VI SAB/Wa 21/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SAB/Wa 21/09 odrzucającego skargę J. M. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Skarżący - J. M. - wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa do renty inwalidzkiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. odrzucił skargę. Sąd przesłał przedmiotowe postanowienie na adres skarżącego w dniu 17 kwietnia 2009 r. Postanowienie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. i w dniu 30 kwietnia 2009 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 8 maja 2009 r. W dniu 15 czerwca 2009 r. reprezentujący skarżącego adwokat B. C. nadała w placówce pocztowej sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną na powyższe postanowienie. W skardze wskazano, iż zaskarżone postanowienie zostało uznane za doręczone stronie skarżącej w dniu 14 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że spełniono wynikający z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) wymóg dwukrotnego awizowana. Tym samym termin do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej biegł od dnia 6 maja 2009 r. i upłynął w dniu 5 czerwca 2009 r. Wniesienie skargi kasacyjnej w dniu 15 czerwca 2009 r. nastąpiło więc po upływie ustawowego terminu do jej złożenia. Jednocześnie nadmieniono, że wskazana przez pełnomocnika strony skarżącej jako data doręczenia zaskarżonego postanowienia data 14 maja 2009 r. odnosi się wyłącznie do sporządzenia zarządzenia uznającego postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia 7 lipca 2009 r. W zażaleniu zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I OZ 905/09 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2009 r. odrzucające skargę kasacyjną J. M.. Natomiast postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt. I OZ 33/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia omawianej skargi kasacyjnej i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie rozpoczyna biegu dopóki nie zostanie prawomocnie rozstrzygnięta kwestia, czy doszło do uchybienia terminu. W sytuacji zatem, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na skutek uchybienia terminu, początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wyznaczać będzie data prawomocnego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji za przedwczesny, a tym samym za niedopuszczalny, należy uznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie uchybienia terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący, reprezentowany przez adwokat B. C., złożył kolejny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek ten skarżący uzasadniał tym, iż podczas gdy postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. zostało przesłane na adres skarżącego, on w tym czasie, tj. od 27 kwietnia do 19 maja 2009 r. prowadził akcję protestacyjną przed siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazał, że domniemanie doręczenia skarżącemu ww. postanowienia nie powinno mieć miejsca, skoro pracownicy Sądu wiedzieli, iż skarżący nie przebywa w miejscu zamieszkania. Zdaniem skarżącego nie miał on możliwości uzyskania informacji, że ww. postanowienie zostało wysłane na jego adres. Ponadto skarżący ponownie wskazał, że data "14 maja 2009 r." znajdująca się na kopercie, w jakiej wysłano do skarżącego omawiane postanowienie, wskazywała w jego ocenie, z jaką datą uznano za doręczone ww. postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Wykazane przez skarżącego okoliczności nie wykluczały możliwości zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W mniejszej sprawie należy wskazać, iż skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2004 r. – FZ 7/04, niepubl.). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (FZ 110/04, niepubl.) stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. "Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zlecił pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę." W przedmiotowej sprawie reprezentujący skarżącego adwokat B. C. nie dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej polegającej na wniesieniu skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 6 kwietnia 2009 r. Wskazać należy, iż przesyłkę zawierającą ww. postanowienie Sądu dwukrotnie awizowano w dniu 22 kwietnia i 30 kwietnia 2009 r.. W związku z powyższym, w świetle art. 73 p.p.s.a., skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia 6 maja 2009 r. i upłynął w dniu 5 czerwca 2009 r. Pełnomocnik skarżącego, który sporządził w jego imieniu skargę kasacyjną i przesyłał ją do Sądu, w dniu 2 czerwca 2009 r. przeglądał akta sprawy i posiadał wiedzę o znajdujących się w niej dokumentach, w tym o dwukrotnym awizowaniu przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. i zwrocie do Sądu. W związku z powyższym profesjonalny pełnomocnik skarżącego zobligowany był do sprawdzenia, w jakim terminie zastało doręczone skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. ww. postanowienie, a na podstawie uzyskanych informacji do ustalenia terminu na wniesienie omawianej skargi kasacyjnej jak też jej terminowego wniesienia. Za przejaw niestarannego zachowania i zaniedbania należy uznać niepodjęcie przez pełnomocnika strony skarżącej wyżej wykazanych niezbędnych czynności zapewniających terminowe wniesienie przedmiotowej skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto ponownie wskazać należy, iż data 14 maja 2009 r. odnosi się wyłącznie do sporządzenia zarządzenia uznającego postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009r. za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a., a Sąd, wbrew poglądom skarżącego nie jest zobligowany do wskazywania daty uznania pisma za doręczone w trybie ww. przepisu. Powyższa data wynika z zawartych na kopercie informacji dotyczących dat obydwu awizo oraz z brzmienia przepisu art. 73 p.p.s.a., a jej ustalenie nie ma charakteru uznaniowego. Ponadto, odnosząc się do argumentu skarżącego, iż nie miał on możliwości uzyskania informacji, że postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. zostało wysłane na jego adres, albowiem prowadził akcję protestacyjną przed siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazać należy, że w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 15 maja 2009 r. informowano go o wydaniu ww. postanowienia i wysłaniu na adres zamieszkania oraz o jego zwrocie z powodu nieodebrania przez skarżącego. W piśmie zawarto także informację, iż doręczenie skarżącemu ww. orzeczenia otwiera mu drogę do zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 82-83 akt sądowych sprawy). Przebywający przed siedzibą Sądu skarżący odmówił przyjęcia ww. pisma (notatka służbowa z dnia 15 maja 2009 r. potwierdzająca powyższe – k. 89 akt sądowych). Nadmienić należy, iż w zażaleniu strona skarżąca wskazała, że jej akcja protestacyjna obejmowała okres od 27 kwietnia do 19 maja 2009 r., natomiast po raz pierwszy przesyłkę zawierającą postanowienie z dnia 6 kwietnia 2009 r. awizowano w dniu 22 kwietnia 2009 r., co dodatkowo wskazuje na możliwość odbioru omawianego postanowienia przez skarżącego. Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.