VI SAB/Wa 19/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. B. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania pisma postanawia odmówić przyznania skarżącemu W. B. prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. B. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania pisma. W dniu 23 czerwca 2009 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym) skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji udzielonych przez skarżącego, zawartych w formularzu wynika, iż jest on osobą chorą na serce, po przebytym zawale, a jego żona, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, cierpi na cukrzycę. Miesięczne wydatki na leczenie sięgają kwoty tysiąca złotych, utrzymanie domu oszacowano na podobną kwotę, przy czym świadczenia emerytalne ich obojga sięgają kwoty czterech tysięcy złotych brutto. W związku z tym, że oświadczenia zawarte w formularzu były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, pismem z [...] lipca 2009 r. wezwano go do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie stosownych dokumentów. Skarżący w wyznaczonym terminie nie nadesłał żądanych dokumentów, potwierdzających złożone oświadczenia, co skutkowało oddaleniem, postanowieniem z 5 listopada 2009 r., złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pismem z [...] grudnia 2009 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, iż w jego ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy doszło do naruszenia jego praw i wolności. Sąd pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni między innymi wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie przedmiotowego wniosku, a także dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do otrzymania oraz innych obciążeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżący uznał, że było ono nieuzasadnione i zbędne. Ponadto wniósł o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, rozstrzygającego złożoną przez niego w niniejszej sprawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 260 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącego podkreślić należy, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę postępowania sądowego jego kosztów i jako wyjątek od zasady nie może być traktowany rozszerzająco. Pomoc tą należy kierować wyłącznie do podmiotów, które z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną, obiektywnie nie są w stanie bez pomocy państwa wygospodarować środków na pokrycie tych kosztów. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzy (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie takie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, sąd może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę informacje ujęte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie potwierdzone przez skarżącego stosownymi dokumentami, o które był wzywany, stwierdzić należy, że nie uprawdopodobnił on w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu tego prawa. Przede wszystkim skarżący nie nadesłał dokumentów przedstawiających jego aktualną sytuację majątkową, a samo wskazanie wysokości pobieranych przez niego i żonę emerytur i kwot obciążających gospodarstwo domowe z tytułu zakupu leków i utrzymania domu, świadczy, w ocenie Sądu, o realnej możliwości poczynienia oszczędności, czy też poniesienia kosztów sądowych wymaganych dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. W tym miejscu podnieść należy, że przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od zawartej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (vide: postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04). Rzeczą skarżącego jako zainteresowanego uzyskaniem prawa pomocy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w ww. przepisach. W postanowieniu z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, iż nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, a sam zainteresowany uchyla się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Mając na uwadze, że skarżący nie przedstawił dokumentów umożliwiających pełną ocenę jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, przy zachodzącym dysonansie pomiędzy wskazanymi wydatkami ponoszonymi w związku z bieżącym utrzymaniem i zakupem leków, a wysokością pobieranych świadczeń emerytalnych, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.