VI SA/Wa 871/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2. zasądzić od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi Skarżący - M. M. złożył do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej Rada) wniosek o wpisanie go na listę adwokatów. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata z uwagi na swoje dotychczasowe doświadczenie zawodowe oraz wykształcenie prawnicze. Wskazał, że studia prawnicze na Uniwersytecie [...] ukończył z wyróżnieniem, a w 2007 r. złożył egzamin prokuratorski z wynikiem pozytywnym, przywołał także swoją dotychczasową praktykę zawodową. Rada uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. dokonał wnioskowanego wpisu uznając, że skarżący spełnia kryteria, o których mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K6/06 (Dz. U. Nr 75, poz. 529) i wykazał się odpowiednią praktyką w czynnościach niezbędnych w wykonywaniu zawodu adwokata. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Sprawiedliwości wyraził sprzeciw wobec ww. wpisu. W uzasadnieniu wskazał, że Rada dokonując wpisu nie wzięła pod uwagę wszystkich przesłanek, mających wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy mianowicie, że skarżący z dniem [...] kwietnia 2008 r. został mianowany na okres jednego roku asesorem prokuratorskim. Zdaniem Ministra fakt ten powoduje, że skarżący nie może wykonywać zawodu adwokata, ponieważ po pierwsze pozostaje on w stosunku pracy, a po drugie pełni w ramach tego stosunku funkcje asesora prokuratorskiego, co stoi w sprzeczności z treścią art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2002, nr 123, poz. 1058 ze zm.), cytowana dalej jako p.a. oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 p.a. Nadto organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, ażeby skarżący podjął starania, mające na celu rozwiązanie ww. stosunku pracy - brak dokumentu potwierdzającego zrzeczenie się przez niego funkcji asesora prokuratorskiego. Dnia [...] stycznia 2009 r. od powyższej decyzji skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości skargę, w której wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie: art. 68 ust. 4 p.a. poprzez uznanie, że art. 72 ust. 1 pkt 4 p.a. stanowi przesłankę odmowy dokonania wnioskowanego wpisu na listę adwokatów, osoby zajmującej stanowisko w organach ścigania; art. 4b ust.1 pkt 1, art. 5, art. 70 oraz art. 72 ust. 1 pkt 4 p.a. poprzez błędną ich wykładnię oraz art. 49 ust. 1 i ust. 2 p.a. i art. 8a ust. 2 p.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał na zamknięty katalog negatywnych przesłanek, które mogą lec u podstaw odmowy wpisu na listę adwokatów. Wobec braku którejś z tych negatywnych przesłanek, Rada nie mogła, zdaniem skarżącego odmówić mu wnioskowanego wpisu. Na takie przesłanki nie powołał się także Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji, wobec czego w opinii wnoszącego skargę bezpodstawnie sprzeciwił się on ww. wpisowi. Podkreślił, że błędnym było utożsamienie przez Ministra wpisu na listę adwokatów z wykonywaniem zawodu adwokata. Stwierdził, że hipotezy art. 4b ust.1 pkt 1 i 72 ust. 1 pkt 4 p.a. odnoszą się do adwokatów już wykonywających zawód adwokata, a nie do osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów. Dnia [...] lutego 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po otrzymaniu ww. skargi wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, w trybie art. 154 k.p.a. Dnia [...] lutego 2009 r. decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. została uchylona na podstawie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. Dnia [...] maja 2009 r. do tutejszego Sądu Minister Sprawiedliwości złożył ww. skargę, odpowiedź na nią oraz akta administracyjne sprawy, wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na to, że stało się ono bezprzedmiotowe. Wskazał, że decyzją dnia [...] lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r., uwzględniając zarzuty skargi w całości. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych przyznał, że hipotezy art. 4b ust.1 pkt 1 i 72 ust. 1 pkt 4 p.a. odnoszą się do osób wykonujących już zawód adwokata, a nie do procedury wpisu na listę adwokatów. Wskazał, że od momentu wpisu na listę adwokatów do złożenia ślubowania i wyznaczenia siedziby zawodowej, adwokat nie ma prawa wykonywania zawodu, co w konsekwencji powoduje, że przepisy ww. artykułów nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Między czasie - w dniu [...] kwietnia 2009 r., to jest jeszcze przed wpłynięciem rzeczonej na wstępie skargi do Sądu, skarżący złożył Ślubowanie. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżący przychylił się do wniosku organu, dotyczącego umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, stosownie do art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. § 2 cytowanego przepisu stanowi zaś, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przy czym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3 cytowanego przepisu). Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący złożył, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister po otrzymaniu rzeczonej skargi wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, w trybie art. 154 k.p.a. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., na mocy której uchylona została zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. Następnie organ przekazał skargę do tutejszego Sądu wraz z wymaganymi dokumentami i wnioskiem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, jako bezprzedmiotowego. Do wniosku tego przyłączył się skarżący, wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości nie miał uprawnienia do wszczęcia z dniu [...] lutego 2009 r. postępowania administracyjnego w trybie 154 k.p.a. Wniesienie skargi na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. spowodowało bowiem, że organ nie mógł ww. trybie uchylić lub zmienić zaskarżonej decyzji, ponieważ uprzednio - z dniem wniesienia ww. skargi ([...] stycznia 2009 r.), zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, które miało w niniejszej sprawie pierwszeństwo. Organ miał natomiast możliwość, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. dokonać tak zwanej samokontroli. W sytuacji gdy Minister Sprawiedliwości uznał zarzuty ww. skargi za uzasadnione w całości, mógł w oparciu o ww. przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. uchylić swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. Zgodnie z dyspozycją art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi, że Sąd w stosunku do ww. decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. (podjęta została w granicach niniejszej sprawy), wydanej w trybie art. 154 k.p.a. - po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego, może zastosować przewidziane w p.p.s.a. środki, w celu usunięcia naruszenia prawa, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Wobec powyższego Sąd musi odpowiedzieć na pytanie, czy wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., w trybie art. 154 k.p.a. mimo, że nieuprawnione powoduje konieczność zastosowania przewidzianych w p.p.s.a. środków, celem usunięcia naruszenia prawa z uwagi na końcowy wynik sprawy. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie powoduje konieczność zastosowania przewidzianych w p.p.s.a. środków. W wyniku zastosowania trybu art. 154 k.p. ostatecznie decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, co spowodowało, że wpis dokonany przez Radę uprawomocnił się i na tej podstawie skarżący złożył w dniu [...] kwietnia 2009 r. Ślubowanie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu niezasadnym byłoby stosować przewidzianych w p.p.s.a. środków i doprowadzić do uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., jako naruszającej prawo procesowe - wydanej po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości ostatecznie uwzględnił ww. skargę i jej zarzuty w całości, co oznacza skorygowanie zaskarżonego działania - sprzeciwu, w kierunku pożądanym przez skarżącego, tj. zgodne z jego żądaniem zawartym w skardze. Zatem jeżeli przedmiot sądowej kontroli - zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. została uchylona, to postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na tą decyzję stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyeliminowanie bowiem tego rozstrzygnięcia przez organ administracji, mimo, że z naruszeniem prawa proceduralnego sprawiło, że Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, pomimo, że sprawa w sensie materialnoprawnym dalej istnieje i nie staje się bezprzedmiotowa. Bezprzedmiotowe staje się jedynie postępowanie sądowe dotyczące zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. Zdaniem Sądu powyższe spowodowało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. Zasądzając od Ministra Sprawiedliwości, na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych, Sąd działał w oparciu o treść art. 201 § 1 p.p.s.a.