VI SA/Wa 864/08

WyrokWSA w Warszawie2008-07-17

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Pamela Kuraś-Dębecka, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, składający się z samochodu ciężarowego i przyczepy, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli przewożony towar jest własnością przedsiębiorcy i jest to przewóz na potrzeby własne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, niezależnie od tego, czy przewozi towar i czy jest to przewóz na potrzeby własne. Kluczowe jest dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, a nie rzeczywista masa przewożonego ładunku. Ponadto, dla uznania przewozu za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, w tym warunku, że pojazdy są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, a nie przez osobę świadczącą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. M. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz pojazdem bez tachografu. Kontrola wykazała, że zespół pojazdów (samochód ciężarowy z przyczepą) miał dopuszczalną masę całkowitą 4250 kg. Skarżący twierdził, że pojazd miał dopuszczalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 tony i był to przewóz na potrzeby własne, co zwalniało go z obowiązku posiadania licencji, uiszczania opłaty i posiadania tachografu. Organy administracji uznały, że zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, a przewóz nie spełniał przesłanek przewozu na potrzeby własne, ponieważ pojazd był kierowany przez osobę świadczącą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie pracownika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5, art. 42, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), oraz lp. 1.1.1., lp. 1.4.1., lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1497), art. 3 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. Wspólnot Europejskich nr L 370 z 31.12.1985 str. 8-21, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.000 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Do powyższych rozstrzygnięć organów obu instancji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 24 czerwca 2005 r. w miejscowości [...] skontrolowano zespół pojazdów: samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3.500 kg z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], dopuszczalnej masie całkowitej 750 kg. Łączna dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zestawu wynosiła 4250 kg. Zestawem kierował K. M. W trakcie kontroli kierowca K. M. nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego, nie okazał również karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a kontrolowany pojazd nie był wyposażony w tachograf. W związku z przeprowadzoną kontrolą i stwierdzonymi naruszeniami w dniu 6 lipca 2005 r. wszczęto postępowanie administracyjne wobec firmy E. z siedzibą w miejscowości R. W dniu [...] lipca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.000 zł na K. M. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło: - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek (kara 8.000 zł), - wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (kara 3.000 zł), - wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców tj. pojazdem, w którym przyrząd nie jest zainstalowany (kara 3.000 zł). Strona odwołała się od tej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. W dniu [...] października 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji nakazując w szczególności ustalić stronę postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. organ I instancji umorzył postępowanie wobec K. M. w zakresie kary w wysokości 8.000 zł, zaś w dniu [...] czerwca 2006 r. wznowił postępowanie administracyjne wobec K. M. w sprawie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (kara 3.000 zł) oraz wykonywania transportu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców (kara 3.000 zł za brak tachografu). Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i przesłuchał w dniu 28 czerwca 2006 r. w charakterze świadka K. M., który zeznał, iż jego brat M. M. prowadzi firmę produkującą wyroby z tworzyw sztucznych. K. M. wyjaśnił, iż wykonywał na rzecz firmy brata usługę polegającą na kierowaniu pojazdem. Ponadto zeznał, że wszelkie koszty związane z wykonywanym przewozem ponosiła firma [...] prowadzona przez jego brata. W dalszej kolejności przesłuchano M. M. prowadzącego działalność pod nazwą [...]. Świadek zeznał, że kontrolowany pojazd marki [...] o numerze rej. [...] jest przez niego leasingowany w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i jest używany tylko na rzecz firmy [...] . Zeznał ponadto, że to on ponosił wszelkie koszty związane z używaniem pojazdu tzn. koszty paliwa, naprawy i opłaty leasingowe i drogowe. Jego brat K. M. w dniu kontroli nie był zatrudniony w firmie [...] jednakże świadczył na rzecz firmy [...] usługi kierowania pojazdem. W tych okolicznościach oraz w świetle nowych faktów dowodowych organ I instancji uznał, że przedsiębiorcą wykonującym przewóz drogowy był w rzeczywistości M. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Wobec powyższego faktu K. M. nie był stroną postępowania. W dniu [...] lipca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję o nałożeniu kary na K. M. za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (kara 3.000 zł) oraz wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców (kara 3.000 zł za brak tachografu) i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie. W dniu 28 lipca 2006 r. pismem nr [...] zawiadomiono Pana M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wykonywania transportu drogowego pojazdem w którym nie jest zainstalowany przyrząd kontrolny zgodnie z protokołem kontroli nr [...] z dnia 24 czerwca 2005 r. W przesłanej odpowiedzi strona stwierdziła, iż zobowiązanie do posiadania licencji wydanej na podstawie art. 5 ustawy o transporcie drogowym jej nie dotyczy ponieważ jest ona wymagana dla pojazdów wykonujących przewozy drogowe. których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony. Ponadto strona podniosła, że kontrolowany przewóz był wykonywany na potrzeby własne i w związku z tym nie jest wymagane dla tego rodzaju przewozu uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 14.000 zł na M. M. organ powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088), zgodnie z którym przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Natomiast kontrolowany przewóz odbywał się zespołem pojazdów, których łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła 4.250 kg. Zdaniem organu był to przewóz podlegający przepisom ustawy o transporcie drogowym. W związku z zarzutem strony, iż wykonywany przewóz był przewozem na potrzeby własne organ stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Co do kary organ powołał się na art. 5 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1497), który stwierdza, że do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego wysokość kary pieniężnej została określona na podstawie załącznika do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania tj. w dniu kontroli 24 czerwca 2005 r. Niestosowanie się do podanego wyżej przepisu prawa art. 5 ustawy o transporcie drogowym jest zgodnie z art. 92 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 r. poz. 2088 z późn. zmianami) sankcjonowane karą pieniężną, w wysokości określonej w Ip.1.1.1 załącznika do ww. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 149 poz. 1452). W związku z treścią art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiących o obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i okazania dowodu uiszczenia tej opłaty przez podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, której kierowca pojazdu nie okazał organ nałożył karę w oparciu o art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.4.1 załącznika do tej ustawy. Natomiast obowiązek posiadania tachografu, którego skarżący nie posiadał, nakłada art. 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985) w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 8 oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 roku poz. 2088 z późn. zmianami) i jest sankcjonowane karą pieniężną, w wysokości określonej w lp.1.11.7 załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 149 poz. 1452). W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący się wskazał, że skontrolowany pojazd posiada dopuszczalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 tony i na podstawie art. 3 ustawy o transporcie drogowym nie miał obowiązku uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy lub zezwolenia na wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a także uiszczenia opłaty i posiadania tachografu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucił, że zostały naruszone przepisy ustawy o transporcie drogowym w szczególności art. 92 ust. 1, 4 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy art. 3, art. 5, art. 33, i art. 42 tej ustawy oraz przepisy art. 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu powyższego odwołania wydał dnia [...] lutego 2008 r. decyzję, którą utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Podzielił stanowisko i argumenty organu pierwszej instancji co do zasadności nałożenia na M. M. kary pieniężnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, iż wyłączenia spod stosowania ustawy o transporcie drogowym dotyczą pojazdów samochodowych lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony. W dniu kontroli skontrolowano zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony składający się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy. Jednocześnie skontrolowany przejazd nie może zostać uznany za przewóz na potrzeby własne ponieważ nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż K. M. kierujący pojazdem w dniu kontroli nie był pracownikiem M. M. a jedynie świadczył usługę kierowania pojazdem. Natomiast pojęcie pracownika zostało zdefiniowane w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.). W myśl tego przepisu pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Za pracownika nie można zatem uznać osoby wykonującej daną usługę na podstawie umów cywilnoprawnych. Wobec powyższego wykonywany przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji bowiem pojazd nie był prowadzony przez pracownika przedsiębiorstwa lecz przez osobę zatrudnioną na podstawie umowy cywilnoprawnej. Strona nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego ani zezwolenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 18 grudnia 2006 r. poinformował stronę o zmianie kwalifikacji naruszeń. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do sądu administracyjnego, w której wniosła o uchylenie w całości rozstrzygnięć organów obu instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 1.1.1. załącznika do ustawy; - art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 1.4.1. załącznika do ustawy; - art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy przez niewłaściwe zastosowanie; - art. 5, art. 42 ustawy o transporcie drogowym przez niewłaściwe zastosowanie, art. 33 przez brak zastosowania, jak też art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 przez brak ich zastosowania oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców przez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że ma ono zastosowanie w stanie faktycznym tej sprawy oraz art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady EWG 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących przez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie. Skarżący podnosi, że co prawda prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] w R. i na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą posiada pojazd samochodowy marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony. Natomiast przyczepa marki [...] nr rej. [...] nie jest jego własnością i nie posiada on do niej żadnego innego tytułu. W tej sytuacji nie mógł ubiegać się o wydanie licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego lub zaświadczenia z art. 33 ustawy o transporcie drogowym faktycznie bowiem używa pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy jako niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W konsekwencji kara w wysokości 8.000 zł jest wymierzona bezpodstawnie. W ocenie strony skarżącej zmiana kwalifikacji na wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia bezzasadnie zmieniona została na wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W decyzji organu II instancji brak jest uzasadnienia dotyczącego kwalifikacji prawnej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym jako prowadzenia działalności bez wymaganej licencji. Skarżący zarzuca, iż nie zachodzi naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym skoro przewóz drogowy dokonywany był pojazdem samochodowym stanowiącym własność przedsiębiorcy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony w niezarobkowym przewozie rzeczy. Przewóz nie był dokonywany zespołem pojazdów. Załączona przyczepa nie stanowi własności przedsiębiorcy i nie była wykorzystywana na cele przewozowe. Wymierzona zatem kara w wysokości 3.000 zł jest wymierzona z naruszeniem przepisów. Zdaniem skarżącego, organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a wymierzając karę w kwocie 3.000 zł naruszył art. 92 ust. 1 i 4 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Obowiązek posiadania tachografu związany jest z określoną sytuacją faktyczną i prawną, która w niniejszym przypadku nie zaistniała. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Obowiązek ten nie dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca samodzielnie obsługuje pojazd wykorzystywany do niezarobkowego przewozu na potrzeby własne w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony jak w niniejszym przypadku. Przedsiębiorca nie zatrudniał kierowcy w ramach stosunku pracy i nie ciążyły na nim obowiązki określone w przepisach ustawy o czasie pracy kierowców, jak też obowiązek posiadania tachografu. Skontrolowany przez organ I instancji przewóz wykonany przez brata przedsiębiorcy nie zmieniał charakteru czynności jaką jest niezarobkowy przewóz rzeczy na potrzeby własne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W żadnym przypadku nie może być zakwalifikowany jako przewóz w zakresie usług transportowych, bo faktycznie takim przewozem nie był. Nie był też przewozem wykonywanym przez zestaw pojazdów używanym do wykonywania transportu drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.). Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia, czy będący przedmiotem kontroli drogowej zespół pojazdów podlegał ocenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, co w razie pozytywnego udzielenia odpowiedzi na to pytanie nakłada na ich posiadacza, wykonującego usługę przewozową, obowiązek spełnienia tych wszystkich wymogów, o których mowa w zaskarżonej decyzji. W świetle art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) przyczepa jest również pojazdem, tyle że bez silnika, przystosowana do łączenia go z innym pojazdem. Z tych względów na potrzeby art. 3 ustawy o transporcie drogowym przyczepa stanowi element zespołu pojazdów. Na gruncie ustawy o transporcie drogowym nie ma jakiegokolwiek znaczenia okoliczność, czy zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, poruszając się na drodze krajowej, przewoził jakikolwiek towar. Dopuszczalna masa całkowita, o której mowa w art. 3 ustawy o transporcie drogowym, odnosi się bowiem jedynie do kwestii parametrów techniczno-eksploatacyjnych pojazdu. Rozumie się przez nią największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze (por. art. 2 pkt 54 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Wyraźnie więc należy tu podkreślić, że przepis art. 3 ustawy o transporcie drogowym nie odnosi się do rzeczywistej masy całkowitej, przez którą rozumie się masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób (por. wyrok WSA z dnia 17 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1102/06, Lex nr 276563). W konsekwencji bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy pozostaje także podnoszona w skardze okoliczność, kto był właścicielem przyczepy skoro w dniu kontroli stanowiła wraz z samochodem ciężarowym marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3.500 kg zespół pojazdów, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Tym samym brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do podważenia decyzji obu organów o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 14.000 zł. Wbrew zarzutom skarżącego w przedmiotowej sprawie organy obu instancji trafnie uznały, iż wykonywany w dniu 24 czerwca 2005 r. przejazd nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U.04.204.2088 z późn. zm.) i z tego tytułu obciążyły skarżącego karą pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Z cytowanego przepisu wynika, iż dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż sporny przewóz był wykonywany przez osobę nie będącą pracownikiem firmy skarżącego. Bezsporna bowiem w sprawie była okoliczność, że kierowca K. M., brat skarżącego świadczył na jego rzecz usługę kierowania pojazdem. Okoliczności te zostały potwierdzone dowodami w postaci zeznań świadków K. M. i skarżącego. Zdaniem Sądu, słusznie organ II instancji definiując pojęcie pracownika, odwołał się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W ocenie Sądu powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne." Takie też rozwiązanie przyjęto w rozpoznawanej sprawie, uznając iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownika na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy. Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż w art. 4 ust. 4 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ustawodawca posłużył się pojęciem pracownika, nie zaś np. osoby zatrudnionej wobec czego nie można uznać, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącego spełniał warunki, o których mowa w ustawie, a zatem zasadne było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można też przyjąć, iż pojazd był kierowany przez przedsiębiorcę, skoro w przepisie tym chodzi o stan faktyczny stwierdzony w toku kontroli. Ponadto w ocenie Sądu, tak precyzyjne określenie warunków jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie przewóz na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom, gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte, wydzierżawione czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło