II SA/Kr 609/14

WyrokWSA w Krakowie2014-07-18

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeśli jej cele statutowe są ogólne, a interes społeczny nie został wykazany w sposób konkretny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, nawet jeśli jej cele statutowe są powiązane z przedmiotem sprawy, jeśli organizacja nie wykaże w sposób konkretny, że za jej udziałem przemawia interes społeczny. Ciężar wykazania przesłanek zasadności uczestnictwa spoczywa na organizacji społecznej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych. Organ pierwszej instancji odmówił, uznając, że cele statutowe Stowarzyszenia są zbyt ogólne i nie wykazano konkretnego związku z przedmiotem postępowania ani interesu społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 31 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska / spr. / WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] [....] sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[....] " na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 lutego 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie skargę oddala Wnioskiem z dnia 6 listopada 2013 r. Stowarzyszenie "[...]" wniosło o dopuszczenie do udziału w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pn. Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z garażem podziemnym na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...]. We wniosku wskazano, że podstawowym celem Stowarzyszenia jest działanie na rzecz zapewnienia zrównoważonego rozwoju dzielnicy [...], w tym w szczególności W. oraz zapewnienie możliwości ochrony przed planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. ([...]) na podstawie art. 31§1 i 2 Prezydent Miasta odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: Budowa dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z garażem podziemnym na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...]." Organ administracji podał, że dopuszczenie Stowarzyszenia "[...]" do udziału w postępowaniu uzależnione jest od spełnienia łącznie wskazanych w art. 31 §1 kpa przesłanek. Zgodnie ze statutem Stowarzyszenia, do jego celów należą: realizacja prawa do wypowiadania się w sprawach publicznych, działanie na rzecz zapewnienia zrównoważonego rozwoju dzielnicy [...], w tym w szczególności W. i całego [...], działanie na rzecz ochrony i poszanowania praw właścicieli nieruchomości położonych na terenie dzielnicy [...] w tym w szczególności W. oraz praw mieszkańców na tym terenie, działanie na rzecz wspierania szeroko rozumianej społecznej edukacji ekologicznej, zapewnienie możności ochrony przed niekorzystnym da mieszkańcowi planowaniem przestrzennym, propagowanie idei dbania i poprawy jakości przestrzeni publicznej warunków życia środowiska i krajobrazu, działania na rzecz utrzymania i rozwoju walorów ładu architektonicznego i przestrzennego, działanie na rzecz rozwoju świadomości społecznej związanej z odbywaniem nowych inwestycji budowlanych na otoczenie, działanie na rzecz kształtowania polityki przestrzennej dzielnicy [...] w tym w szczególności W. i całego [...], wspierania inicjatyw dotyczących ochrony dziedzictwa przyrodniczego, działanie nakierowane na integrację mieszkańców poprzez tworzenie wspólnot lokalnych, wspieranie inicjatyw społecznych. Wskazał organ, że zamierzenie inwestycyjne, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie planowane jest na terenie działania wnioskującego Stowarzyszenia, jednakże brak jest podstaw, aby dopuścić wnioskującą organizację społeczną do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Cele statutowe, na który powołuje się Stowarzyszenie (ochrony przed niekorzystnym planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym), nie uzasadnia bowiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Cele te sformułowane są bardzo ogólnie, zaś organizacje społeczne chcące uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony winny wykazać istnienie związku pomiędzy swoimi celami statutowymi, a przedmiotem postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że z wniosku Stowarzyszenia nie wynika na czym miałoby polegać w przedmiotowej sprawie "działania na rzecz zapewnieni zrównoważonego rozwoju dzielnicy [...]" czy "ochrona przed niekorzystnym planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym". Przedmiotowe postępowanie dotyczy bowiem ustalenia warunków zabudowy dla dwóch budynków mieszkalnych o charakterze jednorodzinnym, a na terenie [...] przeważa właśnie taka zabudowa. O ile przy dużych inwestycjach o charakterze produkcyjnym czy usługowym o znacznych rozmiarach lub też mieszkaniowym o charakterze wielorodzinnym można by przyjąć, że wpłyną one na istniejący ład architektoniczny, o tyle dla przedmiotowej inwestycji twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia. Nie można także uzasadniać dopuszczenia organizacji społecznej do udziału niniejszym postępowaniu brakiem na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie należy do przesłanek wskazanych w art. 31§1 pkt 2 kpa (por. IV SA/Wa 2359/07). Dodał organ, że subiektywne przekonanie danej organizacji społecznej na temat ułomności postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie stanowi przesłanki "interesu społecznego". W ramach postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy ochrona tego interesu gwarantowana jest odpowiednimi przepisami prawa, a żadna organizacja społeczna nie może w trybie art. 31 § 1 pkt 2 kpa żądać dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym celem prowadzenia kontroli tych postępowań (por. IVSA/Wa 2359/07). Nadto niektórzy członkowie Stowarzyszenia biorą udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, zgodnie zaś z doktryną "udział organizacji społecznej w postępowaniu (...) nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych. Jednocześnie udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2006, s. 258). Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Stowarzyszenie "[...]", zarzucając mu naruszenie przepisu art. 31 §1 kpa poprzez przyjęcie, że dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie jest uzasadnione jego celami statutowymi, ani nie przemawia za tym interes społeczny. Stowarzyszenie podniosło, że jego cele statutowe uzasadniają dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego. Nadto statut organizacji społecznej z założenia zawiera dozę ogólności, trudno zatem oczekiwać by cele działalności stowarzyszenia były sformułowane w sposób bardzo szczegółowy, odnoszący się bezpośrednio do każdego postępowania administracyjnego. Wedle strony wnoszącej zażalenie z faktu, iż na danym terenie przeważa dany typ zabudowy, nie można wywieść, iż ustalenie warunków zabudowy dla tego typu zabudowy nie narusza walorów ładu architektonicznego i przestrzennego, ani że w każdym wypadku jest to korzystne dla mieszkańców. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez pojęcie "ład przestrzenny" należy rozumieć "takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne". Zatem niezbędne jest każdorazowe indywidualne badanie przez organ administracyjny wpływu inwestycji na ład przestrzenny w oparciu o kryteria wskazane w ww. ustawie. Nadto zasadność dopuszczenia organizacji do postępowania administracyjnego nie powinna być warunkowana rozmiarem ani charakterem podejmowanej inwestycji, a jej związkiem z celami statutowymi stowarzyszenia (por. II OSK 1965/09). Wedle stowarzyszenia planowana zabudowa jednorodzinna w znaczący sposób narusza ład architektoniczny okolicy. Stowarzyszenie zakwestionowało również zasadność twierdzenia organu, że w ramach postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy ochrona interesu społecznego gwarantowana jest odpowiednimi przepisami prawa. Podało, że z jednej strony organ słusznie zauważył, że pojęcie "interesu społecznego" pozbawione jest trwałej, stałej definicji, a jednocześnie arbitralnie uznał, że w przedmiotowej sprawie stowarzyszenie nie będzie działać w celu ochrony interesu społecznego, co rzekomo wynika z faktu, że organizacja ma na celu ochronę wyłącznie indywidualnych interesów. Nadto okoliczność, że członkowie Stowarzyszenia są stronami postępowania nie może przemawiać za przyjęciem że w przedmiotowej sprawie działalność stowarzyszenia nie ma na celu ochrony interesu społecznego (por. II SA/Go 566/10). Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r. ([...]) na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 i 31§1 pkt 2 kpa Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. postanowienie. Organ odwoławczy podał co następuje: Zgodnie art. 31 § 1 pkt. 2 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Ze znajdującego się w aktach sprawy statutu wynika, że celami Stowarzyszenia są szeroko rozumiane działania na rzecz utrzymania i rozwoju walorów ładu architektonicznego i przestrzennego, czy też na rzecz zapewnienia zrównoważonego rozwoju dzielnicy [...], w szczególności W. i całego [...], względnie w zakresie ochrony przed niekorzystnym dla mieszkańców planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym z tym jednak, że powody wskazane we wniosku nie wykazują związku z przedmiotem postępowania. We wniosku nie wskazano żadnych konkretnych argumentów przemawiających za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a zwłaszcza wykazujących, że wskutek planowanej inwestycji ucierpi zrównoważony rozwój dzielnicy [...], względnie że dojdzie do konkretnych, niekorzystnych skutków w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Nie chodzi przy tym o to, by cele działalności Stowarzyszenia uregulowane były w jego statucie w sposób szczegółowy i wyczerpujący, lecz o konkretność powiązania tych celów z przedmiotem określonego postępowanie administracyjnego. Samo ogólnikowe powołanie się na realizację celów statutowych organizacji społecznej bez wykazania ich konkretnego powiązania z zakresem określonego postępowania administracyjnego nie może uzasadniać, automatycznego dopuszczenia do udziału w każdym postępowaniu na prawach jego strony (por. II SA/GL 198/08, VII SA/Wa 996/08, IV SA/Wa 740/08). Stowarzyszenie nie wykazało jakie konkretne walory architektoniczne terenów położonych w okolicy planowanej inwestycji muszą być chronione i jakie ewentualne zagrożenie dla tych walorów stwarzać może planowana inwestycja. Stowarzyszenie nie wykazało również, że za jego udziałem w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy przemawia interes społeczny. Powołało się jedynie na "konieczność ochrony interesu zbiorowego", nie precyzując jednak na czym będzie polegało jego działanie w interesie społecznym w ww. sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Na powyższe rozstrzygniecie Stowarzyszenie "[...]" złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i wnosząc o jego uchylenie. Strona skarżąca podała, że z art. 31 §1 kpa wynika, że żądanie organizacji społecznej dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany ustalić z urzędu czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. Ustalenie sprowadza się do porównania tych celów ze sprawą będącą przedmiotem danego postępowania. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione interesem społecznym. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Należy uznać, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyważenie w konkretnym wypadku wymagań interesu społecznego i wymagań realizacji konkretnych celów statutowych organizacji społecznej, (por. Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), LEX/el., 2014) i IV SA/Po 469/13). Wedle Stowarzyszenia, każdy z jego celów statutowych jest związany z przedmiotem postępowania do udziału którego oczekuje dopuszczenia. Natomiast wykazanie konkretnych działań, a także podanie konkretnie jakie interesy społeczne mają być chronione w postępowaniu możliwe jest nie na etapie rozważań na temat samego faktu dopuszczenia organizacji do udziału w sprawie, a w trakcie postępowania po dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. Nadto organ administracyjny ograniczony jest zbadaniem jedynie istnienia przesłanek przewidzianych przez art. 31 §1 kpa, a więc ustaleniem czy istnieje merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Istnienie merytorycznej zależności nie może być uzależnione od podania bardzo szczegółowych danych dotyczących m. in. sposobu działania i wpływu inwestycji na walory architektoniczne. Również zarzut niesprecyzowania sposobu działania w interesie społecznym w tej konkretnej sprawie nie może znaleźć uwzględnienia z powodów podobnych jak powyżej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 k.p.a. "organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny". Natomiast według art. 31 § 2 k.p.a. "organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu." Przepis ten wskazuje, że jeśli organ uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, to wydaje postanowienie pozytywne: 1) (tylko) o wszczęciu postępowania z urzędu; 2) o wszczęciu postępowania i dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu; 3) tylko o dopuszczeniu do udziału w już toczącym się postępowaniu. Organ administracji publicznej wtedy uzna żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, gdy: 1) żądanie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji; 2) przemawia za tym interes społeczny (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 31 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, Lex 2010, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1397/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Niespełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmówi organizacji realizacji uprawnienia z art. 31 § 1 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że pojęcie "interesu społecznego" wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie. Samo odwoływanie się do celów statutowych organizacji, nie jest wystarczające do przyjęcia, że interes społeczny w danej sprawie przemawia za podjęciem przez organ działań żądanych przez tę organizację. Wymaga podkreślenia, że przy ustaleniu spełnienia przesłanek warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw lub obowiązków osób trzecich nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca, albowiem dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa także innemu podmiotowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1397/10 oraz z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 897/08, z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 122/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem zauważyć, że przewidziana w art. 31 k.p.a. instytucja stanowi wyjątek od zasady udziału organizacji społecznej jako strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie wynika – jak w przypadku strony – z istnienia własnego interesu prawnego, ale ze skonkretyzowanego interesu społecznego (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1498/06, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach oceny, czy żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione organ musi rozważyć, czy pomiędzy celami statutowymi organizacji, a przedmiotem sprawy administracyjnej zachodzi bezpośredni związek w rozumieniu art. 31 § 1 k.p.a. Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zachodzić prawny związek w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy, w szczególności na treść rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem cel statutowy organizacji jest obojętny pod względem prawnym dla sposobu załatwienia sprawy, to zachodzi brak powyższego związku, a tym samym brak przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym sprawy innej osoby (wyrok NSA z dnia 11 listopada 2005 r. sygn. akt II GSK 125/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 154). Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego (por. wyrok NSA z dnia 14.11.2008 r., sygn. II GSK 314/08, LEX nr 525903). To zaś, że pojęcie interesu społecznego nie zostało zdefiniowane wcale nie oznacza, że organ musi uznać tę przesłankę za spełnioną jeśli tylko przedmiot sprawy odpowiada celom statutowym zgłaszającej się organizacji. Organ dokonuje w tym zakresie własnej oceny uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy oceny tej dokonały prawidłowo. Stowarzyszenie nie skonkretyzowało interesu społecznego w sprawie objętej żądaniem. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organizacja społeczna za pomocą jedynie ogólnikowych stwierdzeń stara się wykazać potrzebę wzięcia udziału w postępowaniu, przerzucając tym samym na organ administracji ciężar precyzyjnego ustalenia przesłanek zasadności tego żądania. Organizacja społeczna, żądając wzięcia udziału w postępowaniu, winna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ decydujący o takim żądaniu mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 218/11, opubl. orzecznia.nsa.gov.pl). Stowarzyszenie nie określiło jakie konkretne względy – z punktu widzenia interesu społecznego – przemawiają za dopuszczeniem go do udziału w sprawie. Tymczasem, na gruncie art. 31 k.p.a. ciężar wykazania istnienia przesłanek wskazujących na zasadność uczestnictwa w postępowaniu spoczywa na organizacji społecznej. W realiach rozpatrywanej sprawy trudno nawet określić, jaki interes społeczny mógłby przemawiać za niedopuszczeniem do nadbudowy istniejącego domu jednorodzinnego, związanej przecież z realizacją chronionego konstytucją prawa własności, zwłaszcza że kwestionowany przez Stowarzyszenie zamiar inwestycyjny zgodny jest z zabudową działek sąsiednich. Wbrew zarzutom Stowarzyszenia w opisanej sytuacji istniały pełne podstawy do uwzględnienia w ocenie omawianej przesłanki także tego, że niektórzy członkowie Stowarzyszenia są stronami postępowania, a nawet tego, że samo Stowarzyszenie zarejestrowane zostało w toku toczącego się postępowania administracyjnego i nie wykazało żadnej innej faktycznej działalności jak tylko formułowanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowania administracyjnym. Przyjęcie zatem, że w sprawie nie została spełniona druga z przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 kpa, było w zupełności uzasadnione i wystarczające do nieuwzględnienia wniosku Stowarzyszenia. Sąd nie podziela tych wypowiedzi organów, wedle których udział Stowarzyszenia w postępowaniu nie jest uzasadniony jego celami statutowymi. Skoro celem Stowarzyszenia jest w szczególności: - działanie na rzecz zapewnienia zrównoważonego rozwoju dzielnicy [...], w tym w szczególności W. i całego [...], - działanie na rzecz ochrony i poszanowania praw właścicieli nieruchomości położonych na terenie dzielnicy [...], w tym w szczególności W. oraz praw mieszkańców na tym terenie, - zapewnienie możliwości ochrony przed niekorzystnym dla mieszkańców planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym, - propagowanie idei dbania i poprawy jakości przestrzeni publicznej, warunków życia, środowiska i krajobrazu, - działania na rzecz utrzymania i rozwoju walorów ładu architektonicznego i przestrzennego, - działanie na rzecz kształtowania polityki przestrzennej dzielnicy [...], w tym w szczególności W..", to uznać należy, że pierwszy człon koniunkcji z art. 31 § 1 k.p.a. "żądanie jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji" został spełniony. Jak wyżek jednak wskazano wystarczającym dla wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie było uznanie, że Stowarzyszenie "[...]" nie wykazało, że za jego dopuszczeniem do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego na podstawie art.151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło