez 10,0282% do 10,0920%. Pomimo zatem odnotowanych pojedynczych zbyć akcji I., które przedzielały nabycia akcji I., należy stwierdzić, iż strony poszczególnych porozumień zwiększały dotychczas posiadane maksymalne łączne zaangażowanie w I..
Podkreślenia wymaga iż Skarżący, z wyjątkiem K. R., który dokonał jedynie jednej transakcji objęcia nowowyemitowanych akcji I. w dniu 29 grudnia 2006 r., dokonywali kilkukrotnych nabyć akcji I. W przypadku M. F., W. F. i J. F., KNF zaobserwowała po trzy nabycia akcji I., tj. z dnia 29 grudnia 2006 r.. 7 grudnia 2007 r. oraz 5 czerwca 2009 r., które to generowały obowiązki informacyjne z art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie.
KNF wskazała, że nie niweczy faktu istnienia porozumienia z art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie okoliczność, iż w okresie trwania porozumień następowały również zbycia akcji I. W przypadku M. F. po każdym z ww. trzech nabyć akcji I. następowały również transakcje zbycia. Po objęciu akcji I. po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego w dniu 29 grudnia 2006 r., Rodzina i A. P., w różnych konfiguracjach osobowych, uczestniczyli w podwyższeniach kapitału zakładowego I. nabywając nowowyemitowane akcje. Treść art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie przewiduje, jako przejaw porozumienia, nabywanie akcji, a nie przewiduje przy tym zakazu zbywania tak nabytych akcji. W opinii KNF treść ww. przepisu nie przesądza, że kilkukrotne nabywanie akcji, przedzielone zbyciami akcji świadczy o braku trwałości porozumienia. Przejawem porozumienia jest bowiem jedynie nabywanie, a nie zbywanie. Zatem dopuszczalna jest sytuacja, że członek porozumienia będzie wraz z pozostałymi jego członkami nabywał akcje spółki publicznej, a następnie je sprzedawał.
Poza tym w przedmiotowym stanie faktycznym, pomimo zawieranych transakcji zbycia akcji I., poziom zaangażowania opisanych powyżej porozumień w I. w wyniku zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego w grudniu 2007 r. oraz czerwcu 2009 r. był większy niż w wyniku objęcia akcji w ramach podwyższenia z grudnia 2006 r. Podkreśla to trwałość i kierunkowość działań porozumień, których celem było nabywanie akcji I.. Podobne miało miejsce w stosunku do porozumienia M. F. i A. P., których łączny poziom, pomimo zawieranych transakcji zbycia akcji Spółki, oscylował wokół 10 %.
W toku postępowania zakończonego wydaniem Decyzji Skarżący złożyli pisemne zeznania. Skarżący w złożonych zeznaniach zgodnie twierdzili, iż nie interesowali się tym, ile akcji jakich spółek posiadają inni członkowie Rodziny. K. R. zeznał, iż wiedział, że jego żona J. F. dostała akcje pracownicze ze E. S.A., J. F. zeznała, iż nie interesuje się giełdą i nie wiedziała jakie akcje posiadają poszczególni członkowie rodziny, I. F. zeznała, iż wiedziała jedynie o tym. że akcje I. nabył jej mąż W. F., zaś W. F. zeznał, że wiedział jedynie o fakcie objęcia akcji I. przez żonę I. A. P. zeznała, iż pozostałe osoby objęte postępowaniem nie są członkami jej rodziny i nie przypomina sobie, by była informowana o posiadaniu akcji I. przez te osoby, zaś M. F. z kolei zeznał, iż nie wiedział o tym, że pozostali członkowie Rodziny są akcjonariuszami I., lecz nie wykluczał, iż taka informacja mogła paść w czasie jakiegoś spotkania rodzinnego. Skarżący wskazali również, iż nie zawierali żadnych ustnych lub pisemnych porozumień związanych z posiadaniem akcji I., a co za tym idzie, konsekwentnie wskazywali na brak istnienia porozumienia z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy o ofercie.
KNF wskazała, iż w przypadku nabycia akcji I. w drodze podwyższenia kapitału zakładowego zarejestrowanego w dniu 29 grudnia 2006 r., oraz 7 grudnia 2007 r., Skarżący nie musieli się wzajemnie informować o liczbie obejmowanych akcji I., aby wiedzieć, iż pozostali członkowie Rodziny i A. P. obejmują akcje I. Oba bowiem podwyższenia, tj. w drodze emisji akcji serii G (grudzień 2006) oraz H (grudzień 2007 r.) przeprowadzone były w drodze oferty prywatnej, do zamkniętej grupy odbiorców wśród których znajdowali się Skarżący. W treści uchwał w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i wyłączenia prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy wskazane były osoby, do których skierowana jest emisja akcji, liczba akcji E. objętych aportem oraz liczba akcji I. wydanych w zamian. Dodatkowo po przeprowadzeniu w 2006 r. emisji akcji I. opublikowała w dniu 22 grudnia 2006 r. raport bieżący nr [...], w którym poinformowano, iż I. nabyła 3 639 989 akcji spółki E., stanowiących 38,518 % udział w kapitale zakładowym i w ogólnej liczbie głosów na WZ E. Podobnie po przeprowadzeniu emisji akcji serii H, w dniu 5 października 2007 r. I. opublikowała raport bieżący nr [...], z którego wynikało, że I. nabyła 4 720 011 akcji E., stanowiących 49,95 % udział w kapitale zakładowym i w ogólnej liczbie głosów na WZ E. Powyższe nabycie, jak wynika z przywołanego raportu bieżącego, nastąpiło na podstawie umów objęcia akcji zawartych przez I. z M. F., W. F. oraz J. F., do których skierowana została emisja aportowa akcji serii H. Nadto objęcie akcji spółki I. serii G i H było wynikiem realizacji umowy zawartej pomiędzy M. F., wiodącym akcjonariuszem E., a I. w przedmiocie nabycia akcji E. Zatem biorąc pod uwagę fakt, iż zarówno członkowie Rodziny jak i A. P. byli akcjonariuszami E. w grudniu 2006 r., uczestniczyli również w objęciu akcji I., gdyż w zamian za akcje E. otrzymali akcje I.
W przypadku podwyższeń kapitału zakładowego zarejestrowanych w dniach 29 grudnia 2006 r. oraz 7 grudnia 2007 r. publicznie dostępne były informacje otrzymane przez I. od M. F. oraz W. F., wskazujące na ich bieżący stan zaangażowania w I. W związku z powyższym inni inwestorzy, w tym pozostali członkowie Rodziny oraz A. P., nie musieli podejmować żadnych działań, aby uzyskać informacje na temat stanu zaangażowania M. F. w I. Co więcej, prowadząc działalność na rynku kapitałowym, powinni znać wynikające z tego obowiązki, w tym z art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie. Odnosząc się do podwyższenia kapitału zakładowego zarejestrowanego w dniu 5 czerwca 2009 r. KNF wskazał, iż w przestrzeni publicznej dostępne były informacje na temat stanu zaangażowania niektórych członków Rodziny i informacje o nabywaniu akcji I. przez Rodzinę i A. P., a zatem Skarżący przy dołożeniu należytej staranności, mogli je uzyskać i spełnić ciążące na nich obowiązki. Bez znaczenia jest, że każdy Skarżący prowadzi niezależną politykę inwestycyjną. Czym innym jest bowiem podejmowanie samodzielnych decyzji inwestycyjnych, a czym innym wypełnianie obowiązków informacyjnych w związku z działaniem spełniającym przesłanki określone wr art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie.
W opinii KNF nie zasługuje również na uwzględnienie stanowisko Skarżących, że przy obejmowaniu akcji I. działali w zaufaniu do profesjonalnej obsługi transakcji tę spółką, przy czym nie zostali pouczeni o tym, że mogą działać w warunkach określonych w art. 87 ust. I pkt 5 ustawy o ofercie. Inwestor, który decyduje się na uczestnictwo w rynku kapitałowym, tak jak Skarżący, jest zobowiązany do postępowania zgodnie z prawem i nie może się tłumaczyć nieznajomością prawa powszechnie obowiązującego.
Odnosząc się do zgodnych zeznań Skarżących, w których wskazali, że nie zawierali żadnych ustnych lub pisemnych porozumień związanych z posiadaniem akcji I., KNF wskazał, iż powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla odpowiedzialności Rodziny i A. P., bowiem inwestorzy mogą działać w warunkach określonych wr art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie również w przypadku, gdy brak jest pisemnej lub ustnej umowy wskazującej na zawarcie jakiegokolwiek porozumienia. Przypadek taki normuje art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie, który przewiduje enumeratywny katalog przypadków, których zaistnienie pozwala domniemywać istnienie porozumienia. Z sytuacją taką mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, kiedy to ze względu na łączące ich więzy pokrewieństwa i powinowactwa oraz stosunek pełnomocnictwa, zaś z drugiej strony czynności faktyczne w postaci nabywania i posiadania akcji Spółki, a nie zawarcie umowy stanowiącej podstawię porozumienia, do Skarżących, na zasadzie domniemania z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie, znajdą zastosowanie przepisy art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie.
KNF stwierdziła również, iż odstąpiła od przesłuchania Skarżących na okoliczność, czy podjęli lub zamierzali podjąć czynności, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, gdyż zaproponowana przez Skarżących okoliczność dowodowa nie ma znaczenia dla sprawy. W toku prowadzonego postępowania zidentyfikowano bowiem działania poszczególnych Skarżących, które wespół z istniejącymi między nimi powiązaniami, pozwalały na zastosowanie domniemania z art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie i stwierdzenie pozostawania w porozumieniu. Niezależnie od strony podmiotowej Rodziny i A. P., co do zamiaru dopuszczenia się deliktu administracyjnego KNF wskazała, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i aktualizuje się z tytułu samego faktu naruszenia prawa.
A. P., pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. złożyła także wniosek o ponowne przesłuchanie M. F., który został przesłuchany w charakterze Strony w dniu 28 lipca 2010 r. oraz wniosek o ponowne przesłuchanie J. F., K. R., I. F. oraz W. F., które to strony złożyły zeznania w formie pisemnej. A. P. wniosła również o usunięcie protokołów przesłuchań ww. osób z akt niniejszego postępowania, ponieważ były one przeprowadzone bez jej udziału, a zatem z naruszeniem art. 79 kpa.
KNF wskazała, iż stosownie do złożonego wniosku dowodowego dokonała ponownego przesłuchania M. F. W pozostałym zakresie wydała postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r., na podstawie którego nie uwzględniła wniosku dowodowego A. P. o ponowne przesłuchanie w charakterze Strony J. F., K. R., I. F. oraz W. F. A. P. ponownie złożyła w dniu 23 marca 2011 r. wniosek o przesłuchanie J. F., K. R., I. F. oraz W. F. w charakterze stron postępowania, jednakże KNF postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nie uwzględniła ww. wniosku dowodowego.
Organ stwierdził również, iż po wydaniu ww. postanowień odmawiających uwzględnienia wniosków dowodowych A. P., przeprowadzono jeszcze szereg dowodów, w tym m.in. przesłuchania J. F. K. R. I. F. oraz W. F. w charakterze stron postępowania, co do których A. P. mogła aktywnie uczestniczyć. Tak więc pomimo oddalenia wniosków dowodowych A. P. de facto nastąpiła ich późniejsza realizacja, z możliwością skorzystania z uprawnień z art. 79 § 2 kpa.
W zakresie zarzutów podniesionych przez Skarżących, odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, w opinii KNF zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Organ stwierdził, że zarówno Rodzina, jak i A. P. stali się akcjonariuszami I. w dniu 29 grudnia 2006 r., tj. z chwilą zarejestrowania przez Sąd podwyższenia kapitału zakładowego o emisję akcji serii G. KNF stanął na stanowisku, że Rodzina wraz A. P. nabyli te akcje w trybie subskrypcji prywatnej, bowiem zostali oni imiennie wskazani w uchwale nr 4 NWZ I. z dnia 1 grudnia 2006 r. Zgodnie z treścią tejże uchwały, akcje I. serii G miały zostać zaoferowane w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji E. Uchwała także wymieniała liczbę wnoszonych akcji E. i otrzymywanych akcji I. Zatem KNF uznała twierdzenia Skarżących, jakoby oni i inne osoby posiadające akcje pracownicze E., wniosły je aportem do I. w wykonaniu umowy warunkowej pomiędzy M. F. a I., za bezpodstawne. KNF wskazał również, że nie ma znaczenia dla sprawy kontekst nabycia przez Rodzinę i A. P. akcji I., gdyż niezależnie od powodów objęcia akcji I. serii G, stali się oni akcjonariuszami I. i ciążyły na nich obowiązki informacyjne uregulowane w ustawie o ofercie. Obowiązki informacyjne wynikają z samej zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów, a nie uzasadnieniem decyzji prowadzącej do tej zmiany.
Podnosząc zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia art. 7,8,11,77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa, Skarżący wskazali, że KNF bezpodstawnie przyjął domniemanie istnienia porozumienia między nimi tylko na podstawie łączącego ich stosunku pokrewieństwa, powinowactwa, czy też pełnomocnictwa. Zdaniem Skarżących, zaistnienie tych czynników nie wyłącza obowiązku KNF przeprowadzenia obiektywnej oceny, czy Skarżący rzeczywiście działali w porozumieniu. Zarzucili także KNF nierzetelną ocenę nabycia akcji I. przez różne osoby w tym samym stanie faktycznym, tj. przyjęcie, że Skarżący jako posiadacze większych pakietów akcji E. działają w porozumieniu, a pozostali pracownicy będący akcjonariuszami E., ze względu na posiadanie nieznacznych pakietów akcji, już nie działali w porozumieniu. Skarżący po raz kolejny podnosili, że nabycie akcji I. w dniu 29 grudnia 2006 r. wynikało z wykonania umowy warunkowej przez I. i rozliczenia się z dotychczasowymi akcjonariuszami E., a domniemanie działania przez Skarżących w porozumieniu zostaje obalone poprzez fakt, że tego samego dnia kilkudziesięciu innych pracowników będących akcjonariuszami E., stało się akcjonariuszami I. Co do nabycia akcji w dniu 7 grudnia 2007 r. Skarżący wskazali, że do nabycia akcji doszło w drodze czynności cywilnoprawnej i był to kolejny etap przejmowania kontroli przez I. nad E., a oferty objęcia akcji skierowane zostały do osób posiadających akcje E. W zakresie zaś nabycia akcji w dniu 5 czerwca 2009 r., Skarżący podnieśli brak podstaw do uznania działania w porozumieniu, skoro nie ustalono, że łączyło ich porozumienie w 2006 i 2007 r., a w późniejszym etapie Skarżący zawierali transakcje ich zbycia. W zakresie przyjęcia przez KNF, że inni pracownicy będący akcjonariuszami E. nie działali w porozumieniu ze Skarżącymi, Skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 7,8,11, 75 § 1, oraz 78 § 1 kpa poprzez bezzasadne oddalenie wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków będących pracownikami E.
KNF stwierdziła, że argumentacja Skarżących nie obaliła domniemania działania w porozumieniu przez Rodzinę i A. P., Rodzinę i M. F. z A. P. KNF podtrzymał swoje stanowisko, że okoliczność, że w dniu 29 grudnia 2006 r. oprócz Skarżących również kilkudziesięciu innych akcjonariuszy i pracowników E. nabyło akcje I., nie ma znaczenia dla wzruszenia domniemania działania przez Skarżących w porozumieniu i ich odpowiedzialności. Jedynym bowiem łącznikiem pomiędzy sytuacją prawną Skarżących, a sytuacją pozostałych akcjonariuszy E. było objęcie ich wspólną subskrypcją prywatną przez I. Dodatkowo pozostali drobni akcjonariusze E. po nabyciu akcji I. w dniu 29 grudnia 2006 r. przestali być akcjonariuszami E. i nie uczestniczyli w kolejnych nabyciach akcji I. Zatem zarzut Skarżących o zróżnicowaniu sytuacji prawnej Skarżących oraz pozostałych pracowników E. w wyniku liczby objętych akcji I. jest chybiony. Nie ma także znaczenia, jakimi kryteriami kierowali się Skarżący w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, liczy się bowiem sam fakt objęcia akcji, a zatem prawnie irrelewantne są twierdzenia Skarżących, jakoby obejmowali akcje w wykonaniu umowy cywilnoprawnej. Przepisy ustawy o ofercie zmierzają do ochrony akcjonariuszy mniejszościowych. KNF wskazał, że trafnie zróżnicowano sytuację prawną Skarżących i pozostałych akcjonariuszy E., bowiem Skarżących łączy stosunek pokrewieństwa, powinowactwa i pełnomocnictwa, a pozostali subskrybenci nabyli akcje I. w dniu 29 grudnia 2006 r. jednorazowo. KNF podtrzymało stanowisko w zakresie oddalenia wniosków dowodowych przesłuchania świadków będących pracownikami E., gdyż dowody te nie mają znaczenia dla sprawy i nie spełniają wymogu ujętego w art. 78 § 1 kpa. Nadto wnioskowani przez Skarżących świadkowie będący pracownikami E., nie uczestniczyli w objęciu akcji w ramach podwyższenia kapitały zakładowego zarejestrowanego w dniu 7 grudnia 2007 r. zatem ich działanie nie nosiło cech stałości trwałości.
KNF nie zgodziła się ze Skarżącymi, że nie było między nimi porozumienia podczas objęcia akcji I. w dniu 7 grudnia 2007 r. Podobnie jak to miało miejsce podczas podwyższenia kapitału zakładowego w 2006 r., z punktu widzenia odpowiedzialności na kanwie ustawy o ofercie nie są istotne motywy towarzyszące podjęciu decyzji inwestycyjnej, ale obiektywny skutek w postaci zwiększenia łącznego zaangażowania w I. Powyższy skutek nastąpił, gdyż łączne zaangażowanie Rodziny jak również M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny i A. P., przekroczyło 20% ogólnej liczby głosów na WZ I., zaś w przypadku M. F. i A. P. łączne zaangażowanie przekroczyło 10% ogólnej liczby głosów na WZ I. KNF uznał, że analogiczne porozumienie Skarżących istniało przy nabyciu akcji I. w dniu 5 czerwca 2009 r.
Skarżący zarzucili również, że KNF w uzasadnieniu Decyzji nie powołała jakiejkolwiek argumentacji wskazującej, że porozumienie Skarżących miało charakter trwały i kierunkowy. Skarżący stanęli na stanowisku, że nabycia akcji w grudniu 2006 r. i w grudniu 2007 r. świadczą o podzieleniu transakcji na dwa etapy, które to stanowiły sposób rozliczenia się I. z pracownikami E. posiadającymi akcje pracownicze. Nadto wskazali, że w rozpatrywanym przez KNF okresie brak było transakcji nabycia akcji I. na podstawie umów cywilnoprawnych w zbliżonym czasie, a można było zaobserwować jedynie transakcje zbycia akcji I.
KNF stwierdziła, że ten zarzut Skarżących jest częściowo zasadny. W opinii KNF w okresie od dnia 23 lipca 2008 r. do dnia 4 czerwca 2009 r. na rachunek M. F., J. F. K. R. oraz A. P. zawierane były transakcje sprzedaży, w wyniku których łączny stan posiadania Rodziny jak i M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny oraz z A. P. uległ zmniejszeniu z ponad 24 % do ponad 13 % zaangażowania w I. na dzień 4 czerwca 2009 r. Dlatego też w ww. okresie nie można mówić o jakimkolwiek porozumieniu co do nabywania akcji I., skoro zaangażowanie ostatecznie ulegało zmniejszeniu.
W przypadku porozumienia M. F. i A. P., jak zostało już wskazane, począwszy od dnia 13 października 2008 r., kiedy to nastąpiło zawarcie przez A. P. transakcji sprzedaży akcji I., miało miejsce stopniowe zmniejszanie ich łącznego zaangażowania do poziomu poniżej 5 % ogólnej liczby głosów w I. na dzień 31 grudnia 2011 r.
Po dniu 5 czerwca 2009 r., kiedy nastąpiło ostatnie z podwyższeń kapitału zakładowego, z wyjątkiem jednej transakcji nabycia akcji przez K. R., pozostali Skarżący jedynie wyprzedawali akcje I. Organ stwierdził zatem, iż zasadny jest zarzut Rodziny i A. P., który wskazuje, że Strony po dniu 5 czerwca 2009 r. nie były ukierunkowane na nabywanie akcji, a na ich zbywanie. W pozostałym jednak zakresie Organ powyższego zarzutu nie uwzględnił.
W związku z powyższym, modyfikując dotychczasowe ustalenia, Organ stwierdził, iż w przypadku porozumień Rodziny oraz M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny oraz A. P. w okresie od dnia 23 lipca 2008 r. do dnia 4 czerwca 2009 r. oraz po dniu 5 czerwca 2009 r., zaś w przypadku porozumienia M. F. z A. P. po dniu 13 października 2008 r. uczestnicy tych porozumień nie działali w warunkach spełniających przesłanki z art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. Skoro w rozpatrywanej sprawie Skarżącym zarzucono działanie w porozumieniu co do nabywania akcji I., zaś ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w ww. okresach Skarżący zbywali akcje I., to brak jest przedmiotu postępowania, a zatem postępowanie w części należy umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa.
KNF przyznała, że w uzasadnieniu Decyzji 1 nie odniosła się wprost do aspektu trwałości i kierunkowości porozumień, jednakże wynikało to z całokształtu uzasadnienia, bowiem KNF opisała poszczególne nabycia w dniach 29 grudnia 2006 r., 7 grudnia 2007 r. oraz 5 czerwca 2009 r. Wskazane zostały podmioty uczestniczące w poszczególnych podwyższeniach wraz z podaniem wpływu jaki to miało na stan posiadania porozumień. Z uzasadnienia Decyzji 1 wynikało, że zarówno M. F., jak i W. F. uczestniczyli we wszystkich trzech podwyższeniach kapitału zakładowego, a stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, do zaistnienia porozumienia wystarczające jest aby tylko jeden z uczestników porozumienia zamierzał lub podjął czynności powodujące powitanie tych obowiązków.
KNF ponownie podtrzymała wyrażoną w Decyzji i Decyzji 1 ocenę, że fakt, iż objęcie akcji I. w dniach 29 grudnia 2006 oraz 7 grudnia 2007 r. miało stanowić element rozliczenia się przez I. z dotychczasowymi akcjonariuszami E., nie wpływa na okoliczność istnienia porozumienia, ani na naruszenie przepisów regulujących obowiązki w zakresie znacznych pakietów akcji, gdyż przesłanką odpowiedzialności akcjonariuszy spółek publicznych jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie obiektywnie niezgodne z przepisami prawa, bez dokonywania innych ocen. Tak więc fakt, iż obie emisje akcji Spółki zarejestrowane w dniach 29 grudnia
2006 r. oraz 7 grudnia 2007 r. były związane z przejęciem E. przez I., nie wpływa na ocenę prawną zachowań Skarżących.
Powyższe potwierdza okoliczność, iż niektórzy z uczestników porozumień, tj. M. F. J. F. I. F. W. F. oraz A. P. wzięli udział w podwyższeniu kapitału zakładowego I. zarejestrowanym w dniu 5 czerwca 2009 r., a podwyższenie to nie było już wynikiem realizacji transakcji przejęcia E. przez I. Skarżący zatem skorzystali z przysługującego im prawa poboru (1:1) i miało to charakter dobrowolny.
Bez znaczenia dla odpowiedzialności Skarżących jest zarzut braku rzekomych transakcji nabycia akcji I. na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych w zbliżonym czasie. Nadto, zarówno podwyższenie kapitału zakładowego z grudnia 2006 r., jak i grudnia 2007 r. realizowane było w trybie subskrypcji prywatnej, gdzie wymagane jest zawarcie umów objęcia akcji. Jak wynika z raportów bieżących nr [...] z dnia 22 grudnia 2006 r. oraz nr [...] z dnia 6 października 2007 r. takowe umowy były zawierane z osobami, które zdecydowały się przenieść akcje E. na I. Odnosząc się do podwyższenia kapitału zakładowego zarejestrowanego w dniu 5 czerwca 2009 r. KNF wskazała, iż również w tym przypadku dochodziło do zawierania transakcji nabycia, gdyż dotychczasowi akcjonariusze I. odpowiadali na złożone im oferty i korzystali z prawa poboru. Fakt, że po nabyciu akcji I. w dniu 29 grudnia 2006 r. jak i w dniu 7 grudnia 2007 r. wystąpiły zbycia akcji, nie eliminował podstaw istnienia między Skarżącymi porozumienia.
Skarżący zarzucili również, iż w Decyzji 1 nie zawarto jakiejkolwiek analizy prowadzącej do ustalenia czasu trwania (w szczególności daty końcowej) porozumienia. Rodzina i A. P. zarzucili, że KNF błędnie przyjęła, że porozumienie istniało przez cały czas posiadania akcji w I. Zdaniem Skarżących KNF winien ustalić datę początkową jak i końcową porozumienia.
Odnosząc się do ww. zarzutu KNF stwierdziła, że w części dotyczącej braku ustalenia daty końcowej porozumienia jest zasadny, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia nowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i przyjęcie, że czas trwania porozumień był krótszy niż pierwotnie przyjęto na gruncie postępowania zakończonego wydaniem Decyzją 1 (KNF umorzyła postępowanie w przypadku porozumień Rodziny oraz M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny oraz A. P. w okresie od dnia 23 lipca 2008 r. do dnia 4 czerwca 2009 r. oraz po dniu 5 czerwca 2009 r., zaś w przypadku porozumienia M. F. z A. P. po dniu 13 października 2008 r.).
W pozostałym zakresie KNF nie zgodziła się ze Skarżącymi. Przyjęcie daty 29 grudnia 2006 r. jako daty początkowej porozumień jest trafne, gdyż przed tą datą poszczególni członkowie nie posiadali akcji I. A ponadto w ramach podwyższenia kapitału zakładowego w dniu 29 grudnia 2006 r. akcje I. objęli wszyscy członkowie Rodziny oraz A. P.
Skarżący podnosili także, iż udzielenie pełnomocnictwa jak i istnienie więzi rodzinnych pozwala przyjąć domniemanie działania w porozumieniu, ale nie przesądza że takie działanie w rzeczywistości miało miejsce. Udzielone sobie wzajemnie przez Skarżących pełnomocnictwa nie były nigdy wykorzystane, zaś analiza działań inwestycyjnych prowadzi do wniosku, że są one całkowicie rozbieżne. Zdaniem Skarżących, fakt zasiadania przez nich w organach spółek prawa handlowego nie podważa ich argumentów, które powinny doprowadzić do obalenia domniemania.
Odnosząc się do ww. zarzutu, KNF wskazała, że A. P. udzieliła M. F. pełnomocnictwa w dniu 30 maja 2006 r. do swojego rachunku papierów wartościowych nr [...] prowadzonego przez B. S.A., które wygasło w dniu 1 grudnia 2010 r., czyli po wszczęciu postępowania administracyjnego. Pomiędzy M. F. a pozostałymi członkami Rodziny występują zaś więzy pokrewieństwa i powinowactwa. KNF uznała, że o porozumieniu Skarżących świadczą łącznie wszystkie czynniki, a więc fakt pokrewieństwa, powinowactwa między nimi, to że byli dla siebie wzajemnie pełnomocnikami do rachunków papierów wartościowych, zasiadali w organach korporacyjnych spółek należących do innego członka Rodziny. W opinii KNF ww. okoliczności wskazują, że Skarżący nie działali całkowicie odrębnie na rynku kapitałowym i zastosowanie domniemania porozumienia w ich przypadku było zasadne.
M. F. na końcowym etapie postępowania uzupełnił swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i w oparciu o treść art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) i art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym wniósł o uchylenie Decyzji 1 w stosunku do niego w całości oraz umorzenie postępowania w części dotyczącej naruszeń przypisanych M. F. w pkt 1-7 Decyzji 1 z uwagi na przedawnienie karalności.
W uzasadnieniu sformułowanego wniosku M. F. wskazał, iż kara pieniężna nakładana przez KNF ma charakter niepodatkowej należności budżetu państwa (art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) i w związku z powyższym, na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ulega przedawnieniu po upływie 3 lal. licząc od końca roku kalendarzowego w którym wystąpiło dane naruszenie. M. F. wskazał, iż Decyzja 1 została doręczona jego pełnomocnikowi w dniu 15 lipca 2014 r., a zatem przedawnieniu uległa karalność zarzucanych mu uchybień, które miały miejsce do końca 2010 r., tj. z dnia 29 grudnia 2006 r., 27 czerwca 2007 r., 7 grudnia 2007 r, 28 lipca 2008 r., 5 czerwca 2009 r., 26 sierpnia 2010 r. oraz 5 października 2010 r., co uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania w tym zakresie.
M. F. podniósł również, iż powyższa argumentacja jest aktualna również w stosunku do pozostałych Skarżących, gdyż Decyzja 1 została im doręczona także w lipcu 2014 r.
Organ stanął na stanowisku, że ww. zarzut przedawnienia karalności czynów jest bezzasadny i nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że KNF zgadza się z M. F., że kary pieniężne nakładane przez organ nadzoru stanowią niepodatkowe należności budżetu państwa, o których mowa w art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem KNF do niepodatkowych należności budżetu państwa, w oparciu o treść art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r, o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.) zastosowanie znajdą przepisy kpa oraz odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Na chwilę wydawania Decyzji 1, kwestię stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetowych regulował również art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, który przewidywał zastosowanie działu III do niepodatkowych należności budżetowych, o ile odrębne przepisy nie stanowiły inaczej. Wskazać należy również, iż odpowiednie stosowanie przepisu, o którym mowa w art. 67 ustawy o finansach publicznych to stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej wprost, z modyfikacjami lub pominięcie niektórych przepisów.
Art. 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej dotyczy w ocenie KNF tylko i wyłącznie zobowiązań podatkowych powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie, tj. jego wysokość i termin zapłaty. Nadto, obowiązek podatkowy określony w art. 4 Ordynacji podatkowej, dotyczy wynikającej z ustaw podatkowych nieskonkretyzowanej powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Dlatego też, aby zaistniał obowiązek podatkowy skutkujący zobowiązaniem podatkowym, przymusowa powinność musi wynikać ze zdarzenia określonego w ustawie podatkowej, a brak wypełnienia przez Skarżących obowiązków notyfikacyjnych związanych ze znacznymi pakietami akcji nie może być uznane za zaistnienie zdarzenia określonego w ustawie podatkowej, ale w ustawie o ofercie.
Co więcej, w przypadku zastosowania przedawnienia karalności pojawia się wątpliwość dotycząca sankcji alternatywnych. Niektóre bowiem przepisy sankcjonujące przewidują możliwość zastosowania przez KNF nie tylko kar pieniężnych, określając ich górną granicę, ale również kar niepieniężnych i w tych sytuacjach art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej znalazłby zastosowanie jedynie do sankcji pieniężnej. Prowadziłoby to do sytuacji, w której czas wykrycia czynu stanowiącego naruszenie przepisów determinowałby z góry sankcję, jaką mogłaby nałożyć KNF.
KNF stoi na stanowisku, iż instytucja przedawnienia nie jest konstytucyjnym prawem podmiotowym jednostki i nie można przyjąć istnienia konstytucyjnego prawa do przedawnienia. Istnieje w tym zakresie swoboda ustawodawcza, którą polski ustawodawca się posłużył.
KNF zwróciła uwagę na praktyczne aspekty ewentualnego zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do deliktów administracyjnych. W ocenie KNF brak jest możliwości ustalenia początku biegu terminu przedawnienia na gruncie rozpatrywanego przepisu. W przypadku zaś przyjęcia chwili czynu, co pozostaje w sprzeczności z treścią rozpatrywanego przepisu, istnieje wątpliwość, w jaki sposób organ ma liczyć przedawnienie w przypadku wielu zachowań składających się na jeden czyn albo w przypadku czynu ciągłego albo wielu naruszeń mających miejsce w dłuższym przedziale czasu.
Skarżący zarzucili także zaniechanie wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i dowodów, co skutkowało wymierzeniem kary nadmiernie surowej.
KNF stwierdziła, że zarzut ten stracił na aktualności, bowiem KNF ustaliła nowy stan faktyczny, w związku z tym uchyliła Decyzję 1 i nałożyła nowe, zmniejszone kary administracyjne na Skarżących. W pozostałym zakresie KNF umorzyła postępowanie co do porozumień Rodziny oraz M. F. wraz z pozostałymi członkami Rodziny oraz A. P. w okresie od dnia 23 lipca 2008 r. do dnia 4 czerwca 2009 r. oraz po dniu 5 czerwca 2009 r., zaś w przypadku porozumienia M. F. z A. P. po dniu 13 października 2008 r.
KNF zwróciła uwagę, iż ustalając wymiar kar pieniężnych, uwzględniła stan zaangażowania poszczególnych osób objętych porozumieniem, jak również fakt, iż w przestrzeni publicznej dostępne były informacje o stanie zaangażowania M. F. i W. F.
Art. 97 ustawy o ofercie nie pozwala na niezastosowanie sankcji w przypadku stwierdzenia uchybień. Jeżeli KNF zidentyfikuje naruszenie przepisów to musi zastosować środki nadzorcze z ustawy o ofercie w granicach uznania administracyjnego. KNF wskazuje również, iż odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności stron jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen.
Komisja uznała, że ze względu na zróżnicowanie zaangażowania Skarżących w akcjonariat I. w oparciu o art. 97 ust. 3 ustawy o ofercie, konieczne jest nałożenie kar pieniężnych na każdego ze Skarżących osobno.
W opinii KNF nałożone kary pieniężne są adekwatne do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga i rodzaj naruszonych obowiązków; konsekwencje powstania i czas trwania zidentyfikowanych naruszeń; wielokrotność i powtarzalność naruszeń; przyczyny naruszenia; gotowość Skarżących do współpracy z KNF podczas wyjaśniania okoliczności zaistniałych naruszeń; uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara oraz funkcje sankcji administracyjnych.
Skarżący, dopuszczając się wielokrotnego naruszenia obowiązku z art. 69 w zw. z 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie i nie zawiadamiając KNF i I. o zmianach swojego łącznego zaangażowania w akcjonariacie I., przyczyniły się do naruszenia zasady transparentności rynku kapitałowego, która stanowi fundament jego funkcjonowania, gdyż naruszenia obowiązków notyfikacyjnych nastąpiły w związku z posiadaniem znacznego pakietu akcji, który umożliwiał osobom działającym w porozumieniu wywieranie wpływu na sytuację I. Akcjonariusze mniejszościowi powinni być bowiem świadomi, iż w strukturze własnościowej I. obecni są inwestorzy, co do których występują powiązania nakazujące łączne traktowania ich stanu zaangażowania, natomiast poprzez brak przekazania im stosownej informacji, takiej świadomości nie mieli.
Ustalając wymiar kary pieniężnej Organ odniósł się do czasu trwania zaistniałych naruszeń. Pierwsze zidentyfikowane naruszenia polegające na braku zawiadomienia I. i KNF o zmianie łącznego zaangażowania w I. miało miejsce w związku z rejestracją w dniu 29 grudnia 2006 r. podwyższenia kapitału zakładowego I.. Z tym dniem wszyscy Skarżący stali się akcjonariuszami I. Ostatnie z naruszeń miały miejsce w związku z rejestracją podwyższenia kapitału zakładowego I. o emisję akcji serii I, tj. w dniu 5 czerwca 2009 r. (porozumienie Rodziny bez K. R.) oraz w dniu 7 grudnia 2007 r. w przypadku porozumienia M. F. z członkami Rodziny oraz z A. P., a także w przypadku porozumienia M. F. oraz A. P. Tak więc, przez okres półtora roku oraz jednorazowo w czerwcu 2009 r. w przestrzeni publicznej brakowało precyzyjnych informacji na temat stanu akcjonariatu I. Taka sytuacja faktyczna przeczy celowi, jakiemu ma służyć przepis art. 69 ustawy o ofercie.
W toku ustalania wysokości kary pieniężnej KNF wzięła pod uwagę na wielokrotność i powtarzalność naruszeń. Organ podkreślił, iż członkowie wyróżnionych porozumień dopuścili się w sumie 10 identycznych rodzajowo naruszeń przepisów dotyczących znacznych pakietów akcji. Z powyższego nagromadzenia tożsamych rodzajowo naruszeń wynika, iż Skarżący mieli problemy z właściwym odczytywaniem ciążących na nich obowiązków, a w każdym razie z ich prawidłowym wypełnianiem.
W ocenie KNF, za okoliczność łagodzącą odpowiedzialność i wpływającą na zmniejszenie nakładanych kar pieniężnych należy uznać postawę Skarżących w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, polegająca na współpracy z KNF w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy oraz ich uprzednią niekaralność za naruszenie ustawy o ofercie, w tym naruszenie obowiązków związanych ze znacznymi pakietami akcji.
Do okoliczności zaostrzających odpowiedzialność Skarżących KNF zaliczyła fakt, iż naruszenie przepisów dotyczących znacznych pakietów akcji dotyczyło spółki publicznej, która na ówczesną chwilę miała status domu maklerskiego i podlegała szczególnemu nadzorowi ze strony KNF. Postępowanie Skarżących doprowadziło do sytuacji, że uczestnicy rynku kapitałowego nie mieli wiedzy na temat łącznego zaangażowania zidentyfikowanych porozumień w spółce będącej częścią składową infrastruktury tynkowej.
W toku miarkowania kary pieniężnej, KNF wzięła również pod uwagę okoliczności wpływające na wymiar poszczególnych kar.
KNF podkreśliła, iż w odniesieniu do części zachowań członków Rodziny oraz A. P., postępowanie administracyjne zostało umorzone.
KNF miarkując wysokość kary pieniężnej nałożonej na Skarżących wskazała, iż nie miała możliwości uwzględnienia sytuacji majątkowej Skarżących, gdyż skorzystali oni z prawa do odmowy składania zeznań w charakterze strony w zakresie podania pełnej informacji o stanie majątkowym i aktualnej sytuacji finansowej, powołując się na konieczność ochrony ich interesów majątkowych oraz zabezpieczenia przed możliwością powzięcia przez osoby niepowołane informacji na temat ich sytuacji majątkowej.
Organ wskazał, iż nałożone sankcje mają spełnić funkcję zarówno prewencyjną, w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jaki i represyjną. Funkcja prewencji indywidualnej ma zapewnić, że Skarżący nie będą w przyszłości naruszać przepisów regulujących znaczne pakiety akcji.
Wymierzone Skarżącym kary pieniężne spełniają również funkcję prewencyjną w ujęciu ogólnym, polegającą na oddziaływaniu na innych uczestników rynku kapitałowego, aby świadomi grożących im konsekwencji przestrzegali przepisów będących źródłem obowiązków uczestników rynku finansowego. Kary administracyjne stanowią również formę represji, która polega na naruszeniu sfery majątkowej podmiotu.
Następnie Skarżący: W. F. (w dniu 13 marca 2017), M. F. (w dniu 10 marca 2017 r.), I. F. (w dniu 10 marca 2017 r.), J. F. (w dniu 10 marca 2017 r.), K. R. (w dniu 10 marca 2017 r.) oraz A. P. (w dniu 10 marca 2017 r.) złożyli oddzielne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których zarzucili naruszenie:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów art. 6, 7, 8, 10 §1, 77 oraz 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na:
a) zaniechaniu wyjaśnienia w uzasadnieniu Decyzji przesłanek, którymi KNF kierował się uznając, iż zachodzi przesłanka trwałości rzekomego porozumienia dotyczącego nabywania przez Skarżących akcji spółki publicznej, tym bardziej, że KNF ustaliła, że rzekome porozumienie dotyczące nabycia akcji w dniu 5 czerwca 2009 miało charakter jednorazowy;
b) zaniechaniu wyjaśnienia w uzasadnieniu Decyzji przyczyn, z których KNF uznała, że do ustalenia zawarcia pomiędzy Skarżącymi porozumienia wystarczające jest ustalenie faktu, że doszło do objęcia akcji I. w ramach konwersji akcji pracowniczych;
c) nadaniu nadmiernego znaczenia faktowi, że Skarżący udzielali sobie nawzajem pełnomocnictw, pomimo tego, że pełnomocnictwa to nie zostały nigdy wykorzystane, a osoby te nie dokonywały żadnych transakcji w zbieżnym czasie poza objęciem akcji I. w grudniu 2006 r. i grudniu 2007 r. w ramach konwersji akcji E. i podwyższeniem kapitału zakładowego w czerwcu 2009 r.
d) nierozważeniu wszystkich okoliczności wynikających z materiału dowodowego, w szczególności pominięcie tego, że żaden element materiału dowodowego nie wskazuje na dokonanie jakiegokolwiek uzgodnienia co do wspólnego nabywania akcji I., zaś przypadki, w których doszło do objęcia przez Skarżących akcji w zbieżnym czasie dotyczą obejmowania akcji w ramach konwersji akcji pracowniczych już posiadanych przez Skarżących lub podwyższenia kapitału zakładowego I.;
e) bezzasadnym zdeprecjonowaniu okoliczności, że Skarżący poza przypadkami objęcia akcji I. w związku z transakcją przejęcia E. przez I. i jednym podwyższeniem kapitału zakładowego I. — zbywali akcje, a nie je nabywali;
i) bezzasadnym przyjęciu, że o działaniu Skarżących w porozumieniu w odniesieniu do nabywania akcji I. może świadczyć fakt, iż zasiadają w organach innych podmiotów prawa, podczas gdy okoliczność ta nie wskazuje na dokonanie przez Skarżących jakichkolwiek uzgodnień w zakresie nabywania akcji I.;
g) bezzasadnym pominięciu tego, że żaden ze Skarżących nigdy nie uczestniczył osobiście w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy I. i przyjęciu, że o ich działaniu w porozumieniu świadczy fakt, że działały na kilku walnych zgromadzeniach przez pełnomocników (innych niż strony postępowania);
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 136 kpa poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie wniosków dowodowych powołanych przez Skarżących w pkt 15-62 pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 20 marca 2012 r. pomimo tego, że dotyczyć one miały okoliczności istotnych z punktu widzenia okoliczności sprawy, gdyż zeznania ww. osób miały przyczynić się do obalenia domniemania działania przez Skarżących w porozumieniu,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że:
a) art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych, które powstaną po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie po złożeniu przez podatnika odpowiedniej deklaracji, podczas gdy ani art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. ani art. 21 ust. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie konstytuuje takiego warunku, co doprowadziło do błędnego niezastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do zobowiązań objętych postępowaniem;
b) art. 68 § 1 OP nie może być stosowany w odniesieniu do czynów skutkujących możliwością wymierzenia kar alternatywnych, w tym kar niepieniężnych obok lub zamiast kar pieniężnych, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu wskazuje na to, że okoliczność ta jest irrelewantna z punktu widzenia możliwości stosowania instytucji przedawnienia do kar pieniężnych jako niepodatkowych należności budżetowych;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. w zw. i art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ofercie w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że naruszenie przepisów ustawy o ofercie w zakresie obowiązków informacyjnych nie może być uznane za zaistnienie zdarzenia określonego w ustawie podatkowej, podczas gdy o charakterze danego zobowiązania i możliwości stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie decyduje nazwa ustawy przewidującej możliwość jego nałożenia, lecz charakter sankcji wynikającej z tych przepisów;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię:
a) przejawiającą się w uznaniu, że aby mogło powstać "porozumienie" o którym mowa w powołanym przepisie nie jest konieczne dokonanie jakichkolwiek uzgodnień pomiędzy stronami tego porozumienia, podczas gdy porozumienie ze swej istoty jest rodzajem umowy łączącej jego strony i do jego powstania konieczne jest dokonanie przez wszystkie strony tegoż porozumienia co najmniej uzgodnienia o określonym wspólnym działaniu,
b) polegającą na przyjęciu, że do porozumień o charakterze jednorazowym może mieć zastosowanie przepis art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie, podczas gdy wykładnia tego przepisu przy uwzględnieniu ratio legis przepisów art. 87 ust. 1 pkt 5 oraz w zgodności z dyrektywą 2004/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ofert przejęcia (Dz.U. L 142 z 30.4.2004, s. 12-23) prowadzi do wniosku, że jedynie porozumienia o charakterze kierunkowym i trwałym są prawnie relewantne z punktu widzenia omawianych przepisów.
Wskazując na powyższe naruszenia prawa, Skarżący zaskarżyli w części Decyzję, tj. w zakresie nakładającym na Skarżących określone kary pieniężne. W. F. wskazał na pkt II b Decyzji, nakładający na niego karę o łącznej wysokości 270.000,00 zł, M. F. wskazał na pkt II a nakładający na niego karę o łącznej wysokości 180.000,00 zł, I. F. wskazała na pkt II c Decyzji, nakładający na nią karę o łącznej wysokości 750 zł, J. F. wskazała na pkt II d Decyzji, nakładający na nią karę pieniężną w łącznej wysokości 200.000,00 zł, K. R. wskazał na pkt II e Decyzji, który nakłada na niego karę o łącznej wysokości 1.000,00 zł, A. P. wskazała na pkt II f Decyzji, nakładający na nią karę o łącznej wysokości 7.500,00 zł.
Wszyscy Skarżący wnieśli o uchylenie w zaskarżonym zakresie skarżonej Decyzji i umorzenie postępowania w całości w odniesieniu do nich, ewentualnie o uchylenie w zaskarżonym zakresie Decyzji jak i Decyzji 1.
KNF w odpowiedzi na skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) połączyć sprawy o sygnaturach: VI SA/Wa 821/17 (ze skargi W. F.), VI SA/Wa 905/17 (ze skargi M. F.), VI SA/Wa 906/17 (ze skargi I. F.), VI SA/Wa 907/17 (ze skargi I. F.), VI SA/Wa 908/17 (ze skargi K. R.) oraz w VI SA/Wa 949/17 (ze skargi A. P.) celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą: VI SA/Wa 821/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej ppsa.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skargi nie są zasadne albowiem zaskarżona Decyzja oraz poprzedzająca ją Decyzja 1 nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny w pierwszej, czy doszło do przedawnienia karalności deliktów administracyjnych zarzucanych Skarżącym, a następnie, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwał na uznanie, że Skarżący dopuścili się naruszenia obowiązków wynikających z art. 69 w zw. z 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie, a tym samym, czy istniały ustawowe przesłanki warunkujące nałożenie przez Organ na Skarżących ww. administracyjnych kar pieniężnych.
Podkreślić należy, że instytucja przedawnienia nałożenia kary pieniężnej została wprowadzona do kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 1 czerwca 2017 r. (ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego) a zatem już po wydaniu Decyzji w przedmiotowej sprawie, stąd przepis art. 189 g § 1 kpa nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
W dacie popełnienia przez Skarżących deliktów administracyjnych ustawa o ofercie nie przewidywała przedawnienia dla tego typu czynów.
Niejednolite jest również orzecznictwo sądowe o możliwości stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych nakładanych przez Komisję Nadzoru Finansowego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1524/12), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt II GSK 2593/14). W uzasadnieniu wyroku II GSK 1524/12 NSA podniósł, iż "Zgodzić należy się z tym, że w przypadku gdy świadczenia pieniężne o charakterze sankcji związane są ze świadczeniami publicznoprawnymi, mają one w stosunku do nich charakter akcesoryjny, możliwość stosowania w przypadku tych świadczeń przepisów Ordynacji podatkowej nie powinna budzić wątpliwości. Zgodzić należy się też z poglądem, że z zakresu pojęcia należności publicznoprawnych winno się wykluczyć nie tylko dochody publiczne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, ale także te dochody, których źródłem są czyny niedozwolone, a więc mające samoistny charakter wszelkiego rodzaju kary pieniężne, grzywny mandaty itp., skoro wynikają one nie z publicznoprawnych stosunków nakazujących określonym podmiotom świadczenia pieniężne na rzecz budżetu państwa lub budżetu samorządowego, lecz z określonego zachowania podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do grzywien, mandatów i innych kar pieniężnych, których ustalenie lub określenie oparte jest na przepisach szeroko rozumianego prawa karnego w doktrynie jest więc kwestionowana" (B. Adamiak, J. Borkowski. R Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wrocław 2014 r., wydawnictwo "UNIMEX", strona 21 i 52)."
Sąd przychyla się do tej grupy poglądów a tym samym do stanowiska Organu kwestionującego możliwość stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do grzywien, mandatów i innych kar pieniężnych, których ustalenie lub określenie oparte jest na przepisach szeroko rozumianego prawa karnego.
Należy, zdaniem Sądu, podzielić pogląd Organu, iż przepis art. 68 Ordynacji podatkowej, odnosi się wyłącznie do postępowania wymiarowego ustalającego zobowiązanie podatkowe.
Przede wszystkim należy wskazać, że skoro w doktrynie istniały poważne i nierozstrzygnięte wątpliwości jakie przepisy należy stosować do kar pieniężnych nakładanych przez KNF nie jest rolą sądu administracyjnego przyznanie stronie uprawnień, które na jej rzecz nie zostały dostatecznie precyzyjnie określone w obowiązującym przepisie prawa. Zdaniem Sądu wyłącznie ustawodawca decyduje o tym, czy dane roszczenia lub naruszenie ulegają przedawnieniu i jeżeli uznaje taką okoliczność za konieczną, jego rola znajduje wyraźne odzwierciedlenie w przepisach prawa.
W ustawie o ofercie skoro ustawodawca przewidział przedawnienie tylko w jednym przypadku (art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie) należy wnioskować, że jego wolą było niewprowadzenie przedawnienia dla innego rodzaju deliktów, jakich m.in. dopuścili się Skarżący, za popełnienie których nałożona na nich została kara pieniężna na podstawie art. 97 ustawy o ofercie.
Zakładając racjonalność ustawodawcy należy uznać, że gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie przedawnienia deliktów określonych w ustawach regulujących rynek kapitałowy, mógłby to zrobić tak jak w przypadku innych ustaw, zawierających regulacje szczególne w tym zakresie np. art. 141 ust. 2 Prawa bankowego, art. 105 ochronie konkurencji i konsumentów. Zasadnie można przyjąć, iż skoro w ustawach regulujących rynek kapitałowy (poza wspomnianym art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie) brak takich szczególnych przepisów dotyczących przedawnienia, ustawodawca opowiedział się przeciw możliwości przedawnienia deliktów administracyjnych dotyczących rynku kapitałowego.
Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko zasadności podniesionego zarzutu przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej poprzez stosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej jest to, że obowiązkiem podatkowym jest zgodnie z art. 4 ww. ustawy wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W związku z powyższym, aby mówić o obowiązku podatkowym ta przymusowa powinność musi wynikać ze zdarzenia określonego w ustawie podatkowej. Ustawa o ofercie nie jest ustawą podatkową.
Z tego względu delikty popełnione przez skarżących nie mogą rodzić zobowiązania podatkowego, którym jest zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązania podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Kara administracyjna ma zupełnie inny cel niż podatek. O ile podatki zasilają budżet państwa, o tyle kara administracyjna jest nakładana przez organ po stwierdzeniu naruszeń obowiązków przewidzianych w ustawie i ma charakter represyjny i sankcyjny. Obowiązek jej uiszczenia wynika z decyzji administracyjnej i jest reakcją organu nadzoru za popełnienie deliktów administracyjnych.
Jak trafcie podnosi A. Huchla "Art. 68 i 69 Ordynacji podatkowej. w całości dotyczą wyłącznie zobowiązań podatkowych powstających w drodze doręczenia decyzji ustalających wysokość takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.). Doręczenie takiej decyzji po upływie określonego terminu jest bezskuteczne, tzn. zobowiązanie podatkowe, mimo spełnienia pozostałych warunków jego powstania, nie powstaje. Instytucja prawna, uregulowana w art. 68 Ordynacji podatkowej bywa nazywana przedawnieniem prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, przedawnieniem prawa do wymiaru lub (najmniej dokładnie) przedawnieniem prawa do wydania decyzji ustalającej.
Na zasadność przyjętej przez KNF interpretacji przepisu art. 68 Ordynacji podatkowej, wskazuje także art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który określa dłuższy okres przedawnienia w przypadkach związanych z niedopełnieniem przez podatnika obowiązków związanych ze złożeniem deklaracji. Decyzja ustalająca jest bowiem wydawana po złożeniu przez podatnika odpowiedniej deklaracji.
Sąd w całości podziela argumentację Organu zgodnie z którą kolejną okolicznością przemawiającą przeciwko stosowaniu instytucji przedawnienia do kar pieniężnych nakładanych przez KNF jest to, że ustawa o ofercie przewiduje możliwości stosowania nie tylko sankcji o charakterze pieniężnym, ale również w niektórych przypadkach, pozwala na stosowanie obok lub zamiast kary pieniężnej, także sankcji polegającej na wykluczeniu z obrotu na rynku regulowanym papierów wartościowych emitenta, który dopuścił się naruszenia tej ustawy (por. np. art. 96 ust. 1 ustawy). W innych przypadkach przepisy przewidują obok kary pieniężnej również sankcję cofnięcia zezwolenia na prowadzenie określonej działalności (np. art. 228 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1896, z późn. zm.), art. 167 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 1636, z późn. zm. Sankcje alternatywne (przewidujące obok kary pieniężnej kary niepieniężne) przewidziane są również w przepisach art. 168 ust. 1 i 2, art. 169 ust. 3, art. 170a ust. 1, art. 170b, art. 170c, art. 176 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w art. 233 ust. 1, art. 234 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Nie ulega wątpliwości, że sankcje niestanowiące dochodu budżetu państwa nie będą mogły ulec przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dlatego pogląd o konieczności stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, do nakładanych przez KNF kar pieniężnych byłby sprzeczny z założeniem ustawodawcy, który pozostawił organowi nadzoru możliwość wyboru sankcji, która w jego ocenie będzie najbardziej adekwatna do wagi stwierdzonego naruszenia. Sprzeczność owa polega na tym, że przyjęcie, iż art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych przez KNF, prowadziłoby do tego, że w przypadku sankcji alternatywnych przewidzianych za dany czyn, przedawnienie miałoby zastosowanie wyłącznie do kary pieniężnej, natomiast KNF mogłaby nałożyć karę niepieniężną, zwykle surowszą.
Na przykład KNF mogłaby cofnąć zezwolenie podmiotowi nadzorowanemu, natomiast nie mogłaby nałożyć kary pieniężnej. Prowadziłoby to do sytuacji, w której czas wykrycia czynu stanowiącego naruszenie przepisów determinowałby z góry sankcję jaką może nałożyć KNF, co mogłoby prowadzić do tego, że KNF z ostrożności prowadziłby postępowanie w celu cofnięcia zezwolenia, choć charakter czynu kwalifikowałby się na zastosowanie kary pieniężnej. Z uwagi jednak na przedawnienie możliwości nałożenia kary pieniężnej. KNF zmuszona byłaby zastosować karę surowszą, to jest cofnięcie zezwolenia. Ten sam czyn w zakresie nałożenia kary pieniężnej bowiem uległby przedawnieniu, natomiast w zakresie cofnięcia zezwolenia nie byłby przedawniony. W związku z powyższym pomimo istnienia sankcji alternatywnych uznanie administracyjne KNF w zakresie wyboru sankcji zostałoby w istocie ograniczone na rzecz stosowania sankcji niepieniężnych. Prowadziłoby to w istocie do pogorszenia sytuacji strony postępowania. Sankcja cofnięcia zezwolenia jest sankcją najsurowszą ponieważ prowadzi do zakończenia danej działalności przez podmiot ukarany. Kara pieniężna stanowi natomiast jedynie dolegliwość ekonomiczną, która z zasady nie powoduje zakończenia działalności przez ukarany podmiot.
Sąd nie uznał również za zasadną argumentację Skarżących, z której wynika, że zasadność stosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej do kar administracyjnych potwierdza przepis art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie popełnienia przez Skarżących penalizowanych deliktów administracyjnych kwestia stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetu państwa była normowana zarówno przepisami Ordynacji podatkowej jak i przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansowych publicznych. Przy czym pierwsza z tych ustaw nakazywała stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej wprost a druga tylko odpowiednio. W tym stanie rzeczy przedstawiony pogląd o niestosowaniu przepisów o przedawnieniu z Ordynacji podatkowej do kar administracyjnych nakładanych przez KNF jak najbardziej jest aktualny w przypadku interpretacji art. 67 ustawy o finansach publicznych.
Należy podkreślić, że instytucja przedawnienia nie jest konstytucyjnym prawem podmiotowym jednostki. W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 maja 2005 r. (sygn. akt 44/04) Trybunał Konstytucyjny zauważył, iż "kwestia przedawnienia poruszana jest w art. 43 i art. 44 Konstytucji, jednak w zupełnie odmiennym (niż w aspekcie konstytucyjnego prawa podmiotowego jednostki) kontekście. Należy podkreślić, że choć art. 43 i art. 44 Konstytucji, dotyczą przedawnienia, nie można przyjąć, że istnieje konstytucyjne "prawo do przedawnienia", czy choćby ekspektatywa takiego prawa. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca nie może tej instytucji wprowadzić do systemu prawnego. Istnieje w tym zakresie pewna swoboda ustawodawcza, z której polski ustawodawca skorzystał.
Mając na uwadze powyższy pogląd należy uznać, iż od woli ustawodawcy zależy, czy uzna za zasadne wprowadzenie przedawnienia określonych czynów. Taka zasada obowiązuje zarówno w prawie karnym (istnieje kategoria czynów które nie podlegają przedawnieniu), jak i w prawie administracyjnym. Ustawodawca wprowadzając określone powinne zachowania (zakazy, nakazy) jednocześnie określa sankcje za czyny sprzeczne z nimi.
Mając na uwadze wskazane wyżej argumenty należy uznać, że zarzuty Skarżących w zakresie naruszenia przez Organ prawa materialnego, tj. art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 69 ust 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie, są całkowicie bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną przez Organ w Decyzji w tym zakresie. Tym samym należy przyjąć, że nie doszło w niniejszej sprawie do przedawnienia karalności deliktów administracyjnych Skarżących.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Organ prawa materialnego w postaci art. 85 ust 1 pkt 5 ustawy o ofercie, Sąd wskazuje, że zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja porozumienia została uregulowanego w art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. W doktrynie przedmiotu wskazuje się, że: "Idea konstrukcji rozpoznanej jako działanie w porozumieniu polega na tym. że zachowania, czy stany zachodzące po stronie jednego podmiotu przypisywane są innym podmiotom - całkowicie niezależnym od tego pierwszego — o ile występuje między nimi określona relacja kontraktowa (...). W konsekwencji stan posiadania akcji w spółce publicznej poszczególnych uczestników porozumienia ulega skumulowaniu, a łączna suma tychże akcji przypisana zostaje uczestnikom porozumienia jakby byli jednością. Nie ma przy tym znaczenia, czy wszyscy uczestnicy porozumienia mają już status akcjonariuszy spółki publicznej, czy też status taki uzyskają dopiero w związku z nabywaniem jej akcji" (M. Michalski [w:], M. Michalski (red.), Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Warszawa 2014, s. 530).
Z brzmienia przepisu art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie wynika, że dla zaistnienia porozumienia wystarczające jest, aby tylko jeden z uczestników porozumienia podjął lub zamierzał podjąć czynności powodujące powstanie tych obowiązków.
Jednocześnie w celu usunięcia wątpliwości co do kwalifikacji prawnej w niektórych sytuacjach, ustawodawca przyjął domniemanie prawne mające na celu pominięcie konieczności wykazywania przez organ nadzoru działania w porozumieniu przez osoby związane ścisłymi więziami emocjonalnymi (członkowie rodziny) lub profesjonalnymi (mocodawca i pełnomocnik). Tak więc ustawodawca na gruncie art. 87 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy o ofercie objął domniemaniem małżonków, ich wstępnych, zstępnych i rodzeństwo oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osoby pozostające w stosunku przysposobienia, opieki i kurateli oraz mocodawcę łub jego pełnomocnika, niebędącego firmą inwestycyjną, upoważnionego do dokonywania na rachunku papierów wartościowych czynności zbycia lub nabycia papierów wartościowych, pod warunkiem że jedna z tych osób dokonywała czynności z art. 87 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie. Powyższe domniemanie prawne ma charakter wzruszalny. W szczególności wskazani w art. 87 ust. 4 pkt 1 ustawy o ofercie członkowie rodziny mogą wykazywać, że ze względu na faktyczny stan wzajemnych relacji - pomimo formalnego istnienia określonej relacji prawno- rodzinnej, w rzeczywistości stanowią oni odrębne i niepowiązane w sensie faktycznym osoby. Ciężar przeciwdowodu w tym zakresie spoczywa na domniemanych uczestnikach porozumienia.
W doktrynie przedmiotu wskazuje się, że trudno uznać, iż członkowie rodziny posiadający wspólnie znaczący pakiet akcji, nie uzgadniali sposobu postępowania wobec spółki. Przeciwdowód powinien zatem polegać na wykazaniu faktycznego braku kontaktów w długim okresie, istotnego konfliktu przerywającego wspólne funkcjonowanie w sferze gospodarczej i społecznej, wszczęcia postępowania rozwodowego, faktycznej lub prawnej separacji (w przypadku małżonków) (A. Chłopecki [w:] A. Chłopecki (red.), Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Warszawa 2014, Nb 9, system informacji prawnej Lex).
Sąd podziela stanowisko Organu, że Skarżącym nie udało się obalić domniemania działania w porozumieniu na podstawie ustawy o ofercie.
Skarżący pozostawali w porozumieniu począwszy od dnia 29 grudnia 2006 r., tj. od dnia objęcia przez nich nowowyemitowanych akcji I. serii G. Nabycie nastąpiło w drodze czynności objęcia akcji I. nowej emisji. Porozumienie Rodziny oraz M. F. z pozostałymi członkami Rodziny i A. P., istniało do dnia 23 lipca 2008 r. Porozumienie M. F. i A. P. trwało do dnia 13 października 2008 r.
Analiza zachowań Skarżących w okresie kiedy pozostawali w porozumieniach pozwala również stwierdzić, iż ich działanie miała charakter kierunkowy i trwały. Skarżący mimo pojedynczych zbyć akcji, zwiększali swój stan zaangażowania w I.
Nie sposób jest uznać, że osoby, które i) łączy stosunek pokrewieństwa czy pełnomocnictwa, ii) udzielają sobie wzajemnie pełnomocnictw do rachunków papierów wartościowych, do szeregu czynności prawnych związanych z nabywaniem i zbywaniem udziałów i akcji w spółkach prawa handlowego, iii) w okresie objętym postępowaniem administracyjnym pełnią funkcje zarządzające, nadzorcze lub występowały jako akcjonariusze lub wspólnicy w tych samych podmiotach gospodarczych, iv) uczestniczą osobiście lub przez jednego, tego samego pełnomocnika w tych samych nadzwyczajnych zgromadzeniach spółki publicznej, na których to są podejmowane uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego, nie mają wiedzy na temat podejmowanych przez siebie działań, a w konsekwencji nie działają w porozumieniu. Wyżej wymienione zależności między osobami bowiem dają trudną do podważenia podstawę by przyjąć, że takie osoby pozostają w relacjach biznesowych znacznie przekraczających zwykłe relacje rodzinne, a więc że działają w porozumieniu.
Wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, że Skarżący nie działali w porozumieniu, to jako przedsiębiorcy, a więc fachowcy i profesjonaliści, winni dochować należytej staranności i być świadomi tego, że przepisy ustawy o ofercie przewidują objęcie domniemaniem działania w porozumieniu członków rodziny i osoby, które łączy stosunek pełnomocnictwa.
Nadto, oprócz ww. zależności między Skarżącymi świadczącymi o tym, że działali oni w porozumieniu, tezę tę wzmacnia fakt, że informacje o podwyższeniach kapitału zakładowego E. i o osobach, które objęły te akcje, były powszechnie dostępne.
W dniu 1 grudnia 2006 r. raportem bieżącym [...] zarząd I. przekazał do wiadomości publicznej nazwiska osób, które w ramach subskrypcji publicznej nabędą akcje I. w zamian za akcje E. W raporcie tym byli m.in. wymienieni Skarżący. Raportem bieżącym z dnia 4 października 2007 r. [...] została przekazana informacja, że w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego I. akcje nowej emisji zostaną zaoferowane M. F., W. F. oraz J. F.
Publicznie były również dostępne informacje otrzymane przez I. od M. F. i W. F. o tym, że zwiększył się ich poziom zaangażowania w I. w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w grudniu 2006 r. i 2007 r. W przestrzeni publicznej były także dostępne informacje o nabywaniu akcji I. przez innych członków Rodziny i A. P.
W związku z tym inni inwestorzy, w tym pozostali członkowie Rodziny i A. P., nie musieli podejmować żadnych działań, aby wejść w posiadanie wiedzy na temat stanu zaangażowania poszczególnych członków Rodziny w I.
W związku z tym twierdzenia Skarżących, jakoby nie interesowali się tym, ile akcji i jakich spółek posiadają inni członkowie Rodziny czy A. P., nie mają znaczenia prawnego w kontekście ewentualnego obalenia domniemania działania w porozumieniu. Bez znaczenia jest także twierdzenie Skarżących, że prowadzą niezależną politykę inwestycyjną. Duża liczba rozmaitych zależności między Skarżącymi i poszczególne relacje ich ze sobą wzajemnie łączące, dobitnie świadczą o tym, że uprawnione jest przyjęcie, iż działali w porozumieniu, co rzutowało na powinność spełnienia przez nich obowiązków informacyjnych określonych w ustawie o ofercie.
Sąd stwierdził również, że wysokość nałożonych na poszczególne osoby kar pieniężnych została zróżnicowana w odniesieniu do każdej z nich, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej Decyzji.
Reasumując, w ocenie Sądu Decyzja została oparta o prawidłowo zgromadzony i zinterpretowany materiał dowodowy. Prawo materialne zostało zastosowane zgodnie z regułami wykładni literalnej, w sposób nie budzący wątpliwości.
Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło