VI SA/Wa 858/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-29
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Jacek Fronczyk, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której celem statutowym jest m.in. wspieranie instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w takiej instytucji, jeśli wykaże istnienie interesu społecznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony, jeśli cele statutowe organizacji nie są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem postępowania, a przedstawiony interes społeczny jest jedynie wyrazem własnego interesu organizacji. W przypadku postępowania dotyczącego ustanowienia zarządcy komisarycznego, kluczowe jest ustalenie, czy istnieją rażące lub uporczywe naruszenia prawa przez instytucję, a cele statutowe organizacji, takie jak krzewienie edukacji finansowej czy ochrona konsumentów, nie wykazują bezpośredniego związku z tym postępowaniem.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K., powołując się na swoje cele statutowe dotyczące m.in. wspierania instytucji finansowych o charakterze samopomocowym oraz interes społeczny. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) odmówiła dopuszczenia, uznając, że cele statutowe Stowarzyszenia nie są wystarczająco powiązane z przedmiotem postępowania, a przedstawiony interes społeczny jest jedynie wyrazem własnego interesu organizacji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko KNF.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w G. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Stowarzyszenie K. z siedzibą w G. (nazywane dalej: "Stowarzyszeniem", "skarżącym", S.") złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w przedmiocie ustanowienia w K. zarządcy komisarycznego.
Skarżący powołał się na § 5 statutu Stowarzyszenia, zgodnie z którym celem Stowarzyszenia jest inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochrona konsumentów, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocja i organizacja wolontariatu, reintegracja społeczna i zawodowa, prowadzenie działalności charytatywnej, wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego. Zgodnie z § 6 Statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności przez wszechstronne wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit i inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia.
Na poparcie skarżący odwołał się do przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 z późn. zm.), w tym art. art. 42 i art. 44 cyt. ustawy, stwierdzając, że wspieranie działalność Kasy mieści się w ramach statutowych działań Stowarzyszenia.
Celem wykazania ważnego interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem S. do udziału w postępowaniu na prawach strony, skarżący wyjaśnił, że będzie mógł wskazywać znane mu okoliczności dotyczące działalności K. jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i ich członków.
W postępowaniu o ustanowienie zarządcy komisarycznego badane są jako przesłanki wydania decyzji administracyjnej okoliczności bezpośrednio związane z oceną prawidłowości wykonywania przez K. (pod kierownictwem Prezesa Zarządu) jej ustawowych zadań na rzecz kas i ich członków, czyli zadań instytucji finansowej o charakterze samopomocowym, a więc okoliczności które bezpośrednio wiążą się ze statutowymi zadaniami Stowarzyszenia.
Nadto przystąpienie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu było uzasadnione z uwagi na jego społeczne znaczenie, albowiem dotyczy ono centrali ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu.
2. Komisja Nadzoru Finansowego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia, na
na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1149 z późn. zm.) i uchwały Nr [...] Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie udzielenia Przewodniczącemu oraz Zastępcom Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego upoważnienia do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji Nadzoru Finansowego oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw, odmówiła dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K..
W uzasadnieniu postanowienia Komisja Nadzoru Finansowego (nazywana dalej: "KNF"), mając na uwadze art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., podała, że organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym przypadku powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym.
Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu na prawach strony musi być uzasadnione także interesem społecznym. Organ powinien dokonać oceny, czy interes społeczny ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania przemawia za przyznaniem organizacji społecznej uprawnień procesowych w sprawie dotyczącej interesu indywidualnego określonego podmiotu.
KNF ustaliła, że status prawny Stowarzyszenia pozwalał zakwalifikować je do kategorii organizacji społecznych, tj. grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, nie wchodząc w skład aparatu państwowego i nie będące zarazem spółkami prywatnymi. Za podstawowe kryterium kwalifikacji podmiotu, jako organizacji społecznej przyjmuje się trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej i strukturę organizacyjną, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane. Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. i która - co do zasady - może wnosić o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innego podmiotu, w trybie art. 31 § 1 pkt 3 k.p.a., po spełnieniu warunków przewidzianym w tym przepisie.
Stowarzyszenie, działając jako organizacja społeczna, wystąpiło do KNF z wnioskiem o jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K..
Zgodnie z § 5 statutu S. celem działania tego podmiotu jest: inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochrona konsumentów, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocja i organizacja wolontariatu, reintegracja społeczna i zawodowa, prowadzenie działalności charytatywnej, wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.
Z kolei zgodnie z § 6 Statutu Stowarzyszenie realizuje swoje cele w szczególności przez: wszechstronne wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzącym działalność na zasadzie non-profit, inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia, prowadzenie działalności doradczej, w tym w szczególności doradztwa konsumenckiego, prawno-obywatelskiego oraz doradztwa w zakresie pozyskiwania środków pomocowych zewnętrznego finansowania projektów, prowadzenie działalności oświatowo-wychowawczej oraz kulturalno-naukowej za pośrednictwem środków komunikacji masowej, prowadzenie, wspieranie działalności placówek oświatowo-wychowawczych i opiekuńczych, promocja, popieranie i podejmowanie przedsięwzięć przyczyniających się do podnoszenia jakości edukacji.
KNF odwołała się do stanowiska Stowarzyszenia, które powiązało cele statutowe Stowarzyszenia z przedmiotem prowadzonego przed KNF postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego K., wskazując na potrzebę realizacji celów Stowarzyszenia poprzez wspieranie K. w jej działalności, zajmowanie się przez K. w ramach swojej działalności wydawniczej krzewieniem edukacji finansowej, a w szczególności zapobieganiem wykluczeniu finansowemu, badanie w postępowaniu okoliczności bezpośrednio związanych z oceną prawidłowości wykonywania przez K. jej ustawowych zadań o charakterze samopomocowym.
Organ odnosząc się dodatkowo do sposobu realizacji celu Stowarzyszenia, jakim jest krzewienie edukacji finansowej, polegającego na wspieraniu K. w jej działalności wydawniczej (oraz kas w ramach ich spółdzielczej działalności socjalnej i kulturalnej dla krzewienia edukacji finansowej), mimo że mieści się w ramach celów statutowych Stowarzyszenia, stwierdził, że również nie ma związku z przedmiotem ww. postępowania. Mając na uwadze argument Stowarzyszenia, że dopuszczenie do postępowania w sprawie K. jest uzasadnione tym, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego w K. miałoby wpływ na wszelkie aspekty współpracy K. ze Stowarzyszeniem oraz na wszelkie dziedziny jej działalności na rzecz kas i jej członków, KNF nie znalazła potwierdzenia wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi Stowarzyszenia. Pojęcie "wszelkie aspekty współpracy K." jest pojęciem bardzo szerokim i de facto nie konkretyzuje aspektów, na które to wpływ miałoby mieć prowadzone postępowanie w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego, zwłaszcza z punktu widzenia dotychczasowej współpracy K. ze Stowarzyszeniem. KNF podkreśliła, żeewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego nie powoduje ustania bytu prawnego K., a jedynie wpływa na modyfikacje w obszarze zarządzania w K.. W takiej sytuacji członkowie zarządu K. zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają, natomiast kompetencje innych organów Kasy ulegają zawieszeniu. Dokonywane w toku postępowania ustalenia w zakresie naruszania przez K. przepisów prawa nie wpłynęły na ustawowy zakres działalności i bezwzględny obowiązek realizacji celów statutowych przez K. w ten sposób, że kwestionują "niezbędność" działań K. dla prowadzenia przez kasy jej działalności statutowej na rzecz swoich członków. Zakres działalności K. wynika z ustawy o skok i co do zasady nie może być zmieniony decyzją
W ocenie KNF uzasadnienie przystąpienia do prowadzonego postępowania celami Stowarzyszenia sformułowane zostało w sposób ogólnikowy, nie zostało racjonalnie uzasadnione powiązania tych celów z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego K.. Prowadzone postępowanie nie miało związku z zakresem oraz celami działalności K. czy możliwością podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami. KNF uznała, że przytoczona argumentacja Stowarzyszenia nie może stanowić należytej podstawy dla wykazania przez tę organizację wymaganego związku pomiędzy działalnością Stowarzyszenia a przedmiotem wzmiankowanego postępowania.
KNF stwierdziła, że Stowarzyszenie w uzasadnieniu wniosku nie określiło również interesu społecznego, jaki przemawia za dopuszczeniem do prowadzonego postępowania, ograniczając się do przedstawienia przytoczonych wyżej argumentów, z których, w ocenie Stowarzyszenia, interes taki wynika. Argumenty te odnoszą się do: możliwości wskazania przez Stowarzyszenie na znane mu okoliczności dotyczące działalności K. jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz ich członków, doniosłego, w ocenie Stowarzyszenia, znaczenia społecznego prowadzonego postępowania, które dotyczy centrali ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, których misja społeczna wyraża się w dostarczaniu usług finansowych na rzecz osób mniej zamożnych, w tym na rzecz drobnych przedsiębiorców, na rzecz spółdzielni i podmiotów trzeciego sektora, a także w promowaniu wiedzy finansowej, aktywizacji zawodowej i zapobieganiu wykluczeniu finansowemu oraz nadmiernemu zadłużeniu.
KNF pokreśliła, że postępowanie nie ma żadnego związku z zakresem oraz celami działalności K. ani też w cele te nie ingeruje, a w szczególności w żaden sposób nie dotyczy misji społecznej, jaką ewentualnie realizuje K.. W tym kontekście trudno też doszukiwać się interesu społecznego w tym, by Stowarzyszenie miało możliwość przedstawienia znanych mu okoliczności na temat działalności K.. Ponadto, jak wskazano wyżej, możliwość taka istnieje bez względu na to czy Stowarzyszenie bierze czynny udział w postępowaniu, czy nie. Powoływanie się na znajomość kwestii związanych z postępowaniem jest niewystarczające do udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji nie jest bowiem zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy ma określony związek z pozycją prawną i faktyczną tej organizacji i że zachodzi konieczność kontroli, czy wręcz pomocy organowi nadzoru przy realizacji jego ustawowych obowiązków. Organ z urzędu jest zobligowany rozpatrywać sprawy z uwzględnieniem wszelkich okoliczności prawnych i faktycznych, stąd musi uwzględniać w prowadzonym postępowaniu wszelkie aspekty prawne i faktyczne działalności K.. Trudno jest przyjąć, iż jedynym dysponentem tej wiedzy jest właśnie Stowarzyszenie i organ nadzoru poprzez dopuszczenie tego podmiotu do udziału na prawach strony pozyska unikatową i specjalistyczną wiedzę oraz rozeznanie w materiale dowodowym, bez której przyszłe rozstrzygnięcie może być nieprawidłowe lub niesłuszne.
3. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.p.a.
Stowarzyszenie podkreśliło, że zadaniem statutowym jest wspieranie organizacji finansowych o charakterze samopomocowym. Zarzuciło, że skarżone zostało wydane z naruszeniem art. 31 § 1 k.p.a., ponieważ KNF bezzasadnie odmówiła Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w sprawie mimo wykazania przez Wnioskodawcę w sposób wyczerpujący i precyzyjny, że jego cele statutowe oraz interes społeczny przemawiają za takim dopuszczeniem.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie zarzuciło w szczególności, że KNF odmawiając dopuszczenia naruszyła zasadę udziału obywateli w procesie podejmowania decyzji, zasadę prawdy obiektywnej, zasadę aktywnego przyczynienia się do lepszego wypełniania celów postępowania administracyjnego, ponieważ według Stowarzyszenia udział organizacji społecznej ma zapewnić, aby decyzja administracyjna rozstrzygała sprawę w sposób trafny, na podstawie wszechstronnie przeprowadzonego postępowania, co dzięki dostarczeniu przez S. wiedzy o działalności K., wspomoże KNF w obiektywnym i wszechstronnym ustaleniu stanu faktycznego.
W opinii Stowarzyszenia wymóg, aby udział Stowarzyszenia był niezbędny dla przeprowadzenia postępowania jest wymogiem, którego nie stawiają przepisy k.p.a., a odmowa dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie z tego powodu, że udział Stowarzyszenia nie pozostaje niezbędny jest interpretacją daleko idącą i stojącą w sprzeczności z celami działalności KNF oraz toczącego się postępowania. Stowarzyszenie jednocześnie wskazało, że stosownie do k.p.a. brak jest wymogu, aby ewentualne rozstrzygnięcie postępowania miało przekreślać możliwość normalnego działania przez organizację społeczną.
4. KNF postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. zdanie drugie w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 11 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy postanowienie z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K..
W uzasadnieniu postanowienia KNF podała, że wskazane przez Stowarzyszenie cele były na tyle generalne i ogólne, że organ nie był w stanie ocenić konkretnego związku z przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego zarządu K.. KNF zaznaczyła, że prowadzone postępowanie nie dotyczy zakresu ani celów działalności K., jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.
Wyłącznym celem prowadzonego postępowania jest ustalenie tego, czy prezes K. spełnia wymogi wynikające z ustawy o skok. Zgodnie z przepisem art. 73a ust. 1 ustawy o skok, postępowanie w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego obejmuje zbadanie zaistnienia negatywnych okoliczności polegających na rażącym lub uporczywym naruszaniu przepisów prawa w działalności K., Przy czym w tym postępowaniu najistotniejszym obszarem podlegającym badaniu we wszczętym przez KNF postępowaniu jest zakres działalności K. wskazany w art. 42 ustawy o skok, zgodnie z którym celem działalności K. jest zapewnienie stabilności finansowej kas, w tym udzielanie kasom wsparcia finansowego ze środków funduszu stabilizacyjnego, oraz sprawowanie kontroli nad kasami dla zapewnienia bezpieczeństwa zgromadzonych w nich oszczędności oraz zgodności działalności kas z przepisami prawa. Nie jest zatem możliwe powiązanie z postępowaniem wszczętym na podstawie art. 73a ustawy o skok żadnego z celów statutowych S.. Nie jest możliwe ustalenie takiego powiązania ani z prowadzeniem i wspieraniem działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochroną konsumentów, promocją zatrudnienia i aktywizacją zawodową osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijaniem kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocją i organizacją wolontariatu, reintegracją społeczną i. zawodową, prowadzeniem działalności charytatywnej, wspieraniem rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, ani też z inicjowaniem, prowadzeniem i wspieraniem działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.
W przekonaniu KNF, która zobligowania jest kierować się obiektywnymi kryteriami oceny, przywołane brzmienie zakreślonych statutowo celów S. uzasadnia twierdzenie, że nie jest możliwe uznanie, że statutowe cele działania S. są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru postępowania administracyjnego dotyczącego K. w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego.
W ocenie organu przebieg i rezultat prowadzonego postępowania nie są, w ocenie KNF, czynnikami oddziaływującymi na cele i zakres działalności K.. Tym samym wynik prowadzonego postępowania nie będzie miał wpływu na możliwość osiągania celów statutowych przez Stowarzyszenie, które w dalszym ciągu będzie mogło wspierać K. w realizacji jej celów zbieżnych z celami Stowarzyszenia oraz współpracować z K. na dotychczasowych zasadach.
5. W skardze z dnia 18 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie KNF z dnia [...] stycznia 2015 r. Stowarzyszenie wniosło o jego uchylenie wraz z postanowieniem poprzedzającym.
Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący i precyzyjny, że jego cele statutowe i interes społeczny przemawiają za dopuszczeniem do udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie, przedstawiając stanowisko KNF zawarte w zakwestionowanych postanowieniach, odrzuciło argument organu, że cele statutowe Stowarzyszenia są zbyt generalne i ogólne, aby na ich podstawie stwierdzić konkretny związek z toczącym się postępowaniem.
Stowarzyszenie podniosło, że statutowy zapis celów każdej organizacji społecznej, czy też jakikolwiek organizacji, spółdzielni czy innego podmiotu zawsze ma charakter generalny i ogólny, albowiem statut lub inny akt założycielski jest dokumentem konstruującym zrzeszenie na przyszłość, mającym znajdować zastosowanie wielokrotnie w różnych sytuacjach.
W ocenie S., k.p.a. nie stawia wymagań co do charakteru związku między przedmiotem postępowania administracyjnego a celami statutowymi organizacji społecznej. W ocenie Stowarzyszenia związek ten jest istotny, skoro S. jest organizacją współpracującą z K. oraz zrzeszonymi w niej kasami i prowadzącą działalność na rzecz tych członków w dziedzinie krzewienia edukacji finansowej, ochrony przed wykluczeniem finansowym, ochrony konsumentów. Związek ten jest tym bardziej istotny jeśli spojrzeć na niego przez pryzmat tego celu statutowego Stowarzyszenia, którym jest wszechstronne wspieranie samopomocowych organizacji finansowych, a więc samej K. i zrzeszonych w niej kas jako jej członków. Wspieranie takie może i powinno polegać także na strzeżeniu demokratycznej struktury K. i wypływającego z wolności zrzeszania się prawa jej członków do sprawowania jej kierownictwa i kontroli poprzez wybrane zgodnie ze Statutem organy.
S. podkreśliło także wpływ decyzji o wprowadzeniu zarządu komisarycznego na prawo członków K., jako instytucji której wspieranie jest statutowym celem Stowarzyszenia, do samostanowienia, do sprawowania demokratycznego kierownictwa nad działalnością spółdzielni, którą jest K., na konstytucyjną wolność zrzeszania się przysługującą członkom Kasy.
Za niezrozumiałe uznało Stowarzyszenie stwierdzenie KNF, że Stowarzyszenie nie reprezentuje interesu społecznego, lecz własny interes i raczej mogłoby być stroną sprawy administracyjnej w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego w K.. Decyzja wydawana w sprawie administracyjnej nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków Stowarzyszenia, nie jest więc ono stroną takiej sprawy. Decyzja ta, wpływając bezpośrednio na sytuację prawną K., ma znaczenie dla tego, jak realizowane będzie współdziałanie Stowarzyszenia z K.. Udział Stowarzyszenia w sprawie jest ważny z tego powodu, że Stowarzyszenie skupia członków wielu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, reprezentuje w konsekwencji nie tylko interes wielu tysięcy członków Kas, dla których działalność K. ma fundamentalne znaczenie, ale również interes członków wszystkich Kas a także wszystkich osób, które mogą stać się ich członkami i odbiorcami. Niezasadne zatem jest twierdzenie KNF, że jest ono wyłącznie wyrazicielem własnego interesu.
6. W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
7. Skarżący pismem z dnia 20 lipca 2015 r. odniósł się do odpowiedzi KNF na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W uzasadnieniu pisma skarżący podkreślił, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wymagają prawnego i ścisłego związku pomiędzy przedmiotem postępowania administracyjnego a celami statutowymi organizacji społecznej. Cele organizacji społecznej określone w statucie ze swej istoty nie są formułowane w sposób szczegółowy, stanowiąc jedynie kierunkowskazy działalności podmiotu, a nie kazuistyczne wyliczenia okoliczności, których nie można przewidzieć.
Skarżący wyjaśnił, że celem statutowym Stowarzyszenia jest w szczególności wspieranie działań na rzecz szerzenia edukacji finansowej, ochrona konsumentów, a także wspieranie społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit, wspieranie wymienionych instytucji w sprawnym funkcjonowaniu na rzecz ich członków, krzewienie edukacji finansowej poprzez współpracę z takimi podmiotami wiąże się ściśle z ochroną interesów konsumentów - osób zrzeszonych w ramach instytucji non profit w sposób bezpośredni lub pośredni - tak jak ma to miejsce w przypadku K. zrzeszającej pośrednio członków przedstawicieli poszczególnych K..
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. W celu rozstrzygnięcia sprawy, niezbędna jest analiza przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a., które regulują kwestie udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych na prawach strony.
Zgodnie z brzmieniem art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
1) wszczęcia postępowania,
2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
W myśl art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne.
Przyjmuje się, że organizacje społeczne to takie grupy podmiotów (osób fizycznych i prawnych), które związane są wspólnym celem i stałą więzią organizacyjną, które nie wchodzą w skład aparatu państwowego i nie są zarazem spółkami prywatnymi (por. E. Smoktunowicz, Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, Warszawa 2000, s. 20).
Pojęcie "organizacji społecznej" na gruncie art. 31 § 1 k.p.a. należy interpretować szeroko, bowiem w przepisie tym chodzi o każdy przejaw zorganizowanej działalności określonej grupy społecznej, w tym także członków grupy spółdzielczej. Podstawowym kryterium pozwalającym zakwalifikować dany podmiot jako organizację społeczną jest trwałość zrzeszenia określonej grupy społecznej i struktura organizacyjna, w której najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane.
Wnioskodawca jest organizacją posiadającą osobowość prawną, wpisaną do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego. Z analizy Statutu Stowarzyszenia wynika, iż Wnioskodawca jest stowarzyszeniem działającym na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. jedn. Dz.U. z 2011 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) oraz ustawy o działalności, pożytku publicznego i o wolontariacie (t. jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 118 ze zm.). Członkostwo w Stowarzyszeniu oparte jest na zasadzie dobrowolności (roz. III Statutu), a szczegółowe rozwiązania dotyczące struktury organizacyjnej wewnętrznej wskazują, iż najwyższą pozycję zajmuje ogół członków, wszelkie zaś inne organy są mu bezpośrednio lub pośrednio podporządkowane (roz. IV Statutu). Forma organizacyjnoprawna świadczy, iż Stowarzyszenie należy do kategorii osób o charakterze korporacyjnym. Zgodnie z § 5 celem stowarzyszenia jest: 1) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, 2) ochrona konsumentów, 3) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, 4) rozwijanie kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, 5) promocja i organizacja wolontariatu, 6) reintegracja społeczna i zawodowa, 7) prowadzenie działalności charytatywnej, 8) wspieranie rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, 9) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działalności edukacyjno- wychowawczej i opiekuńczej.
Dokonując analizy statutu Wnioskodawcy w ramach prowadzonego postępowania oraz mając na uwadze wypracowane w doktrynie oraz judykaturze poglądy dotyczące zakresu pojęcia "organizacja społeczna" KNF uznała, iż Stowarzyszenie należy do kategorii organizacji społecznych, o których mowa w art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., tj. organizacji społecznych innych niż zawodowe, samorządowe czy spółdzielcze. Sąd powyższą ocenę podziela.
Dokonując powyższego ustalenia, Sąd w szczególności kierował się poglądami i wskazówkami interpretacyjnymi zawartymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (wydanej w składzie 7 sędziów NSA) z dnia 12 grudnia 2005 r., II OPS 4/05 (lex nr 167966). W rzeczonym judykacie NSA podkreślił, iż brak jest legalnej definicji pojęcia "organizacja społeczna", oraz że nauka prawa administracyjnego, typując cechy organizacji społecznej, ustaliła zakres tego pojęcia szeroko, uznając różnorodność form organizacyjnoprawnych, jakie może przybrać organizacja społeczna. Odwołując się do art. 12 Konstytucji RP, NSA uznał że przy tak określonych celach i założeniach organizacyjnych należy przyjąć, że działalność Stowarzyszenia wyczerpuje kryterium organizacji społecznej (organizacji spółdzielczej), w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. Zatem przysługujący Stowarzyszeniu status organizacji społecznej pozwala na formułowanie jej wniosków w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., pod warunkiem jednak, że postępowanie administracyjne, do którego chce przystąpić, nie dotyczy praw i obowiązków odnoszących się do niej samej, lecz wiąże się z prawami i obowiązkami innego podmiotu (innej osoby), a także przemawia za tym jej cel statutowy i interes społeczny. Postępowanie nie może więc dotyczyć praw i obowiązków samej organizacji społecznej, bowiem wówczas korzystałaby ona z przymiotu strony (art. 28 k.p.a.), co oznacza, że jej udział w toczącym się postępowaniu musi być determinowany jedynie przesłanką celu statutowego i interesu społecznego.
5. W ocenie Sądu KNF w pełni zasadnie przyjął, że Stowarzyszenie nie może powoływać się na swoje cele statutowe i interes społeczny, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli upatruje ich jedynie w realizacji własnego interesu w ramach udziału na prawach strony w postępowaniu, do którego miałaby przystąpić. Organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innego podmiotu musi działać w interesie społecznym w ramach wyznaczonych celów statutowych. Nie może natomiast dla realizacji tych celów powoływać się na przesłankę interesu społecznego, jeśli z całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że jej udział w takim postępowaniu będzie służył zaspokajaniu jej własnego interesu. O tym, że w istocie tak właśnie jest, świadczy zarówno uzasadnienie złożonego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jak i stanowisko, jakie strona skarżąca prezentuje w całym kontrolowanym przez Sąd postępowaniu. Stowarzyszenie wskazuje bowiem, że jest członkiem Walnego Zgromadzenia K. i bierze czynny udział w tworzeniu i funkcjonowaniu spółdzielczego ruchu Kas, którego celem jest zapewnienie wspólnych korzyści dla ich członków, a sprawność funkcjonowania tego ruchu zależy od podstaw normatywnych, w tym również od treści postanowień statutu K., w którym uregulowane są m.in. kwestie związane z członkostwem w K., prawa i obowiązki członków oraz zagadnienia dotyczące organów K..
Wskazać należy, że organ administracji dokonując weryfikacji, czy udział organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby jest uzasadniony i uprawniony, zobligowany jest kierować się przesłankami wymienionymi w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania ma być uzasadnione jej celami statutowymi oraz za dopuszczeniem organizacji społecznej ma przemawiać interes społeczny. Przy czym dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania uprawnione jest jedynie w sytuacji, kiedy ww. przesłanki spełnione są kumulatywnie, zatem brak spełnienia którejkolwiek z nich uniemożliwia organowi administracji wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału.
Przed podjęciem rozstrzygnięcia, organ administracji zobligowany jest kierować się zasadami ogólnymi wynikającymi z k.p.a., w szczególności zasadami określonymi w art. 7 i 77 k.p.a. i na ich podstawie dokonać oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wszystkich informacji i argumentów przedstawionych przez wnioskującego w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wziąć pod rozwagę wszelkie fakty znane organowi z urzędu.
6. W ocenie Sądu KNF trafnie uznała, że prowadzone postępowanie nie dotyczy zakresu ani celów działalności K., jak również nie odnosi się do możliwości podejmowania lub kontynuowania przez nią współpracy ze Stowarzyszeniem lub innymi podmiotami.
Istotą postępowania w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej innej osoby jest ustalenie możliwości realizacji celów statutowych w ramach postępowania, do którego organizacja społeczna miałaby być dopuszczona, nie zaś potencjalny zakres modyfikacji wzmiankowanych relacji, która miałaby rzekomo nastąpić na skutek wydania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego.
Przyjęcie takiego punktu widzenia prowadziłoby do nielogicznych i bezpodstawnych twierdzeń, ponieważ przy takim założeniu wszelkie postępowania prowadzone przez organ administracyjny dotyczące funkcjonowania i działalności K. uzasadniałyby udział wnioskującego w postępowaniu. W ocenie Sądu tezy stawiane przez Stowarzyszenie zdają się zmierzać ku wykazaniu, że decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w K. będzie mieć wpływ na działalność Stowarzyszenia. Oznacza to, iż w sposób pośredni prezentowana jest opinia, jakoby decyzja organu nadzoru miałaby kształtować pozycję prawną wnioskodawcy. Taka argumentacja może zaś prowadzić do wniosku, iż faktycznie Stowarzyszenie próbuje wykazać istnienie interesu w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie zaś istnienie przesłanek z art. 31 k.p.a. uprawniających organizację społeczną do udziału w postępowaniu na prawach strony w sprawie dotyczącej innej osoby. Powyższe przeczyłoby zakresowi wnioskowania Stowarzyszeniu o uzyskanie prawa do udziału w postępowaniu na prawach strony. Tym niemniej stwierdzić należy, jak zostało wykazane powyżej, iż K. zobligowana jest do wykonywania zadań wynikających z ustawy o skok, w tym zadań na rzecz poszczególnych kas, a jeżeli postępowanie administracyjne zostanie zakończone wydaniem decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego, zmieni ona jedynie zakres działania i funkcjonowania organów K. na okres wskazany w decyzji, a nie zakres ustawowych i statutowych zadań K., których KNF decyzją administracyjną co do zasady nie może ograniczyć.
Prawidłowość stanowiska KNF w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do ww. postępowania administracyjnego potwierdzają poglądy doktryny dotyczących udziału organizacji społecznej na prawach strony: przystąpienie organizacji społecznej do postępowania administracyjnego jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji społecznej, jeżeli istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej (...) powinien ocenić, czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Działalność organizacji społecznej opisana w statucie tej organizacji, a więc w istocie cele organizacji społecznej, musi być jak najszczegółowiej określona, tak aby dawało to możliwość ustalenia, że działalność ta wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której organizacja zamierza przystąpić na prawach strony (por. A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego,; wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r., II OSK 1499/06).
W ocenie Sądu trudno zatem dostrzec związek celu statutowego S. z przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K., ponieważ ani uzasadnienie przedstawione przez Wnioskodawcę w zakresie spełnienia analizowanej przesłanki, ani przede wszystkim cele określone w Statucie S., nie pozwalają na uznanie, że realizacja tak określonej działalności przez Stowarzyszenie jest merytorycznie i prawnie powiązana z przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie dotyczącej K..
7. W świetle powyższego, KNF prawidłowo, w ocenie Sądu, stwierdziła, że przedmiotem postępowania, o dopuszczenie do którego wnosi Stowarzyszenie, jest ustanowienie zarządcy komisarycznego w K.. Tym samym, postępowanie nie odnosi się do celów ani kierunków działalności K. jako samopomocowej instytucji finansowej, jak również nie dotyczy jej misji społecznej. Posiadanie przez Stowarzyszenie wiedzy o tych aspektach funkcjonowania K. nie wyczerpuje przesłanki interesu społecznego w prowadzonym postępowaniu.
Zdaniem Sądu wszystkie okoliczności, które odnoszą się do własnego interesu Stowarzyszenia, umiejscawiały je raczej w pozycji strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i przemawiały za negatywnym rozpatrzeniem wniosku o dopuszczenie do postępowania w przedmiocie ustanowienia w K. zarządcy komisarycznego, na prawach strony. Wynik postępowania przedmiocie ustanowienia w K. zarządcy komisarycznego, będzie miał przełożenie na relacje obu podmiotów sprowadzające się do wspierania K. w określonych aspektach jej działalności przez Stowarzyszenie, czyli będzie wpływał na współpracę między nimi. Istnieje związek o charakterze faktycznym pomiędzy wynikiem prowadzonego postępowania a relacją K. i Stowarzyszenia. Przemawia to za uznaniem, że wniosek Stowarzyszenia w istocie motywowany jest jego własnym interesem, a nie interesem społecznym, ogólnym. Stowarzyszenie chce oddziaływać na przebieg postępowania dotyczącego obsady personalnej organu zarządzającego podmiotu, z którym ma bliskie związki i współpracuje w pewnych obszarach, po to, aby móc wpływać na jego wynik w pożądanym przez siebie kierunku. Ta ochrona własnych faktycznych interesów wykluczała dopuszczenie Stowarzyszenia do prowadzonego postępowania w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w K. a nie przemawiał za tym interes społecznym.
8. Sąd podziela przy tym ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 588/14, zgodnie z którą rozstrzygając o dopuszczeniu organizacji do postępowania każdorazowo organ ocenia istnienie w sprawie interesu społecznego. Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Wreszcie ocena wystąpienia przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu należy do organu administracji. Organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza, gdy reprezentują przeciwstawne interesy.
W ocenie Sądu, to Stowarzyszenie powinno było wykazać, w jaki konkretny sposób jego uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu przyczyniłoby się do realizacji interesu społecznego. Stowarzyszenie widziało interes społeczny mający uzasadniać jego dopuszczenie do prowadzonego postępowania w tym, że dysponuje wiedzą o działalności K. jako samopomocowej instytucji finansowej, prowadzonej na rzecz zrzeszonych w niej spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz ich członków, co powinno, w jego ocenie, przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie w żaden sposób nie rozwinęło ani nie uszczegółowiło tych twierdzeń, pozostając przy wysoce ogólnych i w istocie wieloznacznych sformułowaniach. Podkreślić należy, iż zgodnie z przepisem art. 73a ust. 1 ustawy o skok, postępowanie w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego obejmuje zbadanie zaistnienia negatywnych okoliczności polegających na rażącym lub uporczywym naruszaniu przepisów prawa w działalności K.. Najistotniejszym obszarem podlegającym badaniu we wszczętym przez KNF postępowaniu jest zakres działalności K. wskazany w art. 42 ustawy o skok, zgodnie z którym celem działalności K. jest zapewnienie stabilności finansowej kas, w tym udzielanie kasom wsparcia finansowego ze środków funduszu stabilizacyjnego, oraz sprawowanie kontroli nad kasami dla zapewnienia bezpieczeństwa zgromadzonych w nich oszczędności oraz zgodności działalności kas z przepisami prawa. Nie jest zatem możliwe powiązanie z postępowaniem wszczętym na podstawie art. 73a ustawy o skok żadnego z celów statutowych S.. Nie jest możliwe ustalenie takiego powiązania ani z prowadzeniem i wspieraniem działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej, ochroną konsumentów, promocją zatrudnienia i aktywizacją zawodową osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy, rozwijaniem kontaktów i współpracy pomiędzy społeczeństwami, promocją i organizacją wolontariatu, reintegracją społeczną i. zawodową, prowadzeniem działalności charytatywnej, wspieraniem rozwoju kultury polskiej i dziedzictwa narodowego, ani też z inicjowaniem, prowadzeniem i wspieraniem działalności edukacyjno-wychowawczej i opiekuńczej.
W ocenie Sądu przywoływane brzmienie zakreślonych statutowo celów S. uzasadnia twierdzenie, że nie jest możliwe uznanie, że statutowe cele działania S. są merytorycznie i prawnie powiązane z przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru postępowania administracyjnego dotyczącego K. w zakresie ustanowienia zarządcy komisarycznego. Odnosząc się do sposobu realizacji celu S., jakim jest krzewienie edukacji finansowej, polegającego na wspieraniu K. w jej działalności wydawniczej (oraz kas w ramach ich spółdzielczej działalności socjalnej i kulturalnej dla krzewienia edukacji finansowej), mimo że mieści się w ramach celów statutowych Stowarzyszenia, stwierdzić należy, że również nie ma związku z przedmiotem ww. postępowania. Mając na uwadze argument S., że dopuszczenie do postępowania w sprawie K. jest uzasadnione tym, że ewentualne ustanowienie zarządcy komisarycznego w K. miałoby wpływ na wszelkie aspekty współpracy K. ze S. oraz na wszelkie dziedziny jej działalności na rzecz kas i jej członków, Sąd nie znalazł potwierdzenia wywiedzenia bezpośredniego związku przedmiotu postępowania ze wskazanymi celami statutowymi Stowarzyszenia.
Sąd podziela ocenę organu, wyrażoną w postanowieniu KNF z dnia [...] września 2014 r. ([...]), że pojęcie "wszechstronnego wspierania społecznych instytucji finansowych o charakterze samopomocowym, prowadzących działalność na zasadzie non-profit i inne działania sprzyjające rozwojowi statutowych celów Stowarzyszenia" w kontekście współpracy z K. jest pojęciem bardzo szerokim i de facto nie konkretyzuje i nie precyzuje aspektów zbieżnych z przedmiotem postępowania (zbadanie zaistnienia negatywnych okoliczności polegających na rażącym lub uporczywym naruszaniu przepisów prawa w działalności K.) w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego
Ponownie należy podkreślić, że aby być dopuszczonym do udziału w prowadzonym postępowaniu na prawach strony, Stowarzyszenie musiałoby precyzyjnie wskazać, jakie informacje, mogące mieć znaczenie dla kwestii wyboru zarządcy komisarycznego w K., są w jego posiadaniu.
Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, m.in. wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2014 r., II SA/Kr 609/14, organ w ramach oceny, czy żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione musi rozważyć, czy pomiędzy celami statutowymi organizacji, a przedmiotem sprawy administracyjnej zachodzi bezpośredni związek w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby. Ponadto, to sama strona powinna uzasadnić wystąpienie przesłanki interesu społecznego i udziału jej w postępowaniu. To po jej stronie leży niejako ciężar dowodzenia w tego rodzaju sprawach. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie stowarzyszenie nie wykazało wytępiania przesłanek dopuszczający jego udział w postępowaniu na prawach strony.
9. Sąd zauważa, że KNF przyznała, że rezultat prowadzonego postępowania będzie miał wpływ na funkcjonowanie K., będącej - jak wskazało Stowarzyszenie - centralą ruchu spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Z tego faktu w żaden sposób nie wynika jednak wniosek, że za braniem w nim udziału przez Stowarzyszenie na prawach strony przemawia interes społeczny. Znaczenie (doniosłość) prowadzonego postępowania nie jest funkcją tego, czy bierze w nim udział na prawach strony Stowarzyszenie.
W ocenie Sądu, stowarzyszenie nie wykazało, w jaki sposób, dzięki posiadanym informacjom o funkcjonowaniu K., jego udział w tym postępowaniu miałby przyczynić się do obiektywnego, wszechstronnego, wnikliwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej, której przedmiotem jest powołanie zarządcy komisarycznego.
10. W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie postanowienia należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nietrafne. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
11. Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło