VI SA/Wa 963/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-21
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Czarnecki, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia przez organ administracyjny akt postępowania konkursowego, w tym ofert innych świadczeniodawców, narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i prawo do wglądu do akt (art. 73 k.p.a.) w kontekście rozpatrywania odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia akt postępowania konkursowego, w tym ofert innych świadczeniodawców (po usunięciu danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i danych osobowych), narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i prawo do wglądu do akt (art. 73 k.p.a.). Organ powinien umożliwić stronie zapoznanie się z aktami, aby mogła sformułować swoje stanowisko i podjąć polemikę z rozstrzygnięciami. W przypadku odmowy udostępnienia akt, organ powinien wydać postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Ponadto, organ nie rozpatrzył sprawy w całokształcie, nie dokonał porównania oferty skarżącej z ofertą drugiego podmiotu i nie omówił szczegółowo pozostałej oferty, co narusza art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. złożyła ofertę w konkursie na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie neurologii. Jej oferta zajęła drugie miejsce w rankingu końcowym, ale nie została wybrana do zawarcia umowy z powodu wyczerpania środków finansowych i wyboru oferty z wyższą oceną punktową. Po oddaleniu odwołania przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, Prezes NFZ utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania, w tym odmowę udostępnienia akt innych oferentów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej E. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez E. K. zwaną dalej także "skarżącą" utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, nieuwzględniającą odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie neurologii.
Do powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2012 r. ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od 1 września 2012 r. do 30 czerwca 2015 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie neurologia na obszarze: [...]. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na nie więcej niż 34 831,20 PLN na okres rozliczeniowy od 1 września 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Termin składania ofert w ogłoszeniu ustalono na dzień 20 kwietnia 2012 r., natomiast otwarcie ofert nastąpiło 25 kwietnia 2012 r. W przedmiotowym postępowaniu zostały złożone 2 oferty. Strona skarżąca złożyła w terminie ofertę nr [...].
W części jawnej konkursu komisja konkursowa, zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Z rankingu otwarcia wynika, że oferta złożona przez skarżącą zajęła 2 pozycję, w rankingu. Oferta uzyskała 26,727 pkt, w tym za:
1) ofertę cenową - 10,000 pkt;
2) kompleksowość - 0,000 pkt;
3) jakość - 7,727 pkt;
4) dostępność - 9,000 pkt.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował, iż w przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji, dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, Dyrektor Oddziału zastrzega sobie prawo do przeprowadzenia ich z wybranymi oferentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryteriów niecenowych.
Z wybranymi oferentami, którzy przeszli cześć jawną postępowania i spełniali warunki wymagane do realizacji świadczeń, zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, przeprowadzono negocjacje, podczas których ustalono ostateczne stanowiska w zakresie ceny i liczby świadczeń. Skarżąca została zaproszona na negocjacje, które odbyły się w dniu [...] czerwca 2012 r. W ich wyniku ustalono cenę jednostkową w wysokości 9,20 zł (cena jednostki rozlicz.) oraz liczbę 2375 (jed. rozlicz.) w zakresie świadczenia w zakresie neurologii. W protokole końcowym z negocjacji zawarto ostateczne (zbieżne) stanowiska stron w procesie negocjacji, co do ilości i ceny. Protokół końcowy z negocjacji podpisano w dniu [...] czerwca 2012 r.
W wyniku negocjacji przeprowadzonych przez komisje konkursową oferta uzyskała w rankingu końcowym 2 pozycję. W dniu 10 lipca 2012 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania zgodnie, z którym oferta skarżącej nie została wybrana do zawarcia umowy. Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło po sporządzeniu przez Komisję konkursową rankingu końcowego w dniu 7 lipca 2012r. obejmującego wszystkie oferty niepodlegające odrzuceniu. Na skutek uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów, Komisja dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, do wartości zamówienia określonego w ogłoszeniu.
Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania, nie wybrała oferty złożonej przez skarżącą, ze względu na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie oferty i wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. W rankingu końcowym oferta uzyskała 26,727 pkt, w tym za:
1) ofertę cenową - 10,000 pkt;
2) kompleksowość - 0,000 pkt;
3) jakość - 7,727 pkt;
4) dostępność - 9,000 pkt.
Komisja konkursowa dokonała wyboru oferty, która w rankingu końcowym uzyskała 27,151 pkt.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, w wyniku którego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. oddalającą odwołanie.
Od powyższej decyzji, skarżąca wniosła odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Prezes Funduszu wskazał na obowiązujące w tej materii przepisy ustawy o świadczeniach. Organ podkreślił, że w jego ocenie przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Oferta skarżącej została przyjęta do dalszego postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. W trakcie przedmiotowego postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały Oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania skarżąca miała możliwość zapoznania się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców i kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu, jawne oraz nie podlegały zmianie w toku postępowania. W każdym postępowaniu w sprawie zawarcia umów prowadzonym przez Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia, ogłoszenie o rozpoczęciu postępowania zawiera listę wymagań koniecznych do spełnienia przez podmioty składające oferty oraz informację o sposobie dokonania oceny złożonych ofert.
Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie konkursowe prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami przy zapewnieniu zasad uczciwej konkurencji pomiędzy oferentami, a ocena ofert odbywała się w oparciu o kryteria znane wszystkim biorącym udział w postępowaniu. Konkurs ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest trybem eliminacyjno-konkurencyjnym. Oznacza to, że oferty niepodlegające odrzuceniu uszeregowane są w rankingach od oferty najkorzystniejszej do oferty z najniższą liczbą punktów. Oferta skarżącej nie została wybrana, bowiem na przedmiotowy konkurs złożono ofertę, która uzyskała wyższą ocenę punktową i jako korzystniejsza została wybrana w celu zawarcia umowy.
Organ odwoławczy odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu wskazał, ze spełnienie warunków wymaganych, jest zgodnie z warunkami zawierania umów elementem niezbędnym, warunkującym uczestnictwo w postępowaniu konkursowym, natomiast oferty konkurują ze sobą warunkami realizacji świadczeń dodatkowo ocenianymi. W decyzji wyjaśniono jakimi kryteriami organ kierował się oceniając poszczególne oferty oraz jaką ilość punktów w zakresie poszczególnych kryteriów ocen, tj. kryterium jakości, dostępności, kompleksowości i ceny skarżąca otrzymała. Wyjaśnił również jakie czynniki są analizowane i punktowane w poszczególnych kryteriach, przeanalizował i wskazał poszczególne punktacje. Na tej podstawie organ wskazał, że skarżąca otrzymała łączną ocenę w wysokości 26,727 pkt., na którą złożyła się ocena w zakresie kryteriów niecenowych (tj. jakość, dostępność, kompleksowość) w wysokości 16,727 pkt oraz 10,000 pkt w zakresie kryterium ceny. Organ podkreślił, że oferta skarżącej nie została wybrana mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne. W przedmiotowym konkursie złożono bowiem ofertę, którą uzyskała wyższą ocenę punktową i ta oferta, jako najkorzystniejsza została wybrana w celu zawarcia umów.
Odnosząc się do kwestii negocjacji organ odwoławczy stwierdził, że podpisany przez strony protokół końcowy zawierał informację o tym, że jest to dokument kończący negocjacje i zawiera ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji, co do proponowanej liczby planowanych świadczeń i ceny za te świadczenia. Fakt podpisania protokołu końcowego nie stanowi jednak obietnicy zawarcia umowy. Postanowienia końcowe są tylko podstawą do sporządzenia rankingu końcowego, którego wyniki stanowią dopiero podstawę do zawarcia umów o udzielanie świadczeń. Zatem zakończenie negocjacji poprzez zajęcie pozycji zbieżnych co do ilości i ceny świadczenia nie stanowi gwarancji wyboru danej oferty w postępowaniu konkursowym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego problematyki udostępniania akt w postępowaniu odwoławczym od rozstrzygnięć konkursów ofert, organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz przepisy ustaw: ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z poźn. zm.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że oferty konkurentów w postępowaniu konkursowym nie są oferentom wzajemnie udostępniane, ponieważ informacje w nich zawarte podlegają szczególnej ochronie prawnej. Udostępnianie ww. danych w postępowaniu administracyjnym jednemu oferentowi wywołałoby sytuację, w której jeden z konkurentów w postępowaniu konkursowym wszedłby w posiadanie pełnej informacji o pozostałych - w tym wiedzy o danych wrażliwych - którzy nie będąc stronami postępowania administracyjnego wszczętego na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach nie mieliby takiej możliwości. W takiej sytuacji, skarżąca znalazłaby się w pozycji uprzywilejowanej w odniesieniu do pozostałych świadczeniodawców, zarówno tego, który został wybrany, jak i ewentualnie innych biorących udział w postępowaniu konkursowym. W ten sposób, jak podkreślił organ, równe traktowanie stron w postępowaniu konkursowym i symetria pozycji uczestników biorących udział w postępowaniu przekształciłaby się w asymetrię ich sytuacji prawnej i obiektywnie rzecz ujmując, w naruszenie równego traktowania tych samych podmiotów w ramach postępowania administracyjnego.
W ocenie organu odwoławczego analiza przeprowadzonego postępowania konkursowego pokazała, że działania komisji konkursowej prowadzącej przedmiotowe postępowanie były zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W efekcie nie doszło do naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej będących przedmiotem niniejszego postępowania konkursowego, zaś zachowanie komisji było zgodne z prawem. Ranking końcowy stanowi odzwierciedlenie decyzji komisji konkursowej w przedmiocie porównania ofert i odzwierciedla wszelkie dane niezbędne do dokonania wyboru oferty na podstawie art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy. W sprawie niniejszej komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nie wybrała oferty złożonej przez skarżącą ze względu na uzyskaną w postępowaniu przez wyżej wymieniony podmiot niewystarczającą liczbę punktów w ocenie ofert w rankingu końcowym, tworzonym według kryteriów ustalonych w sposób jednolity dla wszystkich oferentów.
W świetle przedstawionych argumentów organ uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 150 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach poprzez niepodjęcie decyzji o unieważnieniu postępowania konkursowego. Przepis art. 150 ust. 1 ustawy o świadczeniach w sposób jednoznaczny wskazuje przesłanki do unieważnienia postępowania. Jednocześnie powoływana w odwołaniu podstawa do unieważnienia postępowania konkursowego nie wystąpiła, w przedmiotowym postępowaniu kwota najkorzystniejszej oferty nie przewyższyła kwoty, którą organ przeznaczył na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu.
Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. wyjaśnił, iż treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje przesłanki, których zaistnienie wywołuje zasadność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie żaden przepis nie wymaga przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Ponadto przeprowadzenie rozprawy ze względu na konieczność wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin jest uzasadnione rodzajem środków dowodowych niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W przedmiotowej sprawie do udowodnienia stanu faktycznego wystarczą dokumenty. Zatem zarzuty skarżącej nie odnoszą się do naruszenia zasad prowadzenia postępowania przez komisję konkursową, których skutkiem byłby uszczerbek w jej interesie prawnym.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie decyzji organów podjętych w obu instancjach. Decyzjom tym zarzuciła:
1) naruszenie przez organ zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przez co doznał uszczerbku interes prawny skarżącej (art. 134, art. 142, art. 148 a, art. 152 ust. 1 i 2) ustawy o świadczeniach zdrowotnych ze środków publicznych, tym samym naruszono zasady równego traktowania świadczeniodawców poprzez stosowanie w sposób nieuprawniony różnych zasad postępowania do świadczeniodawców, szczególnie podczas negocjacji, poprzez nieuwzględnienie odwołania na rozstrzygnięcie postępowania konkursowego i niewybranie przez komisję konkursową oferty złożonej przez skarżącą, pomimo, że oferta ta spełniała wszystkie warunki, a w konsekwencji poprzez naruszenie zasad postępowania, tj. zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, zasady uczciwej konkurencji, a także wadliwe po
2) równanie ofert,
3) stosowanie różnych kryteriów oceny przy poszczególnych produktach,
4) w trakcie postępowania administracyjnego odmowa organu, udostępnienia dokumentacji w zakresie postępowania konkursowego w ramach procedury odwoławczej tym samym pogwałcone został zapisy art. 77 § 1 i 2, art. 74 § 2 k.p.a. oraz art. 167 ustawy o świadczeniach zdrowotnych ze środków publicznych,
5) złamania zasad wynikających z art. 9 i 10 k.p.a. co uniemożliwiło skarżącej skuteczne odwołanie się od przedmiotowych stanowisk komisji konkursowej oraz złamania zasad uczciwej konkurencji,
6) pogwałcone zostały zasady prowadzenia negocjacji wynikające z ustawy o świadczeniach dotyczące niejawności prowadzenia negocjacji, przez co został naruszony interes prawny skarżącej,
7) naruszone zostały dyrektywy czasowe określające terminy postępowań poszczególnych instancji odwoławczych wynikające z zapisów ustawy o świadczeniach,
8) złamana została podstawowa zasada wynikająca z ustawy o świadczeniach dotycząca zakończenia postępowania o zawarcie umów na świadczenia zdrowotne (podpisane zostały umowy na świadczenia przed zakończeniem postępowania na zawieranie umów).
9) organ administracyjny w I i II instancji w sposób rażący pogwałcił nakazy zawarte art. 6, i 7 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] października 2013 r. strona podtrzymała zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze skarżąca podniosła szereg zarzutów, zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Sąd w pierwszej kolejności poddał kontroli wykazywane przez stronę naruszenia proceduralne związane z należytym wyjaśnieniem przez organ sprawy, zapewnieniem stronie wglądu do akt postępowania i realizację jej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.
Kwestia udostępnienia akt innych oferentów stronie odwołującej się od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej była przedmiotem rozważań w szeregu orzeczeniach sądów administracyjnych. Należy wskazać na niejednolitość tego orzecznictwa. Obok bowiem wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wyrażony został pogląd, że oferta konkurującego świadczeniodawcy nie może w sposób nieograniczony podlegać ujawnieniu innym świadczeniodawcom, wobec czego nieudostępnienie akt nie jest działaniem naruszającym zasady prowadzenia postępowania administracyjnego (patrz przywołane przez organ rozstrzygnięcia zapadłe w sprawach II GSK 264/10, II GSK 265/10, II GSK 554/10 oraz II GSK 1458/10 Naczelnego Sądu Administracyjnego) w ostatnim okresie ukształtowała się przeciwna linia orzecznicza, znajdująca odbicie w takich wyrokach jak wyrok NSA z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12 czy wyrok NSA z 6 marca 2013 r. w sprawie II GSK 1163/12, w których zajęte zostało stanowisko, że odwołanie wszczynające kontrolne postępowanie administracyjne służy weryfikacji całości zaskarżonego rozstrzygnięcia o wyborze świadczeniodawcy z uwagi na treść art. 154 ust. 2 zd. 2 oraz ust. 7 ustawy o świadczeniach i nie ogranicza się jedynie do rozpatrzenia i oceny oferty składającego odwołanie z punktu widzenia zgodności z zasadami postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z chwilą wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia komisji konkursowej stosuje się przepisy k.p.a. określające granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, którego dotyczą obowiązki sformułowane w art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
W postępowaniu tym organ realizując zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 k.p.a. i zasadę względnej jawności akt postępowania, wynikającą z art. 73 k.p.a. powinien udostępnić stronie na jej żądanie oferty innych świadczeniodawców biorących udział w konkursie po usunięciu danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i danych osobowych po to, aby mogła sformułować swoje stanowisko w sprawie i podjąć polemikę z rozstrzygnięciami, wydanymi przez organy Funduszu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w wymienionych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanych w sprawach II GSK 121/12 i II GSK 1163/12 i przyjmuje go za własny. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał sformułowany w skardze zarzut naruszenia przez organy Funduszu art. 10 i 73 k.p.a. za zasadny.
Akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być włączone do akt postępowania administracyjnego, wszczętego na skutek odwołania strony stosownie do potrzeb tego postępowania.
Skoro strona w skardze zarzuca naruszenie przez organ wynikającej z art. 134 ustawy o świadczeniach zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, to organ musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych podmiotów biorących udział w konkursie, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. Odwołująca się strona ma prawo zapoznać się z aktami sprawy zgodnie z art. 73 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można zaspokoić korzystając z innych odpowiednich regulacji prawnych np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., nr 200 poz. 1447 ze zm.). W sytuacji, gdy organ odmówił stronie przejrzenia całości akt sprawy, w tym oferty innego uczestnika postępowania winien wydać postanowienie zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a., na który stronie przysługiwało zażalenie.
Kolejne stwierdzone przez Sąd uchybienie organu to naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. albowiem organ orzekający w sprawie nie rozpatrzył jej w całokształcie i nie dokonał porównania oferty skarżącej z ofertą drugiego podmiotu biorącego udział w postępowaniu. Ponadto, aby organ przeprowadził rzeczywistą weryfikację postępowania konkursowego nie może ograniczyć się tylko do uzasadnienia ilości punktów uzyskanych przez skarżącą i do podania bez jakiegokolwiek komentarza ogólnego wyniku drugiego oferenta, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie ale powinien szczegółowo omówić pozostałą ofertę, skonfrontować ją z ofertą skarżącej po to, aby skarżącą przekonać o bezzasadności jej odwołania.
Wobec tego, że sąd administracyjny sprawuje jedynie funkcję kontrolną a nie prowadzi postępowania co do istoty, które należy do organów Funduszu nie uwzględnił wniosków dowodowych strony, zawartych w skardze, albowiem przekraczało to ramy postępowania sądowego.
Strona może ponowić powyższe wnioski o przeprowadzenie dowodów w postępowaniu, które będzie się toczyło przed Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do pozostałych wykazywanych przez stronę uchybień proceduralnych należy wskazać, że oczywiście komisja przeprowadzając negocjacje z poszczególnymi oferentami stosownie do art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach winna bezwzględnie stosować zasadę poufności tych negocjacji. Pożądane jest również, aby w toku postępowania zachowane zostały terminy rozpatrywania odwołań, o których mowa w art. 154 ust. 2 i ust. 6 ustawy o świadczeniach. Niedotrzymanie tych terminów nie powoduje jednakże nieważności postępowania, gdyż są to terminy instrukcyjne, mające na celu zapewnienie sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania odwoławczego. W razie ich niezachowania stronie przysługuje prawo do złożenia skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy Funduszu.
Co do terminu zawierania umów to należy wskazać, że zgodnie z art. 154 ust. 1, 2 ustawy o świadczeniach jedynie wniesienie odwołania od rozstrzygnięcia postępowania wstrzymuje zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia. Po wydaniu decyzji przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nieuwzględniającej odwołanie brak jest przeszkód do zawarcia umowy z podmiotem wyłonionym przez komisję, mimo tego, że stronie przysługuje jeszcze prawo do złożenia odwołania do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Jest to spowodowane koniecznością udzielania świadczeń na danym terenie.
Z tego też względu zastrzeżenia sformułowane przez stronę w pkt 6 i 7 skargi nie są zasadne.
Niemniej jednak wykazane przez stronę naruszenia przez organy Funduszu przepisów art. 7, 10, 73, 74 § 2, 77 i 107 § 3 k.p.a. skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 skargi Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd z zapewnieniem czynnego udziału skarżącej w postępowaniu i prawa wglądu do akt administracyjnych sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło