VI SA/Wa 87/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi E. Z. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w budżecie gminy p o s t a n a w i a przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. Z. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w budżecie gminy z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego w terminie zakreślonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 listopada 2007 r. Z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego postanowienia wynika, iż doręczono je dnia 17 marca 2008 r. Pismem złożonym w Sądzie w dniu 25 marca 2007 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wskazując w uzasadnieniu, iż w miejscu jego zamieszkania dochodziło w ostatnim półroczu wielokrotnie do zmian listonoszy, czego efektem jest nierzetelność i niefachowość wykonywania usług przez pocztę. Skarżący wskazuje, iż nie dość, że listonosze nie zadają sobie trudu wejścia na posesję, to nie zostawiają awiza lub też pozostawiają je w skrzynkach pocztowych pod innym adresem. Skarżący podnosi zarazem, iż wskutek powyższych działań nie otrzymał żadnego zawiadomienia o konieczności uiszczenia wpisu sądowego, zaznaczając przy tym, iż nie jest mu wiadomym, jakiego rodzaju zaniedbania dopuszczono się tym razem przy doręczaniu przesyłki. Argumentuje, iż nie może być posądzony o umyślne uchylanie się od uiszczenia wpisu sądowego i ponosić konsekwencje błędów innych osób. Do wniosku skarżący załączył pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...], zawierającego informację, iż w związku z częstymi zmianami na stanowisku listonosza w rejonie obejmującym miejsce zamieszkania skarżącego zdarzały się nieprawidłowości w obsłudze rejonu, w związku czym pojawiały się interwencje mieszkańców, w tym skarżącego. Skarżący poinformował jednocześnie o uiszczeniu wymaganego wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze, iż postanowienie Sądu z dnia 27 lutego 2008 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu doręczono skarżącemu dnia 17 marca 2008 r. stwierdzić należy, iż bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu upłynął dnia 24 marca 2008 r. Uwzględniając fakt, iż dniem tym był dzień wolny od pracy a w myśl art. 83 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, uznać należy, iż złożenie przedmiotowego wniosku w dniu 25 marca 2008 r. nastąpiło z zachowaniem zakreślonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminu. Odnosząc się natomiast do kryterium braku winy pokreślenia wymaga, iż dwukrotne awizowanie przesyłki, w sposób określony w art. 73 p.p.s.a., uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że doszło ono do rąk adresata, a co za tym idzie, że dokonane w ten sposób doręczenie było skuteczne. Owo domniemanie może być obalone, przy czym zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem (por. np. postanowienia SN z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70, OSNCP 1971 nr 6, poz. 100 oraz z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973 nr 12, poz. 215) do kwestionowania prawidłowości doręczenia zastępczego właściwa jest instytucja przywrócenia terminu, gdyż obalenie domniemania o doręczeniu pisma w trybie zastępczym nie prowadzi do wniosku, iż doręczenie nie zostało dokonane. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, jak również w wyroku z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02, dotyczącym analizowanej kwestii w postępowaniu cywilnym, przyjął, iż skuteczne zakwestionowanie przez stronę prawidłowości doręczenia zastępczego dokonuje się procesowo nie przez zakwestionowanie faktu doręczenia, lecz przez uchylenie się od ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, jakie wynikają dla strony z tego doręczenia, czemu służy wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem Trybunału przywrócenie terminu niweczy subiektywne przekonanie sądu, że doręczenie zastępcze było skuteczne z datą upływu terminu złożenia przesyłki na poczcie lub w innym dla tego przeznaczonym miejscu. Przywrócenie terminu zasadza się na obaleniu domniemania opartego na założeniu, że strona mogła się zapoznać z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła - nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, zasadniczy problem stanowi poważna trudność w uprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Strona musi uprawdopodabniać okoliczność negatywną, a środki dowodowe jakimi dysponuje, są ograniczone. Trybunał zwrócił uwagę na rozmaite czynniki, które zwiększają prawdopodobieństwo nieotrzymania awiza przez adresata, do których zaliczył m.in. fakt zamieszkiwania w wielkich blokach, gdzie awizo z mniejszą pewnością dociera do rąk adresata (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GZ 209/07). Oceniając pod tym kątem wniosek skarżącego stwierdzić należy, iż w sposób trafny podjął próbę uchylenia się od negatywnych skutków doręczenia, uprawdopodabniając, między innymi poprzez przedłożenie pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego, zaniedbania ze strony pracowników Urzędu Pocztowego w zakresie zachowania wymogów prawidłowego doręczania przesyłek pocztowych. Podkreślić należy, iż przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (vide. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757, zob. T. Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 333). Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.