VI SA/Wa 849/18
WyrokWSA w Warszawie2018-07-11
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Ewa Frąckiewicz, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji koncesyjnej w trybie art. 155 k.p.a., może odmówić uwzględnienia wniosku, opierając się wyłącznie na interesie społecznym, bez należytego rozważenia słusznego interesu strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji koncesyjnej w trybie art. 155 k.p.a., musi dokonać wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, które są prawnie równorzędne. Automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu bez należytego rozważenia interesu strony stanowi naruszenie przepisów postępowania. Jednakże, w sytuacji gdy strona skutecznie cofnęła wniosek o zmianę koncesji, kwestia indywidualnego interesu wnioskodawcy przestaje mieć znaczenie, a ocena w tym zakresie nie jest już konieczna z uwagi na zmianę stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący F. złożył wniosek o zmianę nazwy programu radiowego w ramach posiadanej koncesji. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, powołując się na sprzeczność z interesem społecznym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając, że wnioskowana zmiana nazwy programu jest niezgodna z interesem społecznym rozumianym jako interes odbiorcy, a także może wprowadzać w błąd. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu, uznając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 155 k.p.a., poprzez brak należytego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe uzasadnienie i brak wskazówek co do dalszego postępowania. WSA, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę, biorąc pod uwagę, że skarżący cofnął wniosek o zmianę koncesji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant ref. staż. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi F. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej także: "Przewodniczący KRRiT") na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, ze zm.) oraz art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu wniosku F. z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie odmowy dokonania zmiany zdania wprowadzającego do wyliczeń i ppkt 1 w pkt 1 koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., udzielonej F. z siedzibą w K. na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.", polegającej na zmianie nazwy programu na "M ".
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ, przypominając przebieg postępowania w sprawie, wyjaśnił m.in., że F. z siedzibą w K. uzyskała w dniu [...] lutego 2012 r. koncesję na kolejny okres na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.". Pismem z dnia 10 września 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o dokonanie zmiany pkt. 1.1 ww. koncesji, polegającej na zmianie nazwy programu radiowego na "M ".
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. wydaną w wykonaniu uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Przewodniczący KRRiT odmówił dokonania wnioskowanej zmiany uznając, iż nie została spełniona jedna z ustawowych przesłanek dokonania zmiany decyzji ostatecznej, a na przeszkodzie wnioskowanej zmiany stoi przepis szczególny art. 38a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji.
Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku wniosku strony, organ stwierdził, że wnioskowana zmiana nazwy programu z "R." na "M" jest niezgodna z interesem społecznym rozumianym jako interes odbiorcy.
Organ podniósł, że F. w 2009 r. na mocy decyzji Nr [...] uzyskała zmianę nazwy programu z "1. [...]" na "R.", uzasadniając swój wniosek "koniecznością nadawania programu, który będzie tworzony po zaprzestaniu współpracy z Z., a nazwa wykorzystywana dotychczas kojarzy się słuchaczom z radiem wspieranym przez Z.". Natomiast obecnie wnioskowana przez Koncesjonariusza zmiana nazwy programu poprzez użycie skrótu "R1." tj. "M." sugeruje odbiorcy akademickiemu nadawanie programu powiązanego z siecią "R1.".
Organ podniósł, że nazwa programu "R." funkcjonuje w powiązaniu z akademickim charakterem programu, tworzonym zgodnie z założeniami przedstawionymi we wniosku Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz na podstawie dotychczas wykonywanej koncesji Nr [...]. Zgodnie z zapisami koncesji na kolejny okres Nr [...] program ma charakter wyspecjalizowany ze względu na poruszaną problematykę i odbiorcę - tj. będzie się koncentrował na problemach i działalności środowiska akademickiego. Audycje i inne przekazy słowne realizujące wyspecjalizowany charakter programu - tzn. dotyczące problemów i działalności: naukowej, kulturalnej, sportowej środowiska akademickiego (środowiska akademickiego z Krakowa i środowiska akademickiego całości) - mają stanowić nie mniej niż 10% tygodniowego czasu nadawania programu 8.00-24.00. Audycje słowne i słowno-muzyczne prezentujące twórczość artystyczną środowiska akademickiego w K., jak też innych środowisk akademickich w Polsce (kabarety studenckie, przeglądy piosenek studenckich itd.) mają stanowić nie mniej niż 5% tygodniowego czasu nadawania programu w godzinach 8.00-24.00. Program będzie zawierał własne audycje informacyjne nadawcy, dotyczące problemów i działalności uczelni, które znajdują się na obszarze objętym zasięgiem nadawania.
Organ stwierdził, że powyższe zapisy wskazują na akademicki charakter programu, a nazwa "R." od 2009 r. jest z nim kojarzona. Obecnie proponowana nazwa "M" poprzez użycie znaku "R1" w ocenie organu, może się kojarzyć z programami, które są rozpowszechniane przez podmioty należące do grupy kapitałowej Grupa [...] i które w nazwie używają skrótu "R1.". Programy te w większości mają charakter uniwersalny tzn. zawierają różne gatunki i formy radiowe oraz różnorodną problematykę. Ponadto realizują tematykę lokalną odnoszącą się do miejscowości objętych zasięgiem nadawania i są skierowane do szerokiej grupy odbiorców, bezpośrednio nie związanej ze środowiskiem akademickim.
W związku z powyższym proponowana nazwa "M", także poprzez posłużenie się angielskim słowem "CITY" - "miasto", wskazująca na miejski tj. lokalny a nie akademicki charakter programu, zdaniem organu, może wprowadzać w błąd odbiorców oraz spowodować zanikanie tożsamości dotychczasowego nadawcy w świadomości społecznej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. z siedzibą w K., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie Decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. - w całości, uchylenie Uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...].02.2014 r. stanowiącej podstawę dla wydania Decyzji ll-instancyjnej, uchylenie Decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. - w całości, uchylenie Uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Nr [...] z dnia [...].01.2015r., stanowiącej podstawę dla wydania Decyzji l-instancyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Podniosła zarzut naruszenia:
- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 7 in fine i 77 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt. 13 i art. 37 ustawy o radiofonii i telewizji - poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego, w szczególności bez przeprowadzenia należytych ustaleń w zakresie przesłanek ustawowych statuowanych w art. 155 k.p.a., w tym w zakresie występującego w sprawie słusznego interesu strony i interesu społecznego, co skutkowało brakiem ustalenia relacji zachodzących pomiędzy tymi dobrami i apriorycznym przyjęciem supremacji interesu społecznego, pomimo iż nie został on w sposób należyty określony, miedzy innymi z uwagi na nieuwzględnienie przesłanek wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji;
- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 8, 7 i 11 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione odstąpienie w trakcie prowadzonego postępowania od dotychczasowej i nadal stosowanej polityki Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w odniesieniu do dokonywania wnioskowanej przez koncesjonariusza zmiany w zakresie nazwy rozpowszechnianego programu radiowego, w tym naruszenie zasady równego traktowania, przejawiające się wydaniem w czasie trwania postępowania kilku decyzji uwzględniających wnioski o zmianę nazwy programu radiowego złożone przez inne podmioty, w zbliżonym stanie faktycznym i przy tym samym stanie prawnym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji argumentując jak uprzednio, wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1243/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi F. z siedzibą w K., w pkt 1 uchylił decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2015r. w przedmiocie zmiany koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego oraz uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nr [...] z dnia [...] lutego 2014r.; w pkt 2 zasądził od Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz F. zwrot kosztów postępowania.
Uwzględniając skargę F. z siedzibą w K. na tę decyzję – Sąd I instancji, po przytoczeniu art. 155 k.p.a., wyjaśnił, że określone w tym przepisie postępowanie stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który obejmuje przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi. Instytucje procesowe dopuszczające ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną stanowią wyjątki od zasady trwałości tych decyzji, wobec tego ich stosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne spełniają przesłanki wynikające z wykładanych ściśle przepisów prawa. Przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest zatem zbadanie, czy w stanie faktycznym sprawy wystąpiły formalne przesłanki warunkujące zastosowanie tej instytucji, tj. czy decyzja, na mocy której strona nabyła prawo jest ostateczna, czy jest zgoda strony na jej uchylenie lub zmianę, a ponadto czy jej uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w sprawie występują przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji państwowej.
Zawarta w tym przepisie przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna zdaniem Sądu I instancji podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Organ uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, o ile nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, organ, działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Bezspornie takie działanie organu nie może pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. Nie jest natomiast dopuszczalna weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. tylko w oparciu o jedną z przyjętych w tym przepisie przesłanek, tj. istnienie słusznego interesu strony.
W konsekwencji Sąd I instancji zauważył, że ocena spełnienia przesłanek zastosowania tej instytucji należy do organu i organ w razie odmowy zobowiązany jest do szczególnie wyczerpującego wyjaśnienia swoich racji przy uwzględnieniu warunków przepisem przewidzianych. Przyjęcie przez organ braku spełnienia przesłanek z art. 155 k.p.a. bez umotywowania tego stanowiska i bez wykazania okoliczności faktycznych, w oparciu o które organ zajął takie a nie inne stanowisko powoduje, że nie poddaje się ono ocenie sądu ani strony. Brak należytego umotywowania istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii prowadzi do naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., czyniąc dla strony postępowania podjęte przez organ rozstrzygniecie arbitralne i niezrozumiałe.
Relacjonując treść wniosku o zmianę koncesji - Sąd I instancji stwierdził, że organ w rozpoznawanej sprawie ograniczył swoje rozważania wyłącznie do analizy przesłanki interesu społecznego. Wskazując na brak możliwości zmiany decyzji nie uzasadniał należycie swojego stanowiska i nie wykazał - przez odniesienie się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, że zmiana decyzji pozostawałaby w sprzeczności z art. 155 k.p.a. Ograniczył swoje rozważania wyłącznie do analizy przesłanki interesu społecznego.
W ocenie Sądu obowiązkiem organu było dokonanie wnikliwych ustaleń nie tylko interesu społecznego, lecz również słusznego interesu strony, skonkretyzowanie ich treści - zwłaszcza w sytuacji, w której organ uznał, że zachodzi pomiędzy nimi konflikt - a następnie przeprowadzenie pogłębionej analizy i w konsekwencji wyważenie tych interesów, nie zaś, jak to miało miejsce w tej sprawie - automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu. Interes społeczny i słuszny interes strony są prawnie równorzędne, wobec czego organ administracji nie może kierować się założeniem o nadrzędności interesu społecznego nad interesem strony. Tym samym przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu nad słusznym interesem strony musi być wynikiem stwierdzenia, że istniejący w konkretnym przypadku interes społeczny jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych strony.
Sąd I instancji zauważył, że organ pominął milczeniem zarzuty skarżącej, dotyczące praktyki organu przejawiającej się w wyrażaniu zgody na dokonywanie zmian w nazwie rozpowszechnianego programu w odniesieniu do innych koncesjonariuszy. Skarżący w tym zakresie powołał się na konkretnie wskazane rozstrzygnięcia organu, które Sąd, nie przeprowadzając z nich dowodu, uznał jednak za stanowisko strony wspierające argumentację zawartą w skardze. Decyzja wydawana, na podstawie art. 155 k.p.a., ma – jak argumentował Sąd I instancji - charakter uznaniowy, jednakże nie arbitralny. Wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być bowiem ustalone w konkretnej sprawie i uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. W postępowaniu takim badaniu ulega zatem w szczególności zgodność złożonego przez ubiegającego się wniosku z interesem społecznym przy uwzględnieniu słusznego interesu strony, a fakt, iż postępowanie to kończy się rozstrzygnięciem opartym na uznaniu administracyjnym wymaga od organu obszernego ustosunkowania się do wszystkich występujących w sprawie kwestii (bo tylko tak organ nie narazi się na zarzut dowolności). Wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.
Stwierdzając, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 a także art 155 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i jako wadliwa winna być wyeliminowana z obrotu prawnego – Sąd I instancji zalecił organowi, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ, kierując się uwagami wynikającym z niniejszego wyroku, podjął czynności zmierzające do wyeliminowania wskazanych uchybień a następnie wydał odpowiednie rozstrzygnięcie.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
1. na postawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej uchylenia uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. przy jednoczesnym pozostawieniu w obrocie prawnym wydanej na podstawie uchwały decyzji Przewodniczącego KRRiT nr [...] z dnia [...] marca 2014r. (decyzja I - instancyjna), a także niewskazanie wytycznych dla organu co do dalszego trybu postępowania w sytuacji uchylenia uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2014r. oraz pozostawienia w obrocie prawnym tej decyzji Przewodniczącego KRRiT, jak również pozostawienia w obrocie prawnym uchwały KRRiT nr [...] z dnia [...] stycznia 2015r. przy jednoczesnym uchyleniu wydanej na jej podstawie decyzji Przewodniczącego KRRiT nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. (decyzja II -instancyjna);
2. na postawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 155 k.p.a. i przyjęcie, iż ustalenie istnienia interesu społecznego sprzeciwiającego się dokonaniu wnioskowanej zmiany, nie było wystarczającą podstawą dla organu do odmowy zmiany koncesji nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. w trybie art. 155 k.p.a., w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku przeciwnego.
Mając na uwadze te zarzuty skarżący kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi strony przeciwnej z dnia 24 marca 2015r., w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona; oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Przewodniczącego KRRiT kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych; i rozpoznanie tej sprawy na rozprawie.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 lutego 2018 r. pełnomocnik organu złożył pismo F. z dnia [...] grudnia 2017 r. skierowane do Przewodniczącego KRRiT, którym wycofany został wniosek z dnia 10 września 2013 r. o dokonanie zmiany koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., udzielonej F. z siedzibą w K. na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.", polegającej na zmianie nazwy programu na "M.".
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r. (sygn. akt: II GSK 1412/16) uchylił skarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, zasadny okazał się bowiem zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zarzut pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd I instancji, uchylając decyzję z dnia [...] lutego 2015r. i uchwałę z dnia [...] lutego 2014r. nr [...], nie dostrzegł, że uchwała ta nie stanowiła podstawy wydania tej decyzji. Tę stanowiła bowiem uchwała KRRiT z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...]. Natomiast uchylona kontrolowanym wyrokiem uchwała stanowiła podstawę wydania decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Skoro zaś na gruncie zaprezentowanej regulacji prawnej uchwała KRRiT stanowi podstawę konkretnej decyzji Przewodniczącego KRRiT, to Sąd I instancji, uchylając decyzję Przewodniczącego KRRiT, powinien - uznając za konieczne uchylenie również uchwały KRRiT – podjąć rozstrzygnięcie co do uchwały stanowiącej podstawę podjęcia tej właśnie decyzji, nie zaś jakiejkolwiek innej uchwały choćby była ona podjęta w granicach tej sprawy. W konsekwencji podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w tej sprawie doszło do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostała uchwała KRRiT z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...], którą to uchwałą Przewodniczący KRRiT jest, stosownie do art. 33 ust. 3 u.r.i.t., związany. Nie można zatem odmówić racji skarżącemu kasacyjnie organowi, że wobec braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań w tym zakresie co do dalszego postępowania nie jest jednoznaczne rozstrzygnięcie wyroku oraz skutki procesowe, jakie wiążą się z takim rozstrzygnięciem dla toku ponownego rozpoznawania tej sprawy. Powyższe wątpliwości są tym bardziej usprawiedliwione, jeśli uwzględni się fakt, że rozważania uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazują – co zauważa skarżący kasacyjnie - na zastrzeżenia Sądu I instancji wyłącznie co do prawidłowości podjęcia zaskarżanej decyzji. Zwrócić też należy uwagę, że uchylając uchwałę KRRiT z dnia [...] lutego 2014r. Sąd I instancji pozostawił w obrocie prawnym podjętą na jej podstawie decyzję Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] marca 2014r., co wskazuje na niekonsekwencję Sądu I instancji. Uznanie tej uchwały za wadliwą i niezgodną z prawem powinno bowiem skutkować również uchyleniem tej decyzji, wobec braku podstawy faktycznej jej podjęcia. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności zaś, że rozważania Sądu I instancji uzasadniają podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Wskazana wadliwość wyroku skutkuje więc uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Jednocześnie za niezasadny NSA uznał zarzut kasacyjny naruszenia art. 155 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie dla rozpatrzenia skargi istotne znaczenie ma jednak fakt, że sprawa była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny, który ww. wyrokiem uchylił wyrok Sądu I instancji. Tym samym ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone ww. rozstrzygnięciem NSA. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 670/11).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 155 kpa zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Postępowanie określone w cytowanym wyżej przepisie stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który obejmuje przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi. Instytucje procesowe dopuszczające ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną stanowią wyjątki od zasady trwałości tych decyzji, wobec tego ich stosowanie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne spełniają przesłanki wynikające z wykładanych ściśle przepisów prawa. Przedmiotem postępowania w trybie art. 155 kpa jest zatem zbadanie, czy w stanie faktycznym sprawy wystąpiły formalne przesłanki warunkujące zastosowanie tej instytucji, tj. czy decyzja, na mocy której strona nabyła prawo jest ostateczna, czy jest zgoda strony na jej uchylenie lub zmianę, a ponadto czy jej uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w sprawie występują przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji państwowej.
Zawarta w omawianym przepisie przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 kpa zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Oznacza to, że organ uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, o ile nie stoi on w kolizji z interesem społecznym (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1195/01 LEX nr 137821). Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, organ, działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Bezspornie takie działanie organu nie może pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym (zob. np. wyrok NSA z dnia 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1746/04 LEX nr 172172, wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 352/06 LEX nr 339409). Należy ponadto w pełni podzielić stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. tylko w oparciu o jedną z przyjętych w tym przepisie przesłanek, tj. istnienie słusznego interesu strony w zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 339/10 LEX nr 745219).
W konsekwencji stwierdzić należy, że podejmowana na podstawie art. 155 kpa. decyzja o zmianie lub uchyleniu decyzji jest instytucją procesową kreującą nadzwyczajny tryb wzruszenia ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, a której zastosowanie warunkowane jest spełnieniem przesłanek określonych tym przepisem oraz oceną organu co do potrzeby jej zastosowania. Ocena spełnienia przesłanek zastosowania tej instytucji należy do organu i organ w razie odmowy zobowiązany jest do szczególnie wyczerpującego wyjaśnienia swoich racji przy uwzględnieniu warunków przepisem przewidzianych.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. organ odmówił wnioskowanej zmiany wskazując, iż zmianie Koncesji, na podstawie art. 155 k.p.a., sprzeciwia się art. 38a ust.1 ustawy o radiofonii i telewizji, albowiem zmiana nazwy programu, w związku z umową jaka skarżąca zawarła ze spółką M. sp. z o.o., prowadzi do przeniesienia uprawnień z Koncesji na inny podmiot. Rozpoznając ponownie sprawę organ, z uwagi na fakt, iż skarżąca rozwiązała umowę ze spółką M. sp. z o.o. uznał, iż nie zachodzi obecnie podstawa zakazu z art. 38a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, stwierdzając jednocześnie, że zmianie nazwy sprzeciwia się interes społeczny, rozumiany jako interes odbiorcy.
Tym samym w rozpoznawanej sprawie organ skupił się w swoich rozważaniach przede wszystkim na analizie przesłanki interesu odbiorcy (słuchaczy), której niespełnienie uzasadniało w ocenie organu decyzję o odmowie zmiany przedmiotowego zezwolenia. Wskazany w toku postępowania administracyjnego interes strony nie był zatem w równoważny sposób przedmiotem rozpoznania organu albowiem organ nie poczynił w tym zakresie żadnych istotnych ustaleń i nie prowadził rozważań, ani pod względem prawnym, ani też faktycznym w odniesieniu do argumentacji strony skarżącej, niejako automatyczne przyznając pierwszeństwo interesowi społecznemu.
Tymczasem interes społeczny i słuszny interes strony należy w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. uznać za prawnie równorzędne, gdyż brak jest normy wyrażającej w tym przypadku nadrzędność interesu społecznego nad interesem strony, zwłaszcza że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy. Przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu nad słusznym interesem strony musi być zatem wynikiem stwierdzenia, że istniejący w konkretnym przypadku interes społeczny jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych strony. Obowiązkiem organu było więc dokonanie wnikliwych ustaleń nie tylko interesu społecznego lecz również słusznego interesu strony, skonkretyzowanie ich treści, a następnie przeprowadzenie pogłębionej analizy i w konsekwencji wyważenie tych interesów, co nie miało miejsca w przypadku rozpoznawanej sprawy i stanowiło naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie tej wystąpiły jednak nowe okoliczności, które należy przede wszystkim mieć na uwadze w ocenie indywidualnego interesu wnioskodawcy, gdyż F. pismem z dnia 19 grudnia 2017 r., skierowanym do Przewodniczącego KRRiT, cofnęła wniosek z dnia 10 września 2013 r. o dokonanie zmiany koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., udzielonej F. z siedzibą w K. na rozpowszechnianie programu radiowego pod nazwą "R.", polegającej na zmianie nazwy programu na "M." (vide: s.114 akt sądowych).
Tym samym strona zwróciła się o utrzymanie koncesji w dotychczasowym jej brzmieniu, w związku z czym kwestia interesu indywidualnego w przedmiotowej sprawie przestała mieć jakiekolwiek znaczenie, a uzupełnienie rozważań i dokonanie oceny w tym zakresie przez organ nie jest już konieczne, gdyż nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy, co pozwala na odstąpienie od takiej oceny. Z tego także powodu Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącej uznając, iż nie mają już znaczenia dla wyjaśnienia sprawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności sprawy oraz to, że skarżona decyzja nie zawiera innych istotnych uchybień, także takich które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło