VI SAB/Wa 25/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w rozpoznaniu skargi na niezgodny z polskim prawem sposób licencjonowania zawodników przez A. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu K. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. K. M. (dalej: skarżący) wniósł do Ministra Sportu i Turystyki pismo z dnia [...] marca 2011 r. zatytułowane: skarga na niezgodny z polskim prawem sposób licencjonowania zawodników przez A. na podstawie regulaminu licencjonowania zawodników wprowadzonego w życie [...] lutego 2011 r. w ramach współzawodnictwa sportowego P. Skarżący zakwestionował system licencjonowania zawodników wprowadzony na podstawie Uchwały Nr [...] Zarządu A.. W jego ocenie ponadto Minister Sportu i Turystyki w sposób niedostateczny wypełnia obowiązki nadzorcze wobec A. (AP) będącego polskim związkiem sportowym. W szczególności zakwestionował praktykę polegająca na uwarunkowaniu przyznania licencji zawodnika AP jako polskiego związku sportowego od pisemnego zobowiązania się do przestrzegania przepisów Międzynarodowej Federacji Lotniczej FAI, która nie została dotychczas przetłumaczona na język polski. Skarżący wskazał na przypadek pozbawienia zawodnika tytułu Mistrza Polski z powodu wprowadzenia po rozegraniu konkurencji nowego zapisu w języku angielskim. Nadto zakwestionował zapis statutu A., z którego wynika, iż nie stanowi on federacji niezależnych klubów sportowych, których przynależność do AP jest wykluczona. AP zdaniem skarżącego nie spełnia swojej funkcji polskiego związku sportowego, m.in. dlatego, że w 2007 r. nie zorganizował żadnych zawodów paralotniowych. Wskazał również na bulwersująca praktykę nagminnego naruszania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych poprzez publikowanie na stronie internetowej AP danych osobowych zawodników, którzy nie brali udziału we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez AP. Końcowo skarżący wskazał jako kontrowersyjną praktykę AP polegająca na wydawaniu licencji sportowych na podstawie orzeczeń sądowo-lekarskich bez potrzeby okazania orzeczenia sportowo – lekarskiego. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Ministerstwo Sportu i Turystyki udzieliło skarżącym pisemnej odpowiedzi na powyższe pisma. Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ skierował do AP pismo informujące m.in. o konieczności dokonywania tłumaczeń dokumentów wiążących członków AP na język polski. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. poinformował skarżącego o zakwalifikowaniu jego pisma z dnia [...] marca 2011 r. jako skargi oraz o treści dotychczasowej korespondencji z AP. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę na bezczynność MSiT podnosząc, iż organ nie podjął stosownych działań na skutek wniesionej skargi. Wskazał, iż nie jest w stanie spełnić oczekiwania, aby złamać prawo poświadczając nieprawdę w celu uzyskania licencji zawodnika. Podkreślił, iż Ministerstwo akceptuje sytuację, w której regulamin licencjonowania zawodników powołuje się na zapisy w obcym języku, bez ich tłumaczenia na język polski. Złożenie oświadczenia o znajomości tych zapisów jest warunkiem otrzymania wymienionej licencji zawodnika polskiego związku sportowego. W szczególności chodzi o dokument kodeksu sportowego FAI. Powyższe uniemożliwia skarżącemu podjęcia starania o uzyskanie przedmiotowej licencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 52 § 1 ppsa ewentualnie – o oddalenie skargi w przypadku uznania, że wniesienie skargi było dopuszczalne bądź zostały wyczerpane wszystkie środki prawne, które służyły skarżącemu. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko, nie podzielając argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi na podstawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem skarżący – K. M. - nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu – Ministerstwa Sportu i Turystyki – w rozumieniu wyżej powołanych przepisów p.p.s.a. W myśl art. 58. § 1 p.p.s.a. "Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.". W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, zaś skarżący nie nabył statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kwestią, która wymaga jednoznacznego przesądzenia w niniejszym orzeczeniu jest dokonanie właściwej interpretacji pisma z dnia [...] marca 2011 r. zatytułowanego: skarga na niezgodny z polskim prawem sposób licencjonowania zawodników przez A. na podstawie regulaminu licencjonowania zawodników wprowadzonego w życie [...] lutego 2011 r. w samach współzawodnictwa sportowego P. Konsekwencją powyższej skargi było podjęcie określonych działań przez Ministra w stosunku do AP, jednakże działania te były podjęte z urzędu, na skutek stosownego impulsu pochodzącego od skarżącego. Art. 16 ust 1 ustawy o sporcie stanowi, iż nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Należy przede wszystkim stwierdzić, iż pismo skarżącego z dnia [...] marca 2011 r. nie spełnia warunków umożliwiających zakwalifikowanie go jako wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne ( art. 61 § 1 k.p.a.), co oznaczałoby przyznanie statusu strony skarżącemu jako wnioskodawcy w tym postępowaniu. Zdaniem Sądu, pismo z dnia [...] marca 2011 r. stanowiło wyłącznie skargę w rozumieniu art. 233 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem prawa, "Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.". Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 października 2000 r. ( I SA 1352/99) – Lex nr 78927) wyjaśnił, iż: "Artykuły 233-235 kpa uprawniają do złożenia w sprawie indywidualnej skargi przez osoby będące stronami postępowania lub inne osoby. Złożenie skargi przez osobę nie będącą stroną postępowania powoduje jedynie taki skutek, że właściwy organ obowiązany jest działać z urzędu, natomiast osoba ta nie nabywa przymiotu strony w postępowaniu, choćby zostało ono wszczęte na skutek jej skargi.". Jak wynika z art. 28 k.p.a.: " Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.". NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r.( I OSK 755/06, Lex nr 337023) przyjął, że: "Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego"; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006 r., VI SA/Wa 2401/05, Lex nr 223329, w którym stwierdza się, że: "Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego". Odnosząc powyższe wywody prawne do okoliczności kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, iż sam fakt negowania statusu oraz zasad i sposobu działania A. jako polskiego związku sportowego przez skarżącego – nie kreuje po jego stronie tego podmiotu interesu prawnego uzasadniającego wszczęcie na jego wniosek postępowania administracyjnego. Środki, jakimi dysponuje Minister w sytuacji powzięcia informacji o nieprawidłowościach zaistniałych w polskim związku sportowym, w tym także w postaci naruszeń prawa bądź postanowień statutu tego związku, określa art. 22 ust. 1 ustawy o sporcie. Mianowicie, w tego rodzaju sytuacji - w zależności od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, organ jest uprawniony do: 1) udzielenia władzom polskiego związku sportowego upomnienia i zażądania od nich podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem; 2) wstrzymania wykonania decyzji władz polskiego związku sportowego i wezwania ich do jej zmiany lub uchylenia w określonym terminie; 3) uchylenia decyzji władz polskiego związku sportowego, o której mowa w pkt 2, w przypadku niespełnienia przez związek żądania jej zmiany lub uchylenia; 4) wystąpienia do sądu rejestrowego z wnioskiem o zastosowanie środka, o którym mowa w art. 23 ust. 1. W myśl ust. 2 ww. przepisu, czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, minister właściwy do spraw kultury fizycznej dokonuje w drodze decyzji. Skarżący w niniejszej sprawie nie legitymuje się interesem prawnym wynikającym z jakiejkolwiek normy prawnomaterialnej. Jak wynika z akt, domaga się on usunięcia nieprawidłowości działania AP, nie wskazując jednak na okoliczności przesądzające wpływ tych nieprawidłowości na jego sytuację prawną w zakresie prawa materialnego. Innymi słowy – nie wykazał, aby po jego stronie występował interes prawny - bezpośredni, konkretny oraz realny, który by znajdował potwierdzenie w okolicznościach faktycznych uzasadniających zastosowanie normy prawa materialnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2011 r. (II FSK 2500/10), "Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej," rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi." Postanowienie odrzucające skargę jest w ocenie NSA dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny. Taki przypadek, w ocenie Sądu, ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się w tym miejscu do poglądu organu, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, o zasadności odrzucenia skargi na podstawie art. 52 par. 1 ppsa, w zw. z art. 37 k.p.a., Sąd doszedł do przekonania, iż nie jest on trafny. Wniesienie skargi na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki, który jest naczelnym organem administracji państwowej, nie musi być poprzedzone złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt SAB/Wa 181/05; nadto - glosa B. Adamiak do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. - OSP 1998/10 s. 526), gdyż brak jest w tym przypadku "organu wyższego stopnia", o którym mowa w art. 37 k.p.a. Z powyższych względów, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.