VI SAB/Wa 24/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w rozpoznaniu skarg na działania P. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. z siedzibą w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. M. (dalej: M.; skarżący) wniósł do Ministra Sportu i Turystyki 2 pisma z dnia [...] stycznia 2011 r. zatytułowane: 1. skarga na uchwałę Aeroklubu Polskiego jak i obecny status i statut Aeroklubu Polskiego; 2. skarga na niezgodne z polskim prawem, jak i regulaminami PZS praktyki Aeroklubu Polskiego w dyscyplinie paralotniarstwo. Ad 1. Skarżący kwestionuje system licencjonowania zawodników wprowadzony na podstawie Uchwały Nr [...] Zarządu Aeroklubu Polskiego. Ad 2. Skarżący uważa, iż nadanie Aeroklubowi Polskiemu statusu polskiego związku sportowego w zakresie sportów lotniczych doprowadzi do zbyt uprzywilejowanej pozycji AP i w konsekwencji do praktyk niezgodnych z obowiązującym prawem. W szczególności zakwestionował praktykę polegająca na uwarunkowaniu przyznania licencji zawodnika AP jako polskiego związku sportowego od pisemnego zobowiązania się do przestrzegania przepisów Międzynarodowej Federacji Lotniczej FAI, która nie została dotychczas przetłumaczona na język polski. Skarżący wskazał na przypadek pozbawienia zawodnika tytułu Mistrza Polski z powodu wprowadzenia po rozegraniu konkurencji nowego zapisu w języku angielskim. Nadto zakwestionował zapis statutu Aeroklubu Polskiego , z którego wynika, iż nie stanowi on federacji niezależnych klubów sportowych, których przynależność do AP jest wykluczona. AP, zdaniem skarżącego nie spełnia swojej funkcji polskiego związku sportowego, m.in dlatego, że w 2007 r. nie zorganizował żadnych zawodów paralotniowych. Nadto skarżący wskazał na bulwersującą, jego zdaniem, praktykę nagminnego naruszania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych poprzez publikowanie na stronie internetowej AP danych osobowych zawodników, którzy nie brali udziału we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez AP. Końcowo skarżący wskazał jako kontrowersyjną praktykę AP polegająca na wydawaniu licencji sportowych na podstawie orzeczeń sądowo-lekarskich bez potrzeby okazania orzeczenia sportowo – lekarskiego. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Ministerstwo Sportu i Turystyki udzieliło skarżącym odpowiedzi na powyższe wystąpienia. Skarżąca pismem z dnia [...] marca 2011 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ pismami z dnia [...] marca 2011 r. zwrócił się do Prezesa AP o udzielenie stosownych wyjaśnień w trybie art. 16 ust 3 ustawy o sporcie (Dz.U. Nr 127,poz. 857 ze zm.) oraz poinformował skarżącego o podjęciu działań wyjaśniających. Następnie, po uzyskaniu wyjaśnień Prezesa Aeroklubu Polskiego, organ skierował w odpowiedzi pismo informujące m.in. o konieczności dokonywania tłumaczeń dokumentów wiążących członków AP na język polski. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował skarżącego o zakwalifikowaniu jego pisma z dnia [...] marca 2011 r. jako skargi oraz o treści dotychczasowej korespondencji z AP. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. M. wniósł skargę na bezczynność MSiT podnosząc, iż organ nie podjął stosownych działań na skutek wniesionych skarg. Wskazał, iż tydzień temu został ogłoszony regulamin Paralotniowych Mistrzostw Polski przez P., któremu Aeroklub Polski powierzył zorganizowanie zawodów. Powyższy regulamin, tak jak poprzedni, jest niezgodny z ustawą o języku polskim i zobowiązuje do przestrzegania przepisów podanych w obcym języku. Takie działanie Aeroklubu Polskiego może świadczyć o tym, że MSiT w praktyce nie podjęło się do tej pory sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 52 § 1 p.p.s.a. ewentualnie – o oddalenie skargi w przypadku uznania, że wniesienie skargi było dopuszczalne bądź zostały wyczerpane wszystkie środki prawne, które służyły skarżącemu. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, nie podzielając argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem skarżący – M. nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu – Ministerstwa Sportu i Turystyki. W myśl art. 58 § 1 p.p.s.a. "Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego względem skarżącego, który w związku z tym nie nabył statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kwestią, która wymaga jednoznacznego przesądzenia w niniejszym orzeczeniu, jest dokonanie właściwej interpretacji pism z dnia [...] stycznia 2011 r. zatytułowanych: 1. skarga na uchwałę Aeroklubu Polskiego jak i obecny status i statut Aeroklubu Polskiego; 2. skarga na niezgodne z polskim prawem, jak i regulaminami PZS praktyki Aeroklubu Polskiego w dyscyplinie paralotniarstwo. Konsekwencją powyższych skarg było podjęcie określonych działań przez Ministra jako organ nadzoru na AP jako polskim związkiem sportowym, jednakże działania te były podjęte z urzędu, na skutek stosownego impulsu pochodzącego od skarżącego. Należy przede wszystkim stwierdzić, iż powyższe pisma skarżącego nie spełniają warunków umożliwiających zakwalifikowanie ich jako wniosku (wniosków) wszczynającego postępowanie administracyjne ( art. 61 § 1 k.p.a.), co oznaczałoby przyznanie statusu strony wnioskodawcy w tym postępowaniu. Zdaniem Sądu, pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowiły wyłącznie skargi w rozumieniu art. 233 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem prawa, "Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.". Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 października 2000 r. ( I SA 1352/99) – Lex nr 78927 wyjaśnił, iż: "Artykuły 233-235 kpa uprawniają do złożenia w sprawie indywidualnej skargi przez osoby będące stronami postępowania lub inne osoby. Złożenie skargi przez osobę nie będącą stroną postępowania powoduje jedynie taki skutek, że właściwy organ obowiązany jest działać z urzędu, natomiast osoba ta nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu, choćby zostało ono wszczęte na skutek jej skargi.". Jak wynika z przepisu art. 28 k.p.a. " Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.". NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r.( I OSK 755/06, Lex nr 337023) przyjął, że: "Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego"; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., VI SA/Wa 2401/05, Lex nr 223329, w którym stwierdza się, że: "Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego". Odnosząc powyższe wywody prawne do okoliczności kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, iż sam fakt negowania statusu oraz zasad i sposobu działania Aeroklubu Polskiego jako polskiego związku sportowego przez skarżącego – M. w K. - nie kreuje po stronie tego podmiotu interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie na jego wniosek postępowania administracyjnego. Środki, jakimi dysponuje Minister jako organ nadzoru nad polskim związkiem sportowym w sytuacji powzięcia informacji o nieprawidłowościach zaistniałych w takim związku z tym także w postaci naruszeń prawa bądź postanowień statutu tego związku, określa art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie. Mianowicie, w tego rodzaju sytuacji - w zależności od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości - organ jest uprawniony do: 1) udzielenia władzom polskiego związku sportowego upomnienia i zażądania od nich podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem; 2) wstrzymania wykonania decyzji władz polskiego związku sportowego i wezwania ich do jej zmiany lub uchylenia w określonym terminie; 3) uchylenia decyzji władz polskiego związku sportowego, o której mowa w pkt 2, w przypadku niespełnienia przez związek żądania jej zmiany lub uchylenia; 4) wystąpienia do sądu rejestrowego z wnioskiem o zastosowanie środka, o którym mowa w art. 23 ust. 1. W myśl ust. 2 ww. przepisu, czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, minister właściwy do spraw kultury fizycznej dokonuje w drodze decyzji. Skarżący w niniejszej sprawie nie legitymuje się interesem prawnym wynikającym z jakiejkolwiek normy prawnomaterialnej. Jak wynika z akt, domaga się on usunięcia nieprawidłowości działania AP, nie wskazując jednak na okoliczności przesądzające o bezpośrednim wpływie tych nieprawidłowości na jego sytuację prawną w zakresie prawa materialnego. Innymi słowy – nie wykazał, aby po jego stronie występował interes prawny - bezpośredni, konkretny oraz realny, który by znajdował potwierdzenie w okolicznościach faktycznych uzasadniających zastosowanie normy prawa materialnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Postanowieniu z dnia 27 stycznia 2011 r. (II FSK 2500/10), "Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi." Postanowienie odrzucające skargę jest w ocenie NSA dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny. Taki przypadek, w ocenie Sądu ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się w tym miejscu do poglądu organu, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, o zasadności odrzucenia skargi na podstawie art. 52 § 1 ppsa, w zw. z art. 37 k.p.a., Sąd doszedł do przekonania, iż nie jest on trafny. Wniesienie skargi na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki, który jest naczelnym organem administracji państwowej, nie musi być poprzedzone złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt SAB/Wa 181/05; nadto - glosa B. Adamiak do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. - OSP 1998/10 s. 526), gdyż brak jest w tym przypadku "organu wyższego stopnia" , o którym mowa w powołanym przepisie prawa. Z uwagi na powyższe, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.